Một số phương pháp nhân giống vô tính ở thực vật đang được ứng dụng rộng rãi trong nông nghiệp - Phương pháp giâm cành và chiết cành 3.1.. Các chất hữu cơ này cùng với chất điều hoà sinh
Trang 1Nhân giống vô tính ở
thực vật (PP giâm chiết ghép)
3 Một số phương pháp nhân giống vô tính ở thực vật đang được ứng dụng rộng rãi trong nông nghiệp - Phương pháp giâm cành và chiết cành
3.1 Cơ sở sinh học của phương
pháp
Theo viện sĩ Maximop, mỗi bộ phận của cây, ngay đến mỗi tế bào, đều có
Trang 2tính độc lập về mặt sinh lí rất cao
Chúng có khả năng khôi phục lại các
cơ quan, bộ phận không đầy đủ và trở thành một cá thể mới hoàn chỉnh
Trong cơ thể thực vật, nước và các
chất khoáng hoà tan được vận chuyển
từ rễ lên lá theo mạch gỗ, còn các sản phẩm hữu cơ sản xuất ở lá được
chuyển xuống gốc (rễr, củ, … ) theo mạch rây Khi ta cắt đứt con đường vận chuyển theo mạch rây, các sản
phẩm hữu cơ sẽ tập trung ở các tế bào
vỏ của phần bị cắt (phía trên p) Các chất hữu cơ này cùng với chất điều hoà sinh trưởng Axin nội sinh (được tổng hợp ở ngọn cây chuyển xuống)
sẽ kích thích sự hoạt động của tượng tầng và hình thành mô sẹo, rồi sau đó hình thành rễ từ mô sẹo ở chỗ bị cắt, khi gặp điều kiện thuận lợi Quá trình
Trang 3hình thành rễ bất định này có thể chia làm ba giai đoạn:
- Giai đoạn 1: Tái phân chia tượng
tầng (mô phân sinh bên m)
- Giai đoạn 2: Xuất hiện mầm rễ
- Giai đoạn 3: Sinh trưởng và kéo dài của rễ, rễ đâm qua vỏ ra ngoài
3.2 Ưu điểm và nhược điểm của
phương pháp giâm và chiết cành
- Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp giâm cành
+ Hệ số nhân cao
+ Cây con giữ nguyên đặc tính di
truyền của bố mẹ
+ Cây sớm ra hoa, kết quả
+ Cần chăm sóc chu đáo trong thời
gian đưa từ vườn ươm vào sản xuất đại trà
- Ưu điểm và nhược điểm của phương
Trang 4pháp chiết cành
+ Cây con giữ nguyên đặc tính di
truyền của bố mẹ
+ Thời gian có cây giống nhanh, cây sớm ra hoa, kết quả
+ Cây thấp, tán gọn
+ Hệ số nhân thấp
3.3 Kĩ thuật giâm cành và chiết
cành
* Kĩ thuật giâm cành gồm các bước sau:
- Cắt cành: Cắt vát, tránh dập nát từng đoạn 10 - 15 cm các cành bánh tẻ
(không non quá k, không già quá)
- Giâm cành: Cành đã cắt có thể cắm trực tiếp, hoặc xử lí bằng chất kích
thích ra rễ (nhóm Auxin n), sau đó
cắm vào nền giâm
- Chuyển cây vào vườn ươm: Khi rễ
Trang 5cây mọc nhiều và đủ dài ở các cành giâm, chuyển cây vào vườn ươm và chăm sóc chu đáo
- Đưa cây vào trồng đại trà: Khi cây
đã đủ rễ và lá, đưa cây vào trồng đại trà
* Kĩ thuật chiết cành gồm các bước sau:
- Cắt khoanh vỏ: Khoanh 2 vòng vỏ quanh cành chiết (khoảng cách giữa 2 vòng bằng 1k,5 - 2 lần đường kính
cành chiết) Bóc vỏ và cạo sạch các lớp tế bào dính trên lõi gỗ
- Bó bầu: Sau khi khoanh vỏ, để khô nhựa cây (từ vài giờ đến vài ngày t) rồi bó bầu Trước khi bó bầu có thể
xử lí chất kích thích ra rễ (nhóm
Auxin n) nếu cần thiết Nguyên liệu
bó bầu thường dùng là rễ bèo Nhật
Trang 6Bản đã phơi khô + phân chuồng + đất phù sa Sau khi phủ kín vết cắt, dùng giấy polyetilen bọc ngoài, buộc kín
hai đầu, tưới nước để giữ độ ẩm cao trong suốt quá trình ra rễ ở cành chiết
- Cắt cành chiết: Khi thấy xuất hiện nhiều rễ ở bầu, rễ bắt đầu chuyển sang màu vàng nâu, thì cắt rời cành khỏi
cây mẹ (chỗ cắt cách bầu khoảng 2
cm về phía dưới c) Sau đó đem trồng
ở vườn ươm và tiếp tục chăm sóc cây con
3.4 Những điều cần lưu ý trong kĩ thuật giâm và chiết cành:
Để công việc giâm và chiết cành có hiệu quả cao, cần chú ý đến các nhân
tố môi trường và yếu tố nội tại thích hợp cho việc ra rễ Đó lá ánh sáng,
Trang 7nhiệt độ, độ ẩm, chất nền, chất bó
bầu, bản chất và chất lượng của giống
và cuối cùng là việc sử dụng hợp lí các chất kích thích ra rễ thuộc nhóm Auxin
