Tuan 7 Tam Cam

• 2 Không đồng tình với hành động của Tấm vì nó trái với bán chất hiền hậu của Tấm, làm giảm vẻ đẹp thuần khiết của nhân vật hÑp hßi, tµn nhÉn • 3 ý kiÕn cña em.. Gëi ý: + Nh©n vËt trong[r]

Tấm cám

(Truyện cổ tích)

1 Tìm hiểu các nhân vật:

II Tìm hiểu chi tiết.

Đọc xong truyện Tấm Cám chúng ta thấy tác phẩm xoay quanh nhân vật nào ?

ở các truyện cổ tích ta thấy xuất hiện các nhân vật mồ côi, em

út, ng ời đội lốt vât? Tấm thuộc kiểu nhân vật nào?

- Mồ côi Vậy nhân vật Tấm có số phận nh thế nào?

- Hiền lành, thật thà

- Chăm chỉ, siêng năng

- Gặp nhiều bất hạnh

Cám và dì ghẻ đ ợc giới thiệu ra sao?

- ác độc

- Cay nghiệt

- L ời nhác (biếng)

- Tìm mọi cách hãm hại Tấm

CH: Em có nhận xét gì về cách xây dựng nhân vật? Mối

quan hệ giữa 2 tuyến nhân vật này nh thế nào ?

 2 tuyến nhân vật đối lập, trái ng ợc nhau, th ờng xảy ra mâu thuẫn, xung đột

2 Diễn biến mâu thuẫn, xung đột giữa Tấm

và mẹ con Cám

CH: Mâu thuẫn và xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám đ ợc

chia làm mấy chặng ? Nội dung từng chặng?

Chặng 1: Tấm ở với mẹ con Cám Chặng 2: Khi làm hoàng hậu Tấm 4 lần bị giết, 4 lần hoá thân Chặng 3: Tấm trừng phạt Cám

3 chặng

* Bắt tép -> chăn trâu -> xem hội -> thành hoàng hậu

CH: Em hãy nêu những sự việc chính xảy ra trong chặng 1 ?

a) Chặng 1:

a Đi bắt tép

+ Chăm chỉ d ợc giỏ tép

đầy + Khóc

b Đi chăn trâu

+ Chăn đồng xa

+ Khóc khi bống bị giết

+ Chôn x ơng bống đầu

chân gi ờng

+ Nhặt thóc gạo

+ Đi xem hội rơi giày->

hoàng hậu

+ L ời biếng chẳng đ ợc gì

+ Lừa chị đổ tép sang giỏ mình về tr ớc để lĩnh th ởng.

+ Rình trộm Tấm cho cá ăn -> giết bống ăn thịt.

+ Bày kế hành hạ Tấm + Thử giày -> bẻ bàng xấu hổ

+ Bụt xuất hiện bày cách giúp Tấm

+ Cái yếm đỏ + Con bống

+ Bụt hiện bày cách giúp Tấm

+ Con gà biết nói + 4 lọ x ơng bống

+ Bụt hiện giúp Tấm + Chiếc giày đánh rơi

Yếu tố thần kì, h.ảnh, chi tiết tiêu biểu

Chặng 1

Hệ

thống

đối

sánh

(vật th ởng)

Vậy ý nghĩa của việc Tấm đ ợc làm hoàng hậu?

 Tấm đ ợc làm hoàng hậu đó là ớc mơ, tinh thần lạc quan, niềm tin của nhân dân lao động Thể hiện triết lí “ ở hiền gặp lành”

 Bụt: Nhân vật thần kì, giải quyết những bế tắc của nhân vật

bất hạnh ,giúp họ đ ợc hạnh phúc, sung s ớng

ở chặng này ta thấy vai trò của Bụt Vậy em có đánh giá nh thế nào về nhân vật Bụt ?

 Tấm là ng ời hiền lành chăm chỉ bị hắt hủi, yếu đuối, thụ

động, cam chịu

Vậy ở chặng này Tấm là ng ời nh thế nào ?

Chặng 2:

Khi Tấm

trở thành

H.Hậu

1 Về lo giỗ bố Trèo cau Ngã chết đuối Hoá thành chim vàng anh Hót

mắng Cám

Dì ghẻ bày m u độc Đẵn gốc cau giết Tấm Đ a Cám vào thế chị làm hoàng hậu (Vua không nói gì)

2 Chim vàng anh bị giết

Lông chim hoá thành 2 cây xoan

Cám theo lời mẹ giết chim, làm thịt chim ăn, vứt lông ra v ờn.

3 Xoan bị chặt đóng nguyền rủa tội c ớp chồng của Cám.khung cửi ->

- Cám sai chặt xoan, đóng khung cửi (vua không nói gì )

4

Khung cửi bị đốt

Từ đống tro mọc lên cây thị có 1 quả

-> ở với bà lão.

Từ quả thị b ớc ra trở thành cô Tấm xinh đẹp hơn x a gặp lại vua, trở lại làm hoàng hậu.

Cám đốt khung cửi, đổ tro bên lề đ ờng xa hoàng cung.(vua không nói gì ) Cám sợ hãi, muốn xin đẹp nh Tấm

b Chặng 2:

Hệ thống đối sánh

Em có nhận xét gì về những vật Tấm hoá thân vào ? Nó có thuộc yếu tốt kì ảo không ? Nếu có so sánh với bụt chặng 1?

- Những vật Tấm hoá thân vào rất bình dị, trong cuộc sống dân dã, đó

là hình ảnh đẹp tạo ấn t ợng thẩm mĩ cho truyện

+ Yếu tố kì ảo: Bụt: (1) Bụt giúp Tấm -> khóc

(2) Tấm không khóc, không có Bụt, Tấm tự mình giành hạnh phúc

+ Nơi Tấm gửi linh hồn để trở về đấu tranh giữa ác – thiện và giành hạnh phúc

Hình ảnh của Tấm từ trong quả thị b ớc ra gợi

cho em suy nghĩ gì ?

- Hình ảnh Tấm từ trong quả thị b ớc ra: Cô Tấm hồn hậu, dịu dàng,

đằng sau hình ảnh bình dị ấy ẩn chứa một tâm hồn đẹp

Qua bốn lần hồi sinh theo em lần hồi sinh nào ấn t ợng nhất? Vì sao?

Vậy quá trình biến hoá đó nói lên điều gì trong con ng ời

Tấm? (So sánh chặng 1)  bây giờ ?

 Sức sống mãnh liệt của Tấm mà không thế lực thù địch nào tiêu diệt

đ ợc, Tấm sống dậy, đòi hạnh phúc, xinh đẹp hơn x a

ở bên bà lão hàng n ớc, Vua và Tấm gặp nhau nhờ dấu hiệu

nào ? Dân gian lựa chọn chi tiết này có ý nghĩa gì ?

- Miếng trầu têm cánh ph ợng: Bộc lộ khéo léo, đảm đang của ng ời

têm

Vậy qua chặng 2 này nhân dân lao động thể hiện điều gì qua cuộc

đời Tấm?

 Tấm đã tr ởng thành hơn đó là ớc mơ của ng ời nông dân lao

động sau những gì tấm phải chịu, phải trải qua Tấm phải đ ợc h ởng hạnh phúc

c Tấm trừng phạt Cám

• Thảo luận trao đổi

• (1) ý kiến đồng tình với cách trả thù của Tấm, cho rằng nh thế là hợp lí, là đích đáng Mẹ con Cám đáng bị trừng trị nh vậy ?

• (2) Không đồng tình với hành động của Tấm vì nó trái với bán chất hiền hậu của Tấm, làm giảm vẻ đẹp thuần khiết của nhân vật (hẹp hòi, tàn nhẫn)

• (3) ý kiến của em

Gởi ý:

+ Nhân vật trong TCT: Nhân vật cực tuyến rất tốt hoặc rất xấu

+ Th ởng phạt phân minh, th ởng xứng đáng, phạt đáng đời, đáng kiếp

+ Tấm là nhân vật chức năng, thực hiện một chức nằn nào đó, giải quyết mâu thuẫn giữa thiện và ác, cái thiện luôn chiến thắng

Ng ời dân lao động muốn thể hiện quan niệm gì ở phần kết

này ?

- Quan niệm của nhân dân lao động:

+ ở hiền gặp lành

+ ác giả ác báo

+ Gieo gió gặp bão

Nh vậy mâu thuẫn trong truyện đại diện cho lực l ợng nào? Gia

đình hay xã hội ?

 Mâu thuẫn trong gia đình phụ quyền thời cổ và khái quát

thành mâu thuẫn trong xã hội giữa thiện - ác

+ Cốt truyện ly kỳ hấp dẫn, có sự tham gia của yếu tố thần kỳ

+ Có xen các câu văn vần

+ Sự chuyển biến hiện t ợng nhân vật Tấm yếu đuối, thụ động  kiên quyết đấu tranh giành lại cuộc sống và hạnh phúc cho mình

III Tổng kết

1 Chủ đề:

Sức sống và sự trỗi dậy mãnh liệt của con ng ời tr ớc sự vùi dập của các thế lực thù địch

2 Đắc sắc NT

D Cả ba ph ơng án trên

+ Ghi nhớ (SGK )

BT trắc nghiệm

Qua lần hoá thân cuối cùng, Tấm trở về với cuộc đời, dân gian muốn gửi gắm điều gì ?

A Khẳng định: "ở hiền gặp lành"

B Thể hiện ớc mơ xã hội công bằng

C Hạnh phúc đến với những ng ời bất hạnh

Bài thơ Lời của Tấm.

"Dịu dàng là thế Tấm ơi

Mà sao em phải thiệt thòi, vì sao ? Phận nghèo hôm sớm dãi dầu Hoá bao nhiêu kiếp, ngọt ngào, đa đoan

Ng ời ngoan ở với ng ời gian Dẫu hiền nh b ụt cũng tan nát lòng

Tin em, em c ớp mất chồng

Đành làm quả thị thơm cùng n ớc non

T ởng rằng yên phận làm con Miếng trầu cánh ph ợng vẫn còn thơm môi

Dịu dàng cũng bấy nhiêu thôi!

Nào ai có mấy cuộc đời cho nhau

Một lần chết mấy lần đau Cũng là xá tội cho nhau một lần Gai hồng giữ lấy hoa hồng Lại ngồi giặt áo cho chồng nh x a.

ánh Tuyết