1.1. Giải pháp 1: Khảo sát, phân loại học sinh 1.2. Giải pháp 2: Hướng dẫn học sinh cách ngồi viết đúng tư thế để không bị tì tay, ngực lên tập làm quăn các gốc của quyển tập. 1.3. Giải pháp 3: Hướng dẫn học sinh cách mở nắp bút mực
Trang 1SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ BIÊN HÒA
ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ BIÊN HÒA
TRƯỜNG TIỂU HỌC ………
Mã số: (Do HĐTĐSK Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN GIÚP HỌC SINH LỚP 2 GIỮ VỞ
SẠCH ĐẸP
Người thực hiện: ……….
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn:
(Ghi rõ tên bộ môn)
- Lĩnh vực khác:
(Ghi rõ tên lĩnh vực)
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in sáng kiến
Mô hình Đĩa CD (DVD) Phim ảnh Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)
Năm học: 2019-2020
Trang 2MỤC LỤC
Tran g
PHẦN MỞ ĐẦU
PHẦN NỘI DUNG
Quy trình thực hiện giải pháp mới
Giải pháp 1: Khảo sát, phân loại học sinh 5 Giải pháp 2: Củng cố cho học sinh về độ cao, khoảng cách các chữ
trong bảng chữ mẫu viết thường 10 Giải pháp 3: Sửa lỗi chữ viết 11 Giải pháp 4: Dạy học sinh trình bày bài chính tả 13
Giải pháp 5: Giúp học sinh giữ vở sạch, đẹp 14
16
PHẦN KẾT LUẬN
3 Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền 25
Trang 3TÀI LIỆU THAM KHẢO 26
PHỤ LỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
Trang 41 Bộ Giáo dục và Đào tạo BGD&ĐT
GIÚP HỌC SINH LỚP 2 GIỮ VỞ
Trang 5SẠCH ĐẸP
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Bối cảnh của giải pháp
Như chúng ta đã biết chữ viết là một trong những phát minh vĩ đại của con người Từ khi ra đời chữ viết là công cụ đắc lực trong việc ghi lại , truyền bá toàn
bộ kho trí thức của nhân loại Chẳng những vậy con người còn coi chữ viết như một người bạn thường xuyên gần gũi, thân thiết với mình Từ tình cảm ấy con người muốn chữ viết cũng phải đẹp, đẹp cho chính nó, đẹp cho con người Ngoài
ra chữ viết còn góp phần quan trọng trong việc rèn luyện phẩm chất đạo đức cho học sinh như tính cẩn thận, tính kỷ luật, khiếu thẩm mĩ Chữ viết đẹp thì học sinh mới có động lực để giữ gìn tập vở sạch sẽ Nắm bắt được điều đó nên tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài giúp học sinh lớp 2 giữ vở sạch đẹp nết người giống như
cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói “ Giữ vớ sạch đẹp cũng là biểu hiện của nết
người: Dạy cho học sinh tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy cô và bạn đọc bài vở của mình”.
Từ năm học 2001- 2002 Bộ giáo dục và Đào tạo đã có quyết định về việc tổ chức thi vở sạch, viết đẹp hàng năm cho giáo viên và học sinh Tiểu học Cho đến nay đã khơi dậy trong học sinh, giáo viên và xã hội về ý thức cần viết chữ đẹp
Giải pháp “Rèn chữ, giữ vở” là trách nhiệm của giáo viên chủ nhiệm để giúp học sinh tự ý thức rèn tính cẩn thận, gọn gàng, sạch đẹp trong từng nét chữ, quyển vở, nâng cao thẩm mỹ yêu quý việc học tập hơn
2 Lý do chọn giải pháp
Hàng năm, nhà trường, Phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục Đào tạo vẫn luôn tổ chức các hội thi Vở sạch – Chữ đẹp cấp trường, cấp thành phố, cấp tỉnh Vậy làm thế nào để nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh? Giúp cho học sinh vừa viết đúng đẹp, vừa giữ gìn vở không bị bẩn, cong, rách? Đó là câu hỏi đặt
ra cho mỗi người giáo viên tiểu học Để làm được điều đó đòi hỏi người giáo viên phải tận tâm, tỉ mỉ, cẩn thận hướng dẫn học sinh thực hiện tốt nhiệm vụ đề ra Đồng thời, phải tìm ra các biện pháp hướng dẫn các em rèn chữ, giữ vở viết sao cho hiệu quả
Là một người GV chủ nhiệm bậc Tiểu học, hiểu được tầm quan trọng của
“Rèn chữ, giữ vở”,tôi chọn phương pháp này bởi các lý do:
- Đối với học sinh lớp 2, kĩ năng viết chữ của các em còn nhiều hạn chế
- Tốc độ viết còn chậm, kĩ thuật viết và độ điêu luyện chưa cao
Trang 6- Khơi gợi được ở học sinh mong muốn viết chữ đẹp để tạo cảm hứng giữ gìn sạch đẹp những quyển vở của bản thân
3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là rèn chữ, giữ vở tại trường tiểu học An Hảo Đối tượng nghiên cứu là học sinh lớp 2/3 trong việc thực hiện nhiệm vụ rèn chữ, giữ vở học hàng ngày
4 Mục đích nghiên cứu
Vì mục tiêu là giúp cho học sinh:
- Nắm được quy trình viết, biết cách viết chữ ghi âm Tiếng việt
- Viết đúng các cỡ chữ ghi âm, vần, tiếng và đảm bảo đúng cỡ chữ quy định
- Nắm về luật chính tả và viết đúng chính tả
- Biết cách trình bày một bài viết theo thể loại văn xuôi hoặc thơ
- Tốc độ viết đạt tương đối theo mục tiêu Tiếng Việt đề ra
- Giúp cho học sinh viết chữ đúng độ cao, khoảng cách
- Giúp học sinh biết giữ vở sạch sẽ
- Trên đây là mục đích của đề tài tôi đang nghiên cứu vì tôi nghĩ trước khi mong muốn sản phẩm của các em luôn sạch đẹp thì các em phải nắm vững kiến thức và quy trình viết chữ chuẩn vì thế khi nghiên cứu đề tài tôi luôn hướng đến song song vừa rèn chữ đúng, đẹp vừa giữ vở sạch đẹp
PHẦN NỘI DUNG
Trang 7I THỰC TRẠNG CỦA GIẢI PHÁP ĐÃ BIẾT, ĐÃ CÓ
Trong những năm gần đây các cấp, ngành luôn tổ chức hội thi Vở sạch-Chữ đẹp cấp thành phố, cấp tỉnh Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, động viên khuyến khích giáo viên chủ nhiệm bồi dưỡng học sinh có năng khiếu viết đẹp phát huy hết khả năng của bản thân
Trong quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy các em học sinh lớp 2 chữ viết chưa được đúng mẫu Nguyên nhân là do các em mới bắt đầu làm quen với chữ nhỏ ở lớp 1 nên khi viết tay các em còn yếu, các em chủ yếu dừng lại ở viết đúng Tiếng Việt chứ chưa đảm bảo được độ cao, độ rộng theo quy định
Nhà trường cũng đã thực hiện một số chuyên đề để giáo viên nâng cao hơn nữa công tác rèn chữ, giữ vở cho học sinh Tuy nhiên trong quá trình thực hiện các giải pháp trên tôi đã nhận ra một số vấn đề sau:
- Một bộ phận không nhỏ trong học sinh viết chữ sai, chưa đúng mẫu chữ hoa, chữ thường, các chữ cái ghi âm, vần, tiếng không đúng cỡ chữ về độ cao, bề rộng của chữ ghi âm, khoảng cách giữa các con chữ và các chữ thường quá hẹp hoặc quá rộng, vị trí dấu thanh đặt không đúng
- Một số học sinh khi viết còn sai lỗi chính tả
- Một số em chưa biết cách trình bày một bài viết để vừa đảm bảo tính khoa học chính xác, vừa thể hiện tính thẩm mĩ, chưa biết cách trình bày một bài văn xuôi Chính vì các em viết chưa đẹp nên dẫn đến các em không cẩn thận trong việc giữ gìn tập vở sạch đẹp Cho học sinh hiểu được muốn giữ vở sạch đẹp điều quan trọng chữ viết phải dễ đọc, chuẩn các con chữ
Vì vậy khi trình bày sáng kiến này tôi chú tâm thực hiện các nội dung sau: 1) Khảo sát phân loại học sinh, phân loại những em thường xuyên cẩu thả
2) Hướng dẫn học sinh cách ngồi viết đúng tư thế để không bị tì tay, ngực lên tập làm quăn các gốc của quyển tập, thường xuyên phải kê tấm lót tay khi viết
3) Hướng dẫn học sinh cách mở nắp bút máy(nếu có)
4) Dạy học sinh trình bày bài chính tả
5) Giúp học sinh giữ vở sạch, đẹp
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1 Trình bày các bước/ quy trình thực hiện giải pháp mới
1.1 Giải pháp 1: Khảo sát, phân loại học sinh
Trang 8Đầu năm học, tôi đã khảo sát chữ viết của lớp qua vở chính tả Kết quả kiểm tra như sau :
Bảng 1:
Xếp loại
Tổng số HS
Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ %
Kết quả bảng trên cho thấy tỉ lệ chữ viết loại A còn ít, loại C nhiều Chữ viết của nhiều em còn mắc lỗi chính tả và chưa thật sạch sẽ
Bảng 2:
Tổng số học sinh Học sinh viết đúng cỡ
chữ
Học sinh viết đúng nét cơ bản
36
Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ %
Kết quả ở bảng 2 cho thấy: Hầu hết chữ viết của học sinh không đồng đều, sai quy định về kích thước, sai các hình nét cơ bản Số em viết sai cỡ chữ và sai các nét cơ bản còn nhiều
1.2 Giải pháp 2: Hướng dẫn học sinh cách ngồi viết đúng tư thế để không bị tì
tay, ngực lên tập làm quăn các gốc của quyển tập
- Hướng dẫn các em ngồi tư thế lưng thẳng, đầu hơi cúi Tay phải cầm bút, tay trái đặt nhẹ lên tờ giấy để giấy khỏi bay lên bay xuống bởi tác động của gió, quạt
Trang 9
Một số hình ảnh giữ vở sạch của học sinh
1.3 Giải pháp 3: Hướng dẫn học sinh cách mở nắp bút mực
- Đối với những em viết bút mực, cách mở nắp bút cũng rất quan trọng trong việc giữ vở sạch Bởi vì nếu các em mở nắp bút không khéo sẽ làm cho mực trong nắp bút hoặc trong bút sẽ bị chảy ra dính lên tập của mình Cách mở nắp bút máy là các em chỉ mở bằng 1bàn tay Một bàn tay các em cầm chắc thân cây bút, ngón trỏ của bàn tay đó các em đẩy nhẹ nắp bút lên Như vậy không tác tác động mạnh vào thân bút nhiều vì thế mực sẽ không chảy ra ngoài
1.4 Giải pháp 4: Dạy học sinh trình bày bài chính tả
Để giúp cho các em trình bày bài chính tả sạch, đẹp tôi đã thực hiện như sau:
1.4.1 Tập chép và viết chính tả
Khi chúng ta làm tốt việc ôn lại cấu tạo chữ kết hợp với sự bao quát, sự chỉ bảo nhiệt tình của giáo viên trong giờ chính tả, nhìn chung học sinh viết chính tả
sẽ không bị lúng túng về cách viết chữ Nhưng cũng không thể tránh khỏi một số trường hợp học sinh viết không đúng cỡ chữ, chữ chưa đều, chưa đẹp Với những trường hợp này giáo viên cần phải hướng dẫn tỉ mỉ để các em viết đúng mẫu, có biện pháp để giúp các em khắc phục nhược điểm Với những học sinh yếu, tôi đã
áp dụng việc viết mẫu trong một số bài chính tả của những tuần đầu ở mỗi bài chính tả tôi viết mẫu cho các em một vài chữ hoặc một câu Viết thật ngay ngắn và đẹp cho các em quan sát Đến khi viết bài tôi yêu cầu các em nhìn theo mẫu rồi viết (lưu ý viết thật tròn trĩnh) kể cả trong bài tập chép hay nghe viết tôi đều làm như vậy, tăng cường viết mẫu hướng dẫn vào buổi Tập viết và luyện Tiếng việt chỉ sau một tuần làm như vậy tôi thấy chữ viết của các em đã tiến bộ rõ rệt Đặc điểm của học sinh Tiểu học là rất hay bắt chước và bắt chước cũng rất nhanh, hơn nữa ở lớp 2, trong học kì I, mỗi tuần các em có một bài chính tả tập chép nên tăng cường việc tri giác chữ viết bằng thị giác cho học sinh thì việc viết mẫu của giáo viên không những giúp cho các em viết đẹp mà còn giảm đáng kể tình trạng mắc lỗi
Để làm tốt việc này đòi hỏi mỗi giáo viên phải có nhận thúc đúng đắn về ý thức luyện chữ và không phải chỉ ở giờ chính tả , tập viết mà tất cả các giờ học
Trang 10khác đòi hỏi chữ viết trên bảng của giáo viên phải là “ Tấm gương cho học sinh noi theo” , thật sự mẫu mực cả trong khi chấm bài và ghi lời nhận xét vào bài làm, bài kiểm tra của học sinh, khi ghi sổ liên lạc Chữ viết phải đúng mẫu, rõ ràng, chính xác Chữ viết có đúng, chuẩn thì tập vở của các em mới sạch, đẹp được
1.4.2 Hướng dẫn trình bày chính tả
Việc trình bày bài chính tả của học sinh những bài đầu khó khăn Đó là học sinh không biết cách trình bày như thế nào cho đúng chứ chưa nói gì trình bày cho đẹp, từ cách ghi tên bài viết rồi đến trình bày nội dung bài viết
Chúng ta đã biết, học sinh Tiểu học, đặc biệt là đối với học sinh lớp 2 các
em rất hay bắt chước và thậm chí bắt chước một cách máy móc do các em không hiểu bản chất của vấn đề , Ví dụ về hiện tượng học sinh mắc lỗi trình bày xuống dòng như tôi đã trình bày ở phần thực trạng Vậy làm thế nào để khắc phục tình trạng này? Ở đây tôi xin được trình bày cách làm mà tôi đã thục hiện và thấy có hiệu quả như sau:
C1: Cách ghi thứ, ngày, tháng, ghi tên môn, ghi tên bài viết.
Tôi luôn chú ý đến cách trình bày bảng của mình đặc biệt trong giờ chính
tả Khi hướng dẫn học sinh viết vở, tôi đưa ra quy định chung cho học sinh của lớp mình
+ Cách ghi thứ, ngày, tháng: chữ “ Thứ” cách lề vở 1 ô
+ Cách ghi tên phân môn: “ Chính tả” cách lề vở 3 ô
+ Cách ghi tên bài:
Cách ghi tên bài không phải là đến giờ chính tả giáo viên mới quy định cho học sinh Với tôi, ngay trong các bài Tập đọc, các môn học khác khi ghi tên bài tôi luôn chú ý trình bày làm sao cho đúng, cho khoa học và đẹp mắt tức là viết đúng
và trình bày cân đối trên bảng Đặc biệt trong giờ học “thủ công” chúng ta giáo dục học sinh cái đẹp của hình ảnh, của cách trình bày( bố cục, khoảng cách) ngay
sự khéo léo, óc sáng tạo của học sinh Vì thế, khi ghi tên bài vào vở hàng ngày, tôi kết hợp hỏi học sinh tại sao lại trình bày như vậy?
Ví dụ 1: Khi dạy bài “ Gấp tên lửa” tôi trình bày bảng như sau:
Thứ… ngày… tháng…….năm…
Thủ công Gấp tên lửa
- Giáo viên chỉ và hỏi học sinh: Tại sao viết “ Gấp tên lửa” ở vị trí như vậy?
- Học sinh: Viết như vậy cho cân đối và đẹp
Ví dụ 2: Phân môn Tự nhiên xã hội Giáo viên trình bày bảng:
Trang 11Tự nhiên và xã hội
Bộ xương
- Giáo viên hỏi: Tại sao không viết chữ “ Bộ” vào sát lề hoặc thẳng chữ “ tự”?
- Học sinh: Viết như thế không cân đối và xấu
Ở đây giáo viên phải cho học sinh thấy được cái đẹp ở đây không những chỉ
về chữ viết mà còn cả về cách trình bày Từ đó hình thành cho học sinh cách trình bày bài một cách khoa học và đẹp mắt Cách trình bày đó được tôi nhắc nhở xen
kẽ trong các bài học của tất cả các môn học khác Đến khi viết chính tả, tôi chỉ cần lưu ý học sinh là các em có thể tự ước lượng và trình bày vào vở của mình( có thể chưa thật cân đối) và dần dần trở thành thói quen, được thực hành nhiều lần các
em sẽ có kỹ năng trình bày bài đúng, đẹp và khoa học Đối với những học sinh yếu, tôi sẽ chỉ và hướng dẫn các em ở một số bài đầu tiên về cách viết, viết cách lề khoảng mấy ô Sau đó yêu cầu học sinh tự ước lượng, tự thực hành
C2: Cách trình bày đoạn văn, đoạn thơ:
Nếu cứ đến khi viết chính tả giáo viên hướng dẫn học sinh cách trình bày một đoạn văn hay một khổ thơ, bài thơ thì thật là khó khăn trong một tiết học mà hiệu quả lại không cao, chắc chắn sẽ có nhiều em trình bày sai, đặc biệt là viết đọan văn hay khổ thơ lục bát
Vì vậy , trong các bài học tập đọc, khi đưa ra đoạn văn, đoạn thơ( khổ thơ) ứng dụng, tôi luôn chú ý cách trình bày đoạn ứng dụng đó trên bảng phụ hoặc bảng lớp để giới thiệu cho học sinh hiểu cách trình bày bài đó
Cụ thể:
*Thơ:
Ví dụ 1: Dạy bài: Gọi bạn ( TV2- Tập 1)
Đoạn thơ ứng dụng:
Tự xa xưa thuở nào Trong rừng xanh sâu thẳm Đôi bạn sống bên nhau
Bê Vàng và Dê Trắng
Ở đây giáo viên giúp học sinh hiểu:
+ Tất cả các chữ đầu mỗi dòng thơ phải viết hoa con chữ đầu tiên( chữ viết) + Chữ đầu các dòng thơ phải thẳng đều nhau
Trang 12+ Cuối đoạn thơ phải có dấu chấm.
Ví dụ 2: Dạy bài “ Mẹ” ( Tiếng Việt 2- Tập 1)
Đoạn thơ ứng dụng:
Lặng rồi cả tiếng con ve Con ve cũng mệt vì hè nắng oi
Nhà em vẫn tiếng ạ ời Kẽo cà tiếng võng mẹ ngồi mẹ ru
Ở đây, giáo viên cũng phải giúp học sinh hiểu:
+ Tất cả các chữ đầu mỗi dòng thơ phải được viết hoa con chữ đầu tiên( đối với chữ viết)
+ Cuối câu thơ phải có dấu chấm
+ Hơn nữa, ở đây giáo viên còn phải giúp học sinh nhận thấy số chữ ở từng dòng thơ và cách trình bày khác so với bài trước
Dòng 6 chữ phải lùi vào so với lề vở là 2 ô
Dòng 8 chữ phải lùi vào so với lề vở là 1 ô
* Đoạn văn:
Giáo viên phải giúp học sinh thấy được chữ đầu đoạn văn , chữ đầu câu phải viết hoa con chữ đầu tiên Cuối câu có sử dụng dấu câu “ ” Như vậy, ngay từ các bài tập đọc giáo viên giúp học sinh cách trình bày, cách viết hoa( viết hoa tên riêng ) cách ghi dấu chấm, cách ghi dấu phẩy hay cả cách ghi dấu chấm hỏi có trong bài
Khi viết chính tả, tôi luôn nhắc nhở học sinh những điều lưu ý trên trước khi viết bài
1.5 Giải pháp 5: Giúp học sinh giữ vở sạch, đẹp
Song song với việc rèn chữ, bản thân tôi không coi nhẹ việc giáo dục học sinh giữ vở Bởi lẽ, chữ viết đẹp mà nằm trong một quyển vở quăn mép, cong bìa và…thì liệu nó còn đẹp trong mắt người xem không hay giá trị của nó bị hạ thấp xuống? Điều này chúng ta tự trả lời được rồi phải không? Nói như thế để chúng ta thấy được tầm quan trọng của việc giữ vở so với việc rèn chữ và hai thao tác này không thể tách rời ra Thế nên, bản thân tôi đã thực hiện một số biện pháp để áp dụng vào thực tế việc giữ vở cho học sinh lớp tôi chủ nhiệm, cụ thể:
1.5.1 Về phía học sinh