de thi HSG van 8

Ngời cũng rất quan tâm đến môi trờng và hiểu đợc ý nghĩa thiết thực của môi trờng sống nên Bác đã động viên toàn thể quần chúng nhân dân tích cực trồng cây làm cho đất nứơc thêm xanh, th[r]

Một số bài văn giải thích lớp 7 (Tham khảo)

Đề bài 1

“ Mùa xuân là Tết trồng cây Làm cho đất nớc càng ngày càng xuân”

Em hiểu 2 câu thơ trên của Bác nh thế nào?

Lập dàn ý

1/ Mở bài: - Giới thiệu vấn đề: Mùa xuân rất đẹp

- Nêu giới hạn vấn đề: Vì thế Bác phát động phong trào trồng cây

2/ Thân Bài

a/ Giải thích sơ lợc vấn đề

- Mùa xuân:…Tết:…

- Càng xuân: Hiểu nh thế nào?

b/ Vì sao ra tham gia phong trào trồng cây này? Vì :

- Cây xanh là lá phổi của thiên nhiên nó giúp ta điều hoà không khí nh hút khí CO2 nhả khí O2

- Ngăn chặn lũ lụt

- Tô điểm màu xanh cho đất nớc thêm đẹp

c/ Làm nh thế nào để thực hiện lời dạy của Bác

- Chống phá hoại rừng xanh

- Chăm sóc và bảo vệ cây xanh nơi em sinh sống…

- Giữ gìn rừng nguyên sinh và rừng đầu nguồn

3/ Kết bài:

- Thực hịên lời dạy của Bác mùa xuân nào nhân dân ta cũng trồng cây đầu xuân…

- Bản thân em ý thức nh thế nào?

- Tham gia nhiệt tình việc trồng cây ở nhà, ở trờng…

Bài làm tham khảo

MB: Sinh thời, Bác Hồ luôn quan tâm đến mọi mặt của đời sống xã hội Ngời cũng

rất quan tâm đến môi trờng và hiểu đợc ý nghĩa thiết thực của môi trờng sống nên Bác đã

động viên toàn thể quần chúng nhân dân tích cực trồng cây làm cho đất nứơc thêm xanh, thêm đẹp, thêm giàu sức sống:

Mùa xuân là tết trồng cây,

“

Làm cho đất nớc càng ngày càng xuân”

TB : Hai câu thơ của Bác đã khẳng định việc trồng cây đã trở thành một phong tục

mới trong ngày Tết cổ truyền của dân tộc ta Việc trồng cây thực sự đã trở thành ngày hội náo nức, một việc làm có ý nghĩa để cho môi trờng ngày càng xanh tơi, “làm cho đất nớc càng ngày càng xuân”.Từ “xuân” Bác dùng ở câu thơ này đợc hiểu với những hàm ý khác nhau Trớc hết, ta thấy từ “xuân” ở dòng thứ nhất chỉ mùa bắt đầu của một năm Từ “xuân” thứ hai với nghĩa tợng trng là nói về sức sống, vẻ tơi đẹp Với câu nói đầy hình ảnh đó, Bác khuyên mọi ngời khi mùa xuân tới hãy tích cực trồng cây Việc trồng cây sẽ góp phần làm cho quê hơng, đất nớc ngày càng tơi đẹp hơn

Chúng ta đã hiểu lời khuyên của Bác,vậy thì vì sao việc trồng cây trong mùa xuân của đất trời lại có thể góp phần làm nên mùa xuân của đất nớc? Đó là vì, mùa

xuân có tiết trời ấm áp, khí hậu ôn hoà rất phù hợp với sự sinh tr ởng và phát triển của cây cối Tết trồng cây đầu năm có ý nghĩa hết sức to lớn, nó tạo nên một môi trờng sống trong sạch và tốt đẹp hơn; con ngời đợc sống trong bầu không khí trong lành, thoải mái Việc trồng cây phủ xanh đồi núi trọc hay những vùng ven biển đang bị cát lấn có tác dụng ngăn

đợc bão lũ, chống xói mòn, giảm bớt những hậu quả do thiên tai mang lại, góp phần làm giàu cho quê hơng, đất nớc Trồng cây cho chúng ta một nguồn tài nguyên phong phú để phát triển ngành công nghiệp gỗ, sản xuất ra những đồ vật hữu dụng trong gia đình, Trồng cây sẽ tạo ra đợc những quang cảnh đẹp hơn, tạo nên cảnh quan kiến trúc thơ mộng, tôn thêm vẻ đẹp của nơi ở Hơn nữa ,cây xanh còn có tác dụng điều hoà không khí, chống lũ, bảo vệ đất đai và góp phần mang lại lợi ích cho sự phát triển kinh tế xã hội Không có cây xanh, chúng ta khó có thể tồn tại một cách bình yên và khoẻ mạnh đợc Trồng cây, làm cho cây xanh tơi và nơi nào cũng có cây xanh thì đất nớc sẽ xanh tơi, khắp nơi sẽ tràn đầy sự sống Nh thế, việc trồng cây thực sự đã và sẽ góp phần làm cho đất nớc “càng ngày càng xuân”

KB: Qua lời thơ, ta thấy rằng, tết trồng cây là một việc làm ý nghĩa, trở thành một

thuần phong mĩ tục tốt đẹp trong xã hội chúng ta Là một học sinh, chúng ta phải làm theo lời Bác dạy Chúng ta trồng một cây xanh nghĩa là chúng ta đã thắp một nén hơng thơm để tởng nhớ tới Bác Hồ kính yêu

Đề 2

Nhiễu điều phủ lấy giỏ gương

Người trong một nước phải thương nhau cựng.

Người xưa muốn nhắn nhủ điều gỡ trong cõu ca dao ấy?

a Mở bài:

- Giới thiệu truyền thống tương thõn, tương ỏi của dõn tộc: là truyền thống lõu đời, thể hiện những đạo lớ tốt đẹp của dõn tộc

- Giới thiệu, trớch dẫn bài ca dao

b Thõn bài:

* Giải thớch ý nghĩa của cõu ca dao

- Nghĩa đen: Nhiễu điều: tấm vải đỏ, nhiễu điều phủ lấy giỏ gương tấm vải đỏ che phủ,

bao bọc, bảo vệ gương

- Nghĩa búng: Lời khuyờn của dõn gian: Mọi người phải biết đoàn kết, thương yờu nhau Tinh thần đoàn kết thương yờu nhau là truyền thống của dõn tộc

* Tại sao lại phải sống đoàn kết, thương yờu nhau?

- Đề cựng chia sẻ những khú khăn trong cuộc sống lao động: chống bóo lũ, hạn hỏn

- Để cựng chống giặc ngoại xõm

- Để cựng chia sẻ những khú khăn trong cuộc sống sinh hoạt: những người nghốo, nạn nhõn chất độc màu da cam, những trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh, trẻ em ung thư ( cú thể dẫn một số cõu tục ngữ, ca dao cú nội dung tương tự)

* Cần phải làm gỡ để thực hiện lời dạy của người xưa?

- Thương yờu đựm bọc và sống cú trỏch nhiệm với chớnh những người thõn yờu trong gia đỡnh, hàng xúm

- Sống cú trỏch nhiệm với cộng đồng: tham gia cỏc phong trào ủng hộ, cỏc hoạt động từ thiện

* Liờn hệ bản thõn:

- Là học sinh, em cú thể làm gỡ để thực hiện lời khuyờn của dõn gian ( yờu thương đoàn kết với bạn bố trong lớp, tham gia cỏc hoạt động ủng hộ, quyờn gúp )

c Kết bài:

- khẳng định giỏ trị của bài ca dao: Thể hiện được truyền thống tương thõn tương ỏi quý bỏu của dõn tộc

- Khẳng định rằng truyền thống tốt đẹp ấy sẽ được thế hệ trẻ hụm nay tiếp nối và phỏt huy Bài làm tham khảo:

1/ Mở bài:

Dân tộc ta vốn có truyền thống đoàn kết, yêu thơng đùm bọc lẫn nhau Để diễn đạt tình nghĩa tha thiết này, ca dao có câu:

“Nhiễu điều phủ lấy giá gơng Ngời trong một nớc phải thơng nhau cùng.”

2/ Thân bài:

a) Giải thích:

Những hình ảnh trong câu ca dao thật dễ hiểu nhng ý nghĩa của nó thì thật là sâu sắc

“Nhiễu điều” là tấm vải đỏ; “giá gơng” là giá đỡ tấm gơng Hình ảnh “Nhiễu điều phủ lấy giá gơng” có nghĩa đen là tấm vải đỏ che phủ, giữ cho sạch và làm đẹp cho giá gơng cùng cả tấm gơng Hai tiếng “phủ lấy” nhắc nhở, thể hiện sự gắn bó không tách rời giữa giá

g-ơng và nhiễu điều Hình ảnh đó còn gợi lên nghĩa bóng đó là sự yêu thg-ơng, đùm bọc, che chở Lấy nghĩa bóng đó, dân gian muốn nhắn nhủ mọi ngời trong cùng một cộng đồng cần phải biết yêu thơng, đùm bọc, che chở cho nhau: “Ngời trong một nớc phải thơng nhau cùng” Đó là một lời khuyên nhủ đậm đà tình nghĩa

b)Vậy thì tại sao ngời trong một nớc phải yêu thơng giúp đỡ lẫn nhau? Trong

tâm thức mỗi ngời Việt Nam đều tin các dân tộc trên đất nớc ta là anh em Con ngời cùng một nớc, có cùng chung một nguồn gốc lịch sử Mọi ngời trong cùng cộng đồng, cùng làng, cùng nớc,… đời sống vật chất, tinh thần luôn gắn bó với nhau, rất cần đến sự quan tâm động viên giúp đỡ lẫn nhau; nhất là lúc có ai đó gặp khó khăn hoạn nạn Hơn nữa,

không ai có thể sống lẻ loi trong xã hội mà phải hoà nhập vào cộng đồng Thơng yêu, đùm bọc giúp đỡ lẫn nhau là lẽ sống của mỗi ngời, nó đã trở thành một truyền thống đạo lí tốt

đẹp của dân tộc ta Tình cảm yêu thơng đoàn kết tạo nên sức mạnh vật chất và tinh thần sẽ giúp con ngời vợt qua bao khó khăn, chiến thắng kẻ thù và thiên tai, đi tới cuộc sống tốt

đẹp hơn Có thể kể đến các cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc của nhân dân ta Rồi những tấm lòng hảo tâm đóng góp vào các quỹ từ thiện đã giúp nhiều ngời nghèo khó, bệnh tật khắc phục đợc hoàn cảnh, vợt qua bệnh tật hiểm nghèo trở về với cuộc sống bình thờng

c)Chúng ta phải làm thế nào để phát huy đợc đạo lí tốt đẹp đó? Chúng ta cần

tránh quan điểm : “Đèn nhà ai ngời ấy rạng.”, có thái độ dửng dng đứng trớc nỗi đau khổ của họ hàng, làng xóm, dân tộc Và yêu thơng giúp đỡ lẫn nhau phải xuất phát từ lòng chân thành, tự nguyện thì đó mới là nghĩa cử cao đẹp, đáng trân trọng Để phát huy đợc

đạo lí tốt đẹp của nhân dân Việt Nam, chúng ta phải biết quan tâm, giúp đỡ những ng ời

xung quanh khi họ gặp khó khăn hoạn nạn với thái độ chân thành, kịp thời Thơng yêu,

đùm bọc lẫn nhau là biểu hiện sự đoàn kết dân tộc Mỗi ngời cần phải biết giữ gìn và phát huy truyền thống tốt dẹp đó

3/ KB:

ý nghĩa của câu ca dao đã trở nên muôn đời Vì đó là bài học đã đúc kết bằng tâm

huyết của nhân dân ta Hơn bao giờ hết, chúng ta phải biết phát huy mạnh mẽ truyền thống tốt đẹp đó

Đề 3

Hóy giải thớch ý nghĩa của cõu tục ngữ: Thất bại là mẹ thành cụng.

a Mở bài:

- Trong cuộc sống, tất cả mọi người đều mong muốn đạt được thành cụng, nhưng thực tế trước khi đến với thành cụng ta thường phải trải qua khú khăn, thậm chớ thất bại

- Giới thiệu trớch dẫn cõu tục ngữ: Thất bại là mẹ thành cụng

b Thõn bài:

* Giải thớch cõu tục ngữ:

- Thất bại là nguồn gốc, động lực của thành cụng Núi cỏch khỏc, cú thất bại mới thành cụng

* Tại sao núi : Thất bại là mẹ thành cụng:

- Thất bại giỳp cho ta cú được những kinh nghiệm quý giỏ cho lần sau, thất bại khiến cho

ta hiểu được nguyờn nhõn vỡ sao ta chưa thành cụng, từ đú tỡm cỏch khắc phục

- Thất bại là động lực để con người cố gắng, nỗ lực cho lần sau: Thất bại khiến cho con người càng khao khỏt thành cụng hơn, càng cố gắng nghiờn cứu tỡm tũi

* Nờu một vài dẫn chứng để lời giải thớch cú tớnh thuyết phục.

c Kết bài:

- Khẳng định giỏ trị của cõu tục ngữ: là lời khuyờn đỳng đắn, chỉ ra động lực, nguồn gốc của thành cụng

- Liờn hệ bản thõn: Gặp thất bại nhưng khụng nản chớ mà tiếp tục học hỏi để tiến bộ và vươn đến thành cụng

Bài làm tham khảo:

MB: Trong học tập, lao động hằng ngày ta thờng gặp những khó khăn trở ngại, thậm

chí có lúc bị thất bại Song chính sự thất bại đã làm cho con ngời trởng thành, giàu kinh nghiệm và vững vàng đi tới chiến thắng Vì thế, tục ngữ xa đã có câu:

“Thất bại là mẹ thành công”

TB: Câu tục ngữ thật ngắn gọn nhng đã sử dụng cách nói so sánh So sánh thất bại –

không đạt đựơc mục đích, với thành công- thực hiện đựơc mục đích đề ra Lời nói trên mới nghe nh chứa một mâu thuẫn Nhng nếu giải thích ta có một ý nghĩa rất thực tế Thất bại là kết quả xấu, là thiệt hại, h hỏng “Mẹ” ở đây có ý nói là lớn, là đầy hiệu lực Đó là một lời khuyên để mọi ngời vững chí bền lòng, kiên trì không nản trớc khó khăn thất bại Nếu biết học tập rút kinh nghiệm thì “thất bại” sẽ dạy cho ta cách đạt tới kết quả cao hơn

Vì sao lại nói Thất bại là mẹ thành công ?“ ” Đối với ngời nản chí thì không đúng

nh vậy, nhng đối với những ngời bền chí, kiên trì thì quả là đúng Vì sau thất bại, ngời ta sẽ rút ra đợc những kinh nghiệm quý báu để không còn thất bại nữa Ngoài ra, thất bại còn rèn luyện ý chí vơn lên cho mỗi ngời đã bao lần bạn vấp ngã mà có thể bạn không hề nhớ Lần đầu tiên chập chững bớc đi, bạn đã bị vấp ngã Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có

đánh trúng bóng không? Bất cứ một kết quả nào cũng có những nguyên nhân, lí do riêng

do đó thất bại cũng có lí do riêng Muốn đổi thất bại thành công thì phải lấy sự thất bại làm bài học cho mình, rút kinh nghiệm cho mình Tuy nhiên để làm đợc điều đó ngời ta phải thật sự nỗ lực học hỏi, tích luỹ kinh nghiệm cho bản thân Có nh vậy chúng ta mới không vấp ngã những lần tiếp theo

Vậy tại sao ta phải kiên trì bền bỉ trớc những khó khăn thất bại? Đó là vì cuộc

sống khó tránh khỏi những khó khăn Khi ta làm một việc lớn thì khó khăn lại càng lớn Khó khăn có thể do chủ quan hoặc khách quan gây nên Khi gặp khó khăn, thất bại mà ngã lòng thì sẽ thất bại hoàn toàn, mất hết ý chí, ảnh hởng đến công việc và cuộc đời Ngợc lại, nếu vững vàng, lấy thất bại làm bài học để rút kinh nghiệm thì ý chí vững vàng, kinh nghiệm dày dặn hơn, tiếp tục vơn lên và đạt đợc thành công Thực tế cuộc sống đã thể hiện điều đó

KB: Vậy xin chớ lo thất bại điều đáng sợ hơn là chúng ta bỏ qua nhiêù cơ hội chỉ vì

không cố gắng hết mình Lời khuyên đó giúp ta vững vàng trong cuộc sống Chúng ta cần phải rèn luyện ý chí, sự kiên trì ngay từ khi còn nhỏ, cả những việc bình th ờng trong cuộc sống

Đề 4

Hóy giải thớch lời khuyờn của Lờ-nin: Học, học nữa, học mói.

a Mở bài:

- Giới thiệu vai trũ của việc học tập đối với mỗi con người: Là cụng việc quan trọng, khụng học tập khụng thể thành người cú ớch

- Đặt vấn đề : Vậy cần học tập như thế nào?

- Giới thiệu và trớch dẫn lời khuyờn của Lờ-nin

b Thõn bài:

* Học, học nữa, học mói nghĩa là như thế nào?

- Lời khuyờn ngắn gọn như một khẩu hiệu thỳc giục mỗi người học tập

Lời khuyờn chia thành ba ý mang tớnh tăng cấp:

+ Học: Thỳc giục con người bắt đầu cụng việc học tập, tỡm hiểu và chiếm lĩnh tri thức + Học nữa: Vế trức đó thỳc giục ta bắt đầu học tập, vế thứ hai thỳc giục ta tiếp tục học tập,

học nữa mang hàm ý là đó học rồi, nhưng cần tiếp tục học thờm nữa.

+ Học mói: Vế thứ ba khẳng định một vấn đề quan trọng về cụng việc học tập Học tập là cụng việc suốt đời, mói mói, con người cần phải luụn luụn học hỏi ngay cả khi mỡnh đó cú được một vị trớ nhất định trong xó hội

* Tại sao phải Học, học nữa, học mói.

- Bởi học tập là con đường giỳp chỳng ta tồn tại và sống tốt trong xó hội

- Bởi xó hội luụn luụn vận động, cỏi mới luụn được sinh ra, nếu khụng chịu khú học hỏi,

ta sẽ nhanh chúng lạc hậu về kiến thức

- Bởi cuộc sống cú rất nhiều người tài giỏi, nếu ta khụng nỗ lực học tập ta sẽ thua kộm họ,

tự làm mất đi vị trớ của mỡnh trong cuộc sống

* Học ở đõu và học như thế nào?

- Học trờn lớp, trong sỏch vở, học ở thầy cụ, bạn bố, cuộc sống

- Khi khụng cũn ngồi trờn ghế nhà trường, ta vẫn cú thể học thờm trong sỏch vở, trong cuộc sống, trong cụng việc

- Cú thể học trong lỳc làm việc, trong lỳc nhàn rỗi

* Liờn hệ: Bản thõn và bạn bố đó và đang vận dụng cõu núi của Lờ-nin ra sao ( khụng

ngừng học tập, học lẫn nhau, tỡm sỏch vở bổ trợ )

c Kết bài:

- Khẳng định tớnh đỳng đắn và tiến bộ trong lời khuyờn của Lờ-nin: đú là lời khuyờn đỳng đắn và cú ớch đối với mọi người, đặc biệt là lứa tuổi học sinh chỳng ta

Bài làm tham khảo

MB: Trớc yêu cầu ngày càng cao của xã hội và sự phát triền nhanh chóng của khoa

học- kĩ thuật, đòi hỏi học sinh chúng ta cũng nh tất cả mọi ngời phải không ngừng học tập

để có trình độ đáp ứng nhu cầu của cuộc sống Vì thế, Lê -nin đã từng nhắc nhở: “ Học, học nữa, học mãi” Câu nói đó đã trở thành chân lí cho mọi thời đại

TB: Vậy học là gì? Học là một công việc mà mỗi chúng ta phải làm hằng ngày và

có thể là suốt đời Học là một hoạt động t duy trí tuệ, tiếp nhận những tri thức của xã hội loài ngời để mở mang hiều biết của mình Xã hội ngày càng tiến bộ bao nhiêu thì khoa học

ngày càng phát triển bấy nhiêu, làm cho nhiều vấn đề này sinh trong cuộc sống cần đợc

tiếp thu và giải quyết Muốn theo kịp đà tiến hoá của xã hội loài ngời thì phải học tập, học không ngừng nghỉ, học tập suốt đời Lê-nin đã khuyên chúng ta không ngừng học tập để nâng cao kiến thức

Tại sao lại còn phải học nữa và học mãi? Bởi điều ta biết chỉ là những giọt nớc

nhỏ bé, điều ta cha biết là biển cả, cho nên, chúng ta không đợc thảo mãn với những gì mà mình đã có, mà cần luôn học tập để nâng cao trình độ Mỗi lần học tập để nâng cao trình

độ, ta sẽ cảm thấy kiến thức của mình thu đợc quá ít so với biển kiến thức mênh mông của nhân loại Vì thế, con ngời cần tiếp tục học, học không ngừng, học ở mọi lúc mọi nơi, học

để hiểu biết hơn

Vì sao chúng ta phải hiểu nh vậy? Trớc hết là vì bản thân chúng ta Nếu không

học, chúng ta sẽ không có tri thức, thiếu hiểu biết để vận dụng vào cuộc sống, kết quả công việc sẽ không tốt đẹp nh ta mong đợi Ngời xa có câu: “ Nhân bất học bất tri lí- ấu bất học lão hàn vi” Bởi vậy, chúng ta cần phải học để có trình độ, có kiến thức, để có việc làm tốt nuôi sống bản thân mình, giúp đỡ gia đình và phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xa hơn nữa là bớc tới tầm cao của nhân loại Học và chỉ có học nữa, học mãi thì đó sẽ là chìa khoá mở cửa cho mọi kho báu trên đời

Nhng để học, học nữa, học mãi thì phải làm thế nào? Những học sinh đang ngồi trên ghế nhà trờng phải học nh thế nào cho có hiều quả? Với con ngời có nhiều cách học khác nhau; nhng quan trọng nhất học phải đi đôi với hành Chúng ta đợc học qua

nhà trờng, qua sách vở thì phải học có lí thuyết vững vàng, phải biết kết hợp làm cho lí thuyết gắn liền với thực tế để bổ sung kiến thức, chúng ta cần nghiên cứu và tham khảo thêm nhiều sách vở, các thông tin khác Là học sinh chúng ta phải có tính tự giác trong học tập, học từ thầy, cô, bạn bè, sách vở,… phải biết dựa vào những điều đã học đợc để vận dụng vào cuộc sống Cần say me, sáng tạo trong học tập

KB: Câu nói của Lê- nin luôn mang một giá trị to lớn, khích lệ chúng ta cần chăm

chỉ, cần cù học tập thờng xuyên mới đảm bảo cho mình một cuộc sống tiến bộ không ngừng

Đề bài 5

Một nhà văn có nói: “Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con ngời Hãy giải”

thích câu nói đó

Bài làm tham khảo

MB : Đã từ lâu, sách đã kết tinh trí tuệ của con ngời, sách là nguồn của cải vô giá của

nhân loại Nhận định về giá trị của sách, một nhà văn có nói: “Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con ngời”

TB: Đúng vậy, sách chứa đựng trí tuệ của con ngời nghĩa là chứa đựng những tinh

hoa của sự hiểu biết Ngọn đèn sáng, đối lập với bóng tối Ngọn đèn ấy rọi chiếu, soi đờng

đa con ngời ra khỏi chỗ tối tăm Sách là ngọn đèn sáng bất diệt cũng là ngọn đèn sáng không bao giờ tắt, càng lúc càng rực rỡ bởi sự tiếp nối trí tuệ của nhân loại, soi đờng giúp cho con ngời thoát khỏi chốn tối tăm của sự hiểu biết Nghĩa là, sách là nguồn sáng bất diệt đợc thắp lên từ chính trí tuệ con ngời

Không phải mọi cuốn sách đều là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con ngời Nhng những cuốn sách có giá trị thì đúng là nh thế Bởi vì, những cuốn sách có giá trị ghi lại những điều hiểu biết quý giá nhất mà con ngời thâu tóm đợc trong lao động sản xuất, trong chiến đấu và trong các mối quan hệ xã hội…(Dẫn chứng) Nh sách kĩ thuật hớng dẫn con ngời cách trồng trọt ngày càng đạt năng suất cao,…Do đó, “Sách là ngọn đèn sáng của trí tuệ con ngời” Những hiểu biết đợc sách ghi lại không chỉ có ích trong một thời mà còn có ích cho mọi thời đại Mặt khác, nhờ có sách, ánh sáng trí tuệ ấy đợc truyền lại cho các đời

sau Vì thế, sách thực sự là một ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con ngời Đó là điều mà

đã đợc mọi ngời ở nhiều thời đại thừa nhận Nhà văn M Gooc- ki đã viết: “Sách mở rộng trớc mắt tôi những chân trời mới” “ Một quyển sách tốt là một ngời bạn hiền”- La Roche fou

Hiểu đợc giá trị của sách, chúng ta cần vận dụng chân lí ấy nh thế nào trong cuộc sống? Chúng ta cần phải chăm đọc sách để hiểu biết nhiều hơn, sống tốt hơn Cần

phải chọn sách tốt, sách hay để đọc, không đợc chọn sách giở , có hại để đọc Cần tiếp nhận những điều hay chứa đựng trong sách, cố hiểu nội dung trong sách và làm theo sách

KB: Câu nói đó vẫn còn nguyên giá trị đối với mọi thời đại Sách sẽ mãi mãi là ngời

bạn cần thiết cho chúng ta Chúng ta phải biết yêu mến sách, biết giữ gìn sách thật tốt

Đề 6: Hãy giải thích câu tục ngữ sau: “ Có công mài sắt, có ngày nên kim”

Mỗi chúng ta muốn có thành công không phải tự nhiên mà có đợc ,chúng ta phải biết vợt qua những thử thách và trở ngại Để khuyên thế hệ trẻ phải có lòng kiên trì, có ý chí quyết tâm,ông cha ta đã răn dạy:

Có công mài sắt, có ngày nên kim

Vậy ý nghĩa của câu tục ngữ này là gì? Chúng ta biết “sắt” là một kim loại cứng

không dễ gì mài một trong hai ngày mà thành cái kim ngay đợc Từ sắt làm ra cây kim là một quá trình công phu, gian khổ Nó đòi hỏi phải có một sự kiên trì, tốn bao công sức mồ hôi mới có đợc Cây kim ai cũng biết nó rất bé nhỏ nhng tác dung của nó lại rất lớn, nó là vật có ích để cho con ngời may vá quần áo “Mài sắt” để “thành kim” chính là điều nhân dân ta khuyên bảo mọi ngời phải có một quyết tâm lớn thì dù việc khó đến mấy cũng có thể làm đợc

Tại sao ông cha ta lại nói Có công mài sắt, có ngày nên kim ? “ ” Mỗi chúng ta trong cuộc đời ai chẳng muốn thành đạt, nhng con đờng đi đến thành công không phải lúc nào cũng là con đờng bằng phẳng mà có thể là con đờng chông gai, đầy khó khăn Vì vậy

để động viên mọi ngời biết bền gan vững chí, ông cha ta đã răn dạy bằng một câu tục ngữ

đầy tính thuyết phục để mỗi ngời biết rèn luyện lòng kiên trì, ý chí quyết tâm Bỏ công mài một thanh sắt thành cây kim có ích, tác giả dân gian muốn ngầm ý khuyên bảo chúng ta khi bỏ công sức ra làm một việc gì đó thì phải chú ý đến tính hiệu quả của công việc Có lòng kiên trì và biết xác định mục đích của công việc thì nhất định việc gì cũng dẫn đến thành công tốt đẹp

Lòng kiên trì, ý chí quyết tâm có ý nghĩa nh thế nào đối với đời sống chúng ta?

ý chí, nghị lực, lòng kiên trì, bền bỉ quả thực có vai trò quan trọng, nó quyết định sự thành

bại của mỗi con ngời Dù con ngời có những mục đích đúng đắn nhng không có lòng kiên trì thì cũng khó mà thành công đợc Vì vậy, câu tục ngữ thực sự là một bài học quý giá,

tiếp thêm cho ta sức mạnh, ý chí quyết tâm để hoàn thành công việc Để rèn luyện lòng kiên trì, mỗi học sinh chúng ta phải làm gì? Chúng ta không đợc ngại khó, ngại khổ;

tr-ớc những khó khăn thử thách không đợc chán nản Phải có nghị lực để vợt lên mọi khó khăn trong bất kì hoàn cảnh nào

câu tục ngữ “Có công mài sắt , có ngày nên kim” thật sự có ý nghĩa vô cùng sâu sắc

Nó luôn nhắc nhở chúng ta phải rèn luyện ý chí, nghị lực để vơn lên trong mọi lĩnh vực của đời sống con ngời

Đề 7: Tục ngữ có câu: Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng Hãy giải thích câu câu“ ”

nói trên Từ đó, em có thể rút ra bài học gì trong việc chọn bàn mà chơi ?“ ”

Con ngời là tổng hoà những mối quan hệ xã hội Môi trờng, hoàn cảnh xung quanh

có ảnh hởng rất lớn đối với mỗi ngời Bàn về vấn đề này, tục ngữ có câu:

“ Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”

Trớc tiên, chúng ta hãy tìm hiểu ý nghĩa của câu tục ngữ Mực là một chất liệu

để viết, có màu đen; đèn là một vật dụng phát ra ánh sáng Gần ánh đèn mọi vật sẽ đợc soi sáng Nhng mực và đèn còn là hai hình ảnh tợng trng cho môi trờng sống của con ngời Khi sống trong một môi trờng xấu thì con ngời cũng sẽ bị ảnh hởng những cái xấu xa Nếu sống trong một môi trờng tốt thì con ngời đó cũng sẽ đợc ảnh hởng những điều tốt đẹp Từ

đó, ông cha ta muốn khuyên dạy chúng ta phải biết chọn cho mình một môi trờng sống thật tốt Bởi vì môi trờng sống có ảnh hởng lớn tới nhân cách của con ngời

Vậy, tại sao ông cha ta lại nói: Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng ? “ ” Mỗi một ngời đều sống trong một môi trờng khác nhau nhng phải biết chọn cho mình một môi tr-ờng sống tốt Môi trtr-ờng sống tốt đó là một môi trtr-ờng biết đoàn kết yêu thơng, biết giúp đỡ nhau cùng tiến bộ… Vì vậy nếu chúng ta không biết chọn cho mình một môi trờng sống tốt đẹp thì nhân cách của chúng ta cũng sẽ bị ảnh hởng Câu tục ngữ đã khuyên dạy chúng

ta tránh xa môi trờng xấu, bởi vì nếu sống trong môi trờng xấu, chúng ta cũng sẽ bị ảnh

h-ởng những cái xấu xa; còn ở những môi trờng tốt chúng ta sẽ đựơc học tập những điều tốt

đẹp, mở mang vốn hiểu biết và trở thành con ngời có ích cho xã hội Đặc biệt, cuộc sống con ngời khi gặp phải khó khăn rất dễ bị xa ngã nếu không tỉnh táo sẽ bị cám dỗ làm mất

đi nhân cách tốt đẹp của mình Vì vậy, câu tục ngữ thực sự nh là một lời giáo huấn của ông cha ta

Ngời học sinh chúng ta trong trắng, rất dễ bị tác động của môi tr ờng sống bên ngoài Vì vậy để giữ đợc nhân cách và phẩm chất của mình, chúng ta phải nhận thức

đợc vai trò của môi trờng sống vô cùng quan trọng tới việc hình thành nhân cách của con ngời Nghĩa là chúng ta phải xa lánh những tệ nạn xã hội, phải biết chọn bạn mà chơi

để nhân cách của mình không bị vẩn đục; biết phân tích giảng giải cho bạn bè hiểu đợc gía trị của phẩm chất đạo đức con ngời Chúng ta phải luôn luôn biết đợc bổn phận của ngời học sinh, biết gần gũi thân ái với bạn bè để xung quanh chúng ta luôn có môi trờng sống tốt đẹp để chúng ta hoàn thiện nhân cách của mình

Câu tục ngữ với hình ảnh giàu ý nghĩa tợng trng đã trở thành một bài học có giá trị

để giáo dục biết bao thế hệ thấy đợc vai trò của môi trờng sống Trong xã hội ngày nay, có

rất nhiều những tệ nàn xã hội thì việc làm theo lời khuyên của cha ông ta thực sự có giá trị

đối với mỗi ngời

Đề bài 8: Dân gian có câu: Lời nói gói vàng, đồng thời lại có câu: Lời nói chẳng mất“

tiền mua, Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau Qua hai câu trên, Em hãy cho biết dân”

gian đã hiểu nh thế nào về giá trị, ý nghĩa của lời nói trong cuộc sống.

Trong cuộc sống hằng ngày, lời nói luôn là phơng tiện để con ngời trao đổi t tởng, tình cảm và kinh nghiệm với nhau Vì thế nó có giá trị đặc biệt quan trọng để khẳng định giá trị quý báu của lời nói và khuyên mọi ngời cách nói năng sao cho đạt hiệu quả cao nhất trong giao tiếp, dân gian đã có câu: “ Lời nói gói vàng” và lời khuyên; “ Lời nói chẳng mất tiền mua- Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”

Trứơc hết, khi gói gọn những kinh nghiệm sống bao đời qua câu: “Lời nói gói vàng”,

đó là cách nói so sánh để tôn vinh đề cao giá trị của lời nói Lời nói nh một vật quý giá

“gói vàng” Với câu nói ngắn gọn nhng ai cũng có thể suy ra đợc giá trị quý báu của lời nói hằng ngày đáng giá nh thế nào Chính vì lời nói quý báu nh vậy nên dân gian lại có câu khuyên ta: “Lời nói chẳng mất tiền mua- Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau” Ngời xữa đã thật sâu sắc Họ đã khẳng định đợc sự tự nhiên, vốn có của lời nói đối với con ngời, để nhắc nhở chúng ta muốn giao tiếp có kết quả tốt thì phải biết chọn lọc cách nói; phải nói năng lễ độ, hoà nhã để tạo ra sự đoàn kết, thông cảm giữa những ngời giao tiếp

Lời nói chẳng mất tiền mua nh

nói Vì sao vây? Lời nói thể hiện những suy nghĩ, tình cảm của con ngời, lời nói không

phải mua bán mới có đợc, điều đó không có nghĩa là hạ thấp giá trị của lời nói mà giá trị của nó là sự phản ánh trình độ văn hoá, thớc đo phẩm giá của mỗi ngời Vì vậy trong quá trình giao tiếp ta phải chọn lời hay ý đẹp, phải “lựa lời mà nói” Những lời lẽ lịch sự, lễ độ, hoà nhã bao giờ cũng khiến ngời nghe vui lòng Việc khéo léo lựa chọn từ ngữ, lựa chọn cách diễn đạt phù hợp với đối tợng giao tiếp sẽ khiến ngời nghe dễ dàng tiếp thu ý kiến của mình, cho dù đó có là lời phê bình, góp ý Ai cũng ứng xử đúng mực, nói năng lịch thiệp thì xã hội sẽ trở nên tốt đẹp, văn minh, mối quan hệ giữa ngời với ngời sẽ gắn bó khăng khít Trái lại, chẳng ai có thể lọt tai những lời nói thô tục, thiếu thiện chí ăn nói xấc xợc là nguyên nhân dẫn đến mất đoàn kết, mất lòng tin, bị ngời khac coi thờng…

Tuy nhiên, chúng ta cần hiểu: lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau không có“ ”

nghĩa là dùng lời lẽ hoa mĩ để nịnh bợ, khoác lác Điều quan trọng là thái độ chân thành

ta đặt trong lời nói Lời hay, ý đẹp sẽ tạo nên sự tin cậy, tạo nên mối quan hệ xã hội tốt

đẹp Lời nói tuy “không mất tiền mua”, nhng lựa đợc lời hay, ý tốt để giao tiếp không phải

là dễ mà phải học tập rèn luyện kiến thức ngôn ngữ và ý thức mới có đợc

Nội dung của hai câu nói trên mãi mãi có ý nghĩa trong bất cứ hoàn cảnh, tình huống giao tiếp nào Hiểu đợc giá trị của lời nói và biết cách sử dụng nó chính là bí quyết thành công trong cuộc đời

Đề bài 9: Ca dao xa có bài:

Công cha nh

Nghĩa mẹ nh nớc trong nguồn chảy ra.

Một lòng thờ mẹ kính cha,

Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con !”

Em hãy giải thích ý nghĩa của bài ca dao trên.

Chúng ta ai cũng có cha có mẹ Cha mẹ đã sinh ra ta, chăm sóc dạy bảo ta Vì thế, công ơn cha mẹ dành cho ta rất lớn Chúng ta phải biết ơn, đền đáp công lao đó Điều đó

đã đợc ông cha ta nhắn nhủ qua bài ca dao:

“Công cha nh núi Thái Sơn, Nghĩa mẹ nh nớc trong nguồn chảy ra

Một lòng thờ mẹ kính cha,

Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.!”

Bài ca dao đã đi sâu vào lòng ngời bởi những hình ảnh so sánh rất độc đáo: “Công cha với núi Thái Sơn, Nghĩa mẹ với nớc trong nguồn” “Núi Thái Sơn”là ngọn núi cao, đồ

sộ vững chãi nhất ở Trung Quốc “Nớc trong nguồn” là dòng nớc tinh khiết nhất, mát lành nhhất, dạt dào mãi chẳng bao giờ cạn Từ hiện tợng cụ thể ấy, tác giả dân gian đã ca ngợi công lao của cha mẹ Tình cha mạnh mẽ, vững chắc, tình mẹ thật ngọt ngào vô tận và trong sáng Ân nghĩa đó to lớn, sâu nặng biết bao Chính vì vậy mà chỉ có những hiện tợng to lớn bất diệt của thiên nhiên kì vĩ mới có thể so sánh bằng Xuất phát từ công lao đó, ông cha ta khuyên mỗi chúng ta phải làm tròn chữ hiếu để bù đắp lại công ơn trời biển của cha mẹ

Tại sao lại nói công cha và nghĩa mẹ là vô cùng to lớn, bao la, vĩ đại, không có gì so sánh đợc ? Bởi vì cha mẹ là ngời đã sinh ra ta, không có cha mẹ thì không có bản

thân mỗi con ngời Cha mẹ lại là ngời nuôi dỡng ta từ khi ta mới chào đời cho đến khi ta trởng thành mà không quản ngại khó khăn vất vả Cha mẹ còn dạy dỗ ta nên ngời, dạy cho

ta biết cách c xử sao cho lịch sự, dạy cho ta đạo lí làm ngời, dạy cho ta cách làm lụng, cách

tự chăm sóc cho bản thân, dọn dẹp nhà của cho sạch sẽ .Cha mẹ là chỗ dựa vững chắc nhất, tin cậy nhất, luôn dang tay mở rộng tình thơng đối với các con Cha mẹ cùng bên nhau sống trọn đời vì con, tạo lập niềm tin tởng và nền móng vững chắc cho con vào ng-ỡng cửa của cuộc đời

Vậy chúng ta phải làm gì để đền đáp công ơn của cha mẹ ? Để đền đáp công ơn

của cha mẹ, đạo làm con chúng ta phải biết ơn, phải lễ phép với cha mẹ Phải luôn ngoan ngoãn và nghe lời cha mẹ, làm theo những điều cha mẹ dạy Ta phải kính trọng hiếu thảo với cha mẹ; luôn cố gắng học tập thật giỏi để vui lòng cha mẹ Có nh vậy mới là “đạo con”

Bài ca dao đã răn dạy chúng ta một bài học bổ ích Chúng ta cần phải biết làm gì để luôn nhớ tơi và trân trọng công lao to lớn của cha mẹ Đọc lại bàI ca dao,chúng ta càng thấm thía đạo lí làm ngời

Đề bài 10: Em hãy giải thích câu tục ngữ sau:

Tốt gỗ hơn tốt n

Từ xa tới nay, tục ngữ đã cho ta bao lời khuyên, bao kinh nghiệm quý giá Một trong những kinh nghiệm bổ ích đó là mối quan hệ giữa phẩm chất đạo đức con ngời với hình thức bề ngoài Điều đó đợc thể hiện qua câu tục ngữ:

“Tốt gỗ hơn tốt nớc sơn”

Trớc tiên, ta hãy tìm hiểu ý nghĩa của câu tục ngữ Câu tục ngữ đã đa ra hai hình ảnh

cụ thể “gỗ và nớc sơn” Gỗ là vật liệu để làm nên đồ vật Gỗ tốt sẽ làm nên những vật dụng tốt Gỗ xấu sẽ làm nên những vật dụng chóng h hỏng Nớc sơn là vật liệu để quét lên đồ vật làm cho đồ vật thêm đẹp, thêm bền Câu tục ngữ: “Tốt gỗ hơn tốt nớc sơn” muốn khẳng định: khi đánh giá độ bền của một vật dụng, chúng ta phải chú ý đến chất lợng gỗ

để tạo nên đồ vật ấy, chứ không nên chỉ đánh giá bề ngoài của lớp sơn Từ ý nghĩa rất thực trong cuộc sống, tác giả dân gian đã đề cao phẩm chất đạo đức của con ngời là quan trọng hơn tất cả vẻ đẹp của hình thức bên ngoài

Tại sao ông cha ta lại nói: “Tốt gỗ hơn tốt nớc sơn:”? Ngay từ xa xa, ông cha ta đã

đề cao lối sống đạo đức, nhân cách của con ngời Một con ngời có phẩm chất đạo đức tốt thì trong bất kì hoàn cảnh nào, trong bất kì công việc nào họ cũng hoàn thành một cách tốt

đẹp Trái lại, một con ngời chỉ chú ý đến hình thức bên ngoài mà quên đi nhân cách, đạo

đức và lối sống thì con ngời đó sẽ bị mọi ngời xa lánh Vì vậy, một ngời có phẩm chất, t cách đạo đức tốt bao giờ cũng đợc mọi ngời quý trọng tin yêu Ông cha ta đã từng nói:

“Cái nết đánh chết cái đẹp”, quả không sai Và nếu, một ngời nào đó vừa có phẩm chất

đạo đức tốt lại có hình thức bề ngoài lịch sự, nhã nhặn thì con ngời đó càng đợc tôn trọng hơn Nội dung quyết định hình thức, và hình thức góp phần nâng cao giá trị của nội dung

Hiểu đợc ý nghĩa của câu tục ngữ, học sinh chúng ta phải làm gì để có đợc phẩm chất đạo đức tốt ? Là học sinh đang ngồi trên ghế nhà trờng, chúng ta phải rèn luyện, tu d-ỡng đạo đức sao cho tốt Phải “Học ăn, học nói, học gói, học mở” để hoàn thiện nhân cách

của ngời học trò ….Và trong cuộc sống của mỗi ngời, ai cũng có thể rèn luyện để làm cho phẩm chất của mình ngày càng tốt hơn góp phần làm cho xã hội ngày càng văn minh hơn

Câu tục ngữ thực sự là một bài học quý giá để mỗi học sinh chúng ta nhận rõ hơn trách nhiệm của mình trong việc tu dỡng đạo đức, rèn luyện nếp sống văn minh