m 1 điểm bNêu nét đặc sắc về nghệ thuật của việc sử dụng từ "lặn" trong câu thơ thứ hai Học sinh viết một đoạn văn có thể nêu các ý kiến khác nhưng phải làm rõ được nét đặc sắc về nghệ[r]
Trang 1Đề thi chọn học sinh giỏi lớp 6 Môn Ngữ văn - Tam Dương
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 6
NĂM HỌC 2010-2011 MÔN NGỮ VĂN 6
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian đề)
Câu 1: (2 điểm)
Xác định và nói rõ tác dụng của phép tu từ so sánh, nhân hoá trong đoạn thơ sau:
“ Lúc vui biển hát, lúc buồn biển lặng, lúc suy nghĩ biển mơ mộng và dịu hiền.Biển như người khổng lồ, nóng nảy, quái dị, gọi sấm, gọi chớp
Biển như trẻ con, nũng nịu, dỗ dành, khi đùa, khi khóc.”
(Khánh Chi, “Biển”)
Câu 2: (3 điểm)
Cho hai nhân vật là một giọt nước mưa còn đọng trên lá non và một vũng nước đụcngầu trong vườn Hãy hình dung cuộc trò chuyện lí thú giữa hai nhân vật và kể lạibằng một bài văn ngắn không quá một trang giấy thi
· Yêu cầu chung:
- Học sinh cần trình bày dưới dạng bài luận ngắn gọn, bố cục rõ ràng, lời văntrong sáng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp Không cho điểm tối đa vớinhững bài gạch đầu dòng
· Yêu cầu cụ thể:
- Ý 1: Xác định được các phép so sánh nhân hoá: (0,5 điểm)
+ So sánh: biển như người khổng lồ; biển như trẻ con.(0,25 đểm)
+ Nhân hoá: Vui, buồn, suy nghĩ, hát, mơ mộng, dịu hiền.(0,25 điểm)
- Ý 2: Nêu được tác dụng: (1,5 điểm)
+ Biển được miêu tả như một con người với nhiều tâm trạng khác nhau.(0,5 điểm)
Trang 2+ Biển được nhà thơ cảm nhận như những con người cụ thể: khi thì to lớn, hung dữnhư người khổng lồ; khi thì nhỏ bé hiền lành dễ thương, đáng yêu như trẻ con.(0,5điểm)
ð Nhờ các biện pháp tu từ so sánh, nhân hoá đoạn thơ đã gợi tả thật rõ, thật cụ thểmàu sắc, ánh sáng theo thời tiết, thời gian; tạo nên những bức tranh sống động vềbiển
( 0,5 điêm)Câu 2: ( 3 điểm)
· Yêu cầu chung:
Bố cục rõ ràng mạch lạc ( Khuyến khích bài làm có cách mở bài và kết thúcđộc đáo)
Viết dưới dạng bài tự luận ngắn dài không quá một trang giấy thi
- Yêu cầu về nội dung:
Bài văn phải ghi lại cuộc trò chuyện lí thú giữa hai nhân vật: Giọt nước mưađọng trên lá non và vũng nước đục ngầu trong vườn Qua cuộc trò chuyện lí thúnày, người kể phải gửi gắm trong đó một nội dung giáo dục cụ thể Đây là một câuchuyện tưởng tượng hoàn toàn
· Yêu cầu cụ thể:
+ Mở bài: (0,25 điểm)
Giới thiệu hoàn cảnh và nhân vật
+ Thân bài: ( 2,5 điểm)
Diễn biến cuộc trò chuyện lí thú của hai nhân vật
Giọt Nước Mưa xinh đẹp nhưng kiêu ngạo, không tự biết mình
Vũng Nước điềm đạm, hiểu rõ công việc mình đang làm, không quan tâmđến hình thức
Trang 3Học sinh cần viết được bài văn miêu tả có bố cục rõ ràng, lời văn chau chuốt,mượt mà, giàu hình ảnh.
- Về nội dung:
Xác định đúng đối tượng miêu tả, trình tự miêu tả hợp lí, biết lựa chọn chi tiết
và liên tưởng độc đáo, hợp lí
· Yêu cầu cụ thể:
+ Mở bài: (0,5 điểm)
Giới thiệu hoàn cảnh và đối tượng miêu tả: khung cảnh màn đêm yên tĩnh + Thân bài: (4 điểm)
· Lúc bước ra sân: bao quát không gian (1 điểm)
- Màn đêm thăm thẳm, vầng trăng tròn nho nhỏ Khu vườn tràn ngập ánh trăng,bóng cây
- Gió thổi, lá cây xào xạc rung động, mùi hương trái chín lan toả ngào ngạt.Tiếng côn trùng rả rích kêu
· Ngồi lặng ngắm cảnh vật xung quanh:(2 điểm)
- Gió thổi nhẹ, tiếng lá xào xạc nghe rõ hơn
- Không gian mát mẻ, trong lành
- Các nhà trong xóm: ánh điện sáng trưng, tiếng cười nói vui vẻ, tiếng ru êmđềm ngọt ngào
- Ánh trăng càng về khuya càng lung linh soi sáng không gian, cảnh vật
· Lúc bước vào nhà:
- Qua khung cửa sổ: vầng trăng tròn, ánh trăng huyền ảo, tiếng chim đêm khắckhoải trong kẽ lá Tất cả dần đi vào tĩnh lặng
+ Kết bài: (0,5 điểm)
Cảm nghĩ về đối tượng miêu tả Liên hệ với tình yêu thiên nhiên, quê hương
Đề chọn học sinh giỏi Văn 6 trường Đáp Cầu năm 2013-2014
PHONG GD&ĐTBẮC NINH ĐỀ THI CHỌN HSG
TRƯỜ NG THCS ĐÁP CẦU Năm học 2013-2014
Môn thi: Ngữ văn 6
Thời gian làm bài :120 phút
( Không kể thời gian giao đề)
Đề bài
Câu I: ( 3 điểm)
Trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên ( trích Dế mèn phiêu lưu ký) của nhà
văn Tô Hoài có đoạn:
“ Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài Rồi, với điệu bộ khinh khỉnh, tôi mắng:
Trang 4- Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ! Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho chết!
Tôi về, không một chút bận tâm.”
( Ngữ văn 6, tập 2, NXBGD-2008)
a Đoạn văn trên có bao nhiêu câu? Ghi lại mỗi câu thành một dòng độc lập
b Căn cứ vào dấu câu và dựa vào phân loại câu theo mục đích nói thì mỗi câutrong đoạn văn trên thuộc kiểu câu gì?
Câu II: ( 3 điểm )
Sau khi bài thơ Đêm nay Bác không ngủ ra đời và được đưa vào chương trình
sách Giáo khoa Ngữ văn 6 tập 1, nhà thơ Minh Huệ có ý định sửa lại hai câu
thơ: Mái lều tranh xơ xác thành Lều tranh sương phủ bạc; Manh áo phủ làm chăn thành Manh áo cũ là chăn Theo em tại sao nhà thơ lại không sửa nữa?
Câu III 6 điểm
“Tre xanh
Xanh tự bao giờ
Chuyện ngày xưa… đã có bờ tre xanh
Thân gầy guộc, lá mong manh
Mà sao nên lũy nên thành tre ơi ?
Ở đâu tre cũng xanh tươi
Cho dù đất sỏi đất vôi bạc màu !”
(Trích bài thơ “Tre Việt Nam” - Nguyễn Duy)
Em hãy trình bày cảm nhận của mình về những dòng thơ trên
Câu IV: ( 8 điểm)
Từ những cuộc vận động “ ủng hộ đồng bào bị lũ lụt”, “ Giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam”, “ủng hộ nhân dan Nhật Bản”… và những chương trình truyền hình
“ Trái tim cho em”, “ Thắp sáng ước mơ” Em hãy phát biểu cảm nghĩ của mình
bằng bài văn ngắn với nội dung: Sự sẻ chia và tình yêu thương là điều quý giá nhất trên đời.
Đề thi gồm có 01 trang
Trang 5HƯỚNG DẪN CHẤM
Câu I: (3 điểm)
a Đoạn văn trên gồm có 9 câu, Đó là:
Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài ( Câu kể)
Rồi, với điệu bộ khinh khỉnh, tôi mắng: ( Câu kể)
- Hức! ( Câu cảm)
Thông ngách sang nhà ta? ( Câu hỏi)
Dễ nghe nhỉ! ( Câu cảm)
Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được ( Câu kể)
Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi ( Câu cầu khiến) Đào tổ nông thì cho chết! ( Câu cảm)
Tôi về, không một chút bận tâm.” ( Câu kể)
Nêu được 9 câu và ghi đầy đủ 9 câu riêng biệt (0.75 điểm)
b.Học sinh phân loại cứ đúng 3 câu cho 0.75 điểm Các trường hợp còn lại,
GV tự cho các mức điểm phù hợp trong khung điểm quy định của câu
Câu II: ( 3 điểm)
a Câu thứ nhất: Mái lều tranh xơ xác thành Lều tranh sương phủ bạc.
- Từ láy xơ xác gợi tả khung cảnh một mái lều tranh tạm bợ giữa rừng, giúp người
đọc hình dung nơi trú ngụ đơn sơ, đã giãi dầu sương gió, không lấy gì làm chắc
chắn, gió rét vẫn có thể len lỏi vào Về giá trị gợi cảm, từ láy xơ xác giúp người
đọc cảm nhận được rõ hơn cái gió, cái rét, sự gian khổ, hy sinh của các chiến sĩ,
đồng bào trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ( 1 điểm)
- Phù hợp với quy luật tự nhiên: đã có mưa thì không có sương ( 0,5 điểm)
b.- Nếu thay bằng Lều tranh sương phủ bạc Câu thơ gợi sự tròn trịa đẹp thanh
nhã, mang hơi hướng của thơ cổ điển phương Đông Vì thế sẽ lạc điệu nếu đặttrong toàn mạch bài thơ Âm hưởng câu thơ trang trọng, cầu kỳ, không phù hợp
với âm hưởng cả bài ( 1 điểm)
- Không phù hợp quy luật tự nhiên: Vì “ trời mưa kâm thâm” nên không thể có
“ sương phủ bạc” ( 0,5 điểm)
Câu III 6 điểm
Em hãy trình bày cảm nhận của mình về những dòng thơ trên…
Trang 6Mượn đặc điểm của loài cây làm hình tượng ẩn dụ nhằm thể hiện phẩm chất,cốt cách của một tầng lớp người hay một dân tộc là biện pháp nghệ thuật của vănhọc phương Đông nói chung, văn học Việt Nam nói riêng Với học sinh lớp 6,không yêu cầu cao trong cảm thụ thơ, không yêu cầu học sinh phân tích đoạn thơ Học sinh có thể trình bày cảm nhận theo nhiều cách khác nhau, nhưng phải nêuđược những ý cơ bản như sau:
- Bài thơ “Tre Việt Nam” được Nguyễn Duy sáng tác vào những năm
1971-1972, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta đang ở giai đoạnquyết liệt nhất, phải tập trung sức người, sức của, ý chí và tinh thần, lực lượng của
toàn dân tộc để chiến đấu, giành thắng lợi cuối cùng 1 điểm
- Tác giả mở đầu bài thơ như một câu hỏi, gợi lại “chuyện ngày xưa” trong cổ tích để khẳng định cây tre đã gắn bó bao đời với con người Việt Nam: 1 điểm “Tre xanh
Xanh tự bao giờ
Chuyện ngày xưa… đã có bờ tre xanh”
- Trong thế giới tự nhiên bao la có muôn vàn loài cây, nhưng có lẽ chỉ có cây tre
là gần gũi, thân thuộc nhất đối với con người Tre gắn bó, hữu ích và trở thành hìnhảnh thiêng liêng trong tâm thức người Việt Nam tự bao đời, loài tre mộc mạc, bình
dị mà có sức sống mãnh liệt: 1 điểm
“Thân gầy guộc, lá mong manh
Mà sao nên luỹ nên thành tre ơi
- Vượt lên những điều kiện tự nhiên khắc nghiệt đất sỏi, đất vôi, đất nghèo, đấtbạc màu… tre vẫn thích nghi để xanh tươi, sinh sôi trường tồn, và dựng nên thànhluỹ vững bền không sức mạnh nào có thể tàn phá, huỷ diệt Đây là nét đặc trưng
tiêu biểu nhất về phẩm chất của con người ViệtNam: 1 điểm
“Ở đâu tre cũng xanh tươi
Dù cho đất sỏi đất vôi bạc màu”
- Ý khái quát: Chọn hình tượng cây tre làm đối tượng phản ánh, qua đó khái
quát nên những phẩm chất tốt đẹp, quý báu của con người Việt Nam, dân tộc ViệtNam được chắt lọc, kết tinh trong suốt chiều dài lịch sử Đối lập với sự nhỏ bémong manh về thể chất, vật chất là vẻ đẹp tâm hồn, sức mạnh tinh thần Không chỉdừng lại ở đó, đoạn thơ đã thể hiện hình ảnh giản dị mộc mạc mà cụ thể sinh độngcủa cây tre mang ý nghĩa biểu trưng cho tính cách Việt Nam, cho dân tộc
ViệtNam… 2 điểm
Câu IV ( 8 điểm)
Trang 7Lưu ý: Đây là đề mở, vì vậy học sinh có thể nêu cảm nghĩ bằng nhiều cách
khác nhau, miễn là đảm bảo được các yêu cầu cơ bản sau:
1 Yêu cầu về kỹ năng trình bầy: Đảm bảo một bài văn phát biêu cảm nghĩ có
bố cục rõ ràng, sắp xếp ý hợp lý, hành văn trôi chảy, mạch lạc, văn viết giầu cảm
xúc, chữ viết rõ ràng, cẩn thận, ít sai lỗi chính tả, dùng từ, diễn đạt ( 1 điểm)
2 Yêu cầu về kiến thức:
- Nêu cảm nghĩ chung: Nội dung của các chương trình truyền hình và và các cuộcvận động nêu trên là nhằm mục đích sẻ chia, giúp đỡ những người gặp khó khăn.Việc làm này thể hiện tinh thần yêu thương, đùm bọc, thinh thần đoàn kết, nhân ái
của nhân dân ta ( 1 điểm)
- Hiểu được sẻ chia và tình yêu thương là nghĩa cử cao đẹp, thể hiện mối quan
tâm giữa người với người trong cuộc sống ( 1 điểm)
- Hiểu được sẻ chia và tình yêu thương sẽ đem lại hạnh phúc cho những ai được
nhận, giúp họ vượt qua khó khăn, hoạn nạn, bù đắp cho họ những gì còn thiếu hụt,
mất mát ( 1 điểm)
- Sẻ chia và tình yêu thương không chỉ đem lại hạnh phúc cho người khác mà còn
là đem lại hạnh phúc cho chính người cho Cho đi là để nhận lại những tấm lòng
( 1 điểm)
Như vậy: Sẻ chia và tình yêu thương là điều quý giá nhất trên đời ( 1 điểm)
- Phê phán: Thói thờ ơ, vô cảm trước những rủi ro, bất hạnh, mất mát, đau thương của người khác ( 1 điểm)
- Liên hệ: Với bản thân, với các hoạt động tập thể của lớp, của trường… trong các phong trào nói trên ( 1 điểm)
Đề thi chọn hsg môn văn 6 Huyện Thủy Nguyên
UBND HUYỆN THUỶ NGUYÊN
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
MÔN: NGỮ VĂN 6
Thời gian: 120 phút (Không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (3 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của phép nhân hóa trong đoạn văn sau:
Bến cảng lúc nào cũng đông vui Tàu mẹ, tàu con đậu đầy mặt nước Xe anh, xe em tíu tít nhận hàng v ề và chở hàng ra Tất cả đều bận rộn
Câu 2: (7 điểm)
Trang 8Cho hai nhân vật là một giọt nước mưa còn đọng trên lá non và một vũngnước đục ngầu trong vườn Hãy hình dung cuộc trò chuyện lí thú giữa hai nhân vật
và kể lại bằng một bài văn ngắn không quá một trang giấy thi
· Yêu cầu chung:
Học sinh cần trình bày dưới dạng bài luận ngắn gọn,
bố cục rõ ràng, lời văn trong sáng, không mắc lỗichính tả, dùng từ, ngữ pháp Không cho điểm tối đavới những bài gạch đầu dòng
2
· Yêu cầu chung:
-Yêu cầu về hình thức:
Nên dùng ngôi kể thứ ba và chỉ cần hai nhân vật mà
đề đã nêu Mỗi nhân vật cần thể hiện được một nétđặc điểm hình dáng, tính cách, một quan điểm sống(tức là đã được nhân hoá) Giọt nước mưa trên lá nonthì xinh đẹp nhưng kiêu ngạo và không tự biết mình;
vũng nước đục ngầu trong vườn thì điềm đạm, hiểu rõcông việc mình đang làm, không quan tâm đén hìnhthức Gọi là cuộc trò chuyện nên rất cần các cuộc đốithoại Lời hội thoại cần phải ngắn gọn mà sâu sắc, thểhiện được tính cách của từng nhân vật
Bố cục rõ ràng mạch lạc ( Khuyến khích bài làm có
Trang 9cách mở bài và kết thúc độc đáo).
Viết dưới dạng bài tự luận ngắn dài không quá một
trang giấy thi
-Yêu cầu về nội dung:
Bài văn phải ghi lại cuộc trò chuyện lí thú giữa hai
nhân vật: Giọt nước mưa đọng trên lá non và vũng
nước đục ngầu trong vườn Qua cuộc trò chuyện lí thú
này, người kể phải gửi gắm trong đó một nội dung
giáo dục cụ thể Đây là một câu chuyện tưởng tượng
hoàn toàn
· Yêu cầu cụ thể:
+ Mở bài: Giới thiệu hoàn cảnh và nhân vật
+ Thân bài:
-Diễn biến cuộc trò chuyện lí thú của hai nhân vật
-Giọt Nước Mưa xinh đẹp nhưng kiêu ngạo, không tự
biết mình
-Vũng Nước điềm đạm, hiểu rõ công việc mình đang
làm, không quan tâm đến hình thức
+ Kết bài:
Kết thúc câu chuyện Ý nghĩa giáo dục trong thực tiễn
cuộc sống
0,252,5,0,25
3 · Yêu cầu chung:
- Về hình thức:
Học sinh cần viết được bài văn miêu tả có bố cục rõ
ràng, lời văn chau chuốt, mượt mà, giàu hình ảnh
- Về nội dung:
Xác định đúng đối tượng miêu tả, trình tự miêu tả
hợp lí, biết lựa chọn chi tiết và liên tưởng độc đáo,
hợp lí
· Yêu cầu cụ thể:
+ Mở bài: Giới thiệu hoàn cảnh và đối tượng miêu tả:
khung cảnh màn đêm yên tĩnh
+ Thân bài:
*Lúc bước ra sân: bao quát không gian
Màn đêm thăm thẳm, vầng trăng tròn nho nhỏ Khu
vườn tràn ngập ánh trăng, bóng cây
Gió thổi, lá cây xào xạc rung động, mùi hương trái
chín lan toả ngào ngạt Tiếng côn trùng rả rích kêu
*Ngồi lặng ngắm cảnh vật xung quanh:
Gió thổi nhẹ, tiếng lá xào xạc nghe rõ hơn
0,5
4(1 điểm)
(2 điểm)
Trang 10- Không gian mát mẻ, trong lành
- Các nhà trong xóm: ánh điện sáng trưng, tiếngcười nói vui vẻ, tiếng ru êm đềm ngọt ngào
- Ánh trăng càng về khuya càng lung linh soi sángkhông gian, cảnh vật
Đề thi chọn học sinh giỏi văn 6 Phạm Thị Kim Chi
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN 6
Câu 3: (1 điểm) :Văn bản “ Bức thư của thủ lĩnh da đỏ” đã đặt ra một vấn đề cho
toàn nhân loại đó là vấn đề gì?
Câu 4: (5 điểm) :
Sau khi về đến nhà, ông lão ( trong truyện Ông lão đánh cá và con cá vàng –
Ngữ văn 6, tập một) sửng sốt, lâu đài, cung điện biến mất ; trước mặt ông lão lại
Trang 11thấy túp lều nát ngày xưa và trên bậc cửa, mụ vợ đang ngồi trước cái máng lợn sứt
mẻ Ông lão tâm sự với vợ
Em hãy tưởng tượng và kể lại những lời tâm sự đó
Trang 12- Giám khảo cần đánh giá bài làm của thí sinh một cách tổng thể ở từng câu và cả bài, không đếm ý cho điểm nhằm đánh giá bài làm của học sinh trên cả hai phươngdiện : kiến thức và kỹ năng.
- Hướng dẫn chấm chỉ nêu những ý chính và các thang điểm cơ bản, trên cơ sở
đó, giám khảo có thể thống nhất để định ra các ý chi tiết và các thang điểm cụ thểhơn
- Nếu thí sinh làm bài theo cách riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản,hợp lý, có sức thuyết phục giám khảo căn cứ vào thực tế bài làm để đánh giá, chođiểm một cách chính xác, khoa học, khách quan
- Điểm toàn bài là 10,0 chiết đến 0,25
B YÊU CẦU CỤ THỂ
Câu 1 (1.5 điểm):
+ Gạch đúng CN và VN của các câu đã cho:
a Ông già và cả dân làng gọi cây ấy là cây Thiên Hương
+ Phân nhóm đúng theo yêu cầu:
- Nhóm câu trần thuật có từ “là”: Câu c
- Nhóm câu trần thuật đơn không có từ “là”: Câu a và câu b
* Vẻ đẹp ở nhân vật Kiều Phương ( có tài năng hội họa, tình cảm trong sáng, hồn
nhiên, tấm lòng nhân hậu, độ lượng… )
* Vẻ đẹp ấy đã tác động mạnh mẽ đến người anh…
* Bộc lộ được tình cảm đối với nhân vật ( trân trọng, cảm phục ).
+ Về kỹ năng:
Trang 13- Viết được đoạn văn trọn vẹn về ý nghĩa và hoàn chỉnh về hình thức.
- Không mắc lỗi về dùng từ, đặt câu, chính tả…
b Biểu điểm:
- Viết được đoạn văn bảo đảm các yêu cầu về kiến thức và kỹ năng => 2.5 điểm
- Đoạn văn cơ bản đảm bảo các yêu cầu về nội dung nhưng còn hạn chế về kỹ năng => 2.0 điểm
- Đoạn văn còn sơ sài => 1.0 điểmCác mức điểm cụ thể khác giám khảo căn cứ vào thực tế bài làm để xác định
Lưu ý:
- Trân trọng và khuyến khích những bài viết giàu cảm xúc, có tố chất.
- Nếu thí sinh viết chung chung về truyện ngắn Bức tranh em gái tôi nhưng trong
đó vẫn đề cập đến suy nghĩ của bản thân về nhân vật Kiều Phương thì cho không quá 1/ 2 số điểm của câu.
Câu 3: (1 điểm) Văn bản “ Bức thư của thủ lĩnh da đỏ” đặt ra vấn đề cho toàn nhân
loại đó là:
- Con người phải sống hòa hợp với thiên nhiên
- Con người phải chăm lo bảo vệ môi trường và thiên nhiên như bảo vệ mạngsống của chính mình
Câu 4: (5 điểm) :
* Yêu cầu về kĩ năng :
Học sinh biết xây dựng một câu chuyện có bố cục đầy đủ, trình bày các sựviệc rõ ràng, trình tự hợp lí
Chọn ngôi kể phù hợp ( ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba) Lời kể tự nhiên, sinhđộng
* Yêu cầu về nội dung :
Phải tưởng tượng ra câu chuyện giữa hai vợ chồng ông lão đánh cá dựa trêntình huống đã cho ở đề bài
Đề bài tương đối tự do, tạo điều kiện cho trí tưởng tượng của học sinh đượcphát huy, tuy nhiên các em phải biết xây dựng nhân vật, cốt truyện bám vào nộidung tác phẩm « Ông lão đánh cá và con cá vàng » đã được học
Bài viết có thể có những sáng tạo riêng song cần theo hướng cơ bản sau :
a Mở bài (0,5 điểm) :
Giới thiệu nhân vật và hoàn cảnh xảy ra câu chuyện :
- Từ biển xanh trở về, ông lão buồn bã, lo sợ vì cá vàng không cho vợ lão được làmLong Vương
Trang 14- Đến nơi, ông sửng sốt khi thấy lâu đài, cung điện biến mất, mụ vợ lão đang ngồitrước cái máng lợn sứt mẻ.
b Thân bài (4,0 điểm) :
Kể lại cuộc trò chuyện giữa hai vợ chồng ông lão
- Nhắc lại những việc làm của vợ, của cá vàng trước đó đối với họ
- Ông lão chia sẻ những điều không hợp lí, những yêu cầu quá đáng của vợ
- Mụ vợ ân hận về sự tham lam quá quắt ; sự bội bạc đến tàn nhẫn của mình vớichồng và với cá vàng
- Ông lão an ủi vợ
- Vợ ông lão hứa sẽ thay đổi tâm tính, không phạm những sai lầm như trước
c Kết bài (0,5 điểm):
Hai vợ chồng ông lão cùng nhận thức ra và tâm niệm sẽ sống nhân hậu ; biết
ơn những người đã giúp đỡ mình./
Kỳ thi chọn học sinh giỏi văn cấp huyện SaPa 2012-2013
Câu 1 ( 3 điểm )
Chỉ ra phép so sánh trong khổ thơ dưới đây Cho biết chúng thuộc kiểu sosánh nào Nêu tác dụng gợi hình, gợi cảm của phép so sánh đó?
" Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng "
(Nhớ con sông quê hương - Tế Hanh)
Câu 2 ( 3 điểm)
Tìm những ẩn dụ chuyển đổi cảm giác trong các câu thơ dưới đây và nêutác dụng của những ẩn dụ ấy trong việc miêu tả sự vật, hiện tượng?
a Cha lại dắt con đi trên cát mịn
Ánh nắng chảy đầy vai
( Hoàng Trung Thông)
Trang 15b Ngoài thềm rơi chiếc lá đa
Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng
( Trần Đăng Khoa)
Câu 3: ( 14 điểm)
Dựa vào bài thơ “ Đêm nay Bác không ngủ” của nhà thơ Minh Huệ ( Sách Ngữ văn 6 - Tập hai), em hãy viết bài văn bằng lời của người chiến sĩ kể về kỉ
niệm một đêm được ở bên Bác Hồ khi đi chiến dịch
Ghi chú: Cán bộ coi thi không được giải thích gì thêm.
- Kiểu so sánh: Ngang bằng ( 1 điểm)
- Tác dụng: Diễn tả tình cảm ấm nồng của tác giả đối với quê hương ( 1 điểm)
Trang 16- Yêu cầu hs phải thuộc và nhớ được nội dung bài thơ, dùng ngôi thứ nhất(nhân vật tôi – anh đội viên để kể lại câu chuyện) Biết vận dụng văn kể chuyện để
kể lại một câu chuyện từ văn bản thơ, có kết hợp yếu tố miêu tả, kể chuyện với bộc
lộ cảm xúc, tâm trạng
- Khi kể chuyện, cần phải tạo dựng được câu chuyện có hoàn cảnh, có nhânvật, sự việc và diễn biến câu chuyện Học sinh có thể trình bày theo nhiều cáchkhác nhau, nhưng chuyện kể phải theo diễn biến sự việc như trình tự bài thơ vànêu được các ý cơ bản như sau:
* Mở bài: (2 điểm) Giới thiệu câu chuyện:
- Giới thiệu hoàn cảnh, thời gian, không gian nơi xảy ra câu chuyện Giớithiệu nhân vật trong câu chuyện: tôi (tự giới thiệu) được ở cùng Bác Hồ trong máilều tranh xơ xác vào một đêm mưa lạnh trên đường đi chiến dịch
* Thân bài: (10 điểm)
- Kể lại diễn biến câu chuyện, trong đó có kết hợp giữa kể chuyện vớimiêu tả và bộc lộ cảm xúc, câu chuyện được kể lại qua lời kể của anh đội viên(nhân vật tôi: vừa là người chứng kiến, vừa là người tham gia vào câu chuyện)
+ Lần đầu thức giấc, tôi ngạc nhiên vì trời đã khuya lắm rồi mà Bác vẫnngồi “trầm ngâm” bên bếp lửa Từ ngạc nhiên đến xúc động khi tôi hiểu rằng Bácvẫn ngồi đốt lửa sưởi ấm cho các chiến sĩ Niềm xúc động càng lớn khi được tôichứng kiến cảnh Bác đi “dém chăn” cho từng chiến sĩ với bước chân nhẹnhàng…
+ Tâm trạng mơ màng: Bác vừa lớn lao, vĩ đại, vừa gần gũi, thân thươngnhư một người Cha đối với chúng tôi-những người chiến sĩ Trong sự xúc độngcao độ, thầm thì, tôi hỏi nhỏ: “Bác ơi ! Bác chưa ngủ ? Bác có lạnh lắm không ?”Bác ân cần trả lời: “ Chú cứ việc ngủ ngon Ngày mai đi đánh giặc” (anh độiviên tự bộc lộ tâm trạng …)
+ Lần thứ ba thức dậy, trời sắp sáng, tôi “hốt hoảng giật mình” vì vẫn thấyBác vẫn “ngôi đinh ninh – chòm râu im phăng phắc”
- Kể lại diễn biến câu chuyện qua lời đối thoại giữa anh với Bác Hồ,đồng thời tự bộc lộ diễn biến tâm trạng … qua đó nêu bật được hình tượng BácHồ: giản dị, gần gũi nhưng cũng thật vĩ đại, lớn lao…
- Được tiếp cận, được thấu hiểu tình thương yêu của Bác với bộ đội và nhândân ta, tôi như lớn thêm lên về tâm hồn, như được hưởng một niềm hạnh phúc lớnlao, bởi thế nên: “Lòng vui sướng mênh mông”, tôi “thức luôn cùng Bác”
* Kết bài: (2,0 điểm)
- Cảm nhận của người chiến sĩ: đêm không ngủ được kể lại trên đây chỉ làmột trong vô vàn đêm không ngủ của Bác Việc Bác không ngủ vì lo việc nước vàthương bộ đội, dân công là một “lẽ thường tình” vì “Bác là Hồ Chí Minh”
- Qua câu chuyện về một đêm không ngủ của Bác Hồ trên đường đi chiếndịch, thể hiện rõ tấm lòng yêu thương sâu sắc, rộng lớn của Bác với bộ đội và nhân
Trang 17dân, đồng thời thể hiện tình cảm kính yêu, cảm phục của người chiến sĩ, của nhândân ta đối với Bác Hồ…
Kỳ thi học sinh giỏi lớp 6 môn ngữ văn Huyện Hoằng Hóa năm 2013-2014
KỲ THI HOC SINH GIỎI LỚP 6
NĂM HỌC: 2013 -2014 Môn thi: Ngữ văn Ngày thi: 22/4/2014
Thời gian làm bài: 120 phút ( không kể thời gian giao đề)
- Thương ai con mắt lá răm
Lông mày lá liễu thương năm nhớ mười
(Ca dao)
- Cây này nhiều mắt quá.
Câu 2: (6,0 điểm)
Sau đây là đoạn văn trích trong văn bản Cô Tô:
Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây hết bụi Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kỳ hết Tròn trĩnh phúc hậu như lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn Quả trứng hồng hào thăm thẳm và đường bệ đặt lên một mâm bạc đường kính mâm rộng bằng cả một cái chân trời màu ngọc trai nước biển ửng hồng Y như một mâm lễ phẩm tiến ra từ trong bình minh để mừng cho sự trường thọ của tất cả những người chài lưới trên muôn thuở biển Đông.
Dựa vào văn bản Sông nước Cà Mau của nhà văn Đoàn Giỏi, bằng trí tưởng
tượng và sự kết hợp hài hòa giữa phương thức tự sự và miêu tả, em hãy kể lại
Trang 18chuyến du lịch kì thú của mình khi đến với vùng sông nước có vẻ đẹp rộng lớn,hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã ấy và cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo của vùngtận cùng phía Nam Tổ quốc
họn học sinh giỏi cấp trường Xuân Thắng 2013-2014
-HƯỚNG DẪN CHẤM THI CHỌN HSG LỚP 6
Trang 19Câu Nội dung cần đạt Thang
điểm Câu 1:
+Cấu tạo của câu (a): có chủ ngữ đứng trước vị ngữ
+Cấu tạo của câu (b): có vị ngữ được đảo lên trước chủngữ
bé).-0,5đ
0,25đ0,25đ
0,25đ0,25đ
0,25đ0,25đ
+ So sánh Dượng Hương Thư “giống như một hiệp sĩcủa Trường Sơn oai linh hùng vĩ” thể hiện vẻ dũngmãnh, tư thế hào hùng của con người trước thiên nhiên
+ So sánh Dượng Hương Thư khi vượt thác “khác lúc ởnhà…nói năng nhỏ nhẻ, nhu mì” để càng làm nổi bật vẻđẹp mạnh mẽ của nhân vật
=> Với nghệ thuật so sánh vừa cụ thể gợi cảm lại vừa
có sức khái quát hóa, qua nhân vật Dượng Hương Thưtác giả đã khắc họa nổi bật vẻ đẹp đầy sức sống của conngười lao động cả về ngoại hình và phẩm chất trongcông cuộc lao động chinh phục thiên nhiên