Khi định đô ở Cổ Loa, An Dương Vương cho xây một thành hình ốc gọi là Loa thành.. Ngày nay ở Cổ Loa còn một thành đất đồ sộ với dấu tích của ba vòng thành.. Đi từ trong ra ngoài, đầu tiê
Trang 1Cổ Loa, cố đô - thành ốc
Thục Phán nối ngôi vua Hùng, hợp nhất Tây Âu và Lạc Việt thành nước Âu Lạc, đóng đô ở Cổ Loa
Tương truyền An Dương Vương (Thục Phán) được rùa thần cho móng làm lẫy nỏ nên đã đánh bại nhiều lần xâm lược của Triệu Đà Sau đó Triệu
Đà dùng mưu (cho con trai là Trọng Thuỷ sang cầu hôn con gái An Dương Vương là Mỵ Châu), lấy cắp nỏ thần rồi năm 179 trước công nguyên đem quân sang đánh, An Dương Vương thua chạy đến vùng Nghệ An, nhảy xuống biển tự tử
Khi định đô ở Cổ Loa, An Dương Vương cho xây một thành hình ốc gọi là Loa thành Thành được xây ban ngày thì đêm lại đổ Chỉ khi nhà vua được thần Kim Qui cho móng và bảo cách diệt tinh bạch kê (gà trắng) thì thành mới xây xong Ngày nay ở Cổ Loa còn một thành đất đồ sộ với dấu tích của ba vòng thành
Đi từ trong ra ngoài, đầu tiên là vòng thành trong (thành nội), hình chữ nhật, có chu vi 1650 mét, nơi được xem là chỗ ở của nhà vua Cổng chính
Trang 2của thành nội ở giữa bờ thành phía nam Hai bên cổng có đắp hai ụ công
sự cao hơn mặt thành Ở bên góc thành nội còn đếm được 18 ụ công sự Bao quanh thành là hào sâu và rộng
Vòng thành giữa (thành trung) có chu vi 6500 mét bao ngoài thành nội Từ cửa nam (chỗ chợ Sa) thành vòng về phía dông theo đầm Cả, qua gò Voi
ở phía bắc, vòng lại phía nam theo bờ sông Hoàng
Vòng thành ngoài (thành ngoại) có chu vi 8.000 mét Một đoạn dài của sông Hoàng chảy từ tây nam đến đông nam, tạo thành đoạn hào tự nhiên của thành ngoài Hào nhân tạo nối liền với hào tự nhiên, bao quanh thành
từ đông bắc đến đông nam
Nhìn lên bản đồ, ta thấy thành được bao quanh bằng những con hào Phía đông thành giữa là đầm Cả, thông với sông Hoàng Từ đầm này đã khơi năm con ngòi để nước vào hào thành giữa và thành trong, hình thành một thế phối hợp lợi hại giữa bộ binh và thuỷ binh: công thủ đều thuận lợi, vừa
có địa điểm để tập trung quân, vừa dễ dàng triển khai quân khi cần thiết
Trên ba vòng thành, nhất là quanh thành ngoài có nhiều điếm canh được dựng trên các ụ đất, người dân ở đây gọi là ụ hoả hồi Đó là nơi dự trữ rơm rạ và củi để khi cần thì đốt lửa, báo cho trong thành biết là có giặc Ba vòng thành có 72 ụ hoả hồi
Trang 3
Năm 1959 còn phát hiện mũi tên đồng ở cầu Vực, xã Cổ Loa, số lượng tới hàng vạn chiếc nằm trong một hố đất hình vuông Mũi tên có ba cạnh sắc, phần mũi dài 2,5 - 3cm, phần chuôi dài 3,5 - 5cm để cắm cán Các mũi tên
có niên đại khoảng vài ba thế kỷ trước công nguyên Đến năm 1982 lại phát hiện tại gò Mả Tre (cũng thuộc xã Cổ Loa) chiếc trống đồng và bộ sưu tập lưỡi cày đồng thuộc văn hoá Đông Sơn cách nay hơn 2000 năm Đáng chú ý là năm 2005, Viện Khảo cổ học đã tìm thấy khu lò đúc mũi tên đồng, cả khuôn đúc mũi tên đồng ở gần đền thờ An Dương Vương
Trong khu vực thành nội, một số công trình tưởng niệm An Dương Vương
đã được xây dựng như đền Thượng và điện Ngự triều di qui Ngoài ra ở khu di tích Cổ Loa còn có am thờ Mỵ Châu và giếng Trọng Thuỷ (giếng Ngọc) Đây là khu di tích có giá trị lớn về lịch sử, văn hoá, quân sự nhưng thật đáng tiếc, những năm gần đây, di tích bị lấn chiếm nhiều Người yêu
Hà Nội đang chờ đợi những vi phạm sẽ được loại bỏ song hành với việc trùng tu, tôn tạo di tích kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội