VÈ ÔN TẬP TIẾNG VIỆT Yếu tố Hán Việt Cũng như thuần Việt Chính phụ, đẳng lập Chính là hai loại Cùng ba sắc thái Ý nghĩa biểu trưng Tiếp đến chúng tôi Có sự khác biệt Một anh đồng nghĩa N[r]
Trang 2Hệ thống kiến thức
1 Từ ghép
2 Từ láy
3 Đại từ
4 Từ Hán Việt
6 Quan hệ từ
7.Chữa lỗi về quan hệ từ
8 Từ đồng nghĩa
9 Từ trái nghĩa
10 Từ đồng âm
11.Thành ngữ
12 Điệp ngữ
13.Chơi chữ
Trang 3Gói số 1
Câu 1: Thế nào là từ phức? Từ phức có mấy loại? Cho ví
dụ mỗi loại?
Câu 2: Đại từ là gì? Có mấy loại đại từ? Cho ví dụ?
- Đại từ dùng để trỏ người, sự vật, hoạt động, tính chất… được nói đến trong một ngữ cảnh nhất định của lời nói hoặc dùng để hỏi.
- Đại từ có hai loại: Đại từ để trỏ, đại từ để hỏi.
- Ví dụ: tôi, mình, ai, bao nhiêu…
- Từ phức là từ gồm hai hoặc nhiều tiếng.
- Từ phức có hai loại là từ ghép, từ láy.
- Ví dụ:
+ Từ ghép: bàn ghế, học sinh…
+ Từ láy: nho nhỏ, lung linh…
Trang 4Gói số 2
Câu 1: Đơn vị cấu tạo từ Hán Việt là gì? Nêu các sắc thái ý nghĩa của từ Hán Việt?
Câu 2: Thế nào là quan hệ từ? Nêu các lỗi thường gặp về quan
hệ từ?
- Đơn vị cấu tạo từ Hán Việt là yếu tố Hán Việt
- Các sắc thái ý nghĩa của từ Hán Việt :
+ Tạo sắc thái trang trọng, thể hiện thái độ tôn kính
+ Tạo sắc thái tao nhã, tránh cảm giác thô tục, ghê sợ
+ Tạo sắc thái cổ, phù hợp với bầu không khí xã hội xa xưa
- Quan hệ từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ như sở hữu,
so sánh, nhân quả,…giữa các bộ phận của câu hay giữa câu với câu trong đoạn văn
- Các lỗi thường gặp về quan hệ từ:
+ Thiếu quan hệ từ
+ Dùng quan hệ từ không thích hợp về nghĩa
+ Thừa quan hệ từ
+ Dùng quan hệ từ mà không có tác dụng liên kết
Trang 5Gói số 3
Câu 1: Nêu khái niệm về từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, từ đồng
âm? Cho ví dụ?
Câu 2 Thành ngữ là gì? Thành ngữ có thể giữ những chức vụ
gì trong câu ?
- Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần
giống nhau Ví dụ: cần cù và siêng năng
-Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau
Ví dụ: nóng – lạnh
- Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm thanh nhưng
nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì với nhau
Ví dụ: Chúng tôi ngồi vào bàn để bàn bạc.
- Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh
- Thành ngữ có thể làm chủ ngữ, vị ngữ trong câu hay làm phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ…
Trang 6Gói số 4
Câu 1: Thế nào là điệp ngữ? Tác dụng của điệp ngữ?
- Câu 2: Thế nào là chơi chữ? Có các lối chơi chữ nào?
- Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ
-Chơi chữ là lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thái dí dỏm, hài hước,…làm câu văn hấp dẫn và thú vị
- Các lối chơi chữ thường gặp là:
+ Dùng từ ngữ đồng âm
+ Dùng lối nói trại âm (gần âm)
+ Dùng cách điệp âm
+ Dùng lối nói lái
+ Dùng từ ngữ trái nghĩa, đồng nghĩa
Trang 7Câu 4 Đại từ “nó” trong câu “ Người học giỏi nhất lớp tôi là nó.” đảm nhiệm chức vụ vai ngữ pháp gì?
B Từ ghép
Câu 1: Các từ “ ghế gỗ, cá cơm, cái cặp” là:
Câu 2: Dòng nào sau đây bao gồm toàn từ láy ?
C Lúng túng, rì rào, cá cờ
A Lao xao, liêu xiêu, xăm xăm.
B Xanh xanh, cỏ cây, đỏ ối D Rào rào, ào ào, căng phồng
Câu 3: Đại từ nào sau đây không phải là đại từ trỏ người?
D Ai
A.Nàng
B Vị ngữ
Bài tập 1 trả lời nhanh: Chọn một đáp án đúng nhất
Trang 8Câu 8: Trong các câu sau, câu nào không sử dụng quan hệ từ?
C Gia sản
A Gia vị B Gia tăng
Câu 5: Từ nào sau đây có yếu tố “gia” cùng nghĩa với “gia” trong
từ “ gia đình”?
Câu 6 Từ ghép Hán Việt nào sau đây không phải là từ ghép đẳng lập?
C Sơn thủy
B Quốc kỳ
Câu 7 Ý nghĩa biểu thị của quan hệ từ “như” trong câu “ Mặt trời như quả cầu lửa khổng lồ.” là:
B Quan hệ so sánh D Quan hệ đối lập
C Quan hệ nhân quả
A Quan hệ sở hữu
C Lan xinh đẹp, dịu dàng, tốt bụng.
A.Tôi với Lan chơi rất thân.
B Chúng tôi thân như hình với bóng.
D Nếu Lan giận thì tôi rất buồn.
D Tham gia
Trang 9Câu 12.Thành ngữ nào sau đây có nghĩa là “ý tưởng viển vông,
thiếu thực tế, thiếu tính khả thi”?
B Hỏng
Câu 9.Từ nào sau đây có thể thay thế cho từ “chết” trong câu
“Chiếc ô tô đã bị chết máy”?
Câu 10 Điền cặp từ trái nghĩa thích hợp vào chỗ trống trong dòng
sau :“Nước không cứu được lửa…”
C nặng – nhẹ
D xa – gần
A thấp – cao
B lạnh – nóng
Câu 11.Nghĩa của thành ngữ “da mồi tóc sương”trong 2 dòng thơ:
Chốc đà mười mấy năm trời, Còn ra khi đã da mồi tóc sương.
D Chỉ tuổi già B.Chỉ người khoẻ mạnh
C.Chỉ người trung niên
A Chỉ tuổi trẻ
A Đeo nhạc cho mèo C Đẽo cày giữa đường
B Thầy bói xem voi D Ếch ngồi đáy giếng
D Qua đời
Trang 10C Điệp ngữ cách quãng và điệp ngữ chuyển tiếp
A Điệp ngữ nối tiếp và điệp ngữ chuyển tiếp
B Điệp ngữ nối tiếp và điệp ngữ cách quãng
Câu 13: Xác định các dạng của điệp ngữ trong bài thơ “ Cảnh khuya”:
Tiếng suối trong như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
Câu 14: Thành ngữ thuần Việt đồng nghĩa với thành ngữ Hán Việt “ bách chiến bách thắng” là:
C Lá ngọc cành vàng
A Trăm trận trăm thắng
D Miệng nam mô bụng bồ dao găm
B Nửa tin nửa ngờ
D Điệp ngữ cách quãng.
Trang 11C Dùng lối nói lái
A Dùng từ đồng âm
B Dùng lối nói trại âm( gần âm)
Câu 16 Bài ca dao sau đây sử dụng lối chơi chữ nào?
Bà già đi chợ Cầu Đông Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng?
Thầy bói xem quẻ nói rằng:
Lợi thì có lợi nhưng răng không còn.
Câu 15 Lối chơi chữ nào đã được sử dụng trong câu “ Trên trời rớt xuống mau co”.
C Dùng cách điệp âm
A Dùng lối nói trại âm( gần âm)
D Dùng từ đồng nghĩa
Trang 12Bài tập 2:
Hãy đặt câu với các từ, các thành ngữ
sau: mũm mĩm, thủ thỉ, thêm bạn bớt
thù, ướt như chuột lột.
Trang 13• Dặn dò
Về nhà ôn lại các kiến thức về từ Tiếng Việt, làm các bài tập ở sách bài tập Ngữ văn để chuẩn bị thi học kì I.
Trang 14Chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo và
toàn thể các em học sinh
Bài học kết thúc
Trang 15Củng cố VÈ ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè ôn tập
Kiến thức tiếng Việt
Lớp 7 bạn ơi
Từ phức hai loại
Là ghép và láy
Đại từ hai loại
Bạn chớ loay hoay
Nhớ đáp đúng ngay
Là hỏi và trỏ
Ai mà học giỏi
So sánh danh từ
Động từ, tính từ
Với quan hệ từ
Không khó bạn nhé
Từ Hán Việt nè
Được cấu tạo là
Yếu tố Hán Việt Cũng như thuần Việt Chính phụ, đẳng lập Chính là hai loại
Cùng ba sắc thái
Ý nghĩa biểu trưng Tiếp đến chúng tôi
Có sự khác biệt Một anh đồng nghĩa Nghĩa giống với nhau Hoặc gần giống nhau Chứ không trái ngược Như từ trái nghĩa
Thêm từ đồng âm
Âm đọc giống nhau Nhưng nghĩa khác biệt Chẳng liên quan gì Bạn nhớ đấy chứ
Thành ngữ là tôi Cấu tạo cố định
Ý nghĩa hoàn chỉnh
Từ ngữ nhắc lại Nổi bật ý nha Gây cảm xúc mạnh Chính là điệp ngữ Đôi chút ngộ nghĩnh Chơi chữ có ngay Lợi dụng về âm
Và nghĩa đặc sắc Tăng phần thú vị Nếu hiểu chưa kĩ
Ôn tập bạn ơi Tiếng Việt gọi mời Bạn cùng ôn tập.