Báo cáo thị trường cà phê tháng 4/2021

Giá cà phê tăng do thị trường cà phê thế giới lo ngại về nguồn cung, khi Brazil bắt đầu vào thu hoạch vụ mùa mới năm nay với dự báo tổng sản lượng sụt giảm đáng kể.. Colombia là nước sản

Báo cáo cập nhật bức tranh toàn cảnh về tình hình Nội dung:

Trần Đức Quỳnh

2

1 Sản xuất ……… ………….……… ……… ……… 04

2 Tiêu thụ ……….……… ………… 04

3 Diễn biến giá ……….……….………… 07

4 Dự báo……… ……… ……….…… 08

1 Sản xuất ……… ………….……… ………… …… 10

2 Tiêu thụ ……… …… 10

3 Diễn biến giá ……… ………… …… 12

4 Dự báo ……….……… … 12

5 Dung lượng cà phê tại 10 thị trường lớn và thị phần của Việt Nam ……… 13

Tổng sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2020-2021 ước tính tăng 0,5% lên 169,63 triệu bao, với sản lượng arabica tăng 2,6% lên 99,42 triệu bao, trong khi sản lượng cà phê robusta dự kiến giảm 2,4% xuống 70,21 triệu bao Dự báo mới này thấp hơn con số 171,89 triệu bao được ICO đưa ra trước đó

Trong tháng 4, chỉ số giá cà phê tổng hợp của Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO) tiếp tục tăng 1,4% so với tháng 3/2021 và tăng hơn 12% so với cùng kỳ năm 2020, đạt trung bình 122

US cent/pound

Trong tháng 4/2021, giá cà phê thế giới biến động tăng So với tháng trước, giá cà phê

robusta giao tháng 5/2021 thị trường London tăng 45 USD/tấn lên mức 1.387 USD/tấn Giá

cà phê tăng do thị trường cà phê thế giới lo ngại về nguồn cung, khi Brazil bắt đầu vào thu hoạch vụ mùa mới năm nay với dự báo tổng sản lượng sụt giảm đáng kể

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), niên vụ 2020-2021, sản lượng cà phê của Việt Nam dự báo giảm 15% do ảnh hưởng đợt mưa lũ hồi tháng 10/2020 và hạn hán hồi tháng 5, 6/2020 Tuy nhiên, vụ mùa năm nay, kỹ thuật thu hái và phơi sấy sau thu hoạch đã được chú trọng, chất lượng được nâng cao

Theo ước tính của Cục Chế biến và Phát triển Thị trường Nông sản, xuất khẩu cà phê trong tháng 4 năm 2021 ước đạt 110 nghìn tấn với giá trị đạt 209 triệu USD, đưa khối lượng xuất khẩu cà phê 4 tháng đầu năm 2021 đạt 563 nghìn tấn và 1,02 tỷ USD, giảm 17,6% về khối lượng và giảm 11,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2020

Theo Cục Chế biến và Phát triển Thị trường Nông sản, thị trường cà phê trong nước biến động tăng cùng xu hướng thị trường cà phê thế giới Giá cà phê vối nhân xô các tỉnh Tây Nguyên hiện ở mức 32.200 – 33.000 đồng/kg, tăng 900 đồng/kg Giá cà phê robusta giá FOB giao tại cảng thành phố Hồ Chí Minh tăng 73 USD/tấn lên 1.471 USD/tấn

4

PHẦN I:

1 Sản xuất

Trong báo cáo tháng 4, ICO đã sửa đổi ước tính sản lượng cà phê toàn cầu trong niên vụ hiện tại do

vụ cà phê arabica 2021-2022 của Brazil nhỏ hơn

Tổng sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2020-2021 ước tính tăng 0,5% lên 169,63 triệu bao, với sản lượng Arabica tăng 2,6% lên 99,42 triệu bao, trong khi sản lượng cà phê robusta dự kiến giảm 2,4% xuống 70,21 triệu bao

Dự báo mới này thấp hơn con số 171,89 triệu bao được ICO đưa ra trước đó

Sản lượng tại khu vực Châu Á và Châu Đại Dương được dự báo sẽ tăng 1,1% từ 49,48 triệu bao của niên vụ 2019-2020 lên 48,95 triệu bao trong niên vụ 2020-2021

Sản xuất cà phê tại Mexico và khu vực Trung Mỹ dự kiến giảm nhẹ 0,1% ở mức 19,54 triệu bao so với 19,56 triệu bao trong niên vụ cà phê 2019-2020 Sản lượng dự kiến tăng 1,8% ở khu vực Nam

Mỹ lên mức 82,59 triệu bao, so với 81,12 triệu bao trong niên vụ 2019-2020

Theo Bloomberg đưa tin, nguồn cung cà phê niên vụ 2021-2022 sẽ thiếu hụt khoảng 11,6 triệu bao

do sản lượng của Brazil giảm Trong đó, thế giới sẽ thiếu hụt 7,5 triệu bao cà phê arabica

Theo Conab, cơ quan cung ứng và dự báo nông sản thuộc bộ Nông nghiệp Brazil, dự báo sản lượng

cà phê arabica vụ mùa năm 2021 sẽ giảm tới 35,7% so với vụ trước, xuống ở mức thấp nhất trong

12 năm là 31,35 triệu bao, do chu kỳ “hai năm một” và thời tiết bất lợi

Theo Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - Xã hội Quốc gia, Hiệp hội Cà phê Colombia báo sản lượng cà phê năm nay ổn định ở mức 840.000 tấn, trong đó 6 tháng đầu niên vụ (đến hết 03/2021) đạt khoảng 450.000 tấn, tăng 2,3% so với cùng kỳ 2020 Colombia là nước sản xuất và xuất khẩu

cà phê arabica chế biến ướt lớn nhất thế giới, có ảnh hưởng lớn đến sàn New York

2 Tiêu thụ

Theo ICO, tiêu thụ cà phê thế giới trong niên vụ 2020-2021 được dự báo đạt 166,3 triệu bao, tăng 1,3% so với mức tiêu thụ 164,2 triệu bao trong niên vụ cà phê 2019-2020

Tiêu thụ cà phê thế giới thấp hơn 2% so với tổng sản lượng trong niên vụ 2020-2021 Thặng dư của tổng sản lượng so với tiêu dùng thế giới dự kiến sẽ giảm xuống ở mức 3,28 triệu bao trong niên vụ 2020-2021 so với 4,6 triệu bao của niên vụ trước đó

Tiêu thụ cà phê thế giới dự kiến sẽ tăng 1,3% lên 166,34 triệu bao trong niên vụ 2020-2021 so với 164,20 triệu bao của niên vụ 2019-2020 Tác động tiêu cực đến tiêu thụ cà phê trong niên vụ 2019-

2020 với sự bùng phát của đại dịch COVID-19 đang giảm dần khi tiêu dùng đang trở lại xu hướng bình thường

Tiêu thụ trong nhập khẩu của các nước và tiêu thụ nội địa ở các nước xuất khẩu dự kiến sẽ tăng 1,3% và 1,4% Trong đó, tiêu thụ ở châu Phi dự kiến sẽ tăng 1,8% lên 12,24 triệu bao Tiêu thụ ở châu Á và châu Đại Dương sẽ tăng 1,4%, ở mức 36,50 triệu bao Tương tự, tiêu thụ Mexico và Trung

Mỹ dự kiến tăng 0,7% ở mức 5,36 triệu bao

Xuất khẩu cà phê rang xay ước tính giảm 4% xuống 336.172 bao, trong khi cà phê hòa tan giảm 3,4% xuống 5,72 triệu bao

Tuy nhiên, lũy kế từ tháng 4 năm 2020 đến tháng 3, xuất khẩu cà phê toàn cầu đạt 129,5 triệu bao, giảm 1% so với 130,8 triệu bao được ghi nhận trong giai đoạn từ tháng 4 năm 2019 đến tháng 3 năm 2020

Trong nửa đầu niên vụ 2020-2021, tổng xuất khẩu cà phê của Brazil đạt 24,66 triệu bao, tăng 23,3%

so với niên vụ 2019-2020 Trong đó, 96% lượng cà phê xuất khẩu của Brazil là cà phê arabica, với 23,66 triệu bao, tăng 19,2% so với 6 tháng đầu niên vụ 2019-2020

Biểu đồ 1: Cung – cầu cà phê qua các năm (Nguồn: ICO Đơn vị: triệu bao).

6

Xuất khẩu cà phê arabica của Colombia trong nửa đầu niên vụ cà phê 2020-2021 cũng tăng 2,6%

so với niên vụ trước lên 7,75 triệu bao, trong khi xuất khẩu cà phê arabica của các nước khác giảm 8,3% xuống 10,4 triệu bao

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu cà phê robusta trong nửa đầu niên vụ 2020-2021 giảm 3,5% so với cùng kỳ niên vụ trước, xuống 23,59 triệu bao

Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam nước xuất khẩu cà phê lớn thứ 2 thế giới và đồng thời là nước xuất khẩu cà phê robusta lớn nhất thế giới đạt 12,6 triệu bao, giảm 13,2% so với cùng kỳ niên vụ trước

Biểu đồ 2: Chủng loại cà phê xuất khẩu trong tháng đầu niên vụ 2020 – 2021

(Nguồn: ICO Đơn vị: triệu bao).

Biểu đồ 3: Xuất khẩu cà phê ở từng khu vực trên thế giới trong 6 tháng đầu niên vụ 2020 – 2021

(Nguồn: ICO Đơn vị: triệu bao).

Xét theo khu vực, xuất khẩu tất cà phê từ châu Phi trong nửa đầu niên vụ 2020-2021 giảm 8,9% xuống 5,96 triệu bao, do các chuyến hàng từ Ethiopia, Côte d’Ivoire và Kenya giảm lần lượt 28,5%, 49% và 9,5%

Uganda, nhà xuất khẩu lớn nhất trong khu vực ghi nhận mức tăng 11,5% lên 2,8 triệu bao Tính riêng tháng 3, xuất khẩu của Uganda đạt tổng cộng 572.839 bao, khối lượng xuất khẩu cao nhất tính theo tháng, với kim ngạch xuất khẩu trên 53,55 triệu USD

Xuất khẩu cà phê của châu Á và châu Đại Dương giảm 6,3% xuống 19,3 triệu bao trong tháng 10 năm 2020 đến tháng 3 Ngoài sự sụt giảm của Việt Nam, xuất khẩu của Ấn Độ cũng giảm nhẹ 0,5% Trong khi đó, các lô hàng xuất khẩu của Indonesia tăng 20,2% lên 3,7 triệu bao

So với 6 tháng đầu niên vụ 2019-2020, xuất khẩu cà phê từ Mexico và Trung Mỹ giảm 12,2% xuống còn 6,06 triệu bao do các nước trong khu vực vẫn chưa phục hồi sau ảnh hưởng nghiêm trọng của bão Lota và Eta

Đáng chú ý, các chuyến hàng từ Honduras, nhà sản xuất lớn nhất khu vực giảm 20,9% xuống 2,19 triệu bao; trong khi từ Nicaragua giảm 12,7% xuống 1,05 triệu bao

Xuất khẩu của Guatemala giảm 15,9% xuống 1,05 triệu bao Tổng xuất khẩu của Costa Rica và El Salvador cũng giảm lần lượt 7,2% và 28,2%

Tuy nhiên, sự phục hồi đã được quan sát thấy trong những tháng gần đây, đặc biệt là ở Honduras, nơi đã xuất khẩu 807.506 bao cà phê trong tháng 3, tăng 4,5% so với tháng 3 năm 2020

Từ tháng 10 năm 2020 đến tháng 3, xuất khẩu của khu vực Nam Mỹ tăng 17% so với cùng kỳ niên

vụ trước lên 33,74 triệu bao Trong giai đoạn này, xuất khẩu cà phê từ Brazil, Colombia đều tăng, trong khi Ecuador ổn định ở mức 1,75 triệu bao

3 Diễn biến giá

Trong tháng 4, chỉ số giá cà phê tổng hợp của Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO) tiếp tục tăng 1,4% so với tháng 3/2021 và tăng hơn 12% so với cùng kỳ năm 2020, đạt trung bình 122 US cent/pound (tương đương 2.711 USD/tấn)

Chỉ báo giá tổng hợp hàng ngày dao động trong khoảng 114 - 131 US cent/pound Đây đã là tháng tăng giá thứ 6 liên tiếp và là mức cao nhất trong hơn 3 năm rưỡi trở lại đây

8

Theo ICO, giá trung bình cho tất cả các nhóm cà phê đều tăng trong tháng 4 Cụ thể, giá cà phê arabica Colombia và arabica Brazil tăng lần lượt là 2,4% và 1,7% so với tháng trước, đạt 181 , 7 US cent/pound (tương đương 4,038 USD/tấn) và 124,2 US cent/pound (tương đương 2,760 USD/tấn) Giá trung bình cà phê arabica ở những nơi khác cũng tăng 1% so với tháng 3 lên 168,6 US

cent/pound (tương đương 3,746 USD/tấn) trong tháng 4 Tương tự giá cà phê robusta cũng tăng 1,7% lên 167 US cent/pound (tương đương 3.711 USD/tấn)

Trong tháng 4/2021, giá cà phê thế giới biến đổi tăng lên So với tháng trước, giá cà phê robusta giao tháng 5/2021 thị trường London tăng 45 USD/ tấn lên mức 1.387 USD/ tấn Giá cà phê tăng

do thị trường cà phê thế giới lo ngại về nguồn cung, khi Brazil bắt đầu vào thu hoạch mùa mới năm nay với dự báo tổng sản lượng giảm đáng kể

Bên cạnh đó, theo hiệp hội các nhà xuất khẩu cà phê Brazil (Cecafé), xuất khẩu cà phê của nước này từ tháng 4/2021 sẽ giảm dần do xuất khẩu rất mạnh từ đầu niên vụ 2020-2021, ước tính

khoảng 32,61 triệu bao cà phê nhân các loại, chưa tính toán cà phê rang xay và cà phê hòa tan quy đổi

4 Dự báo

Với những tín hiệu về việc cán cân cung – cầu dần nghiêng về phía thâm hụt nguồn cung, giá cà phê niên vụ 2020 – 2021 có thể tăng trở lại sau nhiều năm liên tiếp giảm do chịu tác động bởi áp

Biểu đồ 4: Diễn biến chỉ số giá cà phê ICO tổng hợp từ tháng 4/2019 đến tháng 4/2021

(Nguồn: ICO Đơn vị: US cent/pound).

lực dư cung Đặc biệt, nguồn cung của Brazil, quốc gia cung cấp cà phê thế giới, được dự báo là giảm, càng là yếu tố hộ trợ giá

Tình hình chống dịch COVID-19 ở một số quốc gia, khu vực tiêu thụ cà phê lớn như Mỹ, EU đang dần cải thiện, các vắc xin đang dần cho thấy mức độ hiệu quả cao Điều này giúp nền kinh tế phục hồi nhanh hơn từ đó giúp việc thụ cà phê được đẩy mạnh hơn, đặc biệt là các loại cà phê chế biến sâu

Tuy nhiên, chi phí logistics tăng cao khiến chi phí xuất khẩu đội lên, kéo theo nhà xuất khẩu phải đứng trước lựa chọn: Một là đền bù hợp đồng; hai là chấp nhận chịu lỗ hoặc lãi rất mỏng Ngoài ra, các nhà xuất khẩu phải đối mặt với rủi ro giao hàng chậm do tình trạng thiếu tàu, container rỗng

Nguyên nhân là do giá cà phê liên tục xuống thấp thời gian dài nên người dân đã giảm diện tích, trồng xen canh với các loại cây khác Thêm vào đó, nhiều vùng cà phê đã già cỗi, tốc độ tái canh chậm chạp dẫn tới sản lượng cà phê giảm

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), niên vụ 2020-2021, sản lượng cà phê của Việt Nam

dự báo giảm 15% do ảnh hưởng đợt mưa lũ hồi tháng 10/2020 và hạn hán hồi tháng 5, 6/2020 Tuy nhiên, vụ mùa năm nay, kỹ thuật thu hái và phơi sấy sau thu hoạch đã được chú trọng, chất lượng được nâng cao

Cuối tháng 3, đầu tháng 4 là thời điểm cây cà phê trổ bông Theo Báo Chính phủ, đây cũng là đợt cao điểm chống hạn ở khu vực Tây Nguyên

Điều này ảnh hưởng đến sản lượng cà phê trong năm nay Ngoài yếu tố biến đổi khí hậu thì diện tích cây trồng phát triển nhanh, hệ thống công trình thủy lợi chưa đáp ứng kịp nhu cầu phục vụ sản xuất, diện tích rừng bị thu hẹp là những nguyên nhân chủ yếu gây ra tình trạng hạn hán, thiếu nước Hiện năng suất cà phê của Việt Nam cao nhất thế giới, trung bình 2,6 tấn/ha nhân đối với cà phê robusta và 1,4 tấn /ha nhân đối với cà phê arabica Việt Nam đứng thứ 3 về diện tích cà phê được chứng nhận bền vững; đứng thứ 2 về xuất khẩu và chiếm 8,3% thị phần xuất khẩu cà phê toàn cầu

2 Tiêu thụ

Theo ước tính của Cục Chế biến và Phát triển Thị trường Nông sản, xuất khẩu cà phê trong tháng 4 năm 2021 ước đạt 110 nghìn tấn với giá trị đạt 209 triệu USD, đưa khối lượng xuất khẩu cà phê 4 tháng đầu năm 2021 đạt 563 nghìn tấn và 1,02 tỷ USD, giảm 17,6% về khối lượng và giảm 11,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2020

Đức, Italy và Nhật Bản tiếp tục là ba thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam trong 3 tháng đầu năm 2021 với thị phần lần lượt là 14,7%, 8,1% và 7,7%

Trong 3 tháng đầu năm 2021, giá trị xuất khẩu cà phê tăng mạng nhất tại Indonesia (tăng 74,8%), ngược lại thị trường có giá trị xuất khẩu cà phê giảm mạnh là Bỉ (giảm 46,2%) Giá cà phê xuất khẩu bình quân 3 tháng đầu năm 2021 đạt 1.801 USD/tấn, tăng 6,8% so với cùng kỳ năm 2020

Cục Xuất nhập khẩu cho biết quý I, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đạt mức thấp nhất theo quý trong giai đoạn 2019 – 2021 do chịu ảnh hưởng tiêu cực bởi đại dịch COVID-19, nhu cầu tiêu thụ giảm và hoạt động thông quan không thuận lợi Sự cố tắc nghẽn kênh đào Suez thời điểm tháng 3

đã làm chậm quá trình vận chuyển cà phê của Việt Nam sang các thị trường châu Âu, Mỹ

Quý I, xuất khẩu cà phê sang khu vực châu Á tăng, trong khi xuất khẩu sang các châu lục khác đều giảm so với quý I/2020

Tỷ trọng xuất khẩu cà phê sang châu Á chiếm 45,33% tổng trị giá xuất khẩu trong quý I, cao hơn so với 33% trong quý I/2020 Ngược lại, tỷ trọng xuất khẩu cà phê sang châu Âu giảm từ 50% trong quý I/2020 xuống 41% trong quý I

Biểu đồ 5: Cơ cấu khu vực xuất khẩu cà phê trong quý I

(Nguồn: Cục Xuất nhập khẩu tính toán từ số liệu Tổng Cục Hải quan).

Biểu đồ 6: Cơ cấu chủng loại cà phê xuất khẩu trong quý I

(Nguồn: Cục Xuất nhập khẩu tính toán từ số liệu Tổng Cục Hải quan).

12

Quý I, xuất khẩu tất cả các chủng loại cà phê giảm so với quý I/2020 Trong đó, xuất khẩu cà phê robusta đạt 393,2 nghìn tấn, trị giá 612 triệu USD, giảm 11% về lượng và giảm 7,7% về trị giá

3 Diễn biến giá

Theo Cục Chế biến và Phát triển Thị trường Nông sản, thị trường cà phê trong nước biến động tăng cùng xu hướng thị trường cà phê thế giới Giá cà phê vối nhân xô các tỉnh Tây Nguyên hiện ở mức 32.200 – 33.000 đồng/kg, tăng 900 đồng/kg Giá cà phê robusta giá FOB giao tại cảng thành pố

Hồ Chí Minh tăng 73 USD/tấn lên 1.471 USD/tấn

Quý I/2021, giá cà phê robusta tại thị trường nội địa biến động không đồng nhất Cuối tháng

1/2021, giá cà phê robusta ở mức 31.500 đồng/kg, sau đó tăng lên mức 33.100 đồng/kg cuối tháng 2/2021, nhưng giảm xuống 32.900 đồng/kg cuối tháng 3/2021

4 Dự báo

Cục Xuất nhập khẩu dự báo giá cà sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới do nguồn cung hạn chế khi tình hình dịch COVID-19 diễn biến phức tạp ảnh hưởng đến hoạt động thông quan hàng hóa Đối EU, dự báo xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang thị trường này trong ngắn hạn sẽ gặp khó khăn

do diễn biến phức tạp của đại dịch COVID-19

Về dài hạn, dung lượng thị trường nhập khẩu cà phê của EU rất lớn, do đó, ngành hàng cà phê Việt Nam còn nhiều cơ hội để khai thác thị trường tiềm năng lớn này Sự quan tâm ngày càng tăng đối với các loại cà phê chất lượng cao ở EU, đối với cả cà phê arabica và robusta mang lại cơ hội cho các nhà xuất khẩu cà phê

Việt Nam với lợi thế là một trong những nguồn cung cấp cà phê uy tín cho thị trường EU, cùng với Hiệp định EVFTA sẽ tạo điều kiện thuận lợi giúp doanh nghiệp cà phê Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu vào EU Trong đó, Đức và Italy có ngành công nghiệp rang xay lớn nhất EU Bỉ là trung tâm thương mại cà phê ở EU Tuy nhiên, xuất khẩu cà phê vào các thị trường trên chịu sự cạnh tranh lớn Thời gian tới, ngành cà phê Việt Nam nên khai thác các thị trường ngách Đông Âu, đặc biệt là

Ba Lan, nơi số lượng các cửa hàng cà phê đặc biệt đang gia tăng

Tại Mỹ, hoạt động thông quan không thuận lợi là nguyên nhân chính khiến nhập khẩu cà phê của thị trường này từ Việt Nam giảm Với diễn biến tích cực trong việc tiêm chủng vắc xin ngừa

COVID-19 tại Mỹ, hoạt động thông quan diễn ra thuận lợi hơn, dự báo xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang thị trường tiềm năng lớn này sẽ khả quan trong thời gian tới