GV nhấn mạnh: Đây là giai đoạn khủng hoảng trầm trọng của chế độ phong kiến , là giai đoạn bão táp cách mạng , sôi động trong lịch sử.. Văn học phản ánh hiện thực , hiện thực xã hội th[r]
Trang 1Tuần 32 Ngày Soạn: 13/ 04 /2014
Tiết 63 Ngày Dạy: 17/ 04/2014
BÀI 28 :
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA VĂN HOÁ DÂN TỘC
( CUỐI THẾ KỈ XVIII – NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX )
I/Văn học , nghệ thuật
I/MỤC TIÊU
1/ Kiến thức
- Sự phát triển cao hơn của nền văn học dân tộc với nhiều thể loại phong phú , nhiều tác giả nổi tiếng
- Văn nghệ dân gian phát triển , các thánh tựu về hội hoạ dân gian , kiến trúc
- Sự chuyển biến về khoa học , kỷ thuật : sử học , địa lý , y học , cơ khí đạt những thành tựu đáng kể đến các thành tựu v
2/Thái đô
- Trân trọng , ngưỡng mộ , tự hào đối với những thành tựu văn hoá , khoa học mà ông cha đã sáng tạo
- Góp phần hình thành ý thức , thái độ bảo vệ và phát huy các di sản văn hoá
3/Kỷ năng
- Rèn luyện kỷ năng miêu tả thành tựu văn hoá có trong bài học
- Quan sát , phân tích , trình bày suy nghĩ riêng về các tác phẩm nghệ thuật có trong bài
II/ CHUẨN BỊ
1/ Giáo viên :
Tranh ảnh các tài liệu liên quan ăn hoá được nêu trong bài học
/2/ Học sinh:SGK, dụng cụ học tập
III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1/Kiểm tra bài cũ
- Em hãy trình bày những nét chính ve đời sống nhân dân ta dưới thời Nguyễn ?
- Thuật lại các cuộc đấu tranh tiêu biểu của nhân dân chống lại triều đình nhà Nguyễn ? nguyên nhân thất bại , ý nghĩa lịch sử
2/Giới thiệu bài mới :
Mặc dù các cuộc khởi nghĩa liên tục bùng nổ nhưng những chính sách phản động của nhà Nguyễn , nền văn học , nghệ thuật phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết
3/ Bài mới
Hoạt đông của thầy và trò Nôi dung cần đạt Hoạt đông 1: Tìm hiểu nền văn học nước ta cuối thế
kỉ XVIII- nửa đầu thế kỉ XIX.
? Văn học dân gian bao gồm những thể loại nào ?
( tục ngữ , ca dao , hò vè, truyện Nôm dài , truyện khôi
hài , truyện tiểu Lâm )
? Em hãy nêu một vài tác phẩm mà em biết ?
1/ Văn học
* Văn học dân gian : tục ngữ ca
dao , truyện Nôm dài …
Trang 2( truyện Trạng Quỳnh , vè chàng Lía )
HS: đọc SGK Trải qua nhiều thế kỷ … người phụ
nữ
? Em hãy nêu nhữn tác giả tác phẩm tiêu biểu của
văn học nước ta trong thời kỳ này ?
? Trong các tác phẩm đó , ai là người tiêu biểu nhất ?
GV giới thiệu:
- Nguyễn Du Là nhà thơ kiệt xuất trong thời kì này
- Tác phẩm truyện Kiều của Nguyễn Du nhấn mạnh
nội dung của truyện kiều ; Nguyễn du là một trong
những người được đánh giá là danh nhân văn hóa thế
giới
? Trong số nhiều tác giả , tác phẩm văn học , bạn nào
phát hiện ra điểm gì mới ?
? Hiện tượng này nói lên điều gì ?
( Cuộc đấu tranh của phụ nữ cho những quyền sống
cơ bản )
? Em hãy trích một vài câu thơ hay một đoạn thơ của
một trong các tác giả nói trên ?
“ Ví đây đổi phận làm trai được
Sự nghiệp anh hùng há bấy nhiêu “
? Văn học thời kỳ này phản ánh nội dung gì ?
HS thảo luận : Tại sao văn học bác học thời kỳ này
lại phát triển rực rỡ , đạt tới đỉnh cao như vậy ?
GV nhấn mạnh: Đây là giai đoạn khủng hoảng trầm
trọng của chế độ phong kiến , là giai đoạn bão táp cách
mạng , sôi động trong lịch sử Văn học phản ánh hiện
thực , hiện thực xã hội thời kỳ này là cơ sở để văn học
phát triển mạnh
Hoạt đông 2: Tìm hiểu về nghệ thuật nước ta cuối
thế kỉ XVIII- nửa đầu thế kỉ XIX.
? Văn nghệ dân gian gồm những thể loại nào ?
? Quê em có những điệu dân ca nào ?
HS: Tuỳ vào từng địa phương học sinh trả lời.
Học sinh: quan sát dòng tranh Đông Hồvà xem một
số bức tranh đánh vật , chăn trâu thổi sáo , Bà Triệu …
? Em có nhận xét gì về đề tài tranh dân gian ?
GV lấy ví dụ: Nội dung của bức tranh “chăn trâu thổi
sáo “ đó là một bức tranh thể hiện sự mong ước của
các chú bé chăn trâu , thổi sáo và thả diều ngoài đồng
nội , một thú vui nói lên sự yêu đời va lạc quan và ước
vọng thanh bình
? Những thành tựu nổi bật về kiến trúc thời kỳ này ?
* Văn học bác học :
- Truyện Nôm : truyện kiều của Nguyễn Du
- Là sự xuất hiện của hàng loạt nhà thơ nữ nổi tiếng như Hồ Xuân Hương , Trần Thị Điểm …
=> Văn học phản ánh cuộc sống xã
hội , nguyện vọng của nhân dân
2/ Nghệ thuật :
* Nghệ thuật dân gian :
- Sân khấu : Chèo tuồng , quan
họ , lý dặm ở miền xuôi ; hát lươn , hát xoan ở miền núi
* Tranh dân gian
Dòng tranh Đông Hồ => Mang đậm tính dân tộc , phản ánh mọi mặt sinh hoạt và nguyện vọng của nhân dân
* Kiến trúc
- Có nhiều công trình nổi tiếng như: Chùa Tây Phương ( Hà Tây ) , Ngọ Môn ( Huế )
Trang 3( Có nhiều công trình nổi tiếng như chùa Tây Phương
, chùa làng Đình Bảng , Khuêvăn các …)
GV giới thiệu: ảnh chùa Tây Phương ( Nay ở xã
Thạch Xá , huyện Thạch Thất , tỉnh Hà Tây ) chùa do
nhân dân thôn Nguyên Xá làm vào khoảng năm 1794
HS: Nghe và quan sát.
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật kiến trúc ở chùa
Tây Phương ? ( Kiểu kiến trúc đặc sắc , mái uốn cong
kiểu cung đình tạo sự tôn vinh cao quý )
Giáo viên : Chùa Tây Phương có 18 pho tượng La
Hán với những phong cách khác nhau ….Tượng Tuyết
Sơn nét mặt đăm chiêu , suy tưởng , từng vệt xương
ngực nổi hằn , bàn tay , bàn chân gầy gò trơ ra từng
đốt xương Toàn thân tượng nói lên đây là một con
người khổ hạnh , đang tập trung tâm trí cho việc tu
luyện
Học sinh: xem hình ảnh chụp 9 đỉnh đồng lớn ở Huế
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật đúc đồng thời kỳ
này ?
( rất tài hoa )
? Em hãy kể tên một số công trình kiến trúc , điêu
khắc tiêu biểu mà em biết ?
( Chùa Hương , chùa Thiên Mụ , Tượng thành Trấn
Võ…)
=> Kiến trúc đặc sắc , nghệ thuật
tạc tượng , đúc đồng rất tài hoa
4/ Củng cố :
- Nhận xét về văn học , nghệ thuật trong thời kì này ?
- Cảm nhận về những thành tựu tiêu biểu của văn học , nghệ thuật cuoôí thế kỷ XVIII nửa đầu thế kỷ XIX ?
* Bài tập :
Em hãy kể một số tác giả , tác phẩm văn học Nôm nổi tiếng ?
5/Hướng dẫn học tập ở nhà:
- Học bài và chuẩn bị phần II :
- Tìm hiểu những thành tựu về giáo dục , khoa học , kỉ thuật ?
IV RÚT KINH NGHIỆM: