pháp tả cụ thể và bút pháp gợi có tính chất điểm Gần xa nô nức yến anh, xuyết, chấm phá đã vẽ lên bức tranh mùa xuân với Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.. vẻ đẹp riêng: mới mẻ, tinh kh[r]
Trang 1Trường THCS NGUYỄN ANH HÀO Giáo viên: Lương Thanh Ngọc Anh
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Đọc thuộc lòng đoạn thơ miêu tả chân dung Thúy Kiều?
Chân dung Kiều được gợi tả như thế nào ?
Trang 4Văn bản: CẢNH NGÀY XUÂN
(Trích Truyện Kiều)
Tiết: 28
+ Bốn câu đầu: gợi lên khung cảnh
ngày xuân.
+ Tám câu tiếp: khung cảnh lễ hội
trong tiết Thanh minh.
+ Sáu câu cuối: gợi lên cảnh chị em
Kiều du xuân trở về.
Ngày xuân con én đưa thoi, Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.
Cỏ non xanh tận chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.
Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
Dập dìu tài tử, giai nhân, Ngựa xe như nước áo quần như nêm.
Ngổn ngang gò đống kéo lên, Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.
Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về.
Bước dần theo ngọn tiểu khê, Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng nước uốn quanh,
Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.
I – Tìm hiểu chung:
- Vị trí đoạn trích:
- Kết cấu:
(SGK/85)
1 Cảnh ngày xuân:
II – Tìm hiểu văn bản:
Trang 5Ngày xuân con én đưa thoi,
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.
Cỏ non xanh tận chân trời,
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.
Trang 6Văn bản: CẢNH NGÀY XUÂN
(Trích Truyện Kiều)
Tiết: 28
1 Cảnh ngày xuân:
2 Cảnh lễ hội trong tiết Thanh minh:
I – Tìm hiểu chung:
II – Tìm hiểu văn bản:
Sử dụng nghệ thuật ẩn dụ, sự kết hợp giữa bút
pháp tả cụ thể và bút pháp gợi có tính chất điểm
xuyết, chấm phá đã vẽ lên bức tranh mùa xuân với
vẻ đẹp riêng: mới mẻ, tinh khôi, giàu sức sống
Chữ “điểm” làm cho cảnh vật trở nên sinh động, có
hồn chứ không tĩnh tại.
Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước áo quần như nêm Ngổn ngang gò đống kéo lên,
Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.
Trang 7Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước áo quần như nêm Ngổn ngang gò đống kéo lên,
Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.
yến anh Chị em
tài tử giai nhân
Gợi tả sự đông vui, nhiều người cùng đến dự hội
Trang 8Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước áo quần như nêm Ngổn ngang gò đống kéo lên,
Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.
sắm sửa Dập dìu
Gợi tả sự rộn ràng, náo nhiệt
của ngày hội
Trang 9Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước áo quần như nêm Ngổn ngang gò đống kéo lên,
Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay Gần xa nô nức
Tâm trạng vui của người đi dự hội
Trang 10Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước áo quần như nêm Ngổn ngang gò đống kéo lên,
Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.
Trang 11Văn bản: CẢNH NGÀY XUÂN
(Trích Truyện Kiều)
Tiết: 28
II – TÌM HIEÅU V N B N ĂN BẢN ẢN :
1 Cảnh ngày xuân:
2 Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh:
- Sử dụng nhiều các từ ghép (danh từ, động từ,
tính từ) giàu chất tạo hình gợi tả không khí lễ hội
thật rộn ràng.
- Tác giả khắc họa một lễ hội xa xưa: Tiết
Thanh minh mọi người sắm sửa lễ vật để đi tảo
mộ, sắm sửa quần áo để vui hội đạp thanh
3 Cảnh chị em Kiều du xuân trở về:
Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về.
Bước dần theo ngọn tiểu khê, Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng nước uốn quanh,
Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.
Trang 12So sánh 4 câu thơ đầu 6 câu thơ cuối
Cảnh vật
Không khí
mùa xuân
Tươi sáng
Rộn ràng
Nhạt dần
Lặng dần
Trang 13Tà tà bóng ngả về tây,
Chị em thơ thẩn dan tay ra về.
Bước dần theo ngọn tiểu khê,
Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng nước uốn quanh,
Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.
Trang 14Văn bản: CẢNH NGÀY XUÂN
(Trích Truyện Kiều)
Tiết: 28
II – TÌM HIEÅU V N B N ĂN BẢN ẢN :
1 Cảnh ngày xuân:
2 Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh:
3 Cảnh chị em Kiều du xuân trở về:
Cách sử dụng các từ láy (“tà tà”, “thanh
thanh”, “nao nao”) khiến cho bức tranh
thiên nhiên nhuốm màu tâm trạng Cảm
giác bâng khuâng, xao xuyến về một
ngày vui xuân đang còn mà linh cảm về
điều sắp xảy ra đã xuất hiện
III – T NG K T ỔNG KẾT ẾT :
Ghi nhớ: SGK/87
I – TÌM HIEÅU CHUNG:
Trang 15Văn bản: CẢNH NGÀY XUÂN
(Trích Truyện Kiều)
Tiết: 28
II – TÌM HIEÅU V N B N ĂN BẢN ẢN :
1 Cảnh ngày xuân:
2 Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh:
3 Cảnh chị em Kiều du xuân trở về:
Cách sử dụng các từ láy (“tà tà”, “thanh
thanh”, “nao nao”) khiến cho bức tranh
thiên nhiên nhuốm màu tâm trạng Cảm
giác bâng khuâng, xao xuyến về một
ngày vui xuân đang còn mà linh cảm về
điều sắp xảy ra đã xuất hiện
III – T NG K T ỔNG KẾT ẾT :
Ghi nhớ: SGK/87
I – TÌM HIEÅU CHUNG:
Phân tích, so sánh cảnh mùa xuân trong câu thơ cổ Trung Quốc: “Phương thảo liên thiên bích – Lê chi sổ điểm hoa” với cảnh mùa xuân trong câu thơ:
“Cỏ non xanh tận chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”
Trang 16Câu thơ cổ:
"Ph ơng th o liên thiên bích": Cỏ thơm liền với trời xanh.ảo liên thiên bích": Cỏ thơm liền với trời xanh
"Lê chi sổ điểm hoa: Trên cành lê có mấy bông hoa
C nh vật đẹp d ờng nh tĩnh tại.ảo liên thiên bích": Cỏ thơm liền với trời xanh
+ Bút pháp gợi t câu thơ cổ đã vẽ lên vẻ đẹp riêng của mùa xuân có h ơng vị, màu ảo liên thiên bích": Cỏ thơm liền với trời xanh sắc, đ ờng nét:
– H ơng thơm của cỏ non (phươngưth o ảo ).
C chân trời mặt đất đều một màu xanh (ảo liên thiên bích": Cỏ thơm liền với trời xanh liênưthiênưbích)
– ờng nét của cành lê thanh nhẹ, vài bông hoa gợi c nh đẹp tĩnh tại, yên ảo liên thiên bích": Cỏ thơm liền với trời xanh bỡnh
– Câu thơ Nguyễn Du:
+ H ơng vị: H ơng thơm của cỏ
+ Màu sắc: Màu xanh m ớt của cỏ
+ ờng nét: Cành lê điểm vài bông hoa
- iểm khác biệt: Từ “điểm” tạo cái động cho bức tranh, từ "trắng" làm ph ng ụ ngữ ữ cho cành lê, khiến cho bức tranh mùa xuân gợi ấn t ợng khác lạ, đây là điểm nhấn nổi bật thần thái của câu thơ, màu xanh non của cỏ + sắc trắng hoa lê = sự hài hoà tuyệt diệu, biểu hiện tài năng nghệ thuật của tỏc giả
Trang 17* HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
-Bài vừa học:
+ Nắm kiến thức đã phân tích
+ Học thuộc lòng đoạn trích
-Bài sắp học: Thuật ngữ
+ Tìm hiểu khái niệm, đặc điểm của thuật ngữ + Xem trước bài tập ở sgk
Trang 18Trường THCS NGUYỄN ANH HÀO Giáo viên: Lương Thanh Ngọc Anh