Câu hỏi ôn tập cuối kì môn Tư Tưởng Hồ Chí Minh hỗ trợ sinh viên bậc cao đẳng đại học kì thi cuối kì. Có đáp án chi tiết. có liên hệ thực tiễn phân tích tư tưởng HCM về vai trò, bản chất của đảng CS VN, liên hệ thực tiễn CM VN
Trang 1TÀI LIỆU TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
1 Anh chị hãy phân tích những nguyên tắc cơ bản trong xây dựng đạo đức mới của tư tưởng HCM trong các nguyên tắc xây dựng đạo đức mới nguyên tắc nào giữ vai trò quan trọng nhất Vì sao? 2
2 Theo anh chị tại sao sinh viên cần phải học tập tư tưởng HCM 3
3 Vì sao HCM khẳng định ở Việt Nam muốn thực hiện được nhiệm vụ giải phóng dân tộc phải đi theo con đường CM Vô sản, liên hệ thực tiễn CM Việt Nam Liên hệ vai trò lãnh đạo của Đảng trong thực tiễn
CM VN 7 (46) 4
4 Anh chị hãy phân tích tư tưởng HCM về mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp 6
5 Anh chị hãy phân tích tư tưởng HCM về mục tiêu và nhiệm vụ của CM giải phóng dân tộc ở Việt Nam Vì sao ở VN muốn thực hiện thắng lợi nhiệm vụ giải phóng dân tộc phải do Đảng CS lãnh đạo 8
6 Anh chị hãy phân tích tư tưởng HCM về đặc trưng bản chất của CNXH ở VN 9
7 Anh chị hãy phân tích tư tưởng HCM về xây dựng nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân
10
8 Anh chị hãy phân tích tư tưởng HCM về vai trò, bản chất của đảng CS VN, liên hệ thực tiễn CM VN.
11
9 HCM phát triển sáng tạo CN Mac-Lenin về quy luật hình thành Đảng CS ở điểm nào Vì sao? 12
10 Anh chị hãy phân tích tư tưởng HCM về nội dung xây dựng KT trong thời kì quá độ quá độ lên CNXH
ở VN, ý nghĩa của quan điểm này đối với nền KT ở nước ta hiện nay? 13
11 Anh chị hãy nêu khái quát về hệ thống tư tưởng HCM 14
12 Anh chị hãy phân tích luận điểm sau đây của HCM “Bây giờ học thuyết nhiều, CN nhiều nhưng CN chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là CN Lênin” 15
13 Sự phát triển sáng tạo của Hồ Chí Minh về chủ trương xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam: 16
Trang 21 Anh chị hãy phân tích những nguyên tắc cơ bản trong xây dựng đạo đức mới của tư tưởng HCM trong các nguyên tắc xây dựng đạo đức mới nguyên tắc nào giữ vai trò quan trọng nhất Vì sao?
Hồ Chí Minh nêu lên ba nguyên tắc xây dựng nền đạo đức mới trong xã hội và chính Người đã suốt đời không mệt mỏi tự rèn mình làm tấm gương để giáo dục, động viên cán bộ, đảng viên, nhân dân cùng thực hiện, đó là:
- Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức: Đối với mỗi người, lời nói phải đi đôi với việc làm Nói đi đôi với làm trước hết là sự nêu gương tốt Sự làm gương của thế hệ
đi trước với thế hệ đi sau, của lãnh đạo với nhân viên là rất quan trọng Người yêu cầu, cha mẹ làm gương cho các con, anh chị làm gương cho em, ông bà làm gương cho con cháu, lãnh đạo làm gương cho cán bộ, nhân viên Đảng viên phải làm gương trước quần chúng Ngưòi nói: “Trưóc mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được họ yêu mến Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước”1
- Xây đi đôi với chống: Cùng với việc xây dựng đạo đức mới, bồi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, nhất thiết phải chống những biểu hiện phi đạo đức, sai trái, xấu xa, trái với những yêu cầu của đạo đức mới, chống “chủ nghĩa cá nhân” Xây đi đôi với chống là muốn xây phải chống, chống nhằm mục đích xây, lấy xây làm chính Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải chống chủ nghĩa cá nhân
Xây dựng đạo đức mới trước hết phải được tiến hành bằng giáo dục, từ gia đình đến nhà trường, tập thể và toàn xã hội Những phẩm chất chung nhất phải được cụ thể hoá Hồ Chí Minh đã cụ thể hóa các phẩm chất đạo đức cơ bản đối với từng giai cấp, tầng lớp, lứa tuổi và nhóm xã hội Trong giáo dục, vấn đề quan trọng là phải khơi dậy ý thức đạo đức lành mạnh của mọi người, để mọi người nhận thức được và tự giác thực hiện Trong đấu tranh chống lại cái tiêu cực, lạc hậu trước hết phải chống chủ nghĩa cá nhân, phải phát hiện sớm, phải chú ý phòng ngừa, ngăn chặn.Để xây và chống cần phát huy vai trò của dư luận xã hội, tạo ra phong trào quần chúng rộng rãi, biểu dương cái tốt, phê phán cái xấu Người đã phát động Cuộc thi đua “Ba xây, ba chống”, viết sách “Người tốt, việc tốt” để tuyên truyền, giáo dục về đạo đức, lối sống
- Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời: Hồ Chí Minh khẳng định, đạo đức cách mạng phải qua đấu tranh, rèn luyện bền bỉ mới thành “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống
Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”2 Người dạy: “Một dân tộc, một đảng
và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay
và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”3
Tu dưỡng đạo đức, tự rèn luyện hằng ngày có vai trò rất quan trọng Người khẳng định,
đã là người thì ai cũng có chỗ hay, chỗ dở, chỗ xấu, chỗ tốt, ai cũng có thiện, có ác ở trong mình Vấn đề là dám nhìn thẳng vào con người mình, không tự lừa dối, huyễn hoặc; thấy rõ cái hay, cái tốt, cái thiện để phát huy và thấy rõ cái dở, cái xấu, cái ác để khắc phục Tu dưỡng đạo đức phải được thực hiện trong mọi hoạt động thực tiễn, trong đời
tư cũng như trong sinh hoạt cộng đồng, trong mọi mối quan hệ của mình
Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức
+ Nói đi đôi với làm, trước hết là sự nêu gương tốt
Trang 3+ Đảng viên phải nêu gương trước quần chúng Người nói: ‘Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được họ yêu mến
- Xây đi đôi với chống
+ Chống những biểu hiện đạo đức sai trái, xấu xa, không phù hợp với những yêu cầu của đạo đức mới
+Muốn xây phải chống, chống nhằm mục đích xây
- Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời
+ Người viết: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố
+ Trong rèn luyện đạo đức, Hồ Chí Minh coi tự rèn luyện có vai trò rất quan trọng
* Theo em, nguyên tắc quan trọng nhất là phải tu dưỡng đạo đức Vì nếu là người có đạo đức thì mới hiểu rõ đúng sai, tốt xấu, cần làm gì và không được làm gì Thì mới thực hiện được 2 nguyên tắc trên
2 Theo anh chị tại sao sinh viên cần phải học tập tư tưởng HCM 3 (19)
-Việc học tập, tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh giúp người học tiếp cận, hiểu rõ hơn
về con người vĩ đại Hồ Chí Minh
việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh giúp ta khám phá và hiểu rõ hơn những phẩm chất, quan niệm sâu sắc của Người, cũng là qua đó tìm ra cho mình một tấm gương sáng để noi theo và những bài học bổ ích để vận dụng trong cuộc sống Đối với Hồ Chí Minh, giữa tư tưởng với đạo đức – phong cách – lối sống là luôn thống nhất nên việc nghiên cứu tư tưởng của Người không chỉ cho ta cái nhìn giản đơn về những quan niệm của Người trong các lĩnh vực, mà mặt khác còn cho ta cảm nhận được phẩm chất, đạo đức cao đẹp của Người Hồ Chí Minh là con người “bằng xương bằng thịt” nhưng Người làm được những việc phi thường, to lớn không phải bất cứ một ai cũng làm được Hồ Chí Minh cùng thành quả của Người chính là tấm gương sáng “người thực việc thực” cho những ai am hiểu sâu sắc về những tư tưởng của Người có thể học tập, làm theo
-Năng cao năng lực tư duy lý luận:
Làm cho sinh viên nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí của tư tưởng HCM đối với đời sống CM VN
Bồi dưỡng, củng cố cho svien, thanh niên lập trường, quan điểm CM trên nền tảng CNMaclenin,TT HCM, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, tích cực đấu tranh, phê phán những quan điểm sai trái, bảo vệ chủ nghĩa Maclenin và TT HCM Thấm nhuần được các tư tưởng chủ đạo, ta sẽ có nền tảng vững chắc về mục đích lao động, mục tiêu đúng đắn để phát triển đất nước đi lên xã hội chủ nghĩa và có bản sắc riêng Từ đó ta sẽ tìm ra đường hướng cụ thể để phát triển năng lực của bản thân, xây dựng đất nước
-Giáo dục và thực hành đạo đức CM, củng cố niềm tin khoa học gắn liền với trau dồi tình cảm CM, bồi dưỡng lòng yêu nước
Giúp sv nâng cao lòng tự hào về Đảng, về Bác Hồ, về quê hương, dân tộc
Trên cơ sở đã được học, sv vận dụng vào cuộc sống, tu dưỡng, rèn luyện bản thân, hoàn thành tốt chức trách của mình, đóng góp thiết thực và hiệu quẢ cho sự nghiệp CM theo con đường mà HCM và Đảng ta đã lựa chọn
- Xây dựng, rèn luyện phương pháp và phong cách công tác
Qua nghiên cứu môn học TTHCM, người học có điều kiện vận dụng tốt hơn những kiến thức và kỹ năng đã nghiên cứu, học tập vào việc xây dựng phương pháp học tập, tu
Trang 4dượng, rèn luyện phù hợp với điều kiiện cụ thể của từng người, từng địa bàn Người học
có thể vận dụng xây dựng phong cách tư duy, phong cách diễn đạt, phong cách làm việc, phong cách ứng xử, phong cách sinh hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể
Tư tưởng HCM có tác dụng góp phần tích cực trong việc giáo dục thế hệ trẻ tiếp tục hình thành và hoàn thiện nhân cách, trở thành những chiến sỹ tiên phong trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc VN XHCN, góp phần cho đất nước ngày càng vững mạnh hơn, cao đẹp hơn như khát vọng của HCM
3 Vì sao HCM khẳng định ở Việt Nam muốn thực hiện được nhiệm vụ giải phóng dân tộc phải đi theo con đường CM Vô sản, liên hệ thực tiễn CM Việt Nam Liên hệ vai trò lãnh đạo của Đảng trong thực tiễn CM VN 7 (46)
Trong những thập niên đầu của thế kỷ 20, cả dân tộc đang bị đọa đày, đau khổ dưới ách thống trị của thực dân Pháp và tay sai, với tấm lòng yêu nước thiết tha, Người đã ra đi tìm đường cứu nước, giải phóng cho dân tộc khỏi áp bức bóc lột
và Người đã tìm được cong đường cứu nước là con đường CM vô sản Người nhận thấy:” chỉ có CNXH và CNCS mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức, những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ” Việc lựa chọn con đường XHCN là một phát hiện thiên tài và là cống hiến to lớn của Người đối với CMVN Người nhận thấy con đường của Phan Bội Châu chẳng khác gì” đuổi hổ cửa trước, rước beo của sau”; con đường của Phân Châu Trinh cũng chẳng khác gì” xin giặc rủ lòng thương”; con đường của Hoàng Hoa Thám tuy có phần thực tế hơn, nhưng vẫn mang nặng cốt cách phong kiến
Người tìm hiểu, khảo sát CMTS Mỹ, CMTS Pháp và đi đến kkhẳng định:” Cách mệnh P cũng như cách mệnh Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳ thực trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa
Hồ Chí Minh thấy được Cách mạng Tháng Mười Nga không chỉ là một cuộc cách mạng
vô sản, mà còn là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc Nó nêu tấm gương sáng về
sự nghiệp giải phóng các dân tộc thuộc địa và "mở ra trước mắt họ thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc"
Sau khi tìm hiểu lý luận CNMaclenin và CMVS TG Người đã qdinh lựa chọn con đường CMVN là đi theo CMVS.Trong bài Cuộc kháng chiến, Hồ Chí Minh viết : "Chỉ có giải phóng giai cấp vô sản thì mới giải phóng được dân tộc, cả hai cuộc giải phóng này chỉ
có thể là sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản và của cách mạng thế giới".Người khẳng định:” muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường CMVS” và “ chỉ có CNXH, CNCS mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ” Học thuyết CMVS của Cnmaclenin được Người vận dụng một cách sáng tạo trong điều kiện CMVN: Giải phóng dân tộc gắn với giải phóng giai cấp, trong đó giải phóng dân tộc là trước hết, trên hết; độc lập dân tộc gắn liền với CNXH
Liên hệ thực tiễn CMVN: Khác với con đường cứu nước của ông cha, gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa phong kiến (cuối thế kỷ XIX) hoặc chủ nghĩa tư bản đầu thế
Trang 5kỷ XX), con đường cứu nước của Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
Năm 1920, ngay khi quyết định phương hướng giải phóng và phát triển dân tộc theo con đường cách mạng vô sản, ở Hồ Chí Minh đã có sự gắn bó thống nhất giữa dân tộc và giai cấp, dân tộc và quốc tế, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
Năm 1960, Người nói :"Chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ
Với hàng loạt các tác phẩm như: Bản án chế độ thực dân Pháp (1925), Đường Kách mệnh (1927), văn kiện Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình và Điều
lệ vắn tắt của Đảng… đã đánh dấu sự hình thành cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng giải phóng dân tộc của Việt Nam
Những sáng tạo lý luận của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc phản ánh nguyện vọng được sống trong độc lập, tự do và công bằng, bình đẳng của không chỉ dân tộc Việt Nam mà còn là ý chí, nguyện vọng của mọi dân tộc bị áp bức, bóc lột trên thế giới, như Hồ Chí Minh đã khẳng định: “tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do” Có thể nói, giải phóng dân tộc là nguyện vọng cháy bỏng hơn bất cứ yêu cầu nào khác Nó là điều kiện tiên quyết cho mọi quyền tự do, dân chủ của con người
Thực tiễn lãnh đạo toàn dân tộc đấu tranh giành độc lập và kháng chiến chống chiến tranh xâm lược đã làm phong phú thêm lý luận của Người về cách mạng và chiến tranh giải phóng Từ đó, có thể khẳng định, những cống hiến sáng tạo của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc, cả thực tiễn và lý luận đã bổ sung cho kho tàng lý luận cách mạng thế giới, kho tàng lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin cũng như truyền thống dựng nước và giữ nước đầy tự hào của dân tộc Việt Nam
Lý luận của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc vốn đã sáng tạo nhưng lại ngày càng sáng tạo hơn vì đã đi vào thực tiễn, được làm phong phú bởi thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 cũng như thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược của nhân dân Việt Nam
Những sáng tạo lý luận của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc mang tính thời đại thể hiện đậm nét ở chỗ, nó đã tác động sâu sắc đến phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới Nếu như thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã thức tỉnh các dân tộc trên thế giới về quyền tự do, độc lập của mỗi dân tộc, thì thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, với đỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ
đã làm “chấn động địa cầu”, thức tỉnh các dân tộc ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ - Latinh vùng lên đánh đuổi thực dân, đế quốc, giành độc lập dân tộc
Trang 6Để đạt được điều đó, hơn lúc nào hết, chúng ta cần phải nắm chắc hạt nhân tư tưởng
Hồ Chí Minh về giải phóng dân tộc, giải phóng con người, nắm vững phương thức giải quyết mối quan hệ dân tộc - con người trên cơ sở nhận thức chính xác đặc điểm của dân tộc và sự vận động, phát triển của thời đại Chỉ có như vậy, chúng ta mới thành công trong nhiệm vụ đưa tư tưởng Hồ Chí Minh vào cuộc sống để giải quyết những vấn đề do thực tiễn đặt ra Đó cũng là một trong những điều kiện quan trọng nhất bảo đảm cho thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong hiện tại và tương lai
Liên hệ vai trò lãnh đạo của Đảng:
Mỗi thắng lợi của cách mạng Việt Nam đều gắn liền với vai trò của Đảng và Chủ tịch
Hồ Chí Minh - Người tổ chức và lãnh đạo mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Trước các nhiệm vụ lịch sử, Đảng và Bác Hồ đã kịp thời xác định đúng đắn, sáng tạo đường lối, chiến lược, sách lược đưa cách mạng đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng đã kiên định con đường cách mạng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn là: độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, kiên trì mục tiêu: “Độc lập - Tự do - Hạnh phúc” Hiện nay, tư tưởng của Người vẫn soi sáng con đường đi lên của cách mạng Việt Nam Để thực hiện mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, vấn đề quan trọng nhất được Đảng Cộng sản Việt Nam xác định là: Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH
Sự lựa chọn đúng đắn con đường cách mạng Việt Nam hơn 80 năm qua gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp cách mạng vĩ đại của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh Từ một người yêu nước đến với chủ nghĩa Mác - Lênin và Cách mạng Tháng Mười Nga, Người đã sớm nhận ra rằng, “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin Đó chính là chủ nghĩa Mác - Lênin, một học thuyết cách mạng và khoa học nhất về con đường giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng con người
Ngay từ những năm đầu thập niên 20, thế kỷ XX, Hồ Chí Minh đã có sự lựa chọn đúng đắn khẳng định con đường đi đến thắng lợi của cách mạng Việt Nam: "không
có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản" Trải qua thực tiễn cuộc sống, hoạt động cách mạng phong phú và tiếp thu chân lý khoa học, Người đã đi đến kết luận chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu được nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên trái đất, việc làm cho mọi người và vì mọi người, niềm vui, hoà bình, hạnh phúc
4 Anh chị hãy phân tích tư tưởng HCM về mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc
và vấn đề giai cấp 3
Hồ Chí Minh rất coi trọng vấn đề dân tộc, đề cao sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước, những Người luôn đứng trên quan điểm giai cấp để nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc Sự kết hợp nhuần nhuyễn vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc của Hồ Chí Minh thể hiện
a) Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có quan hệ chặt chẽ với nhau
Trang 7Khẳng định vai trò lịch sử của giai cấp công nhân và quyền lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản trong quá trình Cách mạng Việt Nam ; chủ trương đại đoàn kết dân tộc rộng rãi trên nền tảng liên minh công nhân, nông dân và tầng lớp trí thức, dưới sự lãnh đạo của Đảng ; sử dụng bạo lực cách mạng của quần chúng để chống lại bạo lực phản cách mạng của kẻ thù ; thiết lập chính quyền nhà nước của dân, do dân, vì dân ; gắn kết mục tiêu độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội
b) Giải phóng dân tộc là vấn đề trên hết, trước hết ; độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
Tư tưởng Hồ Chí Minh vừa phản ánh quy luật khách quan của sự nghiệp giải phóng dân tộc trong thời đại chủ nghĩa đế quốc, vừa phản ánh mối quan hệ khăng khít giữa mục tiêu giải phóng dân tộc với mục tiêu giải phóng giai cấp và giải phóng con người Chỉ có xóa bỏ tận gốc tình trạng áp bức, bóc lột ; thiết lập một nhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân mới đảm bảo cho người lao động có quyền làm chủ, mới thực hiện được sự phát triển hài hòa giữa cá nhân và xã hội, giữa độc lập dân tộc với tự do và hạnh phúc của con người Hồ Chí Minh nói "Nước được độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì" Do đó, sau khi giành độc lập, phải tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội làm cho dân giàu nước mạnh, mọi người được sung sướng, tự do
c) Giải phóng dân tộc tạo tiền đề để giải phóng giai cấp
Hồ Chí Minh giải quyết vấn đề dân tộc theo quan điểm giai cấp, nhưng đồng thời đặt vấn
đề giai cấp trong vấn đề dân tộc Giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của chủ nghĩa thực dân là điều kiện để giải phóng giai cấp Vì thế, lợi ích của giai cấp phải phục tùng lợi ích của dân tộc
Tháng 5-1941 Người cùng với Trung ương Đảng khẳng định : "Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được"
d) Giữ vững độc lập của dân tộc mình, đồng thời tôn trọng độc lập của các dân tộc khác
(Là một chiến sĩ quốc tế chân chính Hồ Chí Minh không chỉ đấu tranh cho độc lập của dân tộc Việt Nam, mà còn đấu tranh cho độc lập của tất cả các dân tộc bị áp bức.) Nêu cao tinh thần độc lập, tự chủ, thực hiện nguyên tắc về quyền dân tộc tự quyết, nhưng
Hồ Chí Minh không quên nghĩa vụ quốc tế trong việc ủng hộ các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới Người nhiệt liệt ủng hộ cuộc kháng chiến chống Nhật của nhân dân Trung Quốc, các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mỹ xâm lược của nhân dân Lào và Campuchia, đề ra khẩu hiệu: "giúp bạn là tự giúp mình"
và chủ trương phải bằng thắng lợi của cách mạng mỗi nước mà đóng góp vào thắng lợi chung của cách mạng thế giới
Trang 85 Anh chị hãy phân tích tư tưởng HCM về mục tiêu và nhiệm vụ của CM giải phóng dân tộc ở Việt Nam Vì sao ở VN muốn thực hiện thắng lợi nhiệm vụ giải phóng dân tộc phải do Đảng CS lãnh đạo
Mâu thuẫn chủ yếu ở thuộc địa là mâu thuẫn dân tộc, quy định tính chất và nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng ở thuộc địa là giải phóng dân tộc
“Đường cách mệnh”, Người phân loại thành 3 cuộc cách mạng: CMTS, CMVS và CMGPDT và nhấn mạnh tính chất, nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam là cách mạng giải phóng dân tộc
“Cương lĩnh chính trị đầu tiên” của Đảng Người xác định những nhiệm vụ chính trị, kinh tế, vh – xh, nhưng nổi lên hàng đầu là nhiệm vụ chống đế quốc giành độc lập dân tộc, nó đã bao hàm một phần công cuộc giải phóng giai cấp, giải phóng con người Hội nghị TW8 (5/1941) do Hồ Chí Minh chủ trì kiên quyết giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, nhấn mạnh đó là “nhiệm vụ bức thiết nhất”, chủ trương tạm gác khẩu hiệu “cách mạng ruộng đất” chỉ tiến hành nhiệm vụ đó mức độ thích hợp nhằm phục
vụ cho nhiệm vụ giải phóng dân tộc
Trong nhiều bài viết, bài nói thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, Người tiếp tục khẳng định nhiệm vụ giải phóng dân tộc “Trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi, thống nhất độc lập nhất định thành công”
Mục tiêu CMGPDT
– Đánh đổ ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, giành độc lập dân tộc và thiết lập chính quyền của nhân dân Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước, Người tin theo Lênin, quốc tế thứ 3 vì quốc tế thứ 3 có chủ trương giải phóng dân tộc bị áp bức
– Người xác định mục tiêu cấp thiết ở CM thuộc địa chưa phải là giành quyền lợi riêng biệt ở mỗi giai cấp mà là quyền lợi chung của toàn dân tộc Phù hợp với xu thế của thời đại CM chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc, đáp ứng nguyện vọng độc lập, tự do của quần chúng nhân dân
Vì sao ở VN muốn thực hiện thắng lợi nhiệm vụ giải phóng dân tộc phải do Đảng CS lãnh đạo
Người khẳng định muốn làm cách mệnh: “ trước phải làm cho dân giác ngộ…phải giảng lý luận và chủ nghĩa cho dân hiểu” “ Cách mệnh phải hiểu trong triều thế giới, phải bày sách lược cho dân Vậy nên sức cách mệnh phải tập trung, muốn tập trung phải có đảng cách mệnh.”
Trong tác phẩm Đường cách mệnh người khẳng định : “Trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động ngoài thi liên lạc với các dân tộc bị áp bức
và vô sản giai cấp ở mọi nơi Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy.”
Đầu năm 1930, Người sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam một chính Đảng của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam được xây dựng theo nguyên tắc Đảng kiểu mới của Lênin, lấy chủ nghĩa Mác Lênin làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động, có tổ chức chặt chẽ, kỷ luật nghiêm minh, mật thiết liên lạc với quần chúng Đây là sự bổ sung, phát triển sáng tạo học thuyết Maclenin về ĐCS, định hướng cho việc xây dựng ĐCSvN thành một Đảng có sự gắn kết chặt chẽ với giai cấp công nhân, với nhân dân lao động và cả dân tộc trong mọi thời kỳ của dân tộc VN
Trang 9=>Người nói: “ Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động nghĩa là những người
thợ thuyền, dân cày và lao động trí óc kiên quyết nhất, hăng hái nhất, trong sạch nhất, tận tâm tận lực phụng sự Tổ quốc và nhân dân”
ĐCSVN là Đảng của Bác Hồ, là Đảng của mình và đều gọi Đảng là “Đảng ta” Nười đã xây dựng được một Đảng CM tiên phong phù hợp với thực tiễn VN Đảng đã nắm ngọn cờ lãnh đạo duy nhất đối với CM VN và trở thành nhân tố hàng đầu bảo đảm cho mọi thắng lợi của cách mạng
6 Anh chị hãy phân tích tư tưởng HCM về đặc trưng bản chất của CNXH ở
VN
Đặc trưng tổng quát của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, theo Hồ Chí Minh, củng trên cơ
sở của lý luận Mác – Lênin, nghĩa là trên những mặt về chính trị kinh tế, văn hóa - xã hội Còn về cụ thể chúng ta thấy Hồ Chí Minh nhấn mạnh chủ yếu trên những điểm sau đây: +Thứ nhất, về chính trị: Đó là một chế độ chính trị do nhân dân làm chủChủ nghĩa xã hội
có chế độ chính trị dân chủ nhân dân lao động là chủ và nhân dân lao động làm chủ Nhà nước là của dân do dân và vì dân, dựa trên khối đại đoàn kết toàn dân mà nòng cốt
là liên minh công - nông - lao động trí óc do Đảng Cộng sản lãnh đạo
Mọi quyền lực trong xã hội đểu tập trung trong tay nhân dân Nhân dân đoàn kết thành một khối thống nhất để làm chủ nước nhà Nhân dân là người quyết định vận mệnh cũng như sự phát triển của đất nước dưới chế độ xã hội chủ nghĩa Hồ Chí Minh coi nhân dân
có vị trí tối thượng trong mọi cấu tạo quyền lực Chủ nghĩa xã hội chính là sự nghiệp của chính bản thân nhân dân, dựa vào sức mạnh của toàn dân để đưa lại quyền lợi cho nhân dân
+Thứ hai, về kinh tế: Chủ nghĩa xã hội là một chế độ xã hội có nền kinh tế phát triển cao, gắn liền với sự phát triển của khoa học - kỹ thuật
Đó là xã hội có một nền kinh tế phát triển dựa trên cơ sở năng suất lao động xã hội cao, sức sản xuất luôn luôn phát triển với nền tảng phát triển khoa học - kỹ thuật, ứng dụng
có hiệu quả những thành tựu khoa học - kỹ thuật của nhân loại
+Thứ ba, về văn hóa đạo đức và các quan hệ xh: Chủ nghĩa xã hội là một xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo đức
Đó là một xã hội có hệ thống quan hệ xã hội lành mạnh, công bằng, bình đẳng, không còn áp bức, bóc lột, bất công, không còn sự đối lập giữa lao động chân tay và lao động trí óc, giữa thành thị và nông thôn, con người được giải phóng, có điều kiện phát triển toàn diện, có sự hài hòa trong phát triển của xã hội và tự nhiên
+Thứ 4, về chủ thể xây dựng chủ nghĩa xh: Chủ nghĩa xã hội là chế độ không còn người bóc lột người
Đây là một vấn đề được hiểu nó như là một chế độ hoàn chỉnh, đạt đến độ chín muồi Trong giai đoạn đầu (quá độ lên chủ nghĩa xã hội), vẫn có tình trạng bóc lột sức lao động của người lao động làm thuê Trong chủ nghĩa xã hội, thực hiện chế độ sở hữu xã hội về
tư liệu sản xuất và thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động Đó là một xã hội được xây dựng trên nguyên tắc công bằng, hợp lý
Trang 10Các đặc trưng nêu trên là hình thức thể hiện một hệ thống giá trị vừa kế thừa các di sản của quá khứ vừa được sáng tạo mới trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội Chủ nghĩa xã hội là hiện thân đỉnh cao của tiến trình tiến hóa lịch sử nhân loại Hồ Chí Minh quan niệm chủ nghĩa xã hội là sự tổng hợp quyện chặt ngay trong cấu trúc nội tại của nó, một hệ thống giá trị làm nền tảng điều chỉnh các quan hệ xã hội, đó là độc lập, tự do, bình đẳng, công bằng, dân chủ, bảo đảm quyền con người, bác ái, đoàn kết, hữu nghị
7 Anh chị hãy phân tích tư tưởng HCM về xây dựng nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân
Dân là chủ, dân chủ và phát huy quyền làm chủ của nhân dân là sợi chỉ đỏ xuyên suốt toàn bộ tư tưởng Hồ Chí Minh Dân là chủ và dân làm chủ là vấn đề rộng lớn, xuất phát
từ việc đánh giá đúng đắn vai trò của nhân dân và bản chất của chế độ xã hội chủ nghĩa
là chế độ trong đó nhân dân lao động là người làm chủ đất nước, làm chủ xã hội và làm chủ cuộc sống bản thân
- Nhà nước của dân:
Nhà nước của nhân dân là Nhà nước tập trung mọi quyền lực vào tay nhân dân Dân có quyền tham gia bầu cử và ứng cử vào Quốc hội, đồng thời thông qua Quốc hội để bầu ra Chính phủ Dân cũng có quyền bãi miễn đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân nếu những đại biểu đó tỏ ra không xứng đáng
Theo HCM: “Nhà nước của dân là Nhà nước do dân làm chủ Người dân được hưởng mọi quyền dân chủ, nghĩa là người dân có quyền tự do sống và làm việc theo khả năng và sở thích của mình trong phạm vi pháp luật cho phép Nhà nước của dân phải bằng mọi nổ lực, hình thành được các thiết chế dân chủ để thực thi quyền làm chủ của nhân dân Trong nhà nước dân chủ, dân là chủ còn cán bộ nhà nước, từ chức Chủ tịch nước trở xuống đều là “công bộc” của dân Hồ Chí Minh luôn căn dặn cán bộ không được
ỷ thế lộng quyền: Cậy thế mình ở trong ban này ban nọ, rồi ngang tàng phóng túng, muốn sao được vậy, coi khinh dư luận, không nghĩ đến dân Quên rằng dân bầu mình ra là để làm việc cho dân, chứ không phải để cậy thế với dân”
- Nhà nước do dân:
Đó là Nhà nước do dân dựng xây nên Cán bộ trong các ban, nghành của Chính phủ do dân lựa chọn, bầu ra Tài chính của Chính phủ do dân đóng góp Đường lối lãnh đạo, cơ cấu tổ chức của Nhà nước do dân góp ý xây dựng Các hoạt động của Nhà nước do dân kiểm soát, Hồ Chí Minh thường khẳng định: Tất cả các cơ quan Nhà nước là phải dựa vào nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu
sự kiểm soát của nhân dân “Nếu chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi Chính phủ”
- Nhà nước vì dân:
Nhà nước vì dân là Nhà nước phục vụ lợi ích và nguyện vọng của nhân dân Ngoài mục đích phục vụ nhân dân, Nhà nước ta không có mục đích nào khác Sinh thời
Hồ Chí Minh từng nói: “Cả đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi Tổ Quốc, và hạnh phúc của quốc dân Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non, hoặc ra vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo – là vì mục đích đó Đến lúc nhờ quốc dân đoàn kết, tranh được chính quyền, ủy thác cho tôi gánh việc Chính phủ, tôi lo lắng đêm ngày, nhẫn nhục cố gắng – cũng vì mục đích đó”