Các hình thức biểu hiện của thực tiễn 3 hình thức: - Hoạt động sản xuất vật chất quan trọng nhất - Hoạt động chính trị- xã hội - Hoạt động thực nghiệm khoa học Khái niệm n hận thức: nhậ
Trang 1CÂU 1: Anh/chị hãy phân tích nội dung vai trò của thực tiễn đối với nhận thức Ý nghĩa phương pháp luận về đường lối của ĐCS Việt Nam luôn tôn trọng khách quan, tổng kết thực tiễn, phát huy tính năng động, sáng tạo của nhân tố con người?
1) Khái niệm:
- Thực tiễn là toàn bộ hoạt động vật chất có mục đích: mang tính lịch
sử-xã hội của con người nhằm cải biến tự nhiên và sử-xã hội
- Khác với hoạt động khác, hoạt động thực tiễn là hoạt động con người sử dụng công cụ phương tiện vật chất tác động vào những đối tượng vật chất làm biến đổi chúng theo mục đích của mình
Các hình thức biểu hiện của thực tiễn (3 hình thức):
- Hoạt động sản xuất vật chất ( quan trọng nhất)
- Hoạt động chính trị- xã hội
- Hoạt động thực nghiệm khoa học
Khái niệm n hận thức: nhận thức là 1 quá trình phản ánh tích cực, tự giác và
sáng tạo thế giới khách quan và trong bộ óc con người trên cơ sở thực tiễn nhằm tạo ra những tri thức mới về thế giới khách quan
2) Vai trò của thực tế đối với nhận thức.
Thực tiễn là cơ sở của nhận thức:
- Thực tiễn là điểm xuất phát trực tiếp của nhận thức, đề ra nhu cầu nhiệm vụ, cách thức và khuynh hướng vận động và phát triển của nhận thức
- Hoạt động thực tiễn của con người nhằm biến đổi tự nhiên xã hội của con người, làm cho các đối tượng tự nhiên xã hội bộc lộ ra những thuộc tính những mối liên hệ và khác nhau giữa chúng đem lại tài liệu cho nhận thức
Thực tiễn là mục đích của nhận thức:
- Nhận thức là để phục vụ cho hoạt động thực tiễn cải biến tự nhiên và xã hội
- Trong lịch sử triết học có khuynh hướng cho rằng “triết học vị triết học”,
“khoa học vị khoa học”, “nghệ thuật vị nghệ thuật”, tất cả các tư tưởng đó đều sai lầm bởi vì tất cả đều phục vụ cho cuộc sống
Thực tiễn là động lực của nhận thức:
Trang 2- Thực tiễn thúc đẩy quá trình vận động, phát triển nhận thức Thực tiễn đề ra mục đích và nhu cầu cho nhận thức, thúc đẩy nhận thức phát triển Thực tiễn làm nảy sinh mâu thuẫn đòi hỏi phải phát triển nhận thức thì mới giải quyết được
Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lí:
- Thực tiễn là thước đo giá trị của những tri thức đã đạt được trong quá trình nhận thức
-Thực tiễn không ngừng bổ sung, điều chỉnh, chỉnh sửa, phát triển và hoàn thiện nhận thức
3) Ý nghĩa phương pháp luận:
- Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức đòi hỏi chúng ta phải luôn luôn quán triệt quan điểm
- Việc nhận thức phải xuất phát từ thực tiễn dựa trên cơ sở của thực tiễn, đi sâu vào thực tiễn coi trọng công tác tổng kết thực tiễn
- Việc nghiên cứu lý luận phải liên hệ với thực tiễn học phải đi đôi với hành
- Nếu xa rời thực tiễn sẽ mắc bệnh sai lầm chủ quan duy ý chí giáo điều máy móc Ngược lại nếu tuyệt đối hóa lý luận sẽ đi vào bệnh giáo điều
Quan điểm cá nhân:
Trong suốt quá trình phát triển của mình, Đảng ta hết sức coi trọng công tác tổng kết thực tiễn Đường lối của Đảng luôn xuất phát từ thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo kiểm nghiệm lý luận, nhờ đó mà đủ sức soi đường, chỉ lối, đưa sự nghiệp cách mạng đi từ thắnglợi này đến thắng lợi khác
Đổi mới là một sự nghiệp chưa có tiền lệ và thông lệ, Đảng phải vừa làm, vừa tổng kết kinh nghiệm để không ngừng bổ sung, phát triển lý luận Vì vậy, công tác tổng kết thực tiễn có tầm quan trọng đặc biệt trong hoạt động nghiên cứu lý luận của Đảng
Các nhiệm kỳ Đại hội của Đảng đều nhấn mạnh đến yêu cầu tổng kết thực tiễn để bổ sung, phát triển đường lối, chủ trương, chính sách, đặc biệt là tổng kết những mô hình mới, cách làm sáng tạo từ địa phương và cơ sở để nhân rộng; tổng kết kinh nghiệm thế giới để chúng ta bớt phải đi các bước mò mẫm, thực hiện phát triển rút ngắn Đại hội XII của Đảng đã đặt hoạt động tổng kết
Trang 3thực tiễn lên vị trí đầu tiên trong chu trình của công tác lý luận - tổng kết thực tiễn, nghiên cứu khoa học, phát triển lý luận của Đảng
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, lãnh tụ Hồ Chí Minh và Đảng ta rất coi trọng tổng kết thực tiễn để bổ sung, phát triển lý luận Nhờ thường xuyên tổng kết thực tiễn mà đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng luôn phù hợp với thực tiễn, đủ năng lực chỉ đạo thực tiễn, được kiểm chứng bằng những thắng lợi to lớn của cách mạng Việt Nam Kinh nghiệm lịch
sử cũng chỉ ra rằng, những lúc xa rời thực tiễn thì không nắm bắt được quy luật khách quan, rơi vào sai lầm, khuyết điểm của chủ nghĩa giáo điều Thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới hơn 30 năm qua có một nguyên nhân bắt nguồn từ chỗ Đảng ta luôn bám sát thực tiễn, tôn trọng quy luật khách quan, mà song hành với nó chính là coi trọng tổng kết thực tiễn để không ngừng bổ sung, phát triển lý luận, lấy thực tiễn để kiểm nghiệm lý luận
* Kế thừa quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin trong tiến trình xây dựng
xã hội mới, Đảng ta đã khẳng định: nguồn lực quý báu nhất, có vai trò quyết định nhất là con người Việt Nam; nhân tố con người chính là nguồn sức mạnh nội sinh của dân tộc Việt Nam Đối với một nước chủ động lựa chọn và kiên trì con đường phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa như Việt Nam, sự phát triển, tăng trưởng kinh tế, xét đến cùng cũng là vì con người, hướng đến con người Trong bối cảnh toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế, Đảng ta xác định một trong những yếu tố quyết định việc chúng ta có tranh thủ tận dụng thành công những thuận lợi, cơ hội và vượt qua thách thức, khó khăn mà quá trình đó đặt
ra hay không phụ thuộc đáng kể vào con người
Đảng được xây dựng trên những cơ sở khoa học của chủ nghĩa Mác -Lênin và xuất phát từ đặc điểm lịch sử cụ thể của đất nước Do đó, Đảng ta khẳng định phải kết hợp tăng trưởng kinh tế với việc thực hiện các chính sách
xã hội nhằm đảm bảo sự phát triển hài hoà trong xã hội, trong đó con người được đặt vào vị trí trung tâm
Hiện nay, việc xây dựng con người Việt Nam theo quan điểm của Đảng,
là sự chuẩn bị tích cực, chủ động nguồn nhân lực chất lượng cao cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, cho tương lai và triển vọng của đất nước trên
Trang 4con đường phát triển theo mục tiêu của chủ nghĩa xã hội Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh toàn cầu hoá, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế không thể không dựa vào nhân
tố con người, vì vậy cần phải bồi dưỡng, phát triển con người Việt Nam nhằm nâng cao chất lượng của nguồn nhân lực, nhân tố con người Xây dựng con người Việt Nam chính là xây dựng nhân cách của con người với nội dung toàn diện, từ bồi dưỡng và phát triển thể lực, năng lực, trí tuệ với phương pháp tư duy khoa học sáng tạo
CÂU 2: Anh chị hãy phân tích nội dung của quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ của lực lượng sản xuất Sự vận dụng của đường lối Đảng cộng sản Việt nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước?
1) Các khái niệm.
- Lực lượng sản xuất là tổng hợp các yếu tố vật chất và tinh thần tạo thành
sức mạnh thực tiễn cải biến giới tự nhiên theo nhu cầu sinh tồn và phát triển của con người
Lực lượng sản xuất bao gồm: người lao động và tư liệu sản xuất Trong lực lượng sản xuất gồm công cụ lao động, đối tượng lao động và các tư liệu phu trợ
=> Trong các yếu tố đó yếu tố con người là quan trọng nhất
- Quan hệ sản xuất là quan hệ giữa con người với con người trong quá trình
sản xuất Quan hệ sản xuất bao gồm: Quan hệ sở hữu đối với tư liệu sản xuất, quan hệ tổ chức quản lí trong quá trình sản xuất, quan hệ trong phân phối kết quả lao động
=> Trong các quan hệ đó quan hệ sở hữu tư liệu sản xuất giữ vai trò quyết định 2) Mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.
- Mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất là mối quan hệ thống nhất biện chứng trong đó trình độ phát triển lực lượng sản xuất quyết định quan hệ sản xuất
Trang 5- Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất là 2 mặt cơ bản, tất yếu của quá trình sản xuất trong đó lao động sản xuất là nội dung vật chất còn quan hệ sản xuất là hình thức xã hội của quá trình đó
- Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất tồn tại trong tính quy định lẫn nhau thống nhất với nhau
Quan hệ sản xuất tác động trở lại đối với lực lượng sản xuất
- Quan hệ sản xuất luôn luôn có tác động trở lại đối với sự vận động và phát triển của lực lượng sản xuất Sự tác động này có thể diễn ra theo chiều hướng tích cực hoặc tiêu cực
- Nếu quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
sẽ có tác động tích cực và ngược lại không phù hợp sẽ có tác động tiêu cực Mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất là mối quan hệ thống nhất có bao hàm khả năng chuyển hóa thành các mặt đối lập và phát sinh mâu thuẫn
- Sự phát triển của lực lượng sản xuất lại luôn luôn tại ra khả năng phá vỡ sự thống nhất của những quan hệ sản xuất Quan hệ sản xuất sẽ trở thành hình thức kìm hãm sự phát triển của lực lượng sản xuất tạo ra mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất từ đó xuất hiện nhu cầu khách quân phải thiết lập mối quan hệ thống nhất giữa chúng
- Sự thống nhất giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất là mối quan hệ mâu thuẫn biện chứng giữa nội dung vật chất kĩ thuật với hình thức kinh tế - xã hội của quá trình sản xuất
- Sự vận động của mâu thuẫn này là nội dung cơ bản của quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất Sự tác động của quy luật này tạo ra nguồn gốc và động lực cơ bản phát triển đối với sự vận động và phát triern của PTSX, nền tảng sản xuất vật chất và do đó dẫn đến sự vận động và phát triển của toàn xã hội
3 Sự vận dụng của ĐCSVN và nhà nước VN từ 1985 đến nay
- Từ đại hội Đảng lần thứ 6, Đảng ta nêu ra quan điểm nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần đi lên chủ nghĩa xã hội với nhiều hình thức sở hữu
Trang 6- Mặc dù chưa đề cập đến cơ chế thị trường phát triển nền kinh tế thị trường nhưng đây là dấu móc quan trọng trong quá trình đổi mới tư duy lí luận của Đảng về con đường và phương pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Thể hiện sự nhận thức và vận dụng quy luật quan hệ sản xuất phú hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
- Đảng ta đã đặt cơ sở và nền tảng quan trọng để các nhân tố mới ra đời tạo tiền
đề để từng bước phát triển nền kinh tế ở nước ta
- Để thực hiện được điều đó, Đảng và nhà nước đã đang và sẽ phải tiếp tục thống nhất nhận thức về kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa vận hành đầu tư và đồng bộ theo các quy luật của nền kinh tế thị trường và Đảng ta đã và đang vận dụng nguyên tắc: Làm theo năng lực và hưởng theo lao động