Tổng hợp 100 bài văn mẫu lớp 9

Tuyển tập 100 bài văn mẫu lớp 9 giúp các em ôn tập, tích lũy thêm vốn từ cho mình để làm bài thi Ngữ văn vào lớp 10 đạt kết quả cao. Cũng nhờ đó, các em sẽ nắm được những dạng văn thường gặp trong đề thi, để ôn thi vào lớp 10 cho hiệu quả. Xem thêm các thông tin về Tổng hợp 100 bài văn mẫu lớp 9 tại đây

- Phong cách Hồ Chí Minh vận dụng kết hợp nhiều phơng thức

biểu đạt, trong đó thuyết minh là phơng thức biểu đạt chính

- Bài viết giúp ngời đọc hiểu đợc phong cách Hồ Chí Minh là sựkết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhânloại, thanh cao và giản dị

rõ trên hai phơng diện cơ bản :

a) Bác luôn tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoá nhân loại đểtạo nên một nhân cách, một lối sống rất Việt Nam, rất phơng Đôngnhng cũng rất mới, rất hiện đại

b) Bác có lối sống vô cùng giản dị nhng lại rất thanh cao, tiêubiểu cho nét đẹp trong lối sống của dân tộc Việt Nam

2 Phong cách Hồ Chí Minh đợc trình bày, giới thiệu một cáchchính xác, khách quan bằng những dẫn chứng, t liệu cụ thể, xácthực, không phải do h cấu, do tởng tợng mà ra

3 Bài viết đã sử dụng các phơng pháp của văn bản thuyết minh

nh : phơng pháp phân loại, phân tích (các khía cạnh, các phơngdiện, các biểu hiện của vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh vềvăn hoá, lối sống ); phơng pháp liệt kê (những nơi Bác đã qua nhchâu Phi, châu á, châu Mĩ, châu Âu; những ngoại ngữ mà Ngờithành thạo (tiếng Pháp, Anh, Hoa, Nga ); phơng pháp so sánh (lốisống giảng dị của Bác với các vị hiền triết Nguyễn Trãi, NguyễnBỉnh Khiêm)

4 Bài viết có sử dụng các yếu tố nghệ thuật nh kể chuyện,bình luận, nghệ thuật đối lập, văn viết có cảm xúc, nhng tất cảnhững yếu tố này chỉ có vai trò phụ trợ Nội dung giá trị cơ bảncủa văn bản này vẫn là những tri thức xác thực, khách quan vềphong cách Hồ Chí Minh

III Kết bài

- Phong cách Hồ Chí Minh là một văn bản nhật dụng, thuyết

minh là một trong những phơng thức biểu đạt chính

- Bài viết đã giúp ngời đọc hiểu đợc vẻ đẹp phong cách Bác Hồ

là sự kết hợp hài hoà giữa bản sắc văn hoá dân tộc và tinh hoa văn

hoá nhân loại, là sự giản dị một cách thanh cao

- Bài viết làm cho chúng ta thêm tự hào, kính yêu Bác, khơi gợi ởchúng ta ý nguyện học tập, tu dỡng, rèn luyện theo gơng của Bác

- Kiểu bài : Thuyết minh có sử dụng các biện pháp nghệ thuật

- Yêu cầu : Thuyết minh, miêu tả, giới thiệu nơi ở và làm việccủa Bác, chủ yếu là ngôi nhà sàn nơi Bác ở

II Dàn ý

A Mở bài

- Nếu có dịp đợc đến Hà Nội, vào lăng viếng Bác, bạn hãy đừngquên viếng thăm ngôi nhà sàn đơn sơ nhỏ bé, nơi vị lãnh tụ kínhyêu của chúng ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng sống và làm việcnhiều năm ở đó

- Đến đây, bạn sẽ thêm hiểu, thêm tự hào và kính yêu một conngời vĩ đại mà vô cùng bình dị đã đi vào lịch sử dân tộc ViệtNam nh một huyền thoại

b) Xung quanh nhà Bác trồng rất nhiều loài cây và hoa Hoacam, hoa bởi tháng ba thơm ngào ngạt; hàng dừa xoè bóng mát trênnhững lối đi; cây vú sữa, quà của đồng bào miền Nam tặng Bác

đợc trồng ở hiên sau nhà; góc vờn trớc nhà, bốn mùa rau nối nhau tơitốt

2 Hình dáng ngôi nhà : Nơi Bác ở và làm việc là một ngôi nhàgác nhỏ đợc thiết kế nh kiểu nhà sàn của đồng bào Việt Bắc Nhàlàm bằng gỗ, mái lợp ngói, bốn bề lộng gió

3 Diện tích sử dụng : Khoảng hơn 70 m2 Ngôi nhà sàn đó chỉ

có vẻn vẹn vài phòng để tiếp khách, họp Bộ Chính trị, làm việc vàngủ

c) Đến thăm phòng ngủ của Bác càng thơng Bác hơn: chiếc ờng nhỏ bằng gỗ thờng, mộc mạc không mùi sơn, trên trải chiếu cói,một chiếc gối vải đã sờn cũ Trên gối, chiếc quạt nan nằm lặng lẽ.Chiếc quạt nan này đã từng thức cùng vị Chủ tịch trong bao đêm hè

gi-oi ả, lòng nặng những lo toan việc nớc Góc phòng, bộ quần áo kakibạc màu giản dị đợc treo gọn gàng trên móc áo Trên ngực áo không

có một tấm huân chơng, nhng bên trong lần áo vải là một trái timnóng bỏng, sáng ngời Dới chân giờng, đôi dép cao su mòn gót xếpngay ngắn Đôi dép ấy đã từng theo chân Bác đi suốt ngàn dặm

tự giới thiệu về mình để du khách hiểu thêm về Bác Chúng ta hãycùng nghe họ tự thuật nhé

- Chúng tôi là những đồ dùng cá nhân của Bác Hồ Chúng tôi đợcsống bên Bác, đợc phục vụ, chăm sóc Bác và đợc Bác yêu mến nângniu nh những đứa cháu nhỏ Chúng tôi gồm : quần áo, giày dép,

mũ nón Chúng tôi sống rất hoà thuận, luôn bên nhau và luôn bênBác

Tôi thuộc dòng họ Quần áo Họ hàng nhà chúng tôi có hai loại vải

đợc Bác thờng dùng là vải ka ki màu trắng đục và vải lụa màu nâu

áo ka ki cúc cài kín cổ, vạt buông, có bốn túi lớn, hai túi trên ngực

và hai túi ở hai vạt trớc Anh chàng này thờng đợc Bác mặc khi đicông tác ở nớc ngoài, khi ngoại giao, tiếp khách, hoặc khi Bác đi dựnhững hội nghị, hội thảo quan trọng trong nớc và quốc tế Còn tôi,quần áo vải nâu, đợc may rộng nh kiểu quần áo của bà con nôngdân Tôi đợc chăm sóc Bác thờng xuyên hơn, đợc Bác mặc khi đi

thăm đồng ruộng, gặp gỡ bà con nông dân, các bạn thiếu niên nhi

đồng, lúc ở nhà, khi làm việc trong phòng riêng, lúc tới cây Bácthơng yêu, nâng niu, đối xử với chúng tôi bằng tất cả tấm lòng củamột Con Ngời Có khi chúng tôi bị sờn rách, các cô chú phục vụ

định thay áo mới cho Bác, Bác biết, Bác không chịu, Bác nói vải hãycòn mới hãy may vá lại cho Bác mặc Chúng tôi cảm động đếnnghẹn ngào trớc tấm lòng và phong cách sống vô cùng giản dị củamột vị lãnh tụ

Tôi thuộc họ giày dép Cùng với quần áo, tôi cũng rất vinh dự vìluôn đợc đi theo Bác Tôi đợc làm bằng chất liệu cao su, màu đen,

có 4 quai, hai quai chéo ở phía trên và hai quai ngang ở phía dới Họhàng chúng tôi, hàng vạn hàng triệu đôi dép nh thế đã từng theobớc những chiến sĩ, thanh niên xung phong chống Pháp rồi chống

Mĩ trên khắp các chiến trờng Nam Bắc Riêng tôi sung sớng hơn là

đợc ở bên Bác, phục vụ, chăm sóc Bác, đợc theo Bác đi trên mọi nẻo

đờng

Còn tôi là mũ lá Chúng tôi tuy Bác dùng ít hơn, nhng cũng lànhiều lắm đối với những ai không đợc ở bên Bác Họ hàng nhà mũchúng tôi cũng có hai loại: mũ cốt vải và mũ lá Mũ cốt vải làm bằngvải kaki màu xanh hoặc màu trắng đục Anh chàng này thờng đợcBác đội khi đi chiến dịch, khi thăm hỏi đồng bào, chiến sĩ Còntôi, mũ lá đợc làm bằng lá cọ, lá nón Tôi đợc Bác dùng khi đi xuốngnhà máy, công xởng, khi ra đồng cùng với bà con nông dân gặt lúa,tát nớc chống hạn hoặc xuống biển với ng dân kéo lới

Tôi nữa, tôi là khăn len Tuy tôi chỉ đợc theo Bác vào mùa đôngnhng cũng đợc Bác nâng niu, yêu mến lắm Tôi đợc dệt bằng sợilen, rộng chừng 30 cm, dài chừng 1,2m, hai đầu khăn thắt tua ruabay nhè nhẹ mỗi khi gió thổi Nếu trời không giá rét quá, tôi đợcBác quàng quanh cổ Bác Trời lạnh, tôi đợc Bác choàng lên đầu Tôirất sung sớng vì đợc giúp ích cho Bác

Chúng tôi là những đồ vật rất bình thờng, mộc mạc, đơn sơ,giản dị, nhng Bác đã chọn chúng tôi Không những thế, Bác cònyêu thơng, gìn giữ, nâng niu chúng tôi Điều đó làm chúng tôi vôcùng sung sớng và hạnh phúc Vì vậy, chúng tôi sống bên Bác, đemhơi ấm cho Ngời, bảo vệ Ngời khỏi những cơn thất thờng của thờitiết, làm mềm sỏi đá dới những nẻo đờng bàn chân Ngời đi qua.Chúng tôi tuy nhỏ bé nhng chúng tôi tự hào vì đã giúp ích choBác, góp phần làm nên một phong cách Hồ Chí Minh

Khi vào thăm nhà Bác, đứng nhìn chúng tôi, nhiều ngời đãkhóc Chắc họ đang nghĩ đến Bác và cảm động trớc tấm lòngbao la rộng lớn, lối sống giản dị thanh cao của Ngời

đề số 4

Em hãy viết một bài văn giới thiệu phong cách Hồ Chí Minh dớidạng cuộc đối thoại giữa một bạn học sinh trong nớc và một bạn họcsinh Việt kiều đang chuẩn bị vào lăng viếng Bác

Bài làm

Tại khuôn viên trớc lăng Bác, có hai bạn học sinh, một bạn là Việtkiều mới về thăm quê vào lăng viếng Bác Họ gặp nhau, làm quenvới nhau và sau đây là câu chuyện thú vị giữa họ

- Xin chào bạn !

- Chào bạn !

- Mình tên là H , rất vui đợc làm quen với bạn

- Mình tên là M , rất vui đợc làm quen với bạn

- Mình xa Việt Nam từ năm 2 tuổi, nay mới có dịp về thăm quê,

đợc vào lăng viếng Bác Mình rất muốn đợc hiểu thêm về Bác, vềphong cách của Bác M có vui lòng làm hớng dẫn viên cho mìnhkhông?

- Mình rất sẵn lòng

- Mình đợc biết, Hồ Chí Minh là một trong những nhân vật tiêubiểu nhất của thế kỉ XX Vậy bạn có thể nói rõ thêm cho mìnhbiết về tầm vóc văn hoá của Bác đợc không ?

- Bác Hồ không những là một vị lãnh tụ thiên tài, nhà yêu nớc,nhà cách mạng vĩ đại của dân tộc Việt Nam mà còn là một nhàvăn hoá lớn của thế giới thế kỉ XX Hiếm có vĩ nhân nào trên thế

giới đã hội tụ đợc danh hiệu Anh hùng dân tộc và Danh nhân văn

hoá thế giới nh UNESCO đã phong tặng Ngời Phong cách của Bác là

sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại; giữa dân tộc vànhân loại; uyên thâm nhng lại rất Việt Nam; vĩ đại, thanh cao nh-

ng vô cùng giản dị Vẻ đẹp văn hoá chính là nét nổi bật trongphong cách Hồ Chí Minh

- Bạn nói, Bác Hồ là một danh nhân văn hoá thế giới, uyên thâmnhng lại rất Việt Nam nghĩa là thế nào ? Vốn tri thức văn hoá sâurộng của Bác đã đợc hình thành ra sao ?

- Trong cuộc đời yêu nớc và hoạt động cách mạng của mình, Bác

đã đi rất nhiều nơi, có dịp tiếp xúc với văn hoá nhiều nớc, nhiềuvùng trên thế giới, cả ở phơng Đông và phơng Tây Bôn ba khắpnăm châu bốn biển để tìm đờng cứu nớc, trên những con tàu vợttrùng dơng, Ngời đã ghé lại nhiều hải cảng, đã thăm các nớc châuPhi, châu á, châu Mĩ Năm 1911, Ngời đến Pháp, năm 1912 - 1913Ngời sống ở Mĩ, từ 1913 - 1917 ở Anh và sau đó Ngời lại trở lạiPháp Đến đâu, Ngời cũng ham mê tìm hiểu, học hỏi

Để tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, con đờng quan trọng

đầu tiên là phải thông thạo ngoại ngữ Ngời biết rất nhiều ngoạingữ, nói và viết thạo nhiều thứ tiếng nh tiếng Pháp, Anh, Hoa,Nga Ngời viết báo bằng tiếng Pháp, tiếng Trung, sáng tác truyệnngắn bằng tiếng Pháp, sáng tác thơ bằng tiếng Hán Các tác phẩm

nổi tiếng của Ngời nh: Bản án chế độ thực dân Pháp - tác phẩm chính luận, các truyện ngắn Vi hành, Lời than vãn của Bà Trng

Trắc, Những trò lố hay là Varen và Phan Bội Châu, tập thơ Nhật

kí trong tù không chỉ có ý nghĩa chính trị, thời sự mà còn giàu

giá trị nghệ thuật, có sức sống lâu bền trong lòng ngời đọc.

Trong cuộc đời cách mạng đầy gian nan vất vả, Ngời đã từngphải làm nhiều nghề để sống và hoạt động cách mạng nh bồi bàn,

đầu bếp, viết sách báo Nhng cũng chính qua công việc, qua lao

động, Ngời đã tìm hiểu, học hỏi đợc rất nhiều điều bổ ích chocông tác cách mạng cũng nh để hình thành nên phong cách HồChí Minh

- Vậy phong cách Hồ Chí Minh có phải là sự tổng cộng giản

đơn tinh hoa của các nền văn hoá thế giới không ? Bác đã tiếp thucác nền văn hoá nhân loại nh thế nào ?

- ồ, câu hỏi của bạn thật là thú vị ! Có thể nói, ít có vị lãnh tụnào lại am hiểu về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hoá thếgiới sâu sắc nh Chủ tịch Hồ Chí Minh Đến đâu Ngời cũng họchỏi, tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật đến mức khá uyên thâm Nhng

điều quan trọng là Ngời không chịu ảnh hởng thụ động mà tiếpthu một cách có chọn lọc tinh hoa văn hoá nớc ngoài Một mặt, Ngờichịu ảnh hởng của tất cả các nền văn hoá, tiếp thu mọi cái đẹp,cái hay; mặt khác, Ngời cũng phê phán những hạn chế, tiêu cực.Những ảnh hởng của văn hoá quốc tế đó đã nhào nặn với cái gốcvăn hoá dân tộc không gì lay chuyển đợc ở Ngời, để trở thànhmột nhân cách rất Việt Nam

- Thật là kì diệu, một con ngời kì diệu ! Vậy còn lối sống, Bácsống, sinh hoạt ra sao ?

- Là một lãnh tụ có cơng vị cao nhất của Đảng và Nhà nớc nhngBác có một lối sống vô cùng bình dị, rất Việt Nam, rất phơng Đông.Nơi ở và làm việc của Ngời hết sức đơn sơ Lần đầu tiên tronglịch sử Việt Nam và có lẽ cả thế giới, có một vị Chủ tịch nớc lấychiếc nhà sàn bằng gỗ bên cạnh chiếc ao nh cảnh làng quê quenthuộc làm ''cung điện" của mình Chiếc nhà sàn đó chỉ vẻn vẹn

có vài phòng Đó cũng là nơi tiếp khách, họp Bộ Chính trị, đồngthời là nơi Bác làm việc và nhỉ ngơi

T trang của Bác hết sức giản dị, ít ỏi : bộ quần áo bà ba nâu,chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ đã đợc một tác giả phơng Tây

ca ngợi nh một vật thần kì, một chiếc vali con đựng vài bộ quần

áo

Việc ăn uống của Ngời cũng rất đạm bạc Những món ăn dân tộckhông chút cầu kì nh cá kho, rau luộc, da ghém, cà muối, cháohoa là thức Bác a thích

Ngời sống trong ngôi nhà đơn sơ ấy, một mình, với một vài ttrang ít ỏi, vài vật kỉ niệm nhỏ nhoi của một cuộc đời dài, đầytruân chuyên và giông bão cách mạng Có lẽ, hiếm có một vị lãnh tụ,một vị tổng thống hay một vị vua hiền ngày trớc lại sống đến mứcgiản dị nh Bác

- Liệu lối sống giản dị quá nh vậy có làm giảm vị thế

- à, mình hiểu ý bạn Lối sống của Bác giản dị nhng lại vô cùng

thanh cao, sang trọng Đây không phải là lối sống khắc khổ củanhững con ngời tự vui trong cảnh nghèo khó, cũng không phải là cách

tự thần thánh hoá, tự làm cho khác đời, cho hơn ngời mà là mộtquan niệm sống đẹp có cội rễ từ các nhà hiền triết phơng Đông x-

a : cái đẹp là sự giản dị, tự nhiên

Cách sống của Bác gợi ta nhớ đến các sống của các vị hiền triếttrong lịch sử dân tộc nh Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm Họ sống

ở quê nhà với những thú quê đạm bạc :

Thu ăn măng trúc, đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao

Lối sống thanh cao đó cũng là một cách di dỡng tinh thần có khảnăng đem lại hạnh phúc, sự bình yên cho tâm hồn và thể xác conngời

Nói nh một chính khách Pháp, "Hồ Chí Minh là ngời mang tínhcách á Đông nhất, nhng cũng là ngời cởi mở nhất với t tởng phơngTây" Cốt lõi của phong cách Hồ Chí Minh là sự kết tinh văn hoádân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại Từ những năm 1923, khigặp Ngời ở Maxcơva, nhà thơ Xô viết Ôxíp Mandenstam đã dựcảm : " Từ Nguyễn ái Quốc đã toả ra một thứ văn hoá, không phải

là văn hoá châu Âu, mà có lẽ là nền văn hoá của tơng lai" Năm

1990, UNESCO tổ chức lễ kỉ niệm 100 năm ngày sinh của Bác.Trong bài phát biểu của Tiến sĩ M Amed, giám đốc UNESCO khuvực châu á - Thái Bình Dơng có đoạn : "Hồ Chí Minh đã thànhcông trong việc liên kết nhiều sắc thái văn hoá vào một nền vănhoá Việt Nam duy nhất Ngời đã làm đợc việc này nhờ sự hiểu biếtsâu sắc và tôn trọng những đặc điểm văn hoá khác nhau Cuộc

đời của Ngời mang những ảnh hởng và giá trị truyền thống dântộc, có những đóng góp vào việc tạo nên một nền văn hoá hiện

đại" Tóm lại, chúng ta tự hào vì có Bác

về thăm quê, vào lăng viếng Bác Chúng mình sẽ còn gặp lại nhauchứ ?

- Nhất định là nh vậy rồi Nào, chúng mình cùng đi gặp Tiên

Ông thôi !

đề số 5

Em hãy tóm tắt những luận điểm, luận cứ chính của văn bản

Đấu tranh cho một thế giới hoà bình.

Bài làm

1 Luận điểm chính : Chiến tranh hạt nhân là một hiểm hoạkhủng khiếp đang đe doạ loài ngời và sự sống trên trái đất, vì vậynhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại là đoàn kết đấu tranh

để loại bỏ nguy cơ ấy

2 Hệ thống luận cứ :

- Kho vũ khí hạt nhân đang tàng trữ có khả năng huỷ diệt, xoá

bỏ mọi dấu vết của sự sống trên trái đất và các hành tinh khác trong

hệ mặt trời

- Cuộc chạy đua vũ trang vô cùng tốn kém đã làm mất đi cơ hộicải thiện đời sống cho hàng tỉ ngời nghèo khổ nhất trên thế giới.Những con số cụ thể, những ví dụ so sánh trong các lĩnh vực xã hội,

y tế, tiếp tế thực phẩm, giáo dục với những chi phí khổng lồ chochạy đua vũ trang đã cho thấy tính chất cực kì phi lí của việc chạy

đua vũ trang

- Chiến tranh hạt nhân không chỉ đi ngợc lại lí trí của loài ngời

mà mà còn đi ngợc lại với quy luật của tự nhiên, phản lại sự tiến hoá

- Vì vậy, tất cả chúng ta phải có nhiệm vụ ngăn chặn cuộc chiếntranh hạt nhân, đấu tranh cho một thế giới hoà bình, vì một cuộcsống tốt đẹp hơn cho tất cả mọi ngời

đề số 6

Dựa vào văn bản Đấu tranh cho một thế giới hoà bình, em hãy

viết một văn bản thuyết minh về nguy cơ chiến tranh hạt nhân (có

sử dụng yếu tố miêu tả và các biện pháp nghệ thuật)

Bài làm

Chiến tranh và hoà bình luôn là mối quan tâm hàng đầu củatoàn nhân loại bởi nó liên quan đến cuộc sống, sinh mệnh của hàngtriệu con ngời và sự còn mất của mỗi quốc gia Lịch sử loài ngờigắn liền với nhiều cuộc chiến tranh tàn khốc khiến nhân loại baophen rơi vào cảnh máu chảy đầu rơi, nồi da nấu thịt Nguy cơchiến tranh luôn đe doạ sự sống trên khắp hành tinh Đặc biệt,ngày nay, sự phát triển mạnh mẽ của vũ khí hạt nhân đã trở thànhmối hiểm hoạ khủng khiếp nhất đe doạ toàn bộ sự sống, loài ngờitrên trái đất

Trong thế kỉ XX, nhân loại đã phải trải qua hai cuộc chiến tranhthế giới vô cùng khốc liệt và nhiều cuộc chiến tranh dân tộc, sắctộc khác, làm thiệt mạng hàng trăm triệu ngời, làm bánh xe lịch sửquay chậm lại hàng trăm năm Chiến tranh thế giới thứ hai đã kếtthúc cách đây sáu mơi năm, nhng nguy cơ chiến tranh vẫn luôntiềm ẩn Đặc biệt, đó cũng là thời điểm đánh dấu sự ra đời củangành công nghiệp hạt nhân mà sự tiến bộ ghê gớm của nó đã cótầm quan trọng quyết định đối với vận mệnh thế giới sau này.Năm 1945 ấy, cũng là năm Mĩ đã ném xuống Nhật Bản hai quảbom nguyên tử làm hơn 40 vạn ngời chết, biến hai thành phố đông

dân Hi-rô-xi-ma và Na-ga-da-ki thành đống đổ nát, gây kinhhoàng cho toàn thế giới

Kể từ đó, cuộc chạy đua vũ trang, cuộc chiến tranh hạt nhânchính thức bắt đầu, loài ngời hằng ngày luôn bị đặt trớc nguy cơtuyệt diệt

Chỉ cần một vài ví dụ và làm một phép tính đơn giản nh nhàvăn Cô-lôm-bi-a, Gác-xi-a Mac-két, chúng ta đã có thể hình dungloài ngời đang ở trên bờ vực thẳm nh thế nào Theo Mac-két, tính

đến ngày 8/8/1986, hơn 50.000 đầu đạn hạt nhân đã đợc bố tríkhắp hành tinh Nói một cách nôm na, điều đó có nghĩa là tất cảmọi ngời trên trái đất, không trừ ngời già, trẻ con, mỗi ngời đangngồi trên một thùng 4 tấn thuốc nổ Chỉ cần bấm một cái nút, tấtcả khối thuốc nổ đó nổ tung lên, làm tiêu biến hết thảy khôngphải một lần mà là mời hai lần mọi dấu vết của sự sống trên trái

đất, tiêu diệt tất cả các hành tinh đang xoay quanh mặt trời vàbốn hành tinh khác nữa, phá huỷ thế thăng bằng của hệ mặt trời

Sự sống đợc nhen nhóm và tồn tại trên trái đất này không hề dễdàng Cũng theo G Mac-két, cha nói những gì to lớn, chỉ lấynhững sự vật, sự việc nhỏ bé làm bằng chứng, chúng ta đã thấyrất rõ Từ khi có sự sống trên Trái Đất, phải trải qua 380 triệu nămcon bớm mới bay đợc, 180 năm nữa hoa hồng mới nở chỉ để làm

đẹp cho đời Theo nhà văn Nguyễn Tuân, một giọt mật mà conong làm ra là kết quả của 2.700.000 chuyến bay đi tìm hoa hútmật, một nửa lít mật ong là kết qủa của dặm đờng lao động miệtmài 8.000.000 cây số mới có đợc Huống hồ những toà nhà chọctrời, những cánh đồng xanh mát, những cây cầu vững chãi là mồhôi công sức của hàng triệu ngời Vậy mà, chỉ trong tích tắc, tấtcả những thành tựu khó khăn và nhọc nhằn đó có thể biến thànhtro bụi

Đã có nhiều thảm hoạ hạt nhân nh các vụ nổ nhà máy hạt nhân

ở Nga (Trécnôbn), ấn Độ làm hàng nghìn ngời chết, gây ô nhiễmmôi trờng nghiêm trọng Đáng tiếc là, sau những thảm hoạ ấy, cuộcchạy đua vũ trang vẫn tiếp tục, các nhà máy sản xuất vũ khí hạtnhân vẫn không ngừng mọc lên trên thế giới; các loại vũ khí hạtnhân nh tàu ngầm, tên lửa, máy bay tối tân hiện đại vẫn khôngngừng đợc bổ sung Nhân loại vẫn từng ngày từng giờ phải đốimặt với nguy cơ bị huỷ diệt bởi vũ khí hạt nhân

Thế giới cũng đã có những cố gắng để giảm bớt mối đe doạnày, chẳng hạn các hiệp ớc cắt giảm vũ khí tiến công chiến lợc đợc

kí kết giữa Liên Xô (nay là Liên bang Nga) với Mĩ Nhng chiến tranh

và hiểm hoạ hạt nhân vẫn luôn là mối đe doạ to lớn và thờng xuyên

đối với các dân tộc, các quốc gia và toàn thể loài ngời Xung đột

và chiến tranh vẫn diễn ra hàng ngày ở nhiều nơi, nhiều khu vựctrên thế giới, gần đây nhất là cuộc chiến của Mĩ, Anh ở Irắc, cuộcxung đột đẫm máu kéo dài giữa Ixraen và Palextin, chủ nghĩa

khủng bố hoành hành khắp nhiều nơi Các nhà máy hạt nhân ở ấn

Độ, Pakistan, Iran, Triều Tiên, Trung quốc luôn là nguyên nhân củanhững cuộc tranh cãi, đàm phán gay gắt, không kết quả Vì vậy,nhận thức đúng về nguy cơ chiến tranh và tham gia vào cuộc đấutranh cho hoà bình là yêu cầu đặt ra cho mỗi công dân trên hànhtinh

Chúng ta đang sống trong thời đại hoàng kim của khoa học kĩthuật và công nghệ Song, chúng ta cũng đang phải từng giâytừng phút đối mặt với chiến tranh hạt nhân có nguy cơ bùng nổbất cứ lúc nào Bởi vậy, con ngời không thể thờ ơ trớc vận mệnhcủa chính mình và vận mạng của toàn thể nhân loại Điều chúng

ta có thể làm đợc là, mỗi ngời cần phải ý thức sâu sắc đợc nguycơ tiềm ẩn đó, cùng nhau đoàn kết đấu tranh ngăn chặn nó, vìmột thế giới hoà bình và hạnh phúc

đó

- Kiểu đề : Nghị luận kết hợp với thuyết minh

- Phạm vi kiến thức cần sử dụng : Văn bản Đấu tranh cho một thế

giới hoà bình và những thông tin xác thực về tác hại của chiến

1 Chạy đua vũ trang là đi ngợc lại lí trí của con ngời

a) Chi phí cho việc sản xuất vũ khí hạt nhân vô cùng tốn kém,tốn kém đến mức cực kì phi lí

b) Chi phí tốn kém đó đã làm mất đi khả năng để con ngời

đ-ợc sống tốt đẹp hơn

- Theo Tuyên bố của Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em năm

1990, hằng ngày có vô số trẻ em khắp nơi trên thế giới phải chịubao nỗi bất hạnh vì là nạn nhân của chiến tranh và bạo lực; hàngtriệu trẻ em phải chịu đựng những thảm hoạ của đói nghèo, dịchbệnh, mù chữ, môi trờng xuống cấp Mỗi ngày có tới 40.000 trẻ em

chết do suy dinh dỡng và bệnh tật

- Năm 1981, UNICEF đã định ra một chơng trình để cứu trợcấp bách về y tế, tiếp tế thực phẩm và nớc uống, xoá nạn mù chữ,cải thiện điều kiện vệ sinh cho 500 triệu trẻ em nghèo khổ nhấtthế giới Để thực hiện đợc chơng trình này phải cần tới 100 tỉ đô

la, nhng tất cả đã tỏ ra là một giấc mơ không thể thực hiện đợc bởi

số tiền quá lớn Trong khi đó, số tiền này chỉ gần bằng chi phí cho

100 máy bay ném bom chiến lợc B.1B của Mĩ và 7.000 tên lửa vợt

đại châu

- Giá của 10 chiếc tàu sân bay mang vũ khí hạt nhân đủ đểthực hiện một chơng trình phòng bệnh trong 14 năm cho hơn một

tỉ ngời, cứu hơn 14 triệu trẻ em châu Phi thoát khỏi cái chết

- Chỉ hai chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân là đủ tiền xoánạn mù chữ cho toàn thế giới, vv

Điều mong muốn lớn nhất của tất thảy con ngời trên trái đất này

là sự sống sinh sôi, cuộc đời của con ngời ngày càng tốt đẹp hơnlên Nhng, cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân đã đi ngợc lại mongmuốn, khát vọng của con ngời Cha nói đến việc chiến tranh hạtnhân bùng nổ, chỉ sự tồn tại của vũ khí hạt nhân không thôi cũng

đã gieo vào lòng chúng ta nỗi ám ảnh khủng khiếp về "cái cảnh tậnthế" do những bệ phóng hạt nhân mang lại, khiến chúng ta luônsống trong nỗi lo lắng, bất an Chi phí quá tốn kém cho việc sảnxuất vũ khí hạt nhân đã làm mất đi của thế giới nhiều điều kiện

để cải thiện cuộc sống, cớp đi nhiều cơ hội để cứu giúp hàng tỉngời, đặc biệt là trẻ em, thoát khỏi nghèo đói, bệnh tật và chếtchóc

2 Chạy đua vũ trang là đi ngợc lại lí trí của tự nhiên

a) Lí trí của tự nhiên có thể hiểu là quy luật của tự nhiên, logíctất yếu của tự nhiên

b) Chiến tranh hạt nhân không chỉ đi ngợc lại lí trí của con

ng-ời, tiêu diệt loài ngời mà còn phản lại sự tiến hoá của tự nhiên, huỷdiệt mọi sự sống trên trái đất

- Sự sống ngày nay trên trái đất là kết quả của một quá trìnhtiến hoá lâu dài hàng trăm triệu năm của tự nhiên với biết bao cuộchoài thai nhọc nhằn, đau đớn Theo G Mac-két, cha nói những gì

to lớn, chỉ lấy những sự vật, sự việc nhỏ bé, từ khi có sự sống trênTrái Đất, phải trải qua 380 triệu năm con bớm mới bay đợc, 180 nămnữa hoa hồng mới nở chỉ để làm đẹp cho đời Theo NguyễnTuân, một giọt mật mà con ong làm ra là kết quả của 2.700.000chuyến bay đi tìm hoa hút mật, một nửa lít mật ong là kết qủacủa dặm đờng lao động miệt mài 8.000.000 cây số mới có đợc

- Nhng nếu chiến tranh hạt nhân nổ ra, chỉ cần một tích tắc,tất cả những thành tựu khó khăn và nhọc nhằn đó sẽ bị xoá sạchdấu vết; mọi thành quả của quá trình tiến hoá tự nhiên sẽ trở lại

điểm xuất phát ban đầu hoặc biến thành tro bụi vì những phát

minh vĩ đại của chính con ngời Nh vậy, chiến tranh hạt nhânchính là sự phản lại quy luật và sự tiến hoá của thế giới tự nhiên.Năm 1945, Mĩ ném hai quả bom nguyên tử xuống Hi-rô-xi-ma vàNa-ga-da-ki thuộc Nhật Bản, biến hai thành phố đông dân này trở

về thời kì hồng hoang là một ví dụ tiêu biểu

đề số 8

Văn bản "Đấu tranh cho một thế giới hoà bình" của G.Mac-ket là

một bài văn nghị luận sinh động

I Tìm hiểu đề

- Đề bài này cũng chỉ có một mệnh đề, không có câu mệnhlệnh, không nêu rõ kiểu đề, yêu cầu thực hiện Các em tự phải xác

định vấn đề cần bàn và kiểu văn bản thích hợp để làm sáng tỏvấn đề

- Kiểu đề : Nghị luận

- Yêu cầu : Bằng lí lẽ và dẫn chứng, em phải phân tích, chứng

minh, đánh giá làm sáng tỏ vấn đề : Văn bản Đấu tranh cho một

thế giới hoà bình có phải là một bài văn nghị luận sinh động hay

đất

- Đấu tranh cho một thế giới hoà bình là một bài văn nghị luận

sinh động Bằng lập luận chặt chẽ, chứng cứ phong phú, xác thực ;bằng trái tim nhiệt huyết của một nhà văn vì hoà bình, hạnh phúccủa con ngời, Mác-két đã phân tích làm rõ nguy cơ chiến tranhhạt nhân đang đe doạ sự sống con ngời, kêu gọi mọi ngời hãy

đoàn kết, đấu tranh ngăn chặn, xoá bỏ nguy cơ đó

B Thân bài

1 Đấu tranh cho một thế giới hoà bình là một văn bản nghị luận

bởi tác giả đã đặt ra một vấn đề và bàn bạc, nêu quan điểm củamình về vấn đề đó Luận điểm chính mà tác giả nêu ra trongbài viết này là : "Chiến tranh hạt nhân là một hiểm hoạ khủngkhiếp đang đe doạ loài ngời và sự sống trên trái đất, vì vậynhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại là đoàn kết đấu tranh

để loại bỏ nguy cơ ấy".

2 Để làm sáng tỏ vấn đề và thuyết phục ngời đọc, tác giả đãtriển khai luận điểm đó trong một hệ thống luận cứ sắc bén, toàndiện, mạch lạc và chặt chẽ :

a) Kho vũ khí hạt nhân đang tàng trữ có khả năng huỷ diệt, xoá

bỏ mọi dấu vết của sự sống trên trái đất và các hành tinh khác trong

hệ mặt trời

b) Cuộc chạy đua vũ trang vô cùng tốn kém đã làm mất đi cơ hộicải thiện đời sống cho hàng tỉ ngời nghèo khổ nhất trên thế giới.Những con số cụ thể, những ví dụ so sánh trong các lĩnh vực xã hội,

y tế, tiếp tế thực phẩm, giáo dục với những chi phí khổng lồ chochạy đua vũ trang đã cho thấy tính chất cực kì phi lí của việc chạy

đua vũ trang

c) Chiến tranh hạt nhân không chỉ đi ngợc lại lí trí của loài ngời

mà mà còn trái với quy luật tự nhiên, phản lại sự tiến hoá

d) Vì vậy, tất cả chúng ta phải có nhiệm vụ ngăn chặn cuộcchiến tranh hạt nhân, đấu tranh cho một thế giới hoà bình, vì mộtcuộc sống tốt đẹp hơn cho tất cả mọi ngời

3 Đấu tranh cho một thế giới hoà bình giàu sức thuyết phục và

gây đợc ấn tợng mạnh vì Mác-két đã sử dụng nghệ thuật lập luậnchặt chẽ, sắc bén kết hợp với chứng cứ phong phú, xác thực, cụ thể.a) Để cho thấy tính chất hiện thực và sự khủng khiếp của nguycơ chiến tranh hạt nhân, tác giả đã bắt đầu bài viết bằng việcnêu cụ thể thời gian (hôm nay ngày 8-8-1986) và đa ra số liệu cụthể đầu đạn hạt nhân với một phép tính rất đơn giản, rất dễhiểu : 50.000 đầu đạn hạt nhân chia bình quân cho đầu ngờitrên thế giới, mỗi ngời phải hứng chịu trung bình 4 tấn thuốc nổ.Nếu chỗ thuốc nổ đó nổ tung lên sẽ làm tiêu biến hết thảy khôngphải một lần mà là mời hai lần mọi dấu vết của sự sống trên trái

đất, tiêu diệt tất cả các hành tinh đang xoay quanh mặt trời vàbốn hành tinh khác nữa, phá huỷ thế thăng bằng của hệ mặt trời Cách vào đề trực tiếp, việc lựa chọn đợc những con số xácthực, rõ ràng của tác giả đã thu hút ngay sự chú ý và gây ấn tợngmạnh đối với ngời đọc Đọc qua một lần, chúng ta có ngay cái cảmgiác rùng mình về sự mong manh của sự sống, con ngời trên trái

đất ; về khả năng huỷ diệt ghê gớm của vũ khí hạt nhân; về tínhchất hệ trọng của nguy cơ chiến tranh hạt nhân

b) Để làm rõ tính chất phi lí của cuộc chạy đua vũ trang, tác giả

đã đa ra hàng loạt so sánh hết sức thuyết phục giữa chi phí cho vũkhí hạt nhân với chi phí cho các hoạt động cứu trợ, phát triển xã hội,

y tế, tiếp tế thực phẩm, giáo dục, đặc biệt ở các nớc nghèo :

- Nếu bỏ khoản chi phí cho 100 máy bay ném bom chiến lợcB.1B của Mĩ và 7.000 tên lửa vợt đại châu sẽ có đủ số tiền hơn

100 tỉ đô la để cứu trợ cấp bách cho 500 triệu trẻ em nghèo khổnhất thế giới

- Giá của 10 chiếc tàu sân bay mang vũ khí hạt nhân đủ đểthực hiện một chơng trình phòng bệnh trong 14 năm cho hơn một

tỉ ngời, cứu hơn 14 triệu trẻ em châu Phi thoát khỏi cái chết

- Chỉ hai chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân là đủ tiền xoánạn mù chữ cho toàn thế giới, vv

Thế nhng, tất cả những chơng trình cứu trợ trên chỉ là giấc mơbởi số tiền đó đã đợc giành vào việc sản xuất ra những vũ khígiết ngời hàng loạt Chi phí quá tốn kém cho việc sản xuất vũ khíhạt nhân đã làm mất đi của thế giới nhiều điều kiện để cải thiệncuộc sống, cớp đi nhiều cơ hội để cứu giúp hàng tỉ ngời, đặcbiệt là trẻ em, thoát khỏi nghèo đói, bệnh tật và chết chóc

Phép lập luận so sánh với những con số và hình ảnh biết nói đãthuyết phục sâu sắc ngời đọc, khiến ngời đọc không khỏi sững

sờ, ngạc nhiên trớc một sự thật hiển nhiên nhng lại cực kì phi lí, phi

lí nhng lại đang tồn tại trên trái đất này

c) Để làm sáng tỏ luận cứ Chạy đua vũ trang là đi ngợc lại lí trí

của tự nhiên, tác giả đã đa ra những chứng cứ từ khoa học địa

chất và và cổ sinh học về nguồn gốc, sự tiến hoá của sự sống trêntrái đất là kết quả của một quá trình tiến hoá lâu dài hàng trămtriệu năm: Phải trải qua 380 triệu năm con bớm mới bay đợc, 180năm nữa hoa hồng mới nở chỉ để làm đẹp cho đời Nhng chỉ cầnbấm nút một cái, tất cả những thành tựu khó khăn và nhọc nhằn

đó sẽ bị xoá sạch dấu vết, trở lại điểm xuất phát ban đầu hoặcbiến thành tro bụi Từ đó, tác giả đi đến kết luận đầy thuyếtphục: Chiến tranh hạt nhân không những đi ngợc lại lí trí của conngời mà còn phản lại quy luật và sự tiến hoá của tự nhiên

d) Sau khi chỉ ra một cách rõ ràng về hiểm hoạ hạt nhân, phầnkết bài cũng là thông điệp mà tác giả muốn gửi tới loài ngời : Tất cảmọi ngời hãy cất lên tiếng nói đòi hỏi một thế giới không có vũ khí

và một cuộc sống hoà bình, công bằng Tiếng nói ấy, nếu vẫnkhông ngăn chặn đợc hiểm hoạ hạt nhân thì chí ít nó cũng nóilên đợc ý nghĩ và nguyện vọng của loài ngời mong muốn đợc sốngtrên trái đất này trong hoà bình, tình yêu và hạnh phúc

Kết thúc bài viết, Mác-két nêu một đề nghị: Cần lập ra mộtngân hàng lu giữ trí nhớ để các thời đại sau có thể biết đợc đãtừng có cuộc sống trên trái đất này, trớc khi thảm hoạ hạt nhân xảy

ra Đề nghị của Mac-két có vẻ viễn tởng, hài hớc nhng điều ôngquan tâm là chân thật, rằng : Nhân loại cần giữ gìn kí ức củamình, lịch sử sẽ lên án những thế lực hiếu chiến đã đẩy nhân loại

đến thảm hoạ tuyệt diệt

4 Đấu tranh cho một thế giới hoà bình giàu sức thuyết phục còn

bởi cảm xúc mãnh liệt và nhiệt huyết chứa chan của tác giả Mộtnhà văn thế kỉ XVIII đã từng nguyền rủa thuốc súng nh một sựsáng tạo của quỷ sứ Đến lợt Mác-két, ông cũng nguyền rủa "nhữngphát minh dã man nào, nhân danh những lợi ích ti tiện nào" làm

cho cuộc sống bị xoá bỏ khỏi vũ trụ này Ông khẳng định : "Trongthời đại hoàng kim này của khoa học, trí tuệ của con ngời chẳng

có gì để tự hào vì đã phát minh ra một biện pháp, chỉ cần bấmnút một cái là đã đa cả quá trình vĩ đại và tốn kém của hàng baonhiêu triệu năm trở lại điểm xuất phát của nó"

C Kết bài

- Nh vậy, bằng lập luận sắc bén, chứng cứ phong phú, xác thực

và nhiệt huyết của một nhà văn vì hoà bình, hạnh phúc của conngời, Mác-két đã nêu ra một cách rõ ràng, đầy sức thuyết phục vềmối hiểm hoạ hạt nhân đối với nhân loại ; chỉ rõ sự tốn kém vôcùng phi lí của cuộc chạy đua vũ trang; từ đó thức tỉnh và kêu gọimọi ngời phải hành động để ngăn chặn nguy cơ chiến tranh hạtnhân, đấu tranh vì một thế giới hoà bình

- Đấu tranh cho một thế giới hoà bình là một bài văn nghị luận

xuất sắc của G Mac-két

đề số 9

Em hãy tóm tắt văn bản Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền

đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em đợc trích in trong Ngữ văn 9,

tập I

bài làm

Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em năm 1990 đã nêu rõ thực trạng cuộc sống của trẻ em

trên thế giới hiện nay, tầm quan trọng của vấn đề chăm sóc, bảo

vệ trẻ em và sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối vớivấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em

Văn bản Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ và

phát triển của trẻ em in trong Ngữ văn 9 là một phần trích từ điều

1 đến điều 17 của văn bản trên , chia làm 4 phần :

Phần 1 (điều 1 và 2) khẳng định quyền đợc sống, quyền đợcphát triển của trẻ em, kêu gọi khẩn thiết cả nhân loại hãy quan tâm

và hành động để bảo đảm tất cả những quyền lợi này cho trẻ em.Phần 2 (điều 3 - 7) nêu lên những thách thức trong việc bảo

đảm các quyền lợi của trẻ em Đó là thực trạng cuộc sống đói nghèo,cực khổ trên nhiều mặt của trẻ em, tình trạng trẻ em bị rơi vàonhững hiểm hoạ khôn lờng, tình trạng trẻ em không đợc chăm sóc,bảo vệ

Phần 3 (điều 8 - 9) chỉ ra những cơ hội, những điều kiệnthuận lợi cơ bản giúp cho các quyền của trẻ em đợc thực hiện tốt Đó

là sự liên kết, nhất trí của cộng đồng quốc tế trong vấn đề chămsóc và bảo vệ trẻ em; là sự hợp tác và đoàn kết quốc tế trongnhiều lĩnh vực tạo điều kiện thuận lợi cho việc đảm bảo cácquyền và phúc lợi cho trẻ em

Phần 4 (điều 10-17) nêu lên một cách cụ thể, toàn diện nhiệm

vụ cấp thiết của cộng đồng quốc tế và từng quốc gia trong việc

bảo vệ các quyền của trẻ em Đó là, tăng cờng sức khoẻ và chế độdinh dỡng cho trẻ em, trẻ em tàn tật hoặc có hoàn cảnh sống đặcbiệt khó khăn phải đợc quan tâm đặc biệt ; trẻ em phải đợc họchết bậc giáo dục cơ sở; đảm bảo quyền bình đẳng giữa trẻ nam

và trẻ nữ; khuyến khích trẻ em tham gia các hoạt động văn hoá, xãhội

đề số 10

Dựa vào văn bản Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền đợc

bảo vệ và phát triển của trẻ em, em hãy viết một văn bản thuyết

minh (có sử dụng yếu tố miêu tả và nghị luận) về thực trạng cuộcsống của trẻ em trên thế giới hiện nay

Dàn ý

A Mở bài

- Trẻ em là tơng lai của mỗi dân tộc và của toàn nhân loại Trẻ

em có quyền đợc sống, quyền đợc bảo vệ và quyền đợc phát triển

- Nhng thực tế cuộc sống tuổi ấu thơ của trẻ em lại không hoàntoàn nh vậy

B Thân bài

1 Trẻ em có quyền đợc sống và đợc đáp ứng các nhu cầu cơ bản

để tồn tại nh đợc nuôi dỡng, đợc chăm sóc sức khoẻ Nhng trong

thực tế, theo thế giới Tuyên bố về sự sống còn của trẻ em , hằng

ngày có hàng triệu trẻ em phải chịu đựng thảm hoạ của đói nghèo,khủng hoảng kinh tế, tình trạng vô gia c, dịch bệnh, mù chữ, môitrờng xuống cấp Hơn 500 triệu trẻ em nghèo khổ nhất thế giớikhông có những điều kiện thiết yếu để tồn tại nh thiếu thựcphẩm, nớc uống, thiếu thuốc chữa bệnh ở nhiều nớc đang pháttriển, đặc biệt những nớc kém phát triển nhất ở châu Phi, trẻ em

đang phải chịu tác động nặng nề của nợ nớc ngoài, của tìnhhình kinh tế không giữ đợc mức độ tăng trởng đều đặn hoặckhông có khả năng tăng trởng

- Mỗi ngày có tới 40.000 trẻ em chết do suy dinh dỡng, bệnh tật,

kể cả hội chứng suy giảm miễn dịch (HIV, AIDS) hoặc do thiếu nớcsạch, thiếu vệ sinh và do tác động của vấn đề ma tuý Tỉ lệ tửvong của trẻ em nói chung, trẻ sơ sinh nói riêng ở nhiều nơi trên thế

giới hiện nay, theo Tuyên bố thế giới cao đến mức không thể chấp

nhận đợc

- Việt Nam là nớc thứ hai trên thế giới kí và phê chuẩn Công ớc

của Liên hiệp quốc về quyền trẻ em Đảng và Nhà nớc ta đã cố gắng

rất nhiều trong việc xoá đói, giảm nghèo, đảm bảo quyền đợcsống cho trẻ em Tuy nhiên, ở một số vùng nông thôn và miền núikhó khăn vẫn còn rất nhiều trẻ em thiếu ăn, suy dinh dỡng, không

đợc chăm sóc về mặt y tế

2 Trẻ em có quyền đợc bảo vệ khỏi mọi hình thức phân biệt

đối xử, bị bỏ rơi, bị bóc lột và xâm hại Nhng trong thực tế, cũng

theo Tuyên bố thế giới về quyền đợc bảo vệ của trẻ em, hằng ngày

có vô số trẻ em khắp nơi trên thế giới bị phó mặc cho những hiểmhoạ khôn lờng Chiến tranh vẫn nổ ra liên miên trên khắp thế giới.Cuộc chiến ở Cô-sô-vô, Nam T; cuộc chiến tranh của Mĩ và Anh ởIrắc; cuộc chiến ở Ap-ga-nis-tan; các cuộc xung đột ở Trung Đông;chủ nghĩa khủng bố hoành hành khắp nơi đã biến trẻ em thànhnạn nhân của chiến tranh và bạo lực, thậm chí, ở một số nớc châuPhi, ngời ta tuyển mộ cả trẻ em vào quân đội, tay lăm lăm súngống giáp mặt với giết chóc

Bên cạnh đó, hàng triệu trẻ em là nạn nhân của nạn phân biệtchủng tộc, chế độ Apácthai, nạn khủng bố, bắt giữ con tin màgần đây nhất là vụ khủng bố đẫm máu ở một trờng học nớc Nga(Beslan) làm hàng trăm trẻ em bị giết, hàng trăm trẻ em sống sóttrong nỗi kinh hoàng khôn tả

Cũng do chiến tranh và tình hình chính trị phức tạp, nhiều trẻ

em trở thành ngời tị nạn, phải từ bỏ gia đình sống tha hơng đểtrốn tránh nỗi hiểm nguy Có nhiều trẻ em tàn tật đã trở thành nạnnhân của sự lãng quên, ruồng bỏ, hoặc bị đối xử tàn nhẫn, bị bóclột

ở Việt Nam, đây đó, chúng ta vẫn có thể chứng kiến cảnh trẻ

em bị đánh đập, xâm hại, bị lôi kéo vào con đờng nghiện hút,

bị bắt buộc làm việc nặng quá sức, bơ vơ không ai chăm sóc docha mẹ li hôn

3 Trẻ em có quyền đợc đáp ứng các nhu cầu cho sự phát triểnmột cách toàn diện nh đợc học tập, đợc vui chơi giải trí, đợc thamgia các hoạt động văn hoá, thể thao Nhng trong thực tế hiện nay,

có hơn 100 triệu trẻ em không đợc đến trờng hoặc cha trải quagiáo dục cơ sở

C Kết bài

- Thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiện nay là mộtthách thức lớn đối với cộng đồng quốc tế, là mối quan tâm sâusắc của lơng tâm loài ngời

- Các quyền của trẻ em cần phải đợc tôn trọng và thực hiện mộtcách đầy đủ, có trách nhiệm

- Mỗi học sinh chúng ta hãy bằng khả năng và hành động thựctiễn của mình, phát huy tinh thần tơng ái tơng trợ, yêu thơng giúp

đỡ, nhờng cơm xẻ áo cho những bạn nhỏ gặp hoàn cảnh khó khăncũng là một hình thức hữu hiệu góp phần bảo vệ quyền lợi của trẻem

đề số 11

Suy nghĩ của em về tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chămsóc trẻ em, về sự quan tâm của cộng đồng quốc tế, chính phủViệt Nam và chính quyền địa phơng các cấp đối với trẻ em hiệnnay

I Tìm hiểu đề

- Kiểu bài : Nghị luận

- Yêu cầu : Em có thể dựa vào văn bản Tuyên bố thế giới trong

Ngữ văn 9 và những hiểu biết của em về vấn đề này để làm bài.

Đề bài cho phép và khuyến khích suy nghĩ của riêng em Tuynhiên, em nên làm rõ đợc một số ý cơ bản sau

II Dàn ý

A Mở bài

- Bảo vệ, chăm sóc trẻ em là một trong những nhiệm quan trọnghàng đầu của mỗi quốc gia, dân tộc bởi "Trẻ em hôm nay, thế giớingày mai" (UNESCO)

B Thân bài

1 Tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em

a) Tơng lai của mỗi dân tộc và của toàn nhân loại phụ thuộcvào sự chăm sóc, giáo dục thế hệ trẻ ; phụ thuộc vào sức khoẻ, trítuệ, năng lực của thế hệ trẻ Trong "Th gửi học sinh nhân ngàykhai trờng", Bác Hồ viết: "Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang haykhông, dân tộc Việt Nam có đợc vẻ vang sánh vai các cờng quốcnăm châu đợc hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công họctập của các cháu" Trẻ em là ngời sẽ quyết định tơng lai, vị thế củamỗi dân tộc trên trờng quốc tế

b) Qua vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em, chúng ta có thể nhận

ra đợc trình độ văn minh và phần nào bản chất của một xã hội

2 Sự quan tâm của cộng đồng quốc tế, chính phủ Việt Nam,chính quyền địa phơng và các tổ chức xã hội đối với trẻ em hiệnnay

a) Vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em đang đợc cộng đồng quốc

tế quan tâm thích đáng :

- Năm 1989, Công ớc Liên hiệp quốc về quyền trẻ em ra đời đã

ghi nhận các quyền cơ bản của trẻ em nh các nhóm quyền sốngcòn, nhóm quyền bảo vệ, nhóm quyền phát triển và nhóm quyềntham gia Công ớc này thể hiện sự tôn trọng và quan tâm của cộng

đồng quốc tế đối với trẻ em, là điều kiện cần thiết để trẻ em đợcphát triển đầy đủ trong bầu không khí hạnh phúc, yêu thơng vàthông cảm

- Năm 1990, Tuyên bố thế giới đã đề ra những nhiệm vụ cụ

thể và toàn diện nhằm bảo vệ và chăm sóc trẻ em cùng với một bản

kế hoạch hành động khá chi tiết trên từng mặt cơ bản Tuyên bốnày một lần nữa thể hiện sự quan tâm thích đáng của cộng

đồng quốc tế đối với các quyền lợi và tơng lai của trẻ em

b) Vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em đợc chính phủ Việt Nam

đặc biệt quan tâm Việt Nam là nớc thứ hai trên thế giới kí và phê

chuẩn Công ớc của Liên hiệp quốc về quyền trẻ em sau Hội nghị

cấp cao thế giới về trẻ em năm 1990, Hội đồng Bộ trởng nớc Cộng

hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã quyết định Chơng trình hành

động vì sự sống còn, quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em Việt Nam từ năm 1991 đến 2000, đặt thành một bộ phận của

chiến lợc, kế hoạc phát triển kinh tế, xã hội của đất nớc.

c) Trên cơ sở đờng lối, chiến lợc phát triển đó, chính quyền

địa phơng các cấp đã vạch kế hoạch, hành động cụ thể nhằm

đảm bảo các quyền lợi của trẻ em nh các chính sách hỗ trợ kinh tế

đối với trẻ em nghèo để các em có thể đến trờng, quan tâm xâydựng cơ sở vật chất, trờng học, thiết bị dạy học để nâng caochất lợng giáo dục, kêu gọi các tổ chức xã hội và nhân dân đónggóp xây dựng trờng lớp, giúp đỡ trẻ em khuyết tật, đóng góp quỹvì ngời nghèo, vì trẻ em bị nhiễm chất độc màu da cam, khuyếnkhích mở các lớp học tình thơng, các trung tâm bảo trợ trẻ em mồcôi, tàn tật, lang thang không nơi nơng tựa

3 Suy nghĩ của em về sựu quan tâm của cộng đồng quốc tế,các chính quyền địa phơng đối với vấn đề quyền lợi của trẻ em :(Gợi ý : Em có vui và hoan nghênh những nỗ lực cố gắng củacộng đồng quốc tế, chính phủ Việt Nam về vấn đề này haykhông ? Vì sao ? ý kiến đề xuất của em, nếu có, để chính phủ,chính quyền địa phơng nơi em sinh sống thực thi tốt hơn việcbảo đảm quyền lợi cho trẻ em ?)

II Bài làm

Xa có chàng Trơng Sinh, vì chiến tranh loạn lạc bị bắt đi lính,

bỏ lại mẹ già và ngời vợ trẻ ngoan hiền tên là Vũ Nơng đang bụngmang dạ chửa Mẹ Trơng Sinh vì quá nhớ thơng chàng mà ốm chết,

Vũ Nơng hết lòng chăm sóc rồi lo ma chay chu tất cho bà Giặctan, Trơng Sinh trở về Vốn tính đa nghi, nghe lời trẻ thơ không suyxét, Trơng Sinh nghi Vũ Nơng không chung thuỷ, mắng đuổinàng đi Vũ Nơng bị oan bèn gieo mình xuống sông tự vẫn Cho

đến một đêm, hai cha con ngồi bên đèn, đứa con chỉ chiếc bóng

trên tờng và nói đó là ngời đêm đêm đã đến với mẹ, Trơng Sinhmới biết vợ bị oan Phan Lang là ngời cùng làng với Vũ Nơng, do có

ơn với thần rùa Linh Phi, khi chết đuối đợc Linh Phi cứu mạng PhanLang gặp lại Vũ Nơng dới thuỷ cung Khi Phan Lang trở về trần gian,

Vũ Nơng gửi chiếc hoa vàng cùng lời nhắn Trơng Sinh Trơng Sinhnghe Phan Lang kể, thơng nhớ vợ vô cùng, bèn lập đàn giải oan trên

bờ Hoàng Giang Vũ Nơng trở về trên một chiếc kiệu hoa giữadòng, đa tạ chàng rồi biến mất

đề số 13

Em hãy đóng vai Vũ Nơng kể lại cuộc đời mình, có sử dụng yếu

tố miêu tả

Tìm hiểu đề

- Kiểu bài : Kể chuyện có sử dụng yếu tố miêu tả.

- Yêu cầu : Sử dụng yếu tố miêu tả khi miêu tả khung cảnh vàmiêu tả nội tâm để làm rõ hơn tâm trạng của Vũ Nơng trớc các sựkiện, biến cố của cuộc đời nàng Câu chữ có thể khác nhng nộidung thì phải trung thành tuyệt đối với nguyên bản

Bài làm

Tôi tên là Vũ Nơng, quê ở Nam Xơng Mọi ngời trong làng yêumến thờng khen tôi là nết na, thuỳ mị, xinh đẹp Họ cầu mongcho tôi sẽ lấy đợc một ngời chồng xứng đáng và đợc hởng hạnhphúc Tôi đã gặp và thành vợ chàng Trơng Chàng rất mực yêu th-

ơng tôi, nhng lại cũng rất đa nghi Biết vậy, tôi cố gắng từ lời ăntiếng nói cho đến hành động đều giữ đúng khuôn phép nên gia

đình luôn đợc êm ấm

Cuộc sống của tôi đang êm ềm trôi qua thì chiến tranh xảy ra,chồng tôi phải ghi tên tòng quân Buổi tiễn chồng ra biên ải, lòngtôi trĩu nặng lo âu, phiền muộn Nghĩ chàng phải đi vào nơi giócát nghìn trùng xa cách, đói rét, bệnh tật, việc quân khó liệu, thếgiặc khôn lờng, lòng tôi thơng chàng vô hạn Tôi không mongchàng lập công để đợc ấn phong hầu mà chỉ mong chàng bình

an trở về là tôi đã thoả nguyện Giờ phút chia tay đã hết Chàngdứt áo ra đi, tôi thẫn thờ dõi theo bóng chàng, mắt nhoà lệ, lòngtái tê chua xót

Ngày tháng khắc khoải trôi qua Trong lòng tôi, mùa xuân tơi vuibớm lợn đầy vờn ; hay mùa đông giá băng ảm đạm, mây che kínnúi cũng chỉ là một, bởi nỗi nhớ chàng luôn đằng đẵng, thờng trựctrong lòng Đến kì sinh nở, tôi sinh đợc một bé trai và đặt têncháu là Đản Nhng mẹ chồng tôi, vì nhớ thơng con mà ốm đau mònmỏi Tôi đã hết lòng thuốc thang, động viên nhng vì bệnh tìnhtrầm trọng, cụ đã qua đời Cảm động trớc tình mẫu tử thiêng liêng

mẹ dành cho chồng tôi, xót thơng mẹ vô hạn, tôi đã lo ma chay chutất cho mẹ

Sau bao nhiêu chờ đợi mỏi mòn, nhớ thơng khôn xiết, cuối cùngTrơng Sinh đã trở về Tôi vô cùng sung sớng và hạnh phúc Nhngcuộc đời, có ai mà đoán trớc đợc số phận Chàng về tới nhà, biết

mẹ đã qua đời liền bế con đi viếng mộ mẹ Lúc trở về, chàngbỗng dng nổi giận la mắng om sòm Chàng cho rằng tôi đã phảnbội chàng, không giữ tình yêu chung thuỷ với chàng Tôi bànghoàng sửng sốt Nớc mắt tôi ứa ra Tôi vừa khóc thổn thức vừa giảithích : "Thiếp vốn con nhà nghèo khó, đợc nơng tựa nhà giàu, vẫnlấy sự nết na thuỳ mị, công dung ngôn hạnh làm đầu Vợ chồngsum họp cha đợc bao lâu, chia xa chỉ vì lửa binh chứ không vì lí

do gì khác Trong ba năm cách biệt, thiếp một mực giữ gìn tiếthạnh, không tô son điểm phấn, không bén gót chốn chơi bời, mộtmực nhớ thơng và chung thuỷ với chàng Xin chàng hãy tin thiếp,

đừng nghi oan cho thiếp mà tội nghiệp" Nhng bao nhiêu lời nóichân thành, tha thiết cũng không làm chàng tin Hàng xóm thơngtôi cũng bênh vực và biện bạch giúp nhng rốt cuộc chẳng có kếtquả gì Chàng mắng nhiếc tôi thậm tệ rồi đánh đuổi tôi đi.Lòng tôi đau đớn, xót xa, cay đắng đến tuyệt vọng Tôi đã nơngdựa vào chàng những mong có một gia đình đầm ấm, hoà thuận,hạnh phúc Nhng giờ đây, trâm gãy bình tan, tình cảm vợ chồngsứt mẻ Dù vẫn thơng chồng, thơng con tha thiết, nhng tôi đâu cònmặt mũi nào mà sống ở trên đời này thêm nữa Nghĩ vậy, tôi bèntắm gội sạch sẽ rồi ra bến Hoàng Giang ngửa mặt lên trời mà thanrằng : "Con duyên phận hẩm hiu, bị chồng con ruồng bỏ Nếu congiữ gìn trinh tiết mà bị oan thì khi thác xuống xin đợc làm Mị N-

ơng hoặc cỏ Ngu mĩ Nếu con phản bội chồng con thì chết đixin làm mồi cho cá tôm, diều quạ và chịu để mọi ngời phỉ nhổ".Sau đó, tôi gieo mình xuống sông tự vẫn Thần linh thấu hiểu vàthơng tình đã cho các nàng tiên dới thuỷ cung cứu vớt, cho tôi nơngnhờ trong cung điện của Linh Phi

Xuống thiên cung, tôi gặp lại Phan Lang - ngời cùng làng NghePhan Lang kể gia cảnh chồng con tôi, nhà cửa, vờn tợc hoang vu,phần mộ mẹ cha cỏ gai rợp mắt, lòng tôi xót thơng, ai oán Đợc biếtchàng Trơng đã hiểu dúng ngọn ngành sự việc và vẫn thơng nhớtôi, tôi rất vui, bối rối nhng lại cũng cảm thấy tủi cực bởi mình vẫncha đợc minh oan Khi Phan Lang trở lại trần gian, tôi bèn gửi cho Tr-

ơng Sinh một chiếc hoa vàng và nhắn chàng nếu còn nhớ tới chúttình xa nghĩa cũ xin lập một đàn giải oan ở bến sông, tôi sẽ về.Trơng Sinh liền làm theo Tôi ngồi trên kiệu hoa về gặp chàng.Thấy tôi, chàng vội gọi Nhìn chàng và nghe tiếng chàng gọi, lòngtôi bồi hồi, xót xa khôn xiết Nhng giữa chúng tôi đã có một khoảngcách không sao hàn gắn đợc Tôi cũng đã thề với đức Linh Phi nênkhông thể trở về nhân gian đợc nữa Tôi tạ ơn chàng đã lập đàngiải oan rồi quay lại thuỷ cung dù trong lòng còn bao lu luyến cõitrần

Tôi là Trơng Sinh ở Nam Xơng, cùng quê với Vũ Nơng, sau này là

vợ tôi Câu chuyện thơng tâm của gia đình tôi đã xảy ra cách

đây mấy năm, nhng mỗi lúc nghĩ đến, tôi vẫn thấy dờng nh mớichỉ xảy ra hôm qua

Vũ Nơng là một cô gái nết na, thuỳ mị và xinh đẹp Khuôn mặtnàng thanh tú, đôi mắt đen dịu hiền, mái tóc dày óng mợt Nàng

đẹp một vẻ đẹp dịu dàng, đằm thắm và phúc hậu Tôi đem lòngyêu mến nàng nên đã xin mẹ cới nàng về làm vợ Nàng là một ngời

vợ hiểu lễ giáo, phép tắc, nói năng nhỏ nhẹ, một lòng thơngchồng, phụng dỡng mẹ già nên dù tôi có tính đa nghi nhng gia

đình tôi luôn đợc êm ấm

Cuộc sống của chúng tôi đang êm ềm trôi qua thì chiến tranhxảy ra, tôi phải ghi tên tòng quân Buổi tiễn đa, nàng buồn rời rợi,lòng trĩu nặng lo âu, phiền muộn Nàng thơng tôi phải đi vàonơi gió cát nghìn trùng xa cách, đói rét, bệnh tật Nàng lo cho tôirồi đây giáp mặt với giặc dữ, cận kề cái chết Nàng không mongtôi lập công đợc đeo ấn phong hầu mà chỉ mong tôi bình an trở

về Tay nàng nắm chặt áo tôi chẳng rời, mắt nàng rng rng khiếntôi cầm lòng không đợc Giờ phút chia tay đã đến Tôi dứt áo ra đi,nàng thẫn thờ nhìn theo, mắt nhoà lệ Tôi vừa đi vừa ngoái lại,bóng dáng nhỏ bé của ngời vợ hiền dần khuất sau ngàn dâu xanhthẳm Lòng tôi nhớ thơng, chua xót không cùng

Khi tôi đang ở nơi khói lửa chiến trờng thì Vũ Nơng đến kì đãsinh đợc một bé trai Cháu đợc đặt tên là Đản Nhng mẹ tôi, vì quánhớ thơng tôi mà ốm đau mòn mỏi Vũ Nơng đã thay tôi hết lòngthuốc thang, động viên nhng vì bệnh tình trầm trọng, cụ đã qua

đời Hàng xóm kể lại, Vũ Nơng rất mực thơng xót, lo ma chay chutất nh cha mẹ đẻ Nàng là một ngời trọn tình, vẹn nghĩa, trọn

đạo hiếu khiến tôi càng yêu thơng, nể phục

Cuối cùng, tôi cũng đợc bình an trở về sau bao nhiêu gian khổhiểm nguy Mấy năm xa cách nhớ thơng, nay đoàn tụ, vợ chồngmừng mừng, tủi tủi Hay tin mẹ qua đời, lòng tôi buồn khổ quá Tôihỏi thăm mộ mẹ rồi bế con đi viếng Dọc đờng, bé Đản khóc, tôi

dỗ : "Nín đi con, bà mất, lòng cha buồn khổ lắm rồi" Bé Đản liềnnói tôi không phải là cha nó, cha nó là ngời trớc đây đêm nào cũng

đến bên mẹ Tôi choáng váng Đất dới chân tôi nh sụp xuống Tôi cứnghĩ Vũ Nơng là một ngời vợ ngoan hiền, đức hạnh, ngờ đâu nàngtrở nên h hỏng nh vậy sao? Tôi bỗng thấy căm giận Vũ Nơng Mốinghi ngờ trong tôi mỗi lúc càng đợc thổi bùng lên, không có cách gì

dập tắt đợc Về đến nhà, tôi la mắng om sòm cho hả giận Vũ

N-ơng bàng hoàng sửng sốt Nàng vừa khóc vừa thanh minh : "Thiếpvốn con nhà nghèo khó, đợc nơng tựa nhà giàu, vẫn lấy sự nết nathuỳ mị, công dung ngôn hạnh làm đầu Vợ chồng sum họp cha đợcbao lâu, chia xa chỉ vì lửa binh chứ không vì lí do gì khác.Trong ba năm cách biệt, thiếp một mực giữ gìn tiết hạnh, không tôson điểm phấn, không bén gót chốn chơi bời hoa liễu, một mựcnhớ thơng và chung thuỷ với chàng Xin chàng hãy tin thiếp, đừngnghi oan cho thiếp mà tội nghiệp " Nhng bao nhiêu lời nói chânthật cũng không làm dịu đợc mối nghi ngờ trong tôi Hàng xóm th-

ơng Vũ Nơng cũng ra sức bênh vực và biện bạch cho nàng, nhng tôikhông nghe ai hết Ngọn lửa hờn ghen đang đốt cháy mọi cảmxúc, ý nghĩ của tôi Tôi mắng nhiếc không tiếc lời rồi đánh đuổinàng đi Cảm thấy không thể thuyết phục đợc tôi, Vũ Nơng bất

đắc dĩ nói trong đau đớn, xót xa, cay đắng rằng : nàng đã nơngdựa vào tôi là vì mong có một gia đình đầm ấm, hạnh phúc Nh-

ng bây giờ, trâm gãy bình tan, tình cảm vợ chồng sứt mẻ, nàngkhông còn mặt mũi nào mà sống ở trên đời này thêm nữa Rồinàng tắm gội sạch sẽ, ra bến Hoàng Giang than khóc, thề nguyền

và gieo mình xuống sông tự vẫn

Về phần tôi, mối nghi ngờ không chỉ làm hại Vũ Nơng mà cònlàm khổ tôi, dằn vặt tôi không phút nào yên Tuy giận Vũ Nơngthất tiết nhng khi nàng tự vẫn, tôi cảm thấy lòng đau nhói Tôi langthang đi tìm vớt xác nàng nhng không thấy tăm hơi Hoá ra, lờithỉnh cầu của nàng đã linh nghiệm Thần linh thấu hiểu và thơngtình đã cho các nàng tiên dới thuỷ cung cứu vớt, cho nàng nơng nhờtrong cung điện của Linh Phi

Hai cha con tôi sống những ngày tháng cô đơn, buồn bã đằng

đẵng Một đêm, phòng không vắng vẻ, tôi ngồi dới ngọn đènkhuya, bóng in trên vách Bé Đản thấy thế liền chỉ tay lên chiếcbóng và nói : "Cha Đản lại đến kia kìa!" Tôi ngỡ ngàng rồi hiểu ra.Hỡi ơi, tôi đã hại chết Vũ Nơng rồi! Tôi đau đớn, ân hận, xót xa,day dứt vô hạn Bây giờ tôi mới hiểu vợ tôi bị oan, rằng nàng đãchết trong nỗi oan ức và tuyệt vọng Nhng việc đã lỡ rồi, tôi chẳngbiết làm gì hơn là đau khổ, buồn thơng, day dứt

Một hôm, Phan Lang - ngời cùng làng tôi đến kể cho tôi nghe là

đã gặp Vũ Nơng dới thuỷ cung Ban đầu tôi không tin, nhng khichàng đa chiếc hoa vàng cho tôi, tôi sửng sốt vì đó chính là vật

vợ tôi đem theo lúc ra đi Phan Lang nói, Vũ Nơng vẫn cảm thấy tủicực vì cha đợc minh oan, vẫn thơng nhớ chồng con, đau xót ứa nớcmắt khi nghe kể cảnh buồn tủi của cha con tôi, cảnh nhà cửa, vờntợc hoang vu, phần mộ mẹ cha cỏ gai rợp mắt Đợc biết nàng vẫnthơng nhớ chồng con, tôi rất vui Lòng tôi chứa chan hi vọng đợcgặp lại nàng Tôi làm theo lời nhắn của nàng, lập một đàn giải oan

ở bến sông, những mong nàng sẽ tha thứ cho lỗi lầm của tôi mà trở

về, để tôi có thể bù đắp lại những đau khổ, thiệt thòi mà tôi đãgây ra cho nàng Quả nhiên, Vũ Nơng đã trở về Giữa dòng HoàngGiang mênh mông sóng nớc bỗng hiện lên một chiếc kiệu hoa vànglộng lẫy, rực rỡ Nàng ngồi trên chiếc kiệu hoa ấy, mắt phợng màyngài, dáng vẻ thanh thoát, cử chỉ khoan thai nh một nàng tiên Theosau nàng, hơn 50 chiếc xe cờ tán, võng lọng rực rỡ đầy sông, lunglinh trong ánh nến thoáng ẩn, thoáng hiện Cả dòng sông nh mộtlâu đài nguy nga tráng lệ mà nàng là ngời chủ lâu đài đó Tôi vộigọi, khẩn thiết, chới với Nàng nghe tiếng tôi nhng cứ đứng giữadòng, đôi mắt buồn thăm thẳm Rồi nàng nói vọng vào, cảm tạtình tôi, nhng đã hứa với Linh Phi nên không trở về trần gian đợcnữa Tôi đau khổ quá mức, nhng còn biết làm sao đợc Tuy vẫncòn thơng nhớ nhau nhng cốc nớc đầy một khi đã đổ xuống đấtthì dù có cố gắng thế nào cũng không thể vớt lại cho đầy đợc.Giữa chúng tôi đã có những khoảng cách không thể nào bù đắp Còn cha hết cay đắng, ngậm ngùi thì khói sơng đã phủ, bóngnàng loang loáng mờ nhạt dần rồi biến mất

Câu chuyện của tôi, những sai lầm của tôi là có thật Tôi đã

đánh mất hạnh phúc của mình Kể ra câu chuyện đau lòng này,tôi chỉ muốn mọi ngời đừng xử sự nông nổi, cả giận mất khôn nhtôi Hãy tin yêu con ngời, thực lòng yêu thơng ngời thân để gia

đình không rơi vào những bi kịch đau đớn

đề số 15

Em hãy liệt kê các yếu tố miêu tả có trong Chuyện ngời con gái

Nam Xơng và chọn phân tích giá trị biểu đạt của một trong số

những yếu tố miêu tả đó

Dàn ý

1 Những yếu tố miêu tả trong Chuyện ngời con gái Nam Xơng :

- Vũ Nơng "tính đã thuỳ mị, nết na lại thêm t dung tốt đẹp"

- "Nhìn trăng soi thành cũ, lại sửa soạn áo rét gửi ngời ải xa,trông liễu rủ bãi hoang, lại thổn thức tâm tình, thơng ngời đất thú

!"

- "Ngày qua tháng lại, thoắt đã nửa năm, mỗi khi thấy bớm lợn

đầy vờn, mây che kín núi, thì nỗi buồn góc bể chân trời khôngthể nào ngăn đợc."

- "Nay đã bình rơi trâm gãy, mây tạnh ma tan, sen rũ trong ao,liễu tàn trớc gió; khóc tuyết bông hoa rụng cuống, kêu xuân cái énlìa đàn, nớc thẳm buồm xa, đâu còn có thể lại lên núi Vọng Phukia nữa."

- "Một đêm phòng không vắng vẻ, chàng ngồi buồn dới ngọn đènkhuya "

- "Một đêm chiêm bao thấy ngời con gái áo xanh đến kêu xin thamạng "

- "Linh Phi bấy giờ mặc áo gấm dát ngọc, chân đi giày có vânnạm vàng, cời bảo Phan Lang rằng "

- "Dự tiệc hôm ấy có vô số những mĩ nhân quần áo thớt tha,mái tóc búi xễ "

- "Nhà cửa tiên nhân của nơng tử, cây cối thành rừng, phần mộtiên nhân của nơng tử, cỏ gai rợp mắt "

- "Vũ Nơng ngồi trên một chiếc kiệu hoa đứng ở giữa dòng,theo sau có đến 50 chiếc xe cờ tán, võng lọng, rực rỡ đầy sông, lúc

(Gợi ý : Em có thể chọn một yếu tố miêu tả bất kì mà em cho là

có giá trị gợi hình, gợi cảm cao)

Ví dụ, em có thể chọn phân tích yếu tố miêu tả trong đoạn sau:

"Nay đã bình rơi trâm gãy, mây tạnh ma tan, sen rũ trong ao, liễu tàn trớc gió; khóc tuyết bông hoa rụng cuống, kêu xuân cái én lìa đàn, nớc thẳm buồm xa, đâu còn có thể lại lên núi Vọng Phu kia nữa".

- Cả đoạn này ý nói tình vợ chồng lâu nay gắn bó giữa TrơngSinh và Vũ Nơng giờ đã tan vỡ, hạnh phúc đã tiêu tan Nhng Vũ N-

ơng không nói trực tiếp ý đó mà mợn các hình ảnh mang tính

biểu tợng để thể hiện sự việc và tâm trạng của mình Trâm gãy

bình tan thể hiện sự tan vỡ; mây tạnh ma tan gợi tả tình cảm vợ

chồng nguội lạnh; sen rũ trong ao liễu tàn trớc gió gợi tả sự tàn lụi của tình yêu, hạnh phúc; khóc tuyết bông hoa rụng cuống, kêu

xuân cái én lìa đàn gợi tả những cố gắng níu giữ hạnh phúc

trong vô vọng Tất cả những hình ảnh đó đã diễn tả một cách ấntợng và xúc động tâm trạng của Vũ Nơng Đó là nỗi đau đớn, luyếntiếc cuộc sống gia đình đầm ấm hạnh phúc, là nỗi thất vọng đếntuyệt vọng trớc những oan trái của cuộc đời Tuy là thủ pháp ớc lệcủa văn học trung đại, nhng do tài lựa chọn khéo léo, hợp tình hợpcảnh nên các hình ảnh miêu tả trên vẫn có tác dụng gợi hình, gợicảm cao Nếu không sử dụng các yếu tố miêu tả nh vậy, tâm trạngcủa Vũ Nơng không đợc khắc hoạ sâu sắc, câu chuyện sẽ vì thế

mà kém hẳn phần hấp dẫn

đề số 16

Có ý kiến cho rằng, nguyên nhân cái chết của Vũ Nơng là do

Tr-ơng Sinh cả ghen ý kiến khác lại khẳng định, đó là do chiếntranh phong kiến Suy nghĩ của em về nguyên nhân cái chết của

Vũ Nơng?

I Tìm hiểu đề

- Kiểu bài : Nghị luận văn học

- Yêu cầu : Em phải nắm vững nội dung, giá trị của tác phẩm,

vận dụng những hiểu biết đó để lí giải nguyên nhân cái chết của

Vũ Nơng một cách thoả đáng Trong quá trình bộc lộ suy nghĩ,cách lí giải của mình phải kết hợp bình luận, đối chiếu với haicách lí giải đã nêu ở đầu bài

II Dàn ý

A Mở bài

- Vũ Nơng, nhân vật chính trong "Chuyện ngời con gái Nam

X-ơng" là một ngời phụ nữ nhan sắc, đức hạnh nhng cuộc đời lại

chịu nhiều nỗi oan khiên, ngang trái

- Xung quanh nguyên nhân cái chết của Vũ Nơng có khá nhiều ýkiến không thống nhất Bài viết muốn nêu lên suy nghĩ của riêng

em về nguyên nhân cái chết oan khuất của ngời phụ nữ này

2 Nguyên nhân cái chết của Vũ Nơng :

a) Xung quanh cái chết của Vũ Nơng có rất nhiều cách lí giảikhác nhau Hai ý kiến, một khẳng định do Trơng Sinh cả ghen,một cho rằng do chiến tranh phong kiến đều có cơ sở Tuy nhiên,mỗi ý kiến mới chỉ đúng ở một khía cạnh

b) Trơng Sinh cả ghen là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới cái chếtcủa Vũ Nơng : nếu Trơng Sinh biết kìm chế nóng giận, sáng suốtsuy xét, tin ở vợ chứ không tin vào sự ngây thơ của con trẻ kếtcục sẽ khác

c) Chiến tranh phong kiến là nguyên nhân gián tiếp dẫn đếncái chết của Vũ Nơng Có ngời nói, Vũ Nơng chết khi Trơng Sinh đãtrở về, nh vậy không thể nói là Vũ Nơng chết do chiến tranh đợc.Hiểu nh vậy là tách rời cái chết của Vũ Nơng ra khỏi toàn bộ diễnbiến câu chuyện Chính Trơng Sinh phải đi lính xa nhà nên mớixảy ra sự hiểu lầm đáng tiếc

d) Ngoài ra, do con thơ vô tình hại mẹ, do Vũ Nơng yếu đuối,

do lễ giáo phong kiến khắt khe cũng góp phần đẩy Vũ Nơng

đến cái chết Song, bao trùm và sâu xa hơn cả, đó là do chế độxã hội phong kiến đã không bảo đảm đợc quyền sống, quyền hạnhphúc cho ngời phụ nữ Số phận họ mỏng manh ; tai hoạ, oan khiên

có thể giáng lên đầu họ bất cứ lúc nào vì những lí do không đâu

mà không đợc bất kì sự bảo vệ nào Chi tiết "cái bóng" rất ngẫunhiên, phi lí nhng chính cái ngẫu nhiên phi lí đó lại đã quyết định

số phận một con ngời Nh vậy, bi kịch của Vũ Nơng đã vợt ra khỏigiới hạn bi kịch của một gia đình Đó là bi kịch số phận của một lớpngời trong xã hội Giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của truyệncũng vì thế mà có tầm khái quát cao hơn

C Kết bài

- Cái chết của Vũ Nơng gieo vào lòng ngời đọc nỗi thơng xótnhững ngời phụ nữ bất hạnh trong xã hội cũ

- Trong xã hội ta hôm nay, tuy phụ nữ đợc pháp luật bảo vệ, Đảng

và Nhà nớc tạo diều kiện, nhng vẫn là giới chịu nhiều thiệt thòi, bấthạnh Đó đây vẫn còn cảnh những ngời vợ bị chồng tra tấn, đánh

đập tàn nhẫn ; những cô gái bị mua bán, dụ dỗ vào con đờng làm

ăn bất lơng; những phụ nữ bị coi thờng, rẻ rúng vì t tởng trọngnam khinh nữ Bởi vậy, đấu tranh vì sự bình đẳng nam nữ, sựphát triển của phụ nữ vẫn là cuộc cách mạng lớn của hôm nay Yêuthơng và giúp đỡ những phụ nữ bất hạnh là lơng tâm, trách nhiệmcủa tất cả chúng ta

Bọn hoạn quan nhờ gió bẻ măng, nửa đêm thờng lẻn vào nhàdân ăn trộm cây hoa, chậu cảnh rồi buộc họ tội "đem giấu vậtcung phụng" dậm doạ lấy tiền, khiến ngời dân phải bỏ tiền của kêuxin, hoặc phá tan vờn hoa, cây cảnh để khỏi gặp tai hoạ

đề số 18 Một đêm, bọn hoạn quan trong phủ chúa Trịnh đã lẻn vào một

nhà dân ăn trộm cây cảnh để doạ nạt kiếm tiền Dựa vào văn bản

Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh, em hãy đóng vai là một tên trong

bọn chúng kể lại cảnh đó (có sử dụng yếu tố tả cảnh và miêu tả nộitâm).

Tìm hiểu đề

- Kiểu đề : Kể chuyện kết hợp với miêu tả.

- Yêu cầu : Dựa vào các tình tiết chính trong văn bản "Chuyện

cũ trong phủ chúa Trịnh" kết hợp với tởng tợng, hình dung để miêu

tả cụ thể hơn các khung cảnh ăn trộm, tâm trạng của bọn hoạnquan và ngời dân bị doạ nạt tống tiền

Bài làm

Ta tên là Ngô Lại, hoạn quan trong phủ chúa Trịnh Chúa Trịnh

vốn là ngời ham mê vui chơi, thích ngao du ngắm cảnh và su tầmchim quý, thú lạ Trong những chuyến ngao du, hễ thấy nhà dânnào có đồ vật quý giá, ngài thờng ra lệnh thu lấy bằng hết đem

về bày biện trong phủ

Theo đóm ăn tàn, nhờ gió bẻ măng, bọn ta, phần vì để lấy lòngChúa, phần vì muốn kiếm chác chút đỉnh nên nhân cơ hội nàynghĩ ra nhiều mánh hay để kiếm tiền và ra oai với lũ dân đen Tanghĩ, thú ăn chơi của Chúa, mọi ngời đã biết cả rồi Mà ý Chúa làtối thợng, ai dám chống lại? Ta cứ lẻn vào bất cứ nhà nào có cây hoachậu cảnh, chim tốt khiếu hay, nói là : "Tại sao dám chống lại ýChúa, giấu vật cung phụng? Ta vâng mệnh Chúa ” thì hô hô

ta muốn làm gì mà chả đợc

Khoái chí với ý nghĩ đó, ngày ngày bọn ta đi dò la xem nhà nào

có đồ quý thì biên ngay hai chữ "phụng thủ" (lấy để dâng lênChúa) Đêm đến, ta sai ngời lẻn vào lấy trộm Sáng ra, ta xôngthẳng vào gọi chủ nhà dậy quát nạt, vu cho tội đem giấu vật cungphụng Thế là vừa đợc của, vừa đợc tiền đút lót chạy tội

Một đêm tháng sáu oi ả, mây vần vũ trên bầu trời không trăngkhông sao báo hiệu một cơn ma rào sắp tới Lợi dụng lúc mọi nhàcửa đóng then cài im ỉm để trốn chạy ma gió, bọn ta ăn vận đồngphục màu đen, nhẹ nhàng lẻn qua tờng rào vào nhà một lão thầy

đồ cuối xóm Nhà này nghèo rớt nhng lại có mấy chậu phong lan rất

đẹp Nghe đâu của học trò cũ làm việc trên mạn ngợc mới vềthăm, tặng thầy giáo cũ Ban chiều, bọn ta đã ghé qua và biên giấy

"phụng thủ", hẹn ngày mai sẽ tới đem dâng Chúa Còn bây giờ, ta

đang đứng dới hai giò phong lan Ta vội vàng sai bọn lính mang đirồi rón rén trèo trở ra Ơn trời, mọi sự đều trót lọt

Tờ mờ sáng, khi cơn giông đã tạnh, ngôi sao mai còn vằng vặcphía cuối trời, bọn ta đã băm bổ xông đến nhà lão thầy đồ Bọnlính lên giọng quát tháo :

- Cây cảnh đâu, đem phụng thủ !

Lúc ấy, cả nhà thầy đồ mới lục tục chạy ra Họ dáo dác tìmkiếm, nhng mấy giò phong lan tối qua còn đung đa dới dàn mớp h-

ơng, nay đã không cánh mà bay Vợ thầy đồ mặt tái mét, miệnglẩm bẩm :

- Dạ bẩm quan bẩm quan Quả thực nhà con

- Sao ? Mấy giò phong lan đâu ? Nhà chúng mày đã đem giấurồi phải không ?

- Dạ bẩm quan oan cho chúng con, quả thật, tối qua chúng còn

ở đây, vậy mà sao hay là có kẻ nào đó đã lẻn vào ăn trộm

Ta quắc mắt quát :

- Láo ! Chúng mày can tội đem giấu vật cung phụng, làm tráilệnh Chúa, tội đáng chết Quân bay, giải cả nhà chúng nó về phủcho ta !

Lão thầy đồ tái mặt, đám trẻ la khóc om sòm, vợ lão ta run lẩybẩy, quỳ mọp xuống đất cầu xin :

- Bẩm, xin quan thơng chúng con Quan là đèn trời soi xét, xinquan tìm cách cứu giúp chúng con khỏi tai hoạ

Ta khoái trá nhng cố nén cời và nói :

- Thôi đợc, nghĩ thơng gia cảnh nhà chúng mày cơ khổ, bầnhàn, ta sẽ kêu xin giúp cho Có bao nhiêu tiền trong nhà, chúng màyphải đem hết ra đây

Con mẹ run rẩy, lật bật đi mở tráp Tìm mãi, tìm mãi chỉ đợcmấy lạng bạc lẻ Không bõ Ta cáu tiết liền sai sục sạo khắp nhà xem

có gì đáng giá không Bọn lính khám xét hồi lâu, thu đợc thêmmột chiếc l hơng bằng đồng, một đôi đèn bạc trên bàn thờ Món

đồ cũng kha khá tiền đây ! Ta hài lòng sai đem đi Trớc khi đi,bọn lính còn tranh thủ vơ vét tất cả những gì có thể dùng đợctrong tiếng khóc van ai oán, tức tởi của vợ con thầy đồ

Trên đờng về phủ, ta hớn hở, chắc mẩm mấy giò phong lan kia

đem ra chợ bán cũng kiếm chác đợc ít nhiều Tạ ơn Chúa Trịnh đãthơng lũ hoạn quan chúng con nghèo khổ mà tạo cơ hội cho chúngcon làm ăn Cầu thần linh phù hộ cho ngài và cho chúng con đêmmai lại hành động trót lọt, làm ăn thuận lợi

đề số 19

Em thử tởng tợng mình là Trịnh Sâm tự kể lại ý thích, thói quen

ăn chơi xa xỉ của mình, có sử dụng yếu tố miêu tả

Bài làm

Ta, Trịnh Vơng, thông minh sáng suốt, từng một tay dẹp yên các

phe phái đối lập, lập lại trật tự kỉ cơng xã hội Nay, binh đao đãtắt, nớc nhà vô sự, không còn việc gì phải lo lắng, ta chỉ thíchngao du sơn thuỷ,uống rợu, ngâm thơ cho thoả chí Ta đã cho xâydựng rất nhiều cung điện, đền đài Hiện nay, công việc xâydựng vẫn cứ liên tục, liên tục Số lợng ngày một nhiều, không lothiếu chỗ ăn chơi Công việc xây dựng tiêu tốn khá nhiều tiền của,nhng không hề gì, miễn là ta thích

Ta thờng xuyên ngự ở các li cung trên Tây Hồ, núi Tử Trầm, núiDũng Thuý Đó là những cung điện nguy nga tráng lệ, lại rất nênthơ Cứ mỗi tháng độ 3, 4 lần ta ra cung Thuỵ Liên trên bờ Tây Hồ

ngắm cảnh Hồ Tây mênh mông, sóng gợn êm đềm, khói sơngbảng lảng khiến lòng ta vô cùng khoan khoái Thỉnh thoảng, bọnnhạc công ngồi trên gác chuông chùa Trấn Quốc hoặc dới bóng câymột bến đá nào đó quanh hồ hoà vài khúc nhạc du dơng réo rắt,trầm bổng, ta tởng nh đang lạc giữa chốn Bồng Lai tiên cảnh Tarất thích thú với cảnh binh lính dàn hầu đông đúc vòng quanh bốn

bề mặt hồ rộng lớn; cảnh các nội thần, thái giám hoá trang đầu bịtkhăn, mặc áo đàn bà, bày bách hoá chung quang bờ hồ để bán.Thật vui, thật ngộ nghĩnh Thuyền ngự đi đến đâu, các quan hỗtụng đại thần tuỳ ý ghé vào bờ mua các thứ nh ở cửa hàng trongchợ Thật là náo nhiệt Suốt ngày ta chỉ nghĩ là nên đi đâu, chơitrò gì, bày đặt ra trò giải trí gì để thoả sức hởng thụ Các quanlại trong triều tha hồ cung phụng, chiều theo ý thích của ta Cuộcsống đối với ta thật dễ chịu!

Ta có cái thú chơi cao sang là su tầm những đồ vật quý trongthiên hạ Đi đến đâu, cũng sai bọn hầu cận lùng sục trong dânchúng xem có cái gì đáng giá là tịch thu ngay đem về phủ Chúa.Bao nhiêu những chim quý, thú lạ, những phiến đá có hình thù kìlạ, chậu hoa cây cảnh ở chốn nhân gian đều vào tay ta, khôngthiếu một thứ Có khi ta lấy cả những cây đa to, cành lá rờm rà

cổ thụ, mọc trên đỉnh núi, phải sai hàng trăm tên mới khiêng nổi,lại phải cho 4 đứa đi kèm, tay cầm gơm, tay đánh thanh la đốcthúc quân lính khiêng đi cho đều tay

Trong phủ ta, chỗ này bày hình núi non, sông nớc; chỗ kia vuốt

hổ, ngà voi Nửa đêm thanh vắng, từ trong phủ vang lên tiếng

v-ợn hót chim kêu, thú gầm dữ dội ; khắp bốn bề lúc thì líu lo ríurít, lúc thì ồn ào nh trận ma sa gió táp, vỡ tổ tan đàn làm lay

động đất trời Dân chúng khắp nơi nô nức truyền nhau, xem là

Khi Quang Trung - Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc lần thứ hai

để bắt Vũ Văn Nhậm, sợ thanh thế Tây Sơn, sau khi Nguyễn Huệ

đã rút về Phú Xuân, vua Lê Chiêu Thống sợ hãi sang cầu cứu triều

đình Mãn Thanh Giặc Thanh ồ ạt kéo sang, nhân cơ hội nàymuốn thôn tính nớc ta làm quận, huyện Đợc tin, vua Quang Trungrất giận, bèn bàn bạc với tớng sĩ, sắp sẵn kế hoạch tiến đánh, mởcuộc duyệt binh, đích thân an ủi và kêu gọi binh sĩ đoàn kết

đánh đuổi giặc ngoại xâm

Quang Trung mở tiệc khao quân, chia quân thành 5 đạo, thân

hành cầm quân ra trận, tối 30 tết lên đờng, hẹn ngày mồng 7 tết

sẽ mở tiệc ăn mừng thắng lợi ở kinh thành Thăng Long

Quân Tây Sơn ra đến sông Gián, quân giặc trấn thủ ở đó tan

vỡ, toán quân Thanh đi do thám bị bắt sống hết Nửa đêm mồng

3 tết Kỉ Dậu (1789), vua Quang Trung tới Hà Hồi, Thợng Phúc, lặng

lẽ vây kín thành Quân giặc bấy giờ mới biết, rụng rời sợ hãi xinhàng

Mờ sáng ngày mồng 5 tết, quân Tây Sơn dàn trận "chữ nhất"tiến sát đồn Ngọc Hồi Quân Thanh chống cự không nổi, bỏ chạytán loạn, giẫm đạp lên nhau mà chết Tớng giặc là Sầm Nghi Đốngphải thắt cổ tự tử Phía đông thành Thăng Long, vua Quang Trungnghi binh dồn giặc xuống đầm Mực, cho voi giày đạp khiến quângiặc kinh hồn bạt vía, chết nh ngả rạ Giữa tra hôm ấy, quân TâySơn tới thành Thăng Long Tổng đốc Tôn Sĩ Nghị đang vui yếntiệc, nghe tin cấp báo, sợ mất mật Tớng sĩ chen chúc, giẫm đạp lênnhau chạy trốn về nớc Vua Lê Chiêu Thống cũng hốt hoảng chạy trốnsang Trung Quốc Quân Tây Sơn toàn thắng trớc sự đại bại củaquân Thanh

đề số 21

Hình ảnh ngời anh hùng dân tộc Quang Trung - Nguyễn Huệ

qua văn bản Hoàng Lê nhất thống chí, Hồi thứ mời bốn.

I Tìm hiểu đề

- Kiểu bài : Nghị luận văn học

- Yêu cầu : Phân tích, miêu tả hình tợng ngời anh hùng dân tộcNguyễn Huệ qua đoạn trích hồi thứ mời bốn

II Dàn ý

A Mở bài

- Trong lịch sử các triều đại Việt Nam, Quang Trung là một vịvua văn võ toàn tài, có công lao lớn trong sự nghiệp đánh đuổigiặc ngoại xâm

- Nhân vật lịch sử đó đã đi vào văn chơng nh một hình ảnh

đẹp Đoạn trích Hồi thứ mời bốn, Hoàng Lê nhất thống chí đã làm

toát lên vẻ đẹp hào hùng của ngời anh hùng áo vải trong chiến cônglẫy lừng đại phá quân Thanh

B Thân bài

1 Quang Trung là một vị vua yêu nớc thơng dân

a) Nếu Lê Chiêu Thống là một ông vua hèn hạ, sẵn sàng bán nớc

để cứu vãn cái ngai vàng sắp sụp đổ của mình thì Quang Trung

là một vị vua đầy khí phách Khi nghe tin quân Thanh kéo sangthôn tính nớc ta, vua Quang Trung "giận lắm, liền họp các tớng sĩ,

định thân chinh cầm quân đi ngay"

b) Khi nói chuyện với quân lính, ông khẳng định chủ quyềncủa dân tộc "đất nào sao ấy", chỉ rõ tội ác và âm mu xâm lợc

của giặc, nêu cao truyền thống đánh giặc giữ nớc của dân tộc ta

từ thời Bà Trng, kêu gọi tớng sĩ "đồng tâm hiệp lực để dựng nêncông lớn"

Chỉ vài chi tiết nhỏ, tác giả đã gợi mở cho ngời đọc nhận rõ tấclòng của một vị vua vì nghĩa lớn

2 Vua Quang Trung là ngời có trí tuệ sáng suốt, có tầm nhìn xatrông rộng

a) Ông rất sáng suốt trong việc nhận định thời cuộc Ông khôngchỉ tính sẵn "phơng lợc tiến đánh" mà còn tính sẵn cả kế hoạchngoại giao sau khi chiến thắng để "dẹp việc binh đao"; sáng suốttrong việc xét đoán và dùng ngời, khen chê đúng ngời đúng việc.Lời phủ dụ quân lính của ông nh một bài hịch ngắn, ý tứ chặtchẽ, sâu xa, có tác dụng khích lệ lòng yêu nớc của nghĩa quân.b) Quang Trung đặc biệt sáng suốt, nhạy bén trong việc dùngbinh: Cuộc hành binh thần tốc do nhà vua chỉ huy cho đến nayvẫn làm chúng ta không khỏi kinh ngạc Chỉ trong 5 ngày, ông vừatuyển quân, vừa tổ chức đội ngũ, duyệt binh, vừa hành quân đi

bộ từ Huế ra Thăng Long Ông hoạch định trong 7 ngày sẽ vào ănmừng chiến thắng ở Thăng Long, nhng chỉ mới 5 ngày, quânThanh đã đại bại, quân Tây Sơn thắng lợi lẫy lừng Tài dụng binh

nh thần đã chứng tỏ tầm vóc trí tuệ phi thờng của ngời anh hùng

áo vải

3 Vua Quang Trung là ngời có ý chí, hành động mạnh mẽ, quyết

đoán Từ đầu đến cuối đoạn trích, ông luôn là một con ngời hành

động, hành động quả quyết với ý chí quyết tâm cao

a) Từ khi nghe tin giặc kéo đến, chỉ trong vòng một tháng, nhàvua đã làm đợc biết bao nhiêu việc : "tế cáo trời đất", lên ngôi vua,hành quân đánh giặc

b) Mới khởi binh đánh giặc đã hẹn chắc ngày mừng chiếnthắng

c) Quang Trung là một vị anh hùng lẫm liệt trong chiến trận

a) Không chỉ ra trận trên danh nghĩa để khích lệ ba quân,hoàng đế Quang Trung thân chinh cầm quân xông pha chốn tênbay đạn lạc Ông là một vị tổng chỉ huy trực tiếp trên chiến trờng:vừa vạch kế hoạch tác chiến, vừa tổ chức quân sĩ, tự mình thốnglĩnh một đạo quân, một mũi tiến công, thân chinh chinh cỡi voi đi

đốc thúc, xông lên phía trớc Đối lập với Lê Chiêu Thống đê hèn, một

vị hoàng đế quyết hi sinh tính mạng để giành lại vận mệnh dântộc là một hình ảnh cao đẹp về sự quên mình vì nghĩa lớn

b) Hình ảnh Quang Trung cỡi voi xông pha giữa trận mạc, áo bàosạm khói súng, thống soái ba quân hiệp đồng tiến đánh tứ phíathành Thăng Long khiến quân giặc kinh hồn bạt vía bỏ chạy tháomạng là một hình ảnh đầy chất thơ

c) Khung cảnh chiến trờng với khí thế thừa thắng tiến côngrộng khắp của quân Tây Sơn càng tôn lên vẻ đẹp của vị tổng

chỉ huy tài giỏi, anh hùng.

C Kết bài

- Vua Quang Trung trong đoạn trích là hình ảnh ngời sáng củamột vị anh hùng, tiêu biểu cho sức mạnh quật cờng của dân tộcViệt Nam

- Hình tợng vua Quang Trung để lại trong lòng chúng ta niềm tựhào về truyền thống đấu tranh bất khuất chống ngoại xâm củanhân dân ta, cho ta thêm yêu thêm quý và biết ơn những ngời đã

- Kiểu đề : Nghị luận kết hợp với bộc lộ cảm xúc

- Yêu cầu : Nêu đợc những cảm xúc và suy nghĩ cuả em về tínhcách, phẩm chất của nhân vật Quang Trung và nghệ thuật xâydựng nhân vật của tác giả

- Để thực hiện đợc yêu cầu trên cần phải :

1 Xác định các đặc điểm của nhân vật Quang Trung

2 Nêu, phát biểu cảm nghĩ qua từng đặc điểm

3 Nêu nghệ thuật xây dựng nhân vật của tác giả

(Xem thêm dàn ý đề số 21)

đề số 23

Dựa vào văn bản Hoàng Lê nhất thống chí, Hồi thứ mời bốn, kết

hợp sử dụng yếu tố miêu tả nội tâm, em hãy đóng vai vua QuangTrung kể lại chuyện đánh bại giặc Thanh xâm lợc

Bài làm

Năm ta kéo quân ra Bắc lần thứ hai để bắt Vũ Văn Nhậm, sợ

thanh thế Tây Sơn, sau khi ta rút về Phú Xuân, Lê Chiêu Thống hènhạ sang cầu cứu triều đình Mãn Thanh Giặc Thanh chỉ đợi cóthế, ồ ạt kéo sang, nhân cơ hội này muốn thôn tính nớc ta làmquận, huyện Đợc tin, ta vô cùng căm giận Ta căm lũ giặc tham tàn,

độc ác ; giận lũ vua quan bù nhìn bán rẻ đất nớc Lòng ta nh lửa

đốt, đứng ngồi không yên Ta liền bàn bạc với tớng sĩ định thânchinh cầm quân đi ngay Nhng lúc này lòng dân cha yên, ta đànhnghe theo lời khuyên của quần thần, tế cáo trời đất, lên ngôi hoàng

đế rồi mới hạ lệnh xuất quân

Xong xuôi mọi việc, ta đại hội binh mã thuỷ bộ, sắp sẵn kếhoạch tiến đánh, mở cuộc duyệt binh, an ủi và kêu gọi binh sĩ

đoàn kết đánh đuổi giặc ngoại xâm, mở tiệc khao quân, chiathành 5 đạo, thân hành cầm quân ra trận Tối 30 tết lên đờng,

thời điểm mà quân giặc chủ quan nhất Ta hẹn chắc chắn với ớng sĩ là ngày mồng 7 tết sẽ dẫn đại quân vào mở tiệc ăn mừngthắng lợi giữa kinh thành Thăng Long.

t-Quân ta ra đến sông Gián, binh lính giặc trấn thủ ở đó tan vỡ.Toán quân Thanh đi do thám bị bắt sống hết Nửa đêm mồng 3tết Kỉ Dậu (1789), quân tiến tới Hà Hồi, Thợng Phúc, lặng lẽ vâykín thành, bắc loa gọi vào trong Chỉ đến lúc đó, quân giặc mớibiết, rụng rời sợ hãi xin hàng, bao nhiêu lơng thực khí giới đều bịquân ta tịch thu

Mờ sáng mồng 5 tết, quân tiến sát đồn Ngọc Hồi Ta truyềnlệnh lấy sáu chục tấm ván, cứ ghép liền 3 tấm làm một bức, bênngoài lấy rơm dấp nớc phủ kín, cứ mời ngời khiêng một bức dànthành trận chữ "nhất"

Nhân gió bắc, quân Thanh bèn dùng ống phun khói lửa ra đểtiêu diệt quân ta nhng không ngờ trời lại đổi gió nam thiêu đốt lạibọn chúng Quân Thanh chống cự không nổi, bỏ chạy tán loạn,giẫm đạp lên nhau mà chết Tớng giặc là Sầm Nghi Đống phải thắt

cổ tự tử Lờng trớc rằng thế nào quân Thanh cũng tìm lối chạytrốn, ta bèn sai một toán quân theo bờ đê Yên Duyên kéo lên, mở cờgióng trống đánh nghi binh ở phía đông Quân Thanh tháo chạytrông thấy lại càng hoảng sợ bèn tìm lối tắt theo đờng Vịnh Kiều

Ta lại cho quân đón đờng, dồn giặc xuống đầm Mực, cho voi giày

đạp khiến quân giặc kinh hồn bạt vía, chết nh ngả rạ Giữa trahôm ấy, quân ta tới thành Thăng Long Tổng đốc Tôn Sĩ Nghị bấygiờ vẫn đang vui yến tiệc, nghe tin cấp báo, sợ mất mật, không kịpmặc áo giáp bỏ chạy Tớng sĩ chen chúc, giẫm đạp lên nhau đếnnỗi các cây cầu không chịu nổi đều bị đứt sập Sông Nhị Hà vìthế mà tắc nghẽn Lê Chiêu Thống cũng hốt hoảng chạy trốn sangTrung Quốc

Ta vô cùng sung sớng vì đã trả đợc món nợ nớc, rửa sạch vết nhơnô lệ Ta đờng hoàng dẫn quân vào kinh thành Thăng Long, mởtiệc khao quân mừng thắng lợi Hôm ấy vẫn đang ngày mồng 5Tết Kỉ Dậu

đề số 24

Từ văn bản Chị em Thuý Kiều, em hãy kể chuyện tài sắc chị em

Thuý Kiều bằng lời của mình

Bài làm

Vơng Ông và Vơng Bà sinh đợc hai cô con gái đầu lòng vô cùng

xinh đẹp Cô chị tên là Thuý Kiều, cô em tên là Thuý Vân Cả hainàng vóc dáng mảnh mai, thanh tú nh cây hoa mai; tinh thầntrắng trong, tinh khiết nh tuyết Mỗi ngời đẹp một vẻ, không aigiống ai Vẻ đẹp của họ đạt đến mức lí tởng, hoàn mĩ, trọn vẹnmời phân vẹn mời, tởng nh không còn gì có thể đẹp hơn

Trớc hết nói về Thuý Vân Thuý Vân đẹp một vẻ đẹp phúc hậu,

đoan trang, quý phái hơn ngời Khuôn mặt nàng đầy đặn, ngâythơ, trong sáng nh trăng rằm ; nét lông mày cong, đậm; miệng cờitơi nh hoa nở ; tiếng nói trong trẻo nh ngọc rung ; mái tóc đen óng,mợt mà hơn mây ; làn da trắng mịn màng hơn tuyết Nét nào ởnàng cũng hoàn hảo hơn những vẻ đẹp vốn có trong trời đất Thuý Vân đã đẹp thế, nhng Thuý Kiều còn đẹp hơn Cả tài vàsắc Thuý Kiều đều nổi bật hơn em Thuý Kiều đẹp "sắc sảomặn mà" Một vẻ đẹp nổi bật, có sức hấp dẫn, cuốn hút mạnh mẽngời khác Đôi mắt nàng trong biếc, xanh thăm thẳm nh làn nớcmùa thu dợn sóng Đôi lông mày thanh tú càng tôn thêm vẻ đẹp sâuthẳm của đôi mắt Đôi mắt ấy thể hiện cái sắc sảo của trí tuệ,

sự mặn mà của tâm hồn nàng Vẻ đẹp của nàng khiến hoa phải

"ghen" ghét vì thua sắc thắm, liễu phải đố kị vì kém xanh;khiến ngời ta ngẩn ngơ, nghiêng nớc nghiêng thành

Không chỉ đẹp, Kiều còn rất có tài Vốn sinh ra, Thuý Kiều đã

là một cô gái tài giỏi thông minh Theo quan niệm thẩm mỹ phongkiến, ngời tài là ngời hội đủ cả bốn khả năng : cầm, kỳ, thi, hoạ.Thuý Kiều là ngời tài theo đúng nghĩa đó Nàng biết làm thơ, vẽtranh, biết ca ngâm, thành thạo âm nhạc và đặc biệt ở lĩnh vựcnào cũng xuất sắc hơn ngời Nàng thuộc lòng các cung bậc âmthanh ngón đàn điêu luyện Tự tay nàng đã soạn thảo một bảnnhạc có tên là "Bạc mệnh" nói về ngời phận mỏng, xấu số khiến ainghe cũng phải sầu não, buồn thơng rơi lệ

Gia đình Vơng Viên ngoại thuộc tầng lớp phong lu, nền nếp Hainàng thiếu nữ họ Vơng dù xuân xanh đã sắp đến tuổi lấy chồngnhng vẫn sống một cuộc sống yên bình, phẳng lặng, khuônphép : "Êm đềm trớng rủ, màn che - Tờng đông ong bớm đi vềmặc ai"

đề số 25

Vẻ đẹp của Thuý Kiều, Thuý Vân qua đoạn trích Chị em Thuý

Kiều.

Bài làm

Có thể nói, trong "Truyện Kiều", dới ngòi bút miêu tả bậc thầy

của thiên tài Nguyễn Du, mỗi nhân vật dù chính diện hay phảndiện đều hiện lên với một chân dung hết sức sinh động, gợi cảm

Đó là Kim Trọng "phong lu tài mạo tót vời", là Từ Hải "râu hùm hàm

én, mày ngài", là Mã Giám Sinh "mày râu nhẵn nhụi áo quần bảnh bao", là Hồ Tôn Hiến "lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình" Đặc

biệt, nổi bật trong số đó là bức chân dung chị em Thúy Kiều

Mở đầu đoạn trích "Chị em Thuý Kiều", Nguyễn Du giới thiệu

khái quát về hai chị em Thuý Kiều Lời giới thiệu cũng chính là mộtlời ca ngợi :

" Mai cốt cách, tuyết tinh thần Mỗi ngời một vẻ, mời phân vẹn mời".

Bằng bút pháp ớc lệ, tác giả đã gợi tả vẻ đẹp duyên dáng, thanhcao, trong trắng của ngời thiếu nữ Đó là vẻ đẹp của "cốt cách",dáng vẻ thanh tú nh cành mai ; là vẻ đẹp của "tinh thần" trong

trắng, thanh khiết nh tuyết Câu thơ : "Mỗi ngời một vẻ, mời phân

vẹn mời" đã khẳng định sự hoàn mĩ, hơn ngời của hai nàng và ý

thức lý tởng hoá cao độ vẻ đẹp ngời con gái của nhà thơ

Sau lời giới thiệu chung, lẽ ra theo đúng trật tự nghi lễ phongkiến, tác giả phải giới thiệu Thuý Kiều trớc Nhng ở đây, Nguyễn

Du lại bắt đầu bằng việc gợi tả vẻ đẹp Thuý Vân :

Vân xem trang trọng khác vời Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang

Hoa cời ngọc thốt đoan trang Mây thua nớc tóc, tuyết nhờng màu da.

Nguyễn Du đã sử dụng những hình ảnh thiên nhiên có vẻ đẹp

đặc biệt trong trắng, rực rỡ, vững bền để miêu tả vẻ đẹp của

Thuý Vân nh: khuôn trăng, hoa cời, ngọc thốt, mây tuyết Nhà

thơ nhấn mạnh tính chất "trang trọng, đoan trang" của vẻ đẹpThuý Vân Khuôn mặt nàng đầy đặn, phúc hậu tựa trăng rằm ;lông mày cong, đậm ; miệng cời tơi nh hoa nở ; tiếng nói trongtrẻo nh ngọc rung; mái tóc đen óng, mợt mà hơn mây, làn da trắngmịn màng hơn tuyết Nét nào ở Thuý Vân cũng hoàn hảo hơnnhững vẻ đẹp vốn có trong thiên nhiên, trời đất Nhng điều quantrọng là, vẻ đẹp ấy luôn tạo đợc sự hoà hợp, êm ấm với xung quanh,báo trớc một cuộc đời bằng phẳng, suôn sẻ Chỉ với 4 câu thơ,Nguyễn Du đã vẽ nên một chân dung Thuý Vân với những dự cảm

về số phận nhân vật

Thuý Vân đã đẹp, nhng Thuý Kiều còn đẹp hơn Để thể hiện

vẻ đẹp, tài năng của nàng Kiều, tác giả đã dùng đến 12 câu thơ :

Kiều càng sắc sảo mặn mà

So bề tài sắc lại là phần hơn

Làn thu thuỷ, nét xuân sơn Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh Một hai nghiêng nớc, nghiêng thành

ấn tợng chung về bức chân dung này là vẻ đẹp "sắc sảo mặnmà" - một vẻ đẹp nổi bật, có sức hấp dẫn, cuốn hút mạnh mẽ Nếumiêu tả Thuý Vân, Nguyễn Du đã dừng ở nhiều chi tiết trên khuônmặt nàng, thì ngợc lại, khi tả Thuý Kiều tác giả chỉ tập trung vào

đôi mắt Đôi mắt là phần gợi cảm nhất, phần hồn của khuôn mặt.

Đôi mắt thể hiện sự tinh anh của trí tuệ Đôi mắt Kiều đợc ví nhlàn nớc mùa thu biếc xanh thăm thẳm Nét lông mày thanh tú càngtôn thêm vẻ đẹp sâu thẳm của đôi mắt Nguyễn Du đã thực sựcông phu, tinh vi trong việc đặc tả đôi mắt - nơi thể hiện cáisắc sảo của trí tuệ, cái mặn mà của tâm hồn Thuý Kiều Bằng sự

lựa chọn đó, thi hào đã làm nổi bật chân dung nhân vật mà ôngtrân trọng và yêu thơng nhất.

Vẻ đẹp của Thuý Vân khiến mây "thua", tuyết "nhờng", nhng

vẻ đẹp của Kiều thì khiến hoa phải "ghen", liễu phải "hờn" Tuy là

ớc lệ, nhng những hình ảnh trên cũng đủ gợi cho ngời đọc ấn tợngmạnh mẽ về vẻ đẹp của một giai nhân tuyệt thế

Không chỉ đẹp, Kiều còn rất tài :

Sắc đành đòi một, tài đành hoạ hai

Thông minh vốn sẵn tính trời Pha nghề thi hoạ, đủ mùi ca ngâm

Cung thơng, làu bậc ngũ âm Nghề riêng ăn đứt Hồ cầm một trơng

Khúc nhà tay lựa nên chơng Một thiên "bạc mệnh" lại càng não nhân".

Theo quan niệm thẩm mỹ phong kiến, ngời tài là ngời hội đủ cảbốn khả năng: cầm, kỳ, thi, hoạ Nếu vậy, có thể nói tài năng ở Kiều

đã đạt tới mức lý tởng theo quan niệm ấy Nàng biết làm thơ, vẽtranh, biết ca ngâm, thành thạo âm nhạc và đặc biệt ở lĩnh vựcnào cũng xuất sắc hơn ngời Tài thơ của nàng khiến cho Đạm Tiênphải thốt khen :

Ví đem vào tập Đoạn trờng Thì treo giải nhất chi nhờng cho ai.

Tài đàn của nàng làm cho chàng Kim, một con ngời "vào trong

phong nhã, ra ngoài hào hoa" cũng phải "ngơ ngẩn" Khúc "Bạc

mệnh" do chính nàng soạn làm cho ngời nghe buồn thơng rơi lệ.Tiếng đàn ấy cũng chính là tiếng lòng của một trái tim nhạy cảm,

đa sầu, đa cảm

Có thể nói, vẻ đẹp của Kiều là sự kết hợp hài hoà giữa sắc vàtài Vẻ đẹp hoàn hảo "mời phân vẹn mời" khiến tạo hoá cũng phảighen ghét Trong quan niệm xa, vẻ đẹp thiên nhiên vốn đợc xem làchuẩn mực, là thớc đo vẻ đẹp con ngời Đến Nguyễn Du, chuẩnmực đó dờng nh quá chật hẹp so với vẻ đẹp của con ngời Thế nên

ông mới miêu tả sự đố kị của tạo vật trớc vẻ đẹp nàng Kiều ("hoaghen", "liễu hờn") Đó cũng chính là sự sắc sảo của Nguyễn Du Sự

đố kị của thiên nhiên dự báo một cuộc đời đầy sóng gió, giông bão

đang đón đợi Kiều Khúc "Bạc mệnh" ai oán đợc phổ bởi chínhtay nàng giữa tuổi thanh xuân tơi đẹp nhất báo hiệu một sốphận éo le, đau khổ của kiếp hồng nhan Bởi vậy miêu tả vẻ đẹpcủa chị em Thuý Kiều, Nguyễn Du qua đó còn muốn gợi tả tínhcách, dự báo số phận, thân phận của mỗi ngời sau này

Trình tự miêu tả nhân vật của Nguyễn Du mang đầy dụng ý.Trớc hết tác giả miêu tả Thuý Vân - một bức chân dung đẹp tởngkhông còn vẻ đẹp nào hoàn hảo hơn Đến Thuý Kiều, mặc dù cũnggợi tả bằng vài hình ảnh ớc lệ và đặc tả đôi mắt, tài năng "vốn

sẵn tính trời" của nàng, thế nhng dờng nh bức chân dung ThuýVân đã trở nên khiêm nhờng trớc bức hoạ nàng Kiều Đó là nghệthuật đòn bẩy, "hoạ mây lẩy trăng" đầy tài tình của tác giả Mặtkhác, gợi tả tài sắc chị em Thuý Kiều, Nguyễn Du trân trọng, đềcao vẻ đẹp toàn vẹn, lí tởng của con ngời - tác phẩm nghệ thuậthoàn hảo nhất của tạo hoá Nó mang đậm cảm hứng ngỡng mộ, ngợi

ca của thi hào Nguyễn Du

Nhân vật là hình thức khái quát đời sống, là nơi bộc lộ quan

điểm của nhà văn về con ngời Nhân vật Thuý Vân, Thuý Kiềukhông chỉ chuyển tải đợc những chức năng ấy, mà cao hơn đã trởthành điển hình nghệ thuật, chuẩn mực của văn học trung đại.Liệu còn bức chân dung nào "đoan trang" trong sáng hơn ThuýVân, đẹp và tài năng hơn Thuý Kiều?

đề số 26

Có ý kiến cho rằng, Cảnh ngày xuân là một trong những bức

tranh đẹp vào loại bậc nhất Truyện Kiều Em có đồng ý với ý kiến

này không? Cảm nghĩ của em sau khi đọc đoạn trích

Tìm hiểu đề

- Kiểu đề : Nghị luận kết hợp với miêu tả, bộc lộ cảm xúc

-Yêu cầu :

Đánh giá chung vẻ đẹp, giá trị của bức tranh ngày xuân

Phân tích đoạn trích, qua đó bộc lộ cảm xúc, nhận xét củariêng em về giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn trích

Bài làm

Trong thơ xa, thiên nhiên không chỉ là trung tâm của cái đẹp

mà còn là nơi gửi gắm tâm sự, t tởng, tình cảm của thi nhân Với

Truyện Kiều bất hủ, thi hào Nguyễn Du đã giành đến 222 câu

miêu tả thiên nhiên Ai đã từng yêu Truyện Kiều không thể không

nhớ, không yêu bộ tứ bình xuân, hạ, thu, đông bằng thơ tuyệt

đẹp đợc đan cài trong tác phẩm :

Mùa xuân :

Cỏ non xanh tận chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Mùa hạ :

Dới trăng quyên đã gọi hè

Đầu tờng lửa lựu lập loè đâm bông

Bây giờ chúng ta thử đi vào Cảnh ngày xuân, nơi diễn ra cuộc

du xuân của ba chị em Thuý Kiều Đoạn trích mở đầu bằng khung

cảnh rất đặc trng của mùa xuân : Bầu trời rực rỡ ánh sáng; trêncao, từng đàn chim én bay liệng nhịp nhàng Hình ảnh "con én

đa thoi" vừa gợi sự trôi chảy của thời gian (thời gian thấm thoắt nhchiếc thoi dệt vải, ngày xuân thoắt đến rồi sẽ thoắt qua) ; vừa gợikhông gian (những cánh én rộn ràng bay liệng nh thoi đa giữa bầutrời trong sáng)

Nhng có lẽ cái thần thái tuyệt đẹp của mùa xuân nằm ở 2 câuthơ :

"Cỏ non xanh tận chân trời

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa"

Trớc mắt ta mở ra một không gian mênh mông trải rộng tới chântrời Trên cái nền xanh tơi sáng vô tận của cỏ non, nhà hoạ sĩ ngôn

từ điểm xuyết vài bông lê trắng muốt Vẻ đẹp của mùa xuân đợcgợi lên với tất cả sự mới mẻ, tinh khôi, thanh khiết, giàu sức sống.Nguyễn Du quả là bậc thầy về khả năng sử dụng ngôn ngữ Trongthơ ông, tiếng Việt không chỉ giàu, đẹp, trong sáng mà còn hếtsức tinh tế, gợi cảm Bốn câu thơ đầu đã phác hoạ một bức tranhthiên nhiên diễm lệ và tơi sáng Cảnh sắc mùa xuân của thiênnhiên đất trời hoà hợp tuyệt đẹp với lòng ngời, với cuộc sống conngời :

Thanh minh trong tiết tháng ba

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh

Gần xa nôn nức yến anh

Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân

Dập dìu tài tử giai nhân

Ngựa xe nh nớc, áo quần nh nêm

Khung cảnh lễ hội thật tng bừng, náo nhiệt Tiết thanh minh,khí trời mát mẻ, trong trẻo ; ngời ngời đi viếng thăm, sửa sang phần

mộ để tởng nhớ ngời thân đã khuất và du xuân thởng ngoạn Từng

đoàn ngời nhộn nhịp, nô nức kéo nhau đi, ríu rít nh chim oanhchim én mùa xuân Thanh minh cũng là dịp hội ngộ của tuổi thanh

xuân Những ngời trẻ tuổi, nam thanh nữ tú, trai tài gái sắc "ngựa

xe nh nớc, áo quần nh nêm" dập dìu gặp gỡ, hẹn hò Một không

khí đông vui, náo nức Một mùa vui đang bao trùm cả đất trời, cảnhân gian

Nhng tiệc vui nào rồi cũng đến hồi kết thúc Những ngời tảo

mộ đang hoàn thành nốt phần việc cuối cùng của mình là rải vàngmã, đốt hoá vàng tiền để gửi xuống cho ngời thân đã khuất theotục lệ :

Ngổn ngang gò đống kéo lên

Thoi vàng vó rắc, tro tiền giấy bay.

Ngày dần tàn Mặt trời đã chênh chếch phía tây Cùng với hoànghôn của cảnh vật, lòng ngời dờng nh cũng đang chìm trong mộtcảm xúc, một trạng thái bâng khuâng khó tả :

Chị em thơ thẩn dan tay ra về

Bớc dần theo ngọn tiểu khê

Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh

Nao nao dòng nớc uốn quanh Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

Trong văn chơng, hình ảnh hoàng hôn, chiều tà thờng gợi lêncảm giác buồn thơng, tàn tạ, thê lơng Cuộc du xuân thởng cảnhvừa náo nức, tng bừng là thế giờ đã lặng lẽ chìm vào cô tịch Tâmtrạng con ngời không khỏi lu luyến, bâng khuâng, hụt hẫng Gammàu tơi sáng rực rỡ của bức tranh mùa xuân đến đây đợc thaybằng màu nhạt nhoà của nắng chiều bảng lảng Cảnh vật vẫn

đẹp, vẫn nên thơ với "dòng nớc uốn quanh", "nhịp cầu nho nhỏ"

nh-ng đã thiếu vắnh-ng đi rất nhiều hơi thở của con nh-ngời Bớc chân thơthẩn trên dặm đờng về của chị em Kiều nh có cái gì đó giăngmắc, khó nói Các từ láy "tà tà", "thanh thanh", "nao nao" khôngchỉ gợi tả cảnh vật, gợi cảm giác nuối tiếc về ngày vui trôi mau màcòn linh cảm một điều gì đó không mấy tốt lành sắp xảy ratrong tâm hồn đầy nhạy cảm của Thuý Kiều

Có thể thấy, phong cảnh thiên nhiên trong Truyện Kiều nói chung và "Cảnh ngày xuân" nói riêng có những điểm khác với

"thiên nhiên truyền thống" trong thơ ca á Đông xa Cảnh ở đâykhông tĩnh tại mà thờng đợc mở ra theo không gian, thời gian, theobớc chân, cái nhìn, cảm xúc của con ngời Do vậy, cảnh ấy "thật"hơn, có hồn hơn

Nh vậy, có thể nói, "Cảnh ngày xuân" là một trong những bức tranh thiên nhiên đẹp nhất "Truyện Kiều" Bức hoạ thiên tài gồm hai

mảng màu vừa tơng phản vừa hài hoà Sáng xuân tinh khôi náonức và chiều tà bảng lảng gợi những liên tởng xa xôi về số phậncuộc đời nhân vật chính - Thuý Kiều Cảnh sắc ấy gắn với thángngày thanh xuân trong sáng, êm đềm của nàng Cuộc du xuân là

sự kiện mở màn cho cuộc đời thiếu nữ phong lu và xuân sắc củaThuý Kiều Cũng chính nơi này, nàng sẽ gặp định mệnh cuộc đời

và tình yêu buổi ban đầu đầy mê say, để rồi sau đó không baogiờ còn gặp lại phút thanh thiên dạo gót vô t thời thiếu nữ

Đoạn thơ để lại trong em bao niềm vui xen lẫn nỗi tiếc nuối xót

xa Một nàng Kiều tài hoa, xinh đẹp và đáng yêu nh thế, một khởi

đầu cuộc đời đẹp đẽ, êm đềm nh thế lại kết thúc bằng một chuỗinhững đau khổ đoạn trờng suốt mời lăm năm lu lạc Trong lòng emvọng lên một câu hỏi lớn : Làm thế nào để mùa xuân ở lại mãi vớicuộc đời một con ngời ?