TIET 111 HOI THOAI

 Lượt lời hội thoại - Có 2 lần bé Hồng im lặng * Để giữ lịch sự, cần tôn trọng lượt khi đến lượt lời của mình lời của người khác, tránh nói tranh,  Thể hiện thái độ cắt lời hoặc chêm v[r]

CHUYỆN KỂ

 Chuyện kể, một danh tướng có lần đi ngang qua

trường học cũ của mình, liền ghé vào thăm Ông gặp lại người thầy từng dạy mình hồi nhỏ và kính cẩn

thưa:

 - Thưa thầy , thầy còn nhớ con không? Con là…

 Người thầy giáo già hoảng hốt:

 - Thưa ngài , ngài là…

 - Thưa thầy , với t hầy , con vẫn là đứa học trò cũ Con

có được những thành công hôm nay là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào…

 ? Hãy xác định vai xã hội của hai nhân vật tham gia cuộc thoại trên?

Đáp án:

 - người thầy: vai trên

 - ông tướng: vai dưới

 - người thầy: vai dưới

 - ông tướng: vai trên

Hội thoại

Vai xã hội

Theo tuổi tác, thứ bậc trong gia đình và XH Tùy theo mức độ quen biết, thân tình

Vị trí của người tham gia hội thoại với người khác trong cuộc thoại

TIẾT : 111

- Bộ Hồng khụng cắt lời của người

cụ khi người cụ đang núi

Bài tập tỡnh huống: Trong cỏc tỡnh huống sau người con đó phạm vào cỏch núi nào?

1 Cha mẹ đang bàn bạc với nhau

về vấn đề kinh tế trong gia đình.

Ng ời con ngồi gần đó nói xen vào câu chuyện của cha mẹ khiến cha mẹ rất bực mình

2 - Dạo này, bố thấy điểm môn

Anh của con hình nh ch a đ ợc tốt lắm Sắp thi rồi, con cần cố gắng hơn nữa Hay là con sang

Ông Nam ch a nói hết câu, B c ắ

đã vùng vằng đứng dậy và làu bàu:

- Thôi, bố đừng nói đến chuyện học hành của con nữa!

leo

Núi cắt lời

Một hụm cụ tụi gọi tụi đến bờn cười hỏi:

- Hồng! Mày cú muốn vào Thanh Hoỏ chơi với mẹ mày khụng? (…) Nhận ra những ý nghĩ cay độc trong giọng núi và nột mặt rất kịch của cụ tụi kia, tụi cỳi đầu khụng đỏp … Nhưng đời nào tỡnh thương yờu và lũng kớnh mến mẹ tụi lại bị những rắp tõm tanh bẩn xõm phạm đến (…)

Tụi cũng đỏp lại cụ tụi:

- Khụng! Chỏu khụng muốn vào Cuối năm thế nào mợ chỏu cũng về.

Cụ tụi hỏi luụn, giọng vẫn ngọt:

- Sao lại khụng vào? Mợ mày phỏt tài lắm, cú như dạo trước đõu!

… Cụ tụi liền vỗ vai tụi cười mà núi rằng:

- Mày dại quỏ, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vỏ sắm sửa chovà thăm em bộ chứ.

(…) Tụi cười dài trong tiếng khúc, hỏi cụ tụi:

- Sao cụ biết mợ con cú con?

( …)

Cụ tụi bỗng đổi giọng, lại vỗ vai, nhỡn vào mặt tụi, nghiờm nghị:

- Vậy mày hỏi cụ Thụng – tờn người đàn bà họ nội xa kia – chỗ ở của mợ mày, rồi đỏnh giấy cho mợ mày, bảo dự sao cũng phải

về Trước sau cũng một lần xấu, chó nhẽ bỏn xới mói được sao?

Tỏ sự ngậm ngựi thương xút thầy tụi, cụ tụi lại chập chừng tiếp:

- Mấy lại rằm thỏng tỏm này là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về dự sao cũng đỡ tủi cho cậu mày, và mày cũng cũn phải cú họ, cú hàng, người ta hỏi đến chứ?

Núi đỳng lượt lời, khụng ngắt lời người khỏc là

thể hiện sự lắng nghe, thấu hiểu, tụn trọng

người tham gia hội thoại.

Cú những trường hợp, người núi bỏ lượt lời ( im

lặng ) như một cỏch biểu thị thỏi độ.

Bài tập trắc nghiệm: Chọn đáp án đúng nhất cho câu hỏi

d ới đây.

 Thế nào là hành vi “c ớp lời ” (xét theo cách

hiểu về l ợt lời) ?

* Để giữ lịch sự, cần tôn trọng lượt lời của người khác, tránh nói tranh, cắt lời hoặc chêm vào lời người khác.

* Nhiều khi, im lặng khi đến lượt lời của mình cũng là một cách biểu thị thái độ

Nhân vật Tính cách Chị Dậu

Cai lệ

Người nhà

lí trưởng Anh Dậu

Thông minh, tháo vát, sắc sảo, biết mình biết người …

Hống hách, tàn bạo, lỗ mãng

A dua, ăn theo Yếu đuối, nhút nhát …

Tiết 111 Hội thoại (tiếp theo)

Lý do (b)

Cố làm cho mẹ vui, khoe

sự tháo vát nên nói nhiều, giọng hồn nhiên

Sợ

hói,

đau

đớn, nên nói ít, nói ngắn

Đau đớn vì sắp mất con nên hầu

nh không nói, nói rất ít

Nói nhiều, nói dài

để thuyết phục con

Tô đậm nỗi bất hạnh của một đứa

Sự hồn nhiên, ngây thơ, hiếu thảo của đứa

7

Lần 1 2

Lí

do tâm trạng xúc động,

ngẹn ngào tr ớc tấm lòng của em mình

ngỡ ngàng, hãnh diện sau đó

là xấu hổ

Bài tập trắc nghiệm: Chọn đáp án đúng nhất cho mỗi câu hỏi d ới đây.

mặc dù đến l ợt mình ?

Khóc là nhục Rên, hèn Van yếu đuối

Và dại khờ là những lũ người câm Trên đường đi như những bóng âm thầm Nhận đau khổ mà gởi vào im lặng.

(Liên hiệp lại)

* Theo em, mỗi nhận xét trên đúng trong những trường hợp nào?

Häc sinh th¶o luËn

- Khi nµo im lÆng lµ vµng ?

- Khi nµo im lÆng lµ hÌn nh¸t?

- Im lặng là vàng -> khi cần im lặng để giữ bí mật để thể hiện tôn

trọng ng ời khác, để đảm bảo sự tế nhị khi giao tiếp

với một số hoàn cảnh khác nhau:

 Tuyệt đối không nói chuyện riêng hay ngắt lời người nói

vì ngắt lời người đối thoại thường là yếu tố nhanh nhất phá hỏng cuộc nói chuyện Một người nghe tốt phải biết dành thời gian cho người khác bày tỏ ý kiến cá nhân

Khi muốn nói điều gì, hãy đợi người nói nói dứt câu và dừng trong giây lát

 Nếu có gì không rõ hoặc không chắc chắn đừng ngần ngại nhờ họ nhắc lại hoặc diễn đạt rõ hơn

 Nhiều người mắc tật nói dai, nói dài, nói luyên thuyên, nếu bạn không thích tất nhiên có thể tìm cách ngắt lời khéo léo Tuy nhiên, cách hữu hiệu nhất để phá vỡ thói quen ngắt lời là xin lỗi Mỗi khi ngắt lời ai bạn hãy xin lỗi ngay, và sau vài lần như thế bạn sẽ cẩn thận hơn khi

CHUYỆN KỂ

 Chuyện kể, một danh tướng có lần đi ngang qua

trường học cũ của mình, liền ghé vào thăm Ông gặp lại người thầy từng dạy mình hồi nhỏ và kính cẩn

thưa:

 Người thầy giáo già hoảng hốt:

 - Thưa ngài, ngài là…

 - Thưa thầy, với thầy, con vẫn là đứa học trò cũ Con

có được những thành công hôm nay là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào…

* Cả hai nhân vật trong câu chuyện đều ngắt lời người đối thoại Như thế có bất lịch sự không? Vì sao?

DIÊM VƯƠNG THÈM ĂN THỊT

 Trên dương thế, có một con lợn bị đem ra giết thịt Hồn nó về kêu với Diêm Vương Diêm Vương hỏi:

 - Nỗi oan nhà ngươi như thế nào? Hãy nói rõ đầu

đuôi nghe!

 - Dạ! Họ bắt tôi làm thịt!

 - Được rồi, hãy khai rõ ràng Họ làm thịt như thế nào?

 - Dạ, trước hết họ trói tôi lại, đè ra chọc tiết Xong họ

đổ nước sôi lên mình tôi, cạo lông

 - Rồi sao nữa!

 - Cạo sạch rồi họ mổ ra, thịt tôi xé thành từng mảng, chặt nhỏ bỏ vào rổ Thế rồi…họ bắc chảo đổ mỡ vào, phi hành cho thơm, thêm mắm thêm muối, xào lên, …

I LƯỢT LỜI TRONG HỘI THOẠI:

Ghi nhớ :

* Trong hội thoại, ai cũng được nói

Mỗi lần có người tham gia hội thoại

nói được gọi là một lượt lời.

* Để giữ lịch sự, cần tôn trọng lượt

lời của người khác, tránh nói tranh,

cắt lời hoặc chêm vào lời người

-- Vẻ sơ đồ tư duy hệ thống kiến thức về Hội thoại

theo: Lựa chon trật tự

từ trong câu ( mục I.1, 2; mục II.1, 2)

Hướng dẫn HS tự

học