Sông ngòi nhi?u nh?ng ng?n.
Trang 1Đ?C ĐI?M Đ?A LÝ T?NH HÀ T?NH
Hà T?nh là t?nh thu?c vùng Duyên h?i B?c Trung b?, có to? đ? đ?a lý t? 17053'50" đ?
n 18045'40'' v? đ? B?c và 105005'50'' đ?n 106030'20'' kinh đ? Đông
Phía B?c giáp t?nh Ngh? An, phía Nam giáp Qu?ng Bình, phía Đông giáp bi?n Đông, phía Tây giáp v?i n??c C?ng hoà dân ch? nhân dân Lào T?nh Hà T?nh có di?n tích t? nhiên 6.054 km2, dân s? 1.288.513 ng??i
* Hành chính:
Hà T?nh có 12 đ?n v? hành chính c?p huy?n g?m 1 thành ph?, 1 th? xã và 10 huy?n v?i 259 xã, ph??ng và th? tr?n: Thành ph? Hà T?nh (t?nh l?), Th? xã H?ng L?nh, Huy?n C?
m Xuyên, Huy?n Can L?c, Huy?n Đ?c Th?, Huy?n H??ng Khê, Huy?n H??ng S?n, Huy?n K? Anh, Huy?n Nghi Xuân, Huy?n Th?ch Hà, Huy?n V? Quang, Huy?n L?c Hà
* Đ?a hình:
Hà T?nh n?m phía Đông dãy Tr??ng S?n có đ?a hình h?p và d?c nghiêng d?n t? Tây sang Đông Đ?a hình đ?i núi chi?m g?n 80% di?n tích t? nhiên, đ?ng b?ng có di?n tích nh?, b? chia c?t b?i các dãy núi, sông su?i, có 4 d?ng đ?a hình sau:
+ Núi trung bình u?n n?p kh?i nâng lên m?nh: Ki?u đ?a hình này t?o thành m?t dãy h?p n?m d?c theo biên gi?i Vi?t Lào, bao g?m các núi cao t? 1000 m tr? lên, trong đó có m?
t vài đ?nh cao trên 2000 m nh? Pulaleng (2711 m), Rào c? (2.335 m)
+ Núi th?p u?n n?p nâng lên y?u: Ki?u đ?a hình này chi?m ph?n l?n di?n tích c?a t?
nh có đ? cao d??i 1000 m, c?u trúc đ?a ch?t t??ng đ?i ph?c t?p
+ Thung l?ng ki?n t?o - xâm th?c: Ki?u đ?a hình này chi?m m?t ph?n di?n tích nh? nh?ng có nhi?u thu?n l?i cho s?n xu?t nông nghi?p Đ? cao ch? y?u d??i 300 m, bao g?m các thung l?ng sông Ngàn Sâu, n?m theo h??ng song song v?i các dãy núi, c?u t?o ch? y?u b?i các tr?m tích v?n b?, d? b? xâm th?c
+ Vùng đ?ng b?ng Hà T?nh n?m d?c theo ven bi?n v?i có đ?a hình trung bình trên d??i 3m, b? u?n l??n theo m?c đ? th?p ra c?a bi?n t? vùng đ?i núi phía Tây, càng v? phía Nam càng h?p Nhìn chung, đ?a hình t??ng đ?i b?ng ph?ng nh?t là vùng hình thành b?i phù
sa các sông su?i l?n trong t?nh, đ?t có thành ph?n c? gi?i t? th?t trung bình đ?n nh?
* Th?y h?:
Trang 2Sông ngòi nhi?u nh?ng ng?n Dài nh?t là sông Ngàn Sâu 131 km, ng?n nh?t là sông Cày 9 km; sông C? đo?n qua Hà T?nh giáp Ngh? An c?ng ch? có 37 km Sông ngòi Hà T?
nh có th? chia làm 3 h? th?ng:
+ H? th?ng sông Ngàn Sâu: có l?u v?c r?ng 2.061 km2; có nhi?u nhánh sông bé nh? sông Tiêm, Rào Tr?, Ngàn Tr??i
+ H? th?ng sông Ngàn Ph?: dài 86 km, l?u v?c 1.065 km2, nh?n n??c t? H??ng S?n cùng v?i Ngàn Sâu đ? ra sông La dài 21 km, sau đó h?p v?i sông Lam ch?y ra C?a H?i
+ H? th?ng c?a sông và c?a l?ch ven bi?n có: nhóm C?a H?i, C?a Sót, C?a Nh??ng, C?a Kh?u
Các h? đ?p ch?a trên 600 tri?u m3 n??c, cùng v?i h? th?ng Tr?m b?m Linh C?m, h? th?ng Sông La, Ngàn Sâu, Ngàn Ph? thì l??ng n??c ph?c v? cho sinh ho?t, công nghi?p và t??i cho cây tr?ng ? Hà T?nh là khá l?n
* Bi?n, b? bi?n:
Hà T?nh có b? bi?n dài 137 km Vùng bi?n Hà T?nh luôn có hai dòng h?i l?u nóng ?
m, mát l?nh ch?y ng??c, hoà tr?n vào nhau M?t dòng cách ven b? kho?ng 30 - 40km, dòng khác ? ngoài và sâu h?n
H?i đ?o: Cách b? bi?n Nghi Xuân 4km có hòn N?m, hòn L?p; ngoài kh?i C?a Nh??
ng có hòn Én (cách b? 5km), hòn B??c (cách b? 2km); ? nam K? Anh cách b? bi?n 4km có hòn S?n D??ng đ? cao 123m, xa h?n phía Đông có hòn Chim Ngoài ra Hà T?nh còn có 137
km b? bi?n có nhi?u c?ng và c?a sông l?n cùng v?i h? th?ng đ??ng giao thông khá t?t, r?t thu?n l?i cho giao l?u văn hoá phát tri?n kinh t? xã h?i
* Khí h?u:
N?m trong khu v?c nhi?t đ?i gió mùa, ngoài ra Hà T?nh còn ch?u ?nh h??ng c?a khí h?u chuy?n ti?p c?a mi?n B?c và mi?n Nam, v?i đ?c tr?ng khí h?u nhi?t đ?i đi?n hình c?a mi?n Nam và có m?t mùa đông giá l?nh c?a mi?n B?c, nên th?i ti?t, khí h?u r?t kh?c nghi?t Hàng năm, Hà T?nh có hai mùa rõ r?t:
Mùa m?a: M?a trung bình h?ng năm t? 2500 mm đ?n 2650 mm H? tu?n tháng 8, tháng 9
và trung tu?n tháng 11 l??ng m?a chi?m 54% t?ng l??ng m?a c? năm
Mùa khô: T? tháng 12 đ?n tháng 7 năm sau Đây là mùa n?ng g?t, có gió Tây Nam
Trang 3(th?i t? Lào) khô, nóng, l??ng b?c h?i l?n
* Giao thông:
- Đ??ng b?: Hà T?nh có 4 đ??ng qu?c l? ch?y qua và 27 tuy?n đ??ng t?nh l?, v?i t?ng chi?u dài 387 km N?u tính c? giao thông nông thôn, t?ng chi?u dài đ??ng b? trên đ?a bàn t?nh là 2.917 km
- Đ??ng s?t: Đ??ng s?t đi qua đ?a ph?n Hà T?nh dài 70 km (qua Đ?c Th?, V? Quang, H??ng Khê) Có nhi?u nhà ga hành khách và hàng hoá, thu?n l?i cho trao đ?i hàng hóa c?a các vùng dân c? lân c?n Tuy v?y, đ??ng giao thông t? các trung tâm kinh t? n?i vào đ??ng s?t còn thi?u, do đó phát huy tác d?ng c?a đ??ng s?t vào phát tri?n kinh t? còn h?n ch?