bài làm báo cáo cộng đồng BÌNH

Trong thời gian thực hành tìm hiểu về cồng đông và cùng người dân trao đổi giải quyết vấn đề nói trên thì ngoài những kiến thức học trên giảng đường thì Tôi đã sử dụng nhiều kỹ năng cơ b

Lời Nói Đầu

Sinh thời Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “ Học đi đôi với hành” Có

lẽ không ai trong chúng ta có thể phủ nhận về tầm quan trọng của công tác thực hành đối với mỗi sinh viên khi đang ngồi trên ghế nhà trường, và để thực hành tốt ngoài những kiến thức chung về sách vở thì chúng ta cần có những kỹ năng

cơ bản để thực hành

Nhận thấy được tầm quan trọng đó thì được sự giúp đỡ, tạo điều kiện của nhà trường cùng thầy cô trong tổ công tác xã hội mà trực tiếp là thầy giáo Phùng Văn Nam, tôi cùng với 10 thành viên khác trong nhóm được phân công thực hành phát môn học phần triển cộng đồng tại xóm Mẫu Lâm – Hưng Lộc – Vinh – Nghệ An Với nhiệm vụ là tìm hiểu về cộng đồng và cùng với cộng đồng ở đây xác định vấn đề ưu tiên để cùng cộng đồng đó giải quyết vấn đề của họ, từ ngày 15/10/2012 đến ngày 16/12/2012

Qua quá trình tiếp xúc, tìm hiểu lãnh đạo địa phương các đoàn thể cùng người dân và các nguồn thông tin khác thì nhóm cùng người dân lãnh đạo địa phương đã xác định được vấn đề ô nhiễm môi trường là vấn đề ưu tiên và cần được giải quyết

Trong thời gian thực hành tìm hiểu về cồng đông và cùng người dân trao đổi giải quyết vấn đề nói trên thì ngoài những kiến thức học trên giảng đường thì Tôi đã sử dụng nhiều kỹ năng cơ bản để tác nghiệp với lãnh đạo địa phương và người dân ở đây như: kỹ năng giao tiếp, kỹ năng phỏng vấn, kỹ năng quan sát,

kỹ năng ghi chép, kỹ năng lắng nghe… Trong những kỹ năng nói trên tôi thấy bản thân Tôi đã sử dụng tốt và có hiệu quả nhất là hai kỹ năng quan sát và kỹ năng lắng nghe

Nội Dung Chính

1 Kỹ năng quan sát

Khái niệm

Quan sát là chú ý dến những đặc điểm của người, vật hay trong tình huống bối cảnh của sự vật sự việc

Quan sát là một kĩ năng vô cùng quan trọng trong thực hành phát triển cộng đồng để quan sát tốt người tác viên cộng đồng cần phải thật sự chú ý, linh hoạt và sang tạo trong quan sát

Các yếu tố cần quan sát

- Đối với con người

Cần quan sát dáng vẽ bên ngoài như: nét mặt, cử chỉ điệu bộ cơ thể biểu hiện ra bên ngoài và qua cách phản ứng của họ

- Đối với các sự vật, hiện tượng

Cần quan sát tỉ mĩ những cảnh vật, sự kiện xẩy ra xung quanh hiện tượng đó

Ứng dụng kỹ năng quan sát vào hoạt động thực hành

Quan sát là kỹ năng được bản thân Tôi vận dụng rất nhiều và rất hiệu quả Ngay trong buổi đầu đặt chân tới xóm Mẫu Lâm – Hưng Hòa – Vinh – Nghệ An, Tôi đã quan sát qua đường xá, nhà cửa cũng như phong cảnh nơi đây, mặt khác,

kỹ năng này còn được biểu hiện khi Tôi được tiếp xúc với bác Quyền là xóm trưởng của xóm, Tôi đã quan sát những cử chỉ điệu bộ của bác và nét mặt khi bạn Ánh Lâm trình bày về nhiệm vụ và mục đích của nhóm khi đến đây và giới thiệu từng thành viên cho bác biết qua thì Tôi thấy vẻ mặt của bác Quyền rất vui

vẻ và bác đồng ý ngay và cùng nhóm bắt tay vào công việc

Đặc biệt kỹ năng quan sát của Tôi được bộc lộ nhiều và khá hiệu quả trong buổi nhóm tổ chức họp dân để cùng người dân và lãnh đạo nơi đây xác định vấn đề và vấn đề ưu tiên của cộng đồng mình và cùng tìm hiểu và tìm cách giải quyết nó Trong buổi họp đó thì Tôi đã quan sát vẻ mặt của của người dân,

và những phản ứng của họ khi nhóm nêu lên những vấn đề mà cộng đồng đang

gặp phải và khi được nhóm phát phiếu điều tra để xác định vấn đề ưu tiên thì người dân ở đây tỏ ra xôn xao, lo lắng, hoang mang, lung túng vì không biết xác định cho bản thân mình vấn đề gì sau một thời gian được sự giải thích và hướng dẫn của lãnh đạo địa phương và nhóm thì người dân dần hiểu ra vấn đề và khuôn mặt không còn lo lắng nữa Điều này chứng tỏ rằng người dân chưa thực sự quan tâm tới vấn đề của bản thân và cộng đồng của mình mặc dù những hoạt động này đã được nhóm và lãnh đạo địa phương thông báo từ trước đó khá lâu Như vậy người dân ở đây về ý thức và trách nhiệm với cộng đồng mình là chưa cao, từ đó Tôi nhận thấy được rằng để giải quyết vấn đề của cộng đồng này việc trước mặt là phải nâng cao được ý thức và trách nhiệm của người dân ở đây với cộng đồng của mình có làm được điều này thì mới có thể giải quyết được vấn đề chung của cộng đồng đạt kết quả cao

Đặc biệt, quan trọng nhất kỹ năng quan sát của Tôi còn được bộc lộ hiệu quả và quan trọng nhất trong quá trình tìm hiểu vấn đề ô nhiễm môi trường của nhóm Khi được bác Quyền dẫn đi quan sát những nơi ô nhiễm của xóm mà đặc biệt là đến mương nước 470 là mương nước cung cấp nước tưới tiêu chính cho hoạt động sản xuất của người dân nơi đây nhưng hiện giờ nó đang bị ô nhiễm rất nặng nề là địa điểm ô nhiễm nặng nhất và vấn đề quan tâm của người dân nơi đây, khi đặt chân tới mương nước này thì kỹ năng quan sát của tôi được bộc lộ một cách tối đa, trước tiên Tôi quan sát vị trí của mương, độ dài của mương và đặc biệt là quan sát mức độ ô nhiễm của mương nước thông qua mắt thường sau

đó là quan sát và tìm hiểu nguyên nhân của nó chủ yếu là do bệnh viện Quân Y

IV xả nước chưa qua xử lí của bệnh viện vào mương nước này từ đó Tôi quan sát những cảnh vật xum quanh mương nước này để thấy nó có ảnh hướng hay hậu qua như thế nào tới người dân và hoạt động sản xuất của họ, sau đó Tôi được quan sát những đồng lúa và hoa màu của người dân để thấy được sự hậu quả của sự ô nhiễm nguồn nước ở đây và thấy được rằng đất canh tác ở đây ngày càng bị thoái hóa, nhiễm phèn chua và có dấu hiệu bị ô nhiễm vì vậy mà

hiệu quả sản xuất chưa cao dẫn đến tình trạng mất mùa kéo dài vì người dân ở đây vẫn phải sử dụng nguồn nược này làm tưới tiêu

Như vậy từ những quan sát nói trên Tôi có thể rút ra cho mình những ưu, nhược điểm về kỹ năng quan sát của bản than mình như sau:

Ưu điểm

Có thể nói rằng, trước khi chưa có hoạt động thực hành này kỹ năng quan sát của bản thân Tôi còn rất kém chỉ quan sát theo bản tính, chứ chưa có một cách tiến hành cụ thể và khoa học, chỉ quan sát cho biết chứ chưa phân tích được vấn đề quan sát được Từ sau đợt thực hành này bản thân Tôi đã đạt được một số

ưu điểm trong kỹ năng quan sát sau:

Từ những quan sát cụ thể nói trên Tôi đã có được những nhận định quan trọng cho qua trình thực hành của mình ví dụ: từ những quan sát cử chỉ điệu

bộ và nét mặt của người dân Tôi đã có nhận định rằng người dân ở đây chưa thực sự quan tâm tới vấn đề của cộng đồng vì vậy mà tôi đã đưa ra các giải quyết là phải nâng cao nhân thức của người dân với cộng đồng trước khi giải quyết vấn đề chung của họ

Những quan sát của Tôi đã đóng góp lớn trong việc thu thập thông tin và nắm bắt vấn đề của cộng đồng tạo thuận lời trong việc thu thập thông tin từ đó tạo thuận lợi trong việc giải quyết vấn đề

Từ những quan sát đó thì nó cung cấp cho bản thân Tôi nhiều kiến thức quan trọng và ngày càng trau dồi các kỹ năng cơ bản khi ra trường

Nhược điểm

Bản thân Tôi còn qua rụt rè nên trong quá trình quan sát còn mắc một số lỗi: quá trình quan sát còn mang tính chọn lọc chỉ quan sát những yếu tố liên quan đến vấn đề của đã lựa chọn mà không quan sát các yếu tố khác để có cái nhìn tổng quát hơn về những vấn đề của cộng đồng

Trong quá trình quan sát Tôi chưa phân tích hay làm rõ được một số vấn

đề, chưa có tính linh hoạt, sáng tạo

2 Kỹ năng lắng nghe

Khái niệm

Lắng nghe là một quá trình người nghe không chỉ sử bằng tai bằng mắt

mà bằng cả trái tim, để nghe thân chủ của mình nói Lắng nghe là kỹ năng được thể hiện qua hành vi không lời, chẳng hạn qua giao tiếp bằng ánh mắt, cử chỉ, chứa đựng sự thấu cảm, tôn trọng, ấm áp

Tác dụng của lắng nghe:

Lắng nghe có tác dụng quan trọng nó sẽ tạo lập được mối quan hệ tốt đẹp giữa tác viên cộng đồng với người dân, tạo lập được sự tin tưởng của người dân

Lắng nghe cách thu thập thông tin nhiều nhất, đầy đủ nhất và chính xác nhất

Để thân chủ, cộng đồng cảm thấy mình được tôn trọng

Nguyên tắc của quá trình lắng nghe:

Người tác viên cộng dồng không chỉ lắng nghe bằng tai, bằng mắt mà phải bằng cả trái tim

Lắng nghe phải nhiều hơn nói

Lắng nghe phải có sự phản hồi để kiểm tra độ chính xác thông tin nghe được

Không được nghe có chọn lọc

Ứng dụng kỹ năng lắng nghe vào hoạt động thực hành.

Thứ nhất kỹ năng lắng nghe của Tôi được bộc lộ ngay lần đầu tiên khi nhóm có buổi tiếp xúc đầu tiên với ban lãnh đạo xóm đại diện là bác Quyền Tôi

đã chú ý lắng nghe khi bạn Ánh Lâm trình bày mục đích, nhiệm vụ của nhóm

và những trình bày của bác Quyền về những nhu cầu mong muốn của ban lãnh đạo xóm Mẫu Lâm

Đặc biệt lắng nghe của Tôi còn được bộc lộ trong buổi họp dân để xác định vấn đề và vấn đề ưu tiên của cộng đồng, ở trong buổi họp này khi bác xóm trưởng trình bày cho người dân hiểu rõ về lí do tổ chức cuộc họp này Tôi đã lắng nghe những câu hỏi của người dân và những câu trả lời của người dân khi được

nhóm hỏi về vấn đề mà cộng đồng mình đang gặp phải Ví dụ: như khi được bạn

Dũng thành viên của nhóm hỏi người dân: “ các bác có suy nghĩ gì về vấn đề môi trường của cộng đồng mình hiện nay ?” Và khi người dân trả lời vấn đề này

Tôi đã chú ý lắng nghe đồng thời là ghi chép cận thận nó để làm tư liệu sau này, chính điều này đã giúp Tôi thu thập được rất nhiều thông tin rất bổ ích

Mặt khác, trong quá trình lắng nghe Tôi đã đặt một số câu hỏi nhằm phản

hồi lại những thông tin thu thập được và thu thập thêm thông tin như: “ Theo các bác thì vấn đề ô nhiễm môi trường được các bác ưu tiên nhất ở cộng đồng mình có phải không ?” hay đó là “ vấn đề ô nhiễm môi trường nó có tác động như thế nào tới hoạt động sản xuất của người dân nơi đây ?” Nhờ những câu

hỏi phản hồi như vậy mà những thông tin Tôi thu thập được đều chính xác và quan trọng

Bên cạnh đó, kỹ năng lắng nghe của Tôi còn được thực hiện trong những lúc nhóm tổ chức họp nhóm, và nhóm thảo luận làm bài tập nhóm, đó là khi nhóm cùng nhau thảo luận về một vấn đề các thành viên đưa ra những ý kiến khác nhau của mình những lúc như vậy thì Tôi luôn lắng nghe những ý kiến của các bạn sau đó bằng những kiến thức mà bản thân đã thu thập được trong quá trình thực tế đưa ra ý kiến cho bản thân mình cho nhóm và luôn được mọi thành viên tán thành, những lúc như vậy Tôi luôn cảm thấy tầm quan trọng của việc lắng nghe của bản thân mình Đồng thời, qua những lần lắng nghe ý kiến của các thành viên trong nhóm Tôi học hỏi được rất nhiều từ những ý kiến đó nó sẽ trau dồi thêm kiến thức cho bản thân

Qua quá tình thực hành kỹ năng lắng nghe thì bản thân Tôi đã rút ra cho mình những ưu , nhược điểm sau:

Ưu điểm

Trước khi chưa có hoạt động thực hành môn phát triển cộng đồng thì Tôi chỉ lắng nghe mọi chuyện bằng một cách bản năng và chỉ biết nghe và thu thập những thông tin mà mình nghe được chứ chưa có sự xử lí cần thiết nhưng trong

hoạt động này Tôi đã vận dụng kỹ năng lăng nghe rất tốt và đạt được những kết quả cụ thể như sau;

Qua quá trình lắng nghe Tôi đã thu thập rất nhiều thông tin quan trọng phục vụ cho quá trình thực hành của nhóm, kỹ năng lắng nghe của Tôi ngày càng linh hoạt và hiệu quả hơn

Khi thực hiện kỹ năng lắng nghe Tôi đã thực hiện được đầy đủ các kỷ thuật cũng như nguyên tắc của việc lắng nghe nên đã gây được nhiều tình cảm tốt đệp với ban lãnh đạo xóm và người dân nơi đây vì khi lắng nghe Tôi không chỉ lắng nghe đơn thuần mà mà còn có sự phản hồi đúng lúc và cần thiết

Hơn nữa trong quá trình lắng nghe Tôi không chỉ lắng nghe bằng tai, bằng mắt mà còn bằng cả chính sự nhiệt huyết của mình, sự quan tâm tới những vấn

đề của cộng đồng Chính vì vậy mà khi lắng nghe Tôi đã hạn chế được vấn đề xao nhãng khi lắng nghe, lắng nghe có chọn lọc từ đó mà Tôi có thể thu thập được thông tin chính xá và đầy đủ hơn

Nhược điểm

Bên cạnh những mặt đã làm được thì trong quá trình lắng nghe bản tân Tôi còn có một số hạn chế nhất định sau:

Trong quá trình tổ chức cuộc họp người dân còn quá ồn nên dẫn đến việc lắng nghe có phần hạn chế, bị xao nhãng

Trong một số vấn đề hoàn cảnh Tôi còn lắng nghe mang tính chọn lọc chỉ lắng nghe những điều mà mình quan tâm

Trong quá trình lắng nghe Tôi còn phải ghi chép lại nên nó cũng ảnh hưởng nhiều tới lắng nghe của Tôi, vì vậy Tôi nhân thấy rằng bản thân cá nhân còn hạn chế trong việc sử dụng hai kỹ năng cùng một lúc mà đặc biệt là kỹ năng lắng nghe và kỹ năng ghi chép…

Bài học kinh nghiệm

Trên cơ sở những ứng dụng những kỹ năng cơ bản vào quá trình thực tế

và những đánh giá về ưu, nhược điểm của bản thân trong việc thực hành những

kỹ năng đó trong qua trình thực hành phát triển cộng đồng ở xóm Mẫu Lâm –

Hưng Hòa – Vinh – Nghệ An Tôi đã rút ra cho mình một số kinh nghiệm như sau:

Qua trình giữa học lí thuyết và hoạt động thực hành là hai quá trình khác nhau, kiến thức về lí thuyết là rất quan trọng nhưng để thành công thì cần thiết phải có hoạt động thực hành và những kỹ năng cơ bản để thực hiện nó một cách

có hiệu quả và xuất xắc nhất, kỹ năng đóng vai trò rất quan trọng trong sự thành bại của một người trong tương lai

Vì vậy mà trông quá trình thực hành lần này Tôi nhận thấy rằng ngoài kiến thức về lí thuyết cần phải trau dồi những kỹ năng cơ bản để làm việc với cộng đồng, đối tác của mình nó sẽ giúp rất nhiều trong quá trình làm việc và giao tiếp với mọi người

Phải tự tin vào bản thân mình, phải tin tưởng rằng mình sẽ giải quyết tốt đẹp những vấn đề khó khăn đó, mặt khác, cần phải năng động, sáng tạo và phải biết chịu trách nhiệm trước việc mình đã làm

Tiếp tục hoàn thiện và nâng cao kỹ năng của mình mà đặc biệt là kỹ năng quan sát và lắng nghe trong cuộc sống và hoạt động thực hành

Luôn lắng nghe và học hỏi từ những ý kiến và kinh nghiệm của mọi người

mà đặc biệt là những thành viên trong nhóm và tham gia tích cực hơn nữa hoạt động nhóm và thực hành để trau dồi kiến thức cho bản thân

Phải bình tĩnh xứ lí những tình huống xẩy ra ngoài ý muốn, phải bình tĩnh, linh hoạt, sáng tạo trước mọi tình huống khó khăn

Kết luận

Thực tế chuyên ngành là hình thức thực hành giúp sinh viên rèn luyện

những kỹ năng tốt nhất, là sự “ hiện thực hóa” những kỹ năng sách vở thành

những kiến thức thực tế phù hợp với hoàn cảnh và vấn đề

Qua quá trình hoạt động phát triển cộng đồng bản thân Tôi đã được vận dụng rất nhiều những kỹ năng , học hỏi được rất nhiều kinh nghiệm quý báu và những trải nghiệm thú vị, để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong quãng đời sinh viên của mình, là hành trang vững chắc cho Tôi khi khi rời ra ghế nhà trường tiếp xúc với môi trường mới, công việc mới

Lý thuyết và thực hành là hai vấn đề dường như là xa vời nhưng nó lại bổ sung cho nhau, nếu ta biết sử dụng nó một cách có hiệu quả

Vì đây là lần đầu tiên được tiếp xúc làm việc thực tế với cộng đồng, bản thân Tôi không thể tránh khỏi những sai sót trong việc vận dụng những kiến thức, kỹ năng của mình nhưng mọi sự vất ngã là những bài học quý giá cho bản thân Tôi Tôi hi vọng rằng trong hệ thống giáo dục ở Việt Nam nói chung và ở Trường Đại Học Vinh nói riêng ngày càng có nhiều hoạt động thực tế, thực hành hơn nữa để sinh viên có thể học hỏi nhiều kinh nghiệm từ thực tế và hoàn thiện bản thân mình hơn nữa