Báo cáo đánh giá tácđộng môi trường phải được lập đồng thời với báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án đầu tư để phân tích, dự báo các tác động đến môi trường và trên cơ sở đó đưa ra các b
Trang 1PHẦN A: MỞ ĐẦU
1 Sự cần thiết phải nghiên cứu
Đánh giá tác động môi trường là một công cụ mang tính khoa học và kĩthuật được sử dụng để dự báo các tác động môi trường có khả năng xảy ra bởi
dự án đầu tư, trên cơ sở đó đề ra các giải pháp và biện pháp nhằm tăng cườngcác tác động tích cực, góp phần làm cho dự án đầu tư được bền vững trong thực
tế triển khai Mức độ chính xác của việc dự báo tác động sẽ xảy ra phụ thuộcvào 2 nhóm các yếu tố cơ bản, đó là thông tin đầu vào cho dự báo và phươngpháp dự báo
Về thông tin đầu vào, điều cốt yếu là phải có các thông tin về hai đốitượng chính: một là, những nội dung của dự án có khả năng gây ra tác động môitrường- nguồn gây ra tác động; hai là, những thành phần môi trường xungquanh, bao gồm cả một số yếu tố về kinh tế và xã hội liên quan, có khả năng bịtác động bởi dự án- đối tượng bị tác động
Mức độ đòi hỏi và mức độ sẵn có của các thông tin đầu vào này là rấtkhác nhau tùy thuộc vào loại hình dự án và phương pháp dự báo áp dụng Vềphương pháp dự báo cũng có sự phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: mức độ sẵn cócủa các thông tin đầu vào, loại hình dự án, địa điểm thực hiện dự án…
Đánh giá tác động môi trường là một trong những giải pháp quan trọngtrong quản lí ô nhiễm công nghiệp, góp phần tích cực trong việc phòng ngừa ônhiễm do các hoạt động sản xuất công nghiệp gây nên Báo cáo đánh giá tácđộng môi trường phải được lập đồng thời với báo cáo nghiên cứu khả thi của dự
án đầu tư để phân tích, dự báo các tác động đến môi trường và trên cơ sở đó đưa
ra các biện pháp bảo vệ môi trường khi triển khai dự án Quyết định phê chuẩnbáo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc phiếu xác nhận “bản đăng kí đạt tiêuchuẩn môi trường” là căn cứ pháp lí về mặt môi trường để các cơ quan có thẩmquyền của Nhà nước xem xét và cho phép dự án thực hiện các bước tiếp theo
Trang 2Việt Nam có tốc độ phát triển kinh tế xã hội nhanh Hiện nay,với nhữngthành tựu mà đất nước chúng ta đạt được trên các mặt kinh tế - xã hội, có lẽ điềunày rất ít người không biết đến Song mặt trái của quá trình phát triển sẽ không
dễ dàng nhận ra bởi những hậu quả của nó có thể không tạo ra hiệu ứng tức thờivới môi trường sống của chúng ta Cùng với việc xây dựng các chương trình, dự
án nhằm phát triển kinh tế xã hội, tạo ra những thúc đẩy phát triển là các tácđộng làm thay đổi môi trường sinh thái, biến đổi các hệ sinh thái tự nhiên,những vấn đề này có thể không được nhận ra hoặc nhận ra nhưng chúng ta chấpnhận đánh đổi để phát triển Vấn đề quan trọng trong quá trình phát triển chính
là sự bền vững của các chương trình, dự án đó Chính những vấn đề này đã đưaviệc đánh giá tác động môi trường trở nên hết sức quan trọng Trên thế giới vấn
đề này đã thành một vấn đề quan trọng trong việc xây dựng và hình thành cácchương trình, dự án, đặc biệt là ở các nước phát triển Sau một thời gian dài pháttriển và đạt được những thành quả quan trọng thì họ đã nhận ra được cái giá phảitrả cho sự phát triển không bền vững Nên đánh giá tác động môi trường là mộtphần không thể thiếu trong việc thực hiện các dự án đầu tư
2 Mục đích nghiên cứu
Trong khuôn khổ nghiên cứu của một bài tiểu luận về “ tầm quan trọngcủa việc lập và thực hiện đánh giá báo cáo tác động môi trường của các dự ánđầu tư”,với mục tiêu tìm hiểu về thực trạng và một số tồn tại trong việc thựchiện lập báo cáo đánh giá tác động môi trường của các dự án đầu tư hiện nay,trên cơ sở phân tích đó để đưa ra một số kiến nghị và giải pháp mang tính thamkhảo nhằm khắc phục nhược điểm trên
3 Phạm vi nghiên cứu
Bài tiểu luận tập trung nghiên cứu về thực trạng môi trường do các dự ánđầu tư gây ra hiện nay và các chế tài xử phạt có mang lại hiệu quả đảm bảo tínhnghiêm minh của luật pháp hay không?
4 Phương pháp nghiên cứu
- Sử dụng phương pháp nghiên cứu và thu thập số liệu
Trang 3- Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm thực tế…
5 Căn cứ pháp lí liên quan
- Nghị định số 63/2008/NĐ- CP ngày 13/05/2008 về phí bảo vệ môi trường
- Thông tư số 05/2008/TT-BTNMT ngày 8/12/2008 của bộ tài nguyênmôi trường về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường vàcam kết bảo vệ môi trường
- Nghị định 21/2008/NĐ-CP của chính phủ ban hành ngày 28/2/2008 vềdanh mục các đối tượng gồm 162 loại dự án khác nhau phải lập báo cáo đánhgiá tác động môi trường
- Quyết định 71/2008/NĐ-CP ngày 29/5/2008 của thủ tướng chính phủ về
kí quỹ phục hồi, cải tạo môi trường đối với dự án khai thác khoáng sản
- Quyết định số 22/2006/QĐ-BTNMT ngày 18/12/2006 của bộ trưởng bộtài nguyên môi trường về việc bắt buộc áp dụng tiêu chuẩn Việt Nam về môitrường:
+ Tiêu chuẩn Việt Nam về không khí: TCVN 5937:2005; TCVN5938:2005; TCVN 5939:2005;
+ TCVN về độ ồn ào và rung động :TCVN 5949:1998; TCVN 3958:1999;TCVN 6962:2001
+ TCVN và QCVN về nước: TCVN 5945:2005; QCVN 13:2008; QCVN14:2008
+ TCVN về chất thải nguy hại: TCVN 6705:2000; TCVN 7629:200
6 Dự án nào phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường ?
Điều 5-Nghị định 12/2009 NĐ-CP quy định dự án phải lập báo cáo đánhgiá tác động môi trường chiến lược là các dự án: chiến lược, quy hoạch, kếhoạch phát triển kinh tế- xã hội cấp quốc gia; chiến lược, quy hoạch, kế hoạchphát triển ngành, lĩnh vực trên quy mô cả nước; chiến lược, quy hoạch, kế hoạchphát triển kinh tế- xã hội của tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, vùng; quyhoạch sử dựng đất; bảo vệ và phát triển rừng; khai thác và sử dụng các nguồn tài
Trang 4nguyên thiên nhiên khác trên phạm vi liên tỉnh, liên vùng; quy hoạch phát triểnvùng kinh tế trọng điểm; quy hoạch tổng hợp lưu vực sông quy mô liên tỉnh.
Dự án phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường là các dự án: côngtrình quan trọng quốc gia, dự án có sử dụng một phần diện tích đất hoặc có ảnhhưởng xấu đến khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc gia,các khu di tích lịch sửvăn hóa, di sản tự nhiên, danh lam thắng cảnh; dự án có nguy cơ ảnh hưởng xấuđến nguồn nước lưu vực sông, vùng ven biển, vùng có hệ sinh thái được bảo vệ;
dự án xây dựng kết cấu hạ tầng khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệcao, khu chế xuất, cụm làng nghề; dự án xây dựng mới đô thị, khu dân cư tậptrung; dự án khai thác, sử dụng nước dưới đất, tài nguyên thiên nhiên có quy môlớn; dự án khác có nguy cơ lớn gây tác động xấu đối với môi trường Các đơn
vị, cá nhân là chủ đầu tư các dự án thuộc các lĩnh vực nêu trên đều phải lập báocáo đánh giá tác động môi trường chiến lược hoặc báo cáo đánh giá tác độngmôi trường cho dự án
Trang 5PHẦN B: NỘI DUNG CHƯƠNG I: LÍ LUẬN CHUNG
Ở Việt Nam, lần đầu tiên quy trình lập báo cáo đánh giá tác động môitrường được đưa ra trong luật Bảo vệ môi trường năm 1993 và đến nay đã cónhững điều chỉnh đáng kể Các chế tài về đánh giá tác động môi trường lần đầutiên được quy định tại Điều 17 và 18 của Luật Bảo vệ môi trường ban hành ngày27/12/1993, và tiếp đó là Nghị định 175/CP của Chính phủ về hướng dẫn thihành Luật Bảo vệ môi trường năm 1993 Các quy định này yêu cầu tất cả các dự
án trong nước và đầu tư nước ngoài ở Việt Nam đều là đối tượng phải thực hiệnlập báo cáo đánh giá tác động môi trường Các dự án đã đi vào hoạt động cũngcần lập báo cáo đánh giá tác động dưới dạng "kiểm toán môi trường"
Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi ban hành ngày 29/11/2005 đã dành riêngmột chương quy định về công tác đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tácđộng môi trường và cam kết bảo vệ môi trường
Nếu như bước tiến hành báo cáo đánh giá tác động môi trường sơ bộ đượccoi là bắt buộc đối với các dự án trước khi có Luật Bảo vệ môi trường 2005, thìsau khi luật này có hiệu lực, bước này đã bị xoá bỏ Giai đoạn từ năm 1994 đếntrước khi Luật Bảo vệ môi trường 2005 được ban hành là giai đoạn "vừa làm -vừa học - vừa rút kinh nghiệm" của Việt Nam Đến năm 2008, một bảng danhmục các đối tượng gồm 162 loại dự án khác nhau phải lập báo cáo đánh giá tácđộng môi trường đã được quy định tại Nghị định 21/2008/NĐ-CP của Chính phủban hành ngày 28/2/2008 Các dự án thuộc danh mục này sẽ phải thực hiện báocáo đánh giá báo cáo tác động môi trường chi tiết; nếu không chỉ cần thực hiệncam kết bảo vệ môi trường Đối tượng của quy định "đánh giá tác động môitrường bổ sung" là các dự án mở rộng hoặc thay đổi công nghệ của các cơ sởđang sản xuất Khái niệm này đã thay thế cho dạng báo cáo đánh giá tác độngmôi trường của các cơ sở đang hoạt động trước đây
Trang 6CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VỀ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG DO
ĐẦU TƯ GÂY RA 2.1 Thực trạng các môi trường hiện nay ở việt nam
Trong hơn 20 năm thực hiện đường lối đổi mới, vì tập trung ưu tiên pháttriển kinh tế và cũng một phần do nhận thức hạn chế nên việc gắn phát triểnkinh tế với bảo vệ môi trường chưa chú trọng đúng mức Tình trạng tách rờicông tác bảo vệ môi trường với sự phát triển kinh tế-xã hội diễn ra phổ biến ởnhiều ngành, nhiều cấp dẫn đến tình trạng gây ô nhiễm môi trường diễn ra phổbiến và ngày càng nghiêm trọng Đối tượng gây ô nhiễm môi trường chủ yếu làhoạt động sản xuất của các nhà máy trong khu công nghiệp, các dự án đầu tưphát triển, hoạt động tại các làng nghề và sinh hoạt tại các đô thị lớn
a, Môi trường nước
Chất lượng nước ở thượng lưu các con sông còn khá tốt nhưng vùng hạlưu phần lớn bị ô nhiễm, nhiều nơi ô nhiễm nghiêm trọng Chất lượng nước suygiảm mạnh: nhiều chỉ tiêu như BOD, COD, NH4, tổng N, tổng P cao hơn tiêuchuẩn cho phép nhiều lần Nước ngầm một số vùng, dặc biệt là một số khu côngnghiệp và đô thị có nguy cơ cạn kiệt vào mùa khô và một số nơi đã có dấu hiệu
bị ô nhiễm do khai thác bừa bãi và không đúng kĩ thuật
b, Môi trường không khí
Chất lượng không khí ở Việt Nam nói chung còn khá tốt, đặc biệt là nôngthôn và miền núi Thế nhưng vấn đề bụi lại đang trở thành vấn đề cấp bách ở các
đô thị và các khu công nghiệp
c, Môi trường đô thị và công nghiệp
Ô nhiễm do hệ thống tiêu, thoát nước lạc hậu, xuống cấp nhanh Năng lựcthu gom chất thải rắn còn thấp kém, chất thải nguy hại chưa được thu gom và xử
lí theo đúng quy định sẽ làm nảy sinh các vấn đề bất cập về mặt xã hội và vệsinh môi trường đô thị
Trang 7d, Môi trường lao động, dân số và môi trường
Nhiều khu vực sản xuất không đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn laođộng, gia tăng tỉ lệ mắc bệnh nghề nghiệp Dân số Việt Nam thuộc loại đôngtrên thế giới, gây áp lực rất lớn lên môi trường
2.2 Đánh giá tác động môi trường của các dự án đầu tư
Ở Việt Nam chúng ta có thể nói là có một thời gian dài chìm trong chiếntranh, khi hòa bình lập lại nhu cầu xây dựng đất nước phát triển nhanh mạnh làmột nhu cầu cấp thiết và mang tính sống còn của nền độc lập dân tộc Do đó cómột thời gian dài chúng ta phát triển nhưng không quan tâm đến tác hại của quátrình phát triển Ví dụ như chương trình khai thác tài nguyên thô xuất khẩu làmột vấn đề nổi cộm cần có sự nhìn nhận và điều chỉnh lại Vấn đề đánh giá tácđộng môi trường đã bắt đầu được quan tâm, từ những năm đầu của sự nghiệpxây dựng và bảo vệ đất nước Song chưa thực sự nhận được sự quan tâm đúngmức, thậm chí bị coi nhẹ bỏ qua Bắt đầu từ năm 1993, Luật bảo vệ môi trườngViệt Nam đã ra đời và trong văn bản luật đã có những yêu cầu về việc đánh giátác động môi trường các dự án Đánh giá tác động môi trường là công cụ pháp lí
và kĩ thuật quan trọng để xem xét, dự báo tác động môi trường xã hội của các dự
án, hoạt động đầu tư phát triển; cung cấp luận cứ khoa học cho chính quyền, cơquan quản lí chuyên ngành và các doanh nghiệp cân nhắc trong quá trình quyếtđịnh đầu tư phê duyệt các dự án Các yêu cầu về đánh giá tác động môi trường
đã được luật hóa và được quy định bởi luật bảo vệ môi trường của Việt Nam từnăm 1993 và cụ thể hơn trong luật môi trường 2005 Với 17 năm thực hiện côngtác đánh giá tác động môi trường đã giúp chính phủ Việt Nam từng bước cụ thểhóa và cải thiện hệ thống quy định đánh giá tác động môi trường Nhờ đánh giátác động môi trường nhiều dự án có nguy cơ, rủi ro cao đối với môi trường và xãhội đã buộc phải chấm dứt hoặc phải điều chỉnh lại Tuy nhiên, hoạt động đánhgiá tác động môi trường ở Việt Nam vẫn bộc lộ nhiều bất cập và yếu kém về cảchất lượng cũng như việc thực thi theo quy định của pháp luật
Trang 8Nhìn chung, đánh giá tác động môi trường vẫn bị đối xử như một thủ tụcnhằm hợp thức hóa quá trình thẩm định và phê duyệt các dự án, hoạt động đầu
tư Bản thân quy định luật pháp hiện hành về đánh giá tác động môi trường cũngthực sự chặt chẽ Nhiều hậu quả nghiêm trọng về môi trường và xã hội đã xảy ra
do các yêu cầu về đánh giá tác động môi trường bị làm ngơ hoặc không đượcthực hiện nghiêm chỉnh Vấn đề này đang trở thành một chủ đề nóng, chủ đềtranh luận của các nhà khoa học, nhà quản lí và đông đảo quần chúng nhân dân
Trên thực tế, có không ít các dự án đầu tư đã lập báo cáo đánh giá tácđộng môi trường và nội dung bản đăng kí đạt tiêu chuẩn môi trường được cấp cóthẩm quyền phê duyệt Tuy nhiên, qua công tác quản lí, theo dõi cho thấy việcthực hiện các nội dung đã được ghi trong báo cáo đối với các biện pháp bảo vệmôi trường của các dự án không nghiêm túc Sự không nghiêm túc thực hiệnphần lớn là các chủ doanh nghiệp Việt Nam Hầu hết các doanh nghiệp sau khitriển khai dự án và đi vào hoạt động sản xuất vẫn không đầu tư xây dựng các hệthống xử lí chất thải, đặc biệt là các công trình xử lí nước thải sản xuất, hoặc nếu
có đầu tư hệ thống xử lý thì hiệu suất xử lí không đảm bảo tiêu chuẩn môitrường Số doanh nghiệp được xác nhận đã hoàn thành xây dựng các hệ thống
xử lí chất thải đạt tiêu chuẩn môi trường đến nay mới có khoảng vài chục doanhnghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Việc thực hiện chương trình giám sát môitrường ở hầu hết các doanh nghiệp đều không tuân thủ theo đúng tần suất và chỉtiêu giám sát Tỷ lệ các doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc chỉ chiếm vài phầntrăm Việc lập sổ đăng kí chủ nguồn thải chất thải nguy hại với Sở tài nguyên vàmôi trường đối với các doanh nghiệp có phát sinh chất thải nguy hại được ghitrong quyết định phê chuẩn báo cáo cho đến nay mới có khoảng 30% số doanhnghiệp tuân thủ, còn lại là không thực hiện
Kết quả kiểm tra xử lí ô nhiễm môi trường tại đồng muối của công tyTNHH Thông Thuận- Bình Dương cho thấy: báo cáo đã phản ánh, mô tả hiệntrạng đồng muối, có điều tra phỏng vấn dân cư khu vực dự án, có lấy mẫu phântích, đánh giá và kết luận Tuy nhiên, báo cáo chưa phản ánh đầy đủ, toàn diện,
Trang 9một cách có hệ thống các vấn đề của dự án: từ khi chấp thuận chủ trương đầu tưcho đến quá trình triển khai đầu tư xây dựng và dự án đi vào hoạt động sản xuất;trong quá trình hoạt động sản xuất đã gây ra những tác động xấu ảnh hưởng đếnđời sống người dân tại khu vực dự án (nhiễm mặn, thiệt hại cây cối, nhà cửa…)
Nguyên nhân của những tồn tại trên một phần do các doanh nghiệp có khókhăn về kinh phí đầu tư, song một nguyên nhân chủ quan là các chủ doanhnghiệp không chấp hành nghiêm và chưa thấy rõ được trách nhiệm của mình đốivới công tác bảo vệ môi trường Mặt khác, chế tài xử phạt của nhà nước chưa đủ
để bắt buộc các doanh nghiệp phải tuân thủ Về phía cơ quan quản lí Nhà nướcchưa có sự phối hợp đồng bộ với nhau trong công tác thanh tra, kiểm tra và giámsát việc tuân thủ pháp luật bảo vệ môi trường đối với các doanh nghiệp Nănglực của cán bộ làm công tác quản lí môi trường còn nhiều hạn chế và chưa đápứng được yêu cầu thực tiễn đòi hỏi
Bản chất của công tác đánh giá môi trường là tìm hiểu, dự báo các tácđộng môi trường và tác động xã hội tiêu cực, đề xuất giả pháp ngăn ngừa, hạnchế tác động này khi dự án được thực hiện, đảm bảo dự án không chỉ mang lạilợi ích kinh tế mà còn thúc đẩy phát triển an sinh xã hội và bảo vệ môi trường.Tuy nhiên một bộ phận các nhà quản lí và chủ đầu tư chưa nhận thức được ýnghĩa của công tác này Họ thường coi yêu cầu lập báo cáo đánh giá tác độngmôi trường như là một thủ tục trong quá trình chuẩn bị hoặc thực hiện dự án.Thậm chí có nhiều người còn đổ lỗi cho đánh giá tác động môi trường như mộtlực cản của hoạt động phát triển sản xuất và đầu tư Vì vậy, khi được yêu cầu lậpbáo cáo đánh giá tác động môi trường, họ chỉ làm lấy lệ, chú trọng làm cho đủthủ tục để dự án được thông qua chứ không quan tâm đến những tác động vànguy cơ môi trường thực sự Phong trào cấp phép ồ ạt cho các dự án xây dựngsân golf ở Việt Nam trong những năm qua là một minh chứng điển hình Nếucác dự án này tuân thủ thực hiện đánh giá tác động môi trường nghiêm túc vàchất lượng thì sẽ không có những xung đột xảy ra giữa các chủ dự án và côngđồng địa phương do tranh chấp quyền sở hữu, tiếp cận sử dụng tài nguyên đất,
Trang 10rừng và nguồn nước Bên cạnh đó, hiện tượng các chuyên gia tư vấn thườngđược “khoán” làm một báo cáo đánh giá tác động môi trường cho “phù hợp vớiyêu cầu của pháp luật” là rất phổ biến ở các địa phương Vì vậy, việc tuân thủquy trình và yêu cầu chất lượng báo cáo đánh giá tác động môi trường thường bịlàm ngơ hoặc xem nhẹ Các phương án giảm thiểu tác động thì hoặc là quá sơsài, hoặc thiếu tính khả thi, hoặc là lời hứa hẹn không có cơ sở
Khía cạnh xã hội của các báo cáo đánh giá tác động môi trường hiện nayrất nhạt nhòa Nội dung các báo cáo đánh giá tác động môi trường cho thấy phầnđánh giá tác động xã hôi thường quá ngắn gọn, rất chung chung, thiếu cơ sởkhoa học và ít thuyết phục Ví dụ như phần đánh giá tác động xã hội trong báocáo đánh giá tác động môi trường của dự án ti-tan Hà Tĩnh chỉ có nửa trang,
dự án thủy điện Hương Sơn có 1 trang… Các đánh giá không có chiều sâu, vàthường xáo lại từ các báo cáo đánh giá tác động môi trường khác; đặc biệt báocáo đánh giá tác động môi trường của dự án thủy điện Lai Châu- một trong 3thủy điện lớn trên sông Đà với công suất thiết kế là 1.200MW, toàn bộ nội dung
dự án dày 200 trang, nhưng phần đánh giá kinh tế- xã hội chỉ chiếm 2 trang (1%toàn bộ nội dung) Rõ ràng, yêu cầu đánh giá tác động xã hội không được đề caotrong yêu cầu lập báo cáo đánh giá tác động môi trường Có rất nhiều dự án đãđánh giá thấp giá trị, vai trò của môi trường và hệ sinh thái ở nơi dự án đề xuấtcan thiệp Ví dụ Vườn quốc gia Tam Đảo đã được quy hoạch và khẳng định là
“khu rừng đa dạng sinh học cao với rừng lùn thường xanh điển hình” Tuynhiên, báo cáo hiện trạng môi trường phục vụ cho dự án Tam Đảo II ở vùng lõivườn quốc gia đã đánh giá khu vực là “nghèo đa dạng sinh học, không có giá trịbảo tồn”
Theo thông lệ quốc tế, chi phí lập một báo cáo đánh giá tác động môitrường thường chiếm khoảng 0,45% so với tổng kinh phí của một dự án Tuynhiên, ở Việt Nam có những dự án đầu tư trị giá hàng chục tỉ đồng nhưng chiphí thực hiện đánh giá tác động môi trường chỉ là vài chục triệu đồng Đây làđiều không hợp lí vì với mức chi phí như vậy khó có thể đáp ứng một loạt các
Trang 11yêu cầu khảo sát và đo đạc nghiêm túc và cập nhật các chỉ tiêu môi trường ở cáckhu vực dự án cụ thể Chi phí không đủ nhưng báo cáo vẫn được lập xong là cơ
sở để nghi vấn độ tin cậy về thông tin và chất lượng báo cáo Tuy nhiên các chủđầu tư luôn đặt ra mục đích cao nhất là các cơ quan có thẩm quyền chấp thuậncho việc thực hiện dự án, vì thế khó có thể nói rằng họ chi tiền thuê cá nhân hay
tổ chức tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường để dẫn tới quyết định bịtrì hoãn hoặc chấm dứt ngoài mong muốn của họ Tồn tại nói trên là một sự thậtkhách quan do chính các quy định luật pháp ràng buộc
Đợt kiểm tra gần đây trên địa bàn thành phố Vinh về việc chấp hành phápluật bảo vệ môi trường và thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường đối với các
cơ sở sản xuất kinh doanh; các dự án sau khi đã dược UBND tỉnh phê duyệt báocáo đánh giá tác động môi trường cho thấy trong số 34 cơ sở được kiểm tra có
28 cơ sở đã lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, được cấp có thẩm quyềnphê duyệt và 4 cơ sở kinh doanh chưa có đề án bảo vệ môi trường Theo kết quảcủa đoàn kiểm tra, xét ở góc độ chấp hành pháp luật về môi trường thì phần lớncác cơ sở được kiểm tra đều chưa có ý thức cao trong việc thực hiện các quyđịnh của pháp luật về bảo vệ môi trường Đơn cử 8/12 bệnh viện được kiểm trađang hoạt động trên địa bàn tỉnh, có 4 cơ sở chưa có đề án bảo vệ môi trường; 3
cơ sở chưa có sổ đăng kí chủ nguồn thải chất thải nguy hại (5 cơ sở còn lại tuy
có sổ đăng kí, nhưng việc kê khai chứng từ, quản lí chất thải nguy hại chưanghiêm túc và chưa đúng theo quy định) Cùng với việc đó, có 7 cơ sở chưa cógiấy phép xả nước thải vào nguồn nước, 6 cơ sở không có giấy phép khai thác
và sử dụng nước ngầm dưới đất Một số cơ sở khi điều chỉnh bổ sung quy hoạch,thay đổi một số hạng mục công trình nhưng chưa được cơ quan có thẩm quyềnxem xét, quyết định và chưa lập báo cáo đánh giá tác động môi trường bổ sungdẫn đến không đánh giá được hết các tác động tiêu cực đến môi trường Kéotheo đó là các đơn vị không có biện pháp khống chế, và xử lí tác hại môi trường.Hầu hết các cơ sở được kiểm tra cũng chưa thực hiện quan trắc, giám sát môitrường, hoặc có nhưng chưa đủ tần suất yêu cầu Nhìn chung, hầu hết các cơ sở
Trang 12chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp xử lí nhằm giảm ô nhiễm môi trường theobáo cáo đánh giá tác động môi trường đã được cấp thẩm quyền phê duyệt Một
số cơ sở có hệ thống xử lí nước thải nhưng chưa đạt yêu cầu; một số cơ sở thảinước thải ra môi trường vượt quy chuẩn cho phép Việc thu gom, quản lí chấtthải, nhất là chất thải nguy hại chưa triệt để, chưa theo đúng quy định
Một số vi phạm, tồn tại cụ thể khi đoàn thanh tra của Sở tài nguyên môitrường tiến hành thanh tra tại 32 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc: 4/32doanh nghiệp chưa có hồ sơ bảo vệ môi trường, 23/28 doanh nghiệp chưa thựchiện đầy đủ và đúng nội dung cam kết bảo vệ môi trường, 18/20 doanh nghiệpchưa có sổ đăng kí quản lí chủ nguồn thải chất thải nguy hại và 8/12 doanhnghiệp có nước thải vượt tiêu chuẩn cho phép Điển hình như công ty TNHH dệtlen Lantian tại khu công nghiệp Lai Sơn thuộc phường Đồng Tâm, thị xã VĩnhYên Tuy đã lập báo cáo đánh giá tác động môi trường và được Bộ khoa học,công nghệ và môi trường phê duyệt năm 2000, nhưng công ty chưa thực hiệnđúng các nội dung của báo cáo đánh giá tác động môi trường Mặc dù trong 2năm qua, các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương đã nhiều lần kiểmtra, xử lí nhưng đến nay công ty vẫn chưa xây xong hệ thống xử lí nước thải,trong nước thải còn nhiều chỉ tiêu vượt tiêu chuẩn cho phép Trung bình mộtngày đêm, công ty xả vào nguồn nước 300m3 nước thải nhưng chưa có giấyphép xả nước thải Nước thải của công ty đã gây ô nhiễm nguồn nước sông BếnTre, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp và đời sống của các
hộ dân trong vùng, gây nên sự phản ứng bức xúc của nhiều cử tri đối với côngty
Công ty cổ phần gạch men Thăng Long Viglacera tại phường PhúcThắng, thị xã Phúc Yên còn một số vi phạm tồn tại như: hàng năm công ty chưathực hiện đủ số lần giám sát và lập báo cáo định kì về bảo vệ môi trường theoquy định, chưa có sổ đăng kí chủ nguồn thải chất thải nguy hại, chưa lập báo cáođánh giá tác động môi trường bổ sung dự án mở rộng phân xưởng sản xuất gạchmen ceramic công suất 2 triệu m2 / năm