Bài Thi Cuối Cùng Luật Ngân Hàng

May mắn hoặc không may mắn, tiền được quản lý bởi các ngân hàng và đó là lý do chúng ta cần một hệ thống ngân hàng hoạt động không một sai lầm nào mà luôn luôn đáng tin tưởng.. Hiệp ước

LUẬT NGÂN HÀNG

ĐỀ TÀI: QUÁ TRÌNH ÁP DỤNG HIỆP ƯỚC

BASEL II TẠI VIỆT NAM

VÀ NHỮNG THAY ĐỔI TRONG BASEL III.

Họ và tên sinh viên thực hiện MSSV

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

I Mục Tiêu Bài Báo Cáo 2

II Tìm Hiểu Chung Về Hiệp Ước Basel 2

1 Hiệp Định Basel là gì? 2

2 Hoàn Cảnh Ra Đời Và Mục Đích. 2

3 Nội dung chính 3

a Basel I 3

b Basel II 3

III Quy Trình Thực Hiện Basel II Ở Việt Nam 4

1 Khung pháp lý 4

2 Nội dung lộ trình thực hiện. 7

3 Những Khó Khăn 9

IV Những Thay Đổi Trong Basel III 10

1 Tiền Đề Ra Đời Basel III. 10

2 Nội Dung Basel III 10

3 Nhưng nội dung thay đổi cơ bản. 11

V Đánh Giá Chung Hoạt Động Thực Hiện Basel II Ở Việt Nam 12

1 Thông Tư Số 13 12

2 Lộ Trình. 12

VI Đề Xuất Xây Dựng Một Lộ Trình Tiếp Cận Basel III 14

1 Bối Cảnh 14

2 Lộ Trình Đề Xuất 14

Tài Liệu Kham Khảo 17

LỜI NÓI ĐẦU

Tiền là một điều xấu xa cần thiết May mắn hoặc không may mắn, tiền được quản lý bởi các ngân hàng và đó là lý do chúng ta cần một hệ thống ngân hàng hoạt động không một sai lầm nào mà luôn luôn đáng tin tưởng Tuy nhiên, bởi

vì những khiếm khuyết ở bên trong nên hệ thống tài chính cũng phải bị tổn thương dẫn đến sự thất bại hoàn toàn của một hệ thống Cuộc khủng hoảng năm 2008 là một minh chứng gần nhất về một sự thất bại của hệ thống

Để những sai lầm đã qua không lập lại một lần nữa, ngành dịch vụ tài chính cần một bộ hướng dẫn quy định, được xác định rõ ràng để tiếp tục hoạt động trơn tru Những hướng dẫn này không chỉ giúp thiết lập niềm tin vào hệ thống tài chính và các trung gian liên quan mà còn đảm bảo rằng các tổ chức tài chính này có khả năng trả hết các khoản nợ của họ trong thời điểm khủng hoảng tài chính Hiệp ước Basel là một bộ hướng dẫn ra đời để giúp hệ thống ngân hàng hoạt động một cách hiểu quả hơn

Việt Nam trên con đường hội nhập quốc tế, để có thể tham gia “sân chơi lớn” này bắt buộc hệ thống tài chính phải gia nhập vào những chuẩn mực chung của thế giới Nếu như không tham gia thì chúng ta sẽ bị loại ra khỏi sân chơi chung này, Basel như “một luật chơi” cho toàn bộ các quốc gia khi tham gia vào “sân chơi lớn” Những hiệp ước và quy định chung như Basel vừa là thách thức,vừa

là cơ hội để nâng cao vị thế của ngân hàng Việt Nam trên thị trường quốc tế Basel khá quan trọng trong một hệ thống tài chính, nhưng vẫn ít nhiều trong chúng ta vẫn chưa hiểu và hành trình tiếp cận Basel ở Việt Nam đã đến đâu Bài báo cáo sẽ trình bày về nội dung và cách thức mà Việt Nam thực hiện Basel II và những khó khăn, cũng như thành quả đạt được Từ đó cho chúng ta cái nhìn khái quát về một hiệp ước quốc tế và những bước đi trưởng thành từ từ của hệ thống Ngân hàng nước nhà Bên cạnh đó cũng trình bày thêm một cái nhìn tương lai về hoạt đông Basel II và các thay đổi mới trong Basel III, để chúng ta có những cái nhìn rõ ràng hơn về chặng đường phía trước trong ngành ngân hàng

I Mục Tiêu Bài Báo Cáo

- Giới thiệu Basel II

- Quy trình thực hiện Basel II

- Những điểm đổi mới trong Basel III

- Những nhận xét đánh giá chung về hoạt động thức hiện các chuẩn Basel II tại Việt Nam

- Đưa ra một lộ trình đề xuất trong tương lai thực hiện Basel III

II Tìm Hiểu Chung Về Hiệp Ước Basel.

1 Hiệp Định Basel là gì?

- Basel là bộ quy định (Basel I, II và III) đối với lĩnh vực Ngân hàng do Ủy ban Giám sát Ngân hàng Basel đặt ra Mục đích của các hiệp định này là cải thiện khung pháp lý ngân hàng trên toàn thế giới

- Ủy ban Giám sát Ngân hàng Basel, được thành lập năm 1974, cung cấp một diễn đàn để hợp tác thường xuyên về các vấn đề giám sát ngân hàng Mục tiêu của nó là tăng cường hiểu biết về các vấn đề giám sát chính và cải thiện chất lượng giám sát ngân hàng trên toàn thế giới

2 Hoàn Cảnh Ra Đời Và Mục Đích.

- Vào những năm 1980, tỷ lệ thất bại của ngân hàng ở Hoa Kỳ đang tăng với tốc độ khủng khiếp Điều này chủ yếu là do Cuộc khủng hoảng tiết kiệm và cho vay (S&L) và thực tế là các ngân hàng đã cho vay một cách liều lĩnh Do đó,

nợ bên ngoài của rất nhiều quốc gia đã tăng với tốc độ không bền vững ngân hàng quốc tế lớn tăng lên là rất cao

- Ngành ngân hàng đang trải qua một tình trạng hỗn loạn và rất cần một khuôn khổ để mang lại một số trật tự mới giữa sự hỗn loạn Để ngăn chặn tất cả các, đại diện của các ngân hàng trung ương và cơ quan giám sát của 10 quốc gia, được gọi là Ủy ban Giám sát Ngân hàng Basel (BCBS), đã họp vào năm 1987 tại Basel, Thụy Sĩ để ban hành các hướng dẫn liên quan đến hoạt động quản lý vốn và rủi ro của các tổ chức ngân hàng toàn cầu Đây là sự khởi đầu của Hiệp định Basel

- Mục tiêu:

+ Nâng cao chất lượng và sự ổn định của hệ thống ngân hàng quốc tế

+ Tạo lập và duy trì một sân chơi bình đẳng cho các ngân hàng hoạt động trên bình diện quốc tế

+ Đẩy mạnh việc chấp nhận các thông lệ nghiêm ngặt hơn trong lĩnh vực quản

lí rủi ro

3 Nội dung chính

a Basel I

- Basel I ra đời năm 1988, để cải thiện sự ổn định trong hoạt động của ngân hàng

- Basel I quan tâm đến cân đối vốn thuộc sở hữu của một ngân hàng so với rủi

ro tín dụng mà nó phải đối mặt Basel I xác định tỷ lệ vốn ngân hàng và thiết lập bóng lăn để theo dõi và báo cáo khả năng thanh toán

- Những điểm nổi bật chính của hiệp định:

+ Tài sản của các tổ chức tài chính được chia thành năm loại rủi ro (0%, 10%, 20%, 50% và 100%)

+ Các ngân hàng hoạt động quốc tế phải có tối thiểu 8% vốn đối với tài sản có rủi ro

- Những thiếu sót của Basel I:

+ Hành động phân loại rủi ro còn chung vì gói gọn chung 4 nhóm (0%, 10%, 20%, 50% và 100%)

+ Một thước đo tĩnh 8% tỷ lệ vốn đã không tính đến bản chất thay đổi của rủi

ro mặc định của các tổ chức tài chính

+ Thời hạn tiếp xúc tín dụng không được xem xét và thời hạn của các công cụ tín dụng không được tính đến

+ Không có sự khác biệt về rủi ro đối tác cho các loại người vay khác nhau + Nó không cung cấp bất kỳ sự thoải mái nào để đa dạng hóa danh mục đầu tư

b Basel II

- Với những thiếu sót trên là tiền đề để Basel II ra đời, như vậy có thể nói Khuôn khổ Basel II, còn được gọi là Khung vốn sửa đổi, xây dựng trên nền tảng do Basel I đặt ra

- Những điểm nổi bật chính của hiệp định:

- Basel II hoàn thiện hơn nhiều trong định nghĩa rủi ro và cung cấp một khuôn khổ thực sự tốt dựa trên ba trụ cột Mỗi trụ cột được thiết kế để đáp ứng việc kiểm tra và các cân đối trong quản lý rủi ro và vốn Tuy nhiên, nó cũng không hoàn hảo và có những thiếu sót Chính sự không hoàn hảo đó đã đẩy đến, một cuộc khủng hoảng hoàn toàn của hệ thống tài chính và sự tan rã của những người khổng lồ toàn cầu như Lehman Brothers Cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 là hồi chuông cảnh tỉnh cho ngành dịch vụ tài chính quốc tế Đó là minh họa hoàn hảo về cách toàn bộ ngành ngân hàng có thể đi từ bùng nổ đến phá sản chỉ trong vài ngày

III Quy Trình Thực Hiện Basel II Ở Việt Nam

1 Khung pháp lý

Thời Gian

Ban Hành

Tên gọi Nội dung chính

01/3/2013 Quyết định số

254/QĐ-TTg

- Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng

- Xem giải pháp triển khai Chuẩn mực vốn Basel II là trọng tâm vì đây là giải pháp

“thay đổi về chất” và có tính chiến lược,

Trụ cột 1 : Các yêu cầu

vốn an toàn tối thiểu

Trụ cột 2 : Tổng quan về giám sát

Trụ cột 3 : Kỷ luật - thị trường

- Hiệp định Basel này tiếp

tục điều chỉnh định nghĩa

về tài sản có rủi ro và

cung cấp hướng dẫn tính

toán tỷ lệ vốn quy định tối

thiểu, chia vốn quy định

đủ điều kiện của ngân

hàng thành các cấp

- Trụ cột này đưa ra các hướng dẫn cho các cơ quan quản lý quốc gia

để đối phó với các rủi ro như rủi ro hệ thống, rủi

ro thanh khoản và rủi ro pháp lý

- Đòi hỏi các ngân hàng phải tiết lộ thông tin về rủi

ro, tính đầy đủ vốn và quy trình đánh giá rủi ro tổng thể

tạo nền tảng phát triển bền vững cho hệ thống tổ chức tín dụng nói chung và từng

tổ chức tín dụng nói riêng theo đúng chủ trương đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt

17/03/2014 Công văn số

1601/NHNN-TTGSNH

Phê duyệt lộ trình triển khai Chuẩn mực

an toàn vốn Basel II trong ngành ngân hàng đến năm 2019 Theo đó đến năm

2019, hệ thống ngân hàng Việt Nam tuân thủ Chuẩn mực vốn Basel II theo

phương pháp cơ bản

08/11/2016 Nghị quyết số

24/2016/QH14

Từng bước áp dụng tiêu chuẩn Basel II tại

tổ chức tín dụng Đến năm 2020, cơ bản các ngân hàng thương mại có mức vốn tự

có theo Chuẩn mực của Basel II, trong đó

có ít nhất 12-15 ngân hàng thương mại áp dụng thành công Basel II

30/12/2016 Thông tư số

41/2016/TT-NHNN

- Quy định về tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài

- Theo phương pháp tiêu chuẩn Basel II

- NHNN yêu cầu NHTM Việt Nam tính toán và duy trì tỷ lệ an toàn vốn theo định hướng Basel II, theo đó các ngân hàng sẽ hoạt động an toàn hơn, với lượng vốn

“đủ” theo thông lệ tiên tiến để bù đắp các rủi ro trọng yếu gồm (rủi ro tín dụng; rủi

ro thị trường và rủi ro hoạt động)

- Định hướng các ngân hàng hướng đến những phân khúc khách hàng ít rủi ro hơn,

đồng thời áp dụng các biện pháp giảm thiểu rủi ro để được giảm trừ vốn yêu cầu

19/7/2017 Quyết định số

1058/QĐ-TTg

- Cơ cấu lại hệ thống tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2016-2020

- à đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an toàn vốn theo chuẩn mực quốc tế, đảm bảo mức đủ vốn tự có theo Chuẩn mực vốn Basel II

18/5/2018 Thông tư số

13/2018/TT-NHNN

- Quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ đối với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài

- Quy định về đánh giá nội bộ mức đủ vốn ICAAP để thực hiện trụ cột 2 của Basel II

- Yêu cầu ngân hàng cải thiện hoạt động quản lý rủi ro, phù hợp với yêu cầu của Basel II và các thông lệ tiên tiến về quản

lý rủi ro

- Giới thiệu về khẩu vị rủi ro trong hoạt động ngân hàng, định hướng trong việc xây dựng khẩu vị rủi ro trong quản trị ngân hàng hiện đại

- Quy định về việc kiểm tra sức chịu đựng đối với các loại rủi ro trọng yếu và có vốn

bổ sung đối với kịch bản nền kinh tế có diễn biến bất lợi

- Yêu cầu việc quản lý rủi ro phát sinh liên

quan đến sản phẩm mới, hoạt động mới trong quản lý rủi ro hoạt động của ngân hàng

Kết Luận:

- Việc thực hiện các chuẩn mực Basel ở Việt Nam có rất nhiều khó khăn và xây dựng một khung pháp lý tốt để có thể tiến hành một cách trơn tru nhất có thể sẽ giúp cho Việt Nam đến gần với Basel nhanh hơn

- Qua các văn bản pháp lý được ban hành thì trọng tâm là

+ Thông tư số 41/2016/TT-NHNN: Là văn bản quy định tỷ lệ an toàn vốn, đây cũng là tiền đề để triển khai thực thi các trụ cột 1 và 3

+ Thông tư số 13/2018/TT-NHNN: Là thông tư thực hiện trụ cột 2 của Basel II

=> Thông qua 2 thông tư trên, NHNN đã hoàn thiện khung pháp lý để thực thi hiệp ước Basel một cách có phương pháp, lộ trình và đầy đủ 3 trụ cột Đồng thời đảm bảo thực hiện được các mục tiêu và thông lệ mà Quốc hội và Chính phủ đề ra

2 Nội dung lộ trình thực hiện.

- NHNN đã đưa ra một lộ trình áp dụng một cách cẩn trọng cho NHTM gồm 2 giai đoạn cụ thể:

+ Giai đoạn 1: thí điểm áp dụng tại 10 ngân hàng (Vietcombank, Vietinbank, BIDV, MBBank, Sacombank, Techcombank, ACB, VPBank, VIB và Maritime Bank) Thời gian bắt đầu cho giai đoạn này là tháng 2/2016 với mục tiêu là 10 ngân hang này phải đáp ứng cơ bản các yêu cầu của hiệp ước cuối năm 2018 OCB dù không thuộc danh sách 10 Ngân hàng thương mại thí điểm song cũng

đã được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận áp dụng Basel II

+ Giai đoạn 2: Đến năm 2020 các NHTM có mức vốn đạt chuẩn Basel II Ít nhất 12-15 NHTM áp dụng thanh công Basel

- Các ngân hàng thành lập Ban Quản lý dự án triển khai Basel II (PMO) với vai trò chính là điều phối việc thực hiện basel II giữa các đơn vị, ban hành văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm của PMO cũng như các bộ phận liên quan

- Thực hiện phân tích đánh giá thực trạng hiện tại về quản trị, dữ liệu, công nghệ thông tin, quy trình quản lý rủi ro,…

- Thực hiện tính toán vốn theo phương pháp tiêu chuẩn của Basel II và xác định Mức thay đổi tỷ lệ an toàn vốn (CAR) so với kết quả tính toán theo Thông tư

13 về các giới hạn và tỷ lệ đảm bảo an toàn của các ngân hàng Cụ thể:

+ Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 9%

+ Vốn cấp 1 bao gồm: vốn điều lệ, quỹ dữ trữ bổ sung vốn điều lệ, quỹ đầu tư phát triển nghiệp vụ, lợi nhuận không chia, thẳng dư cổ phận được tính theo vốn theo quy định pháp luật

+ Vốn cấp 2 được xác định: 50% số dư có tài khoản đánh giá lại tài sản cố định, 40% số dư có tài khoản đánh giá lại tài sản tài chính

- Các NHTM phải giám sát chặt chẽ dòng vốn tín dụng, tập trung vào những lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế, giám sát chặt lượng vốn đưa vào các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro như bất động sản, chứng khoán,… Ngân hàng đang nỗ lực thay đổi chất lượng tín dụng theo hướng an toàn và hiệu quả hơn

- Ngân hàng cần phải duy trì một lượng vốn đủ lớn để trang trải cho các hoạt động chịu rủi ro

- Các Ngân hàng thương mại tự giác đối với việc cung cấp thông tin cho bộ phận thanh tra của Ngân hàng nhà nước Bên cạnh đó, xây dựng được hệ thống quản lý thông tin và quản trị dữ liệu một cách hoàn thiện và hiệu quả trong nội

bộ ngân hàng

- Đi theo lộ trình các NHTM đã đạt được nhiều yêu cầu lớn trong Basel đặt biệc là: hệ số CAR.(Ảnh minh họa)

- Nhận xét: do nhiều yếu tố thì hệ số CAR đang có xu hướng giảm tuy nhiên vẫn giữ trên mức đúng theo quy định

- Tính đến năm 2020, do tình hình dịch bệnh mà Việt Nam mới chỉ có 18/34 ngân hàng Việt Nam đạt chuẩn Basel II Chưa đáp ứng được mục tiêu đề ra, nên kế hoạch được kéo dài hơn tới 1/1/2023

3 Những Khó Khăn

- Thế giới, đang dần tiếp cận và hoàn thành Basel III thì Việt Nam tính đến năm 2020 chỉ có 18 NHTM hoàn thành các tiêu chuẩn của hiệp ước Bởi hành trình thực hiện các trụ cột vô cùng khó khăn, những khó khăn đó là:

+ Chi phí thực hiện Basel khá lớn đòi hỏi nhiều ngân hàng phải cân nhắc khi tham gia

+ Những tác động từ môi trường kinh tế vĩ mô và thị trường tài chính

+ Khả năng linh hoạt và chủ động tiếp cận các chuẩn mực mới của NHNN ở ủy ban Basel

+ Môi trường cạnh tranh ngày càng cao đòi hỏi ngân hàng xây dựng nhiều dịch

vụ và sản phẩm mới, ứng dụng công nghệ vào quản lý rủi ro, tính toán rủi ro trở nên phức tạp và nhiều tiềm ẩn

+ Môi trường pháp lý chưa đồng bộ, các thông lệ quốc tế chưa được thông qua

và áp dụng còn nhiều

+ Cơ sở dữ liệu và xếp hạn tín dụng nội bộ, các mô hình rủi ro chưa đảm bảo

độ chính xác cao

+ Chưa có những tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập, số lượng khách hàng có xếp hạng tín nhiệm còn ít

- Một khó khăn rất lớn đối với các ngân hàng là vấn đề về vốn:

+ Quy mô vốn tự có là một trong những tiêu chí rất quan trọng để đánh giá

mức độ an toan trong các hoạt động kinh doanh của ngân hàng.

+ Thời điểm 31/12/2005, trong khi các NHTMCP đảm bảo được mức an toàn vốn, thì 5 NHTM (VCB, Vietinbank, BIDV, Agribank MHB) chiếm 70-75% thị phần hoạt động thì chỉ có một mình MHB đạt được yêu cầu an toàn vốn tối thiểu Qua đó ta thấy, NHTM NN giai đoạn này gặp rất nhiều khó khăn trong việc đạt được an toàn vốn

+ Khi thông tư 13 được thông qua tỷ lệ an toàn vốn tăng lên 9%, các NHTMCP lớn rất dễ dàng đạt được yêu cầu này Trái lại, các NHTMCP nhỏ thực sự rất khó khăn trước yêu cầu tăng vốn tự có để đạt yêu cầu của thông tư

+ Bên cạnh đó, đối với nhóm NHTMNN, các ngân hàng này tiến hành IPO và phát hành cổ phiếu tăng vốn điều lệ, nhận bổ sung từ Chính phủ tỷ trọng vốn có tăng lên Nhưng CAR của nhiều ngân hàng vẫn khó mà đạt được theo Thông tư

13 Đặc biệt là Agribank với mức vốn và tổng tài sản chỉ đạt mức 6.09% vào năm 2010 Chưa kể một số ngân hàng bị nhà nước kiểm soát về vốn như: Vietinbank là đã đụng trần giới hạn tỷ lệ sở hữu nhà nước

IV Những Thay Đổi Trong Basel III.

1 Tiền Đề Ra Đời Basel III.

Mặc dù được coi như một cơ chế quan trọng để đẩy mạnh cải cách và củng cố toàn bộ công tác điều hành trong lĩnh vực tài chính, nhưng cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đã cho thấy những thiếu sót, bất cập của Basel II Đó là: + Việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro tiên tiến chưa có các tiêu chuẩn

có thể được chấp nhận rộng rãi

+ Các phương pháp giám sát, đánh giá rủi ro chưa tính đến các hoạt động của chu kỳ kinh doanh

+ Các cơ quan quản lý chưa theo kịp tốc độ phát triển mạnh mẽ những sản phẩm dịch vụ có khoa học công nghệ cũng như mức độ rủi ro cao

2 Nội Dung Basel III

- Basel III đưa ra các yêu cầu về vốn chặt chẽ hơn nhiều so với Basel I và Basel

II để giải quyết những điểm yếu trong hiệp định trước Một trong những vấn đề

rõ ràng nhất với Basel II là không kiểm duyệt các hoạt động cho vay bất thường của các tổ chức ngân hàng