Với cô tôi và các bạn có thể đùa giỡn và trêu trọc qua lại như những người bạn, có lẽ vì thế mà tôi có thể trò chuyện thoải mái với cô và hỏi cô một cách mạnh dạn về những điều không biế
Trang 1KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN
BÀI THI CUỐI KỲ HK21.1A
CHUYÊN ĐỀ CÁ NHÂN:
BÀI QUYỀN HEIAN NIDAN
GIẢNG VIÊN: CÔ TRẦN HOÀNG YẾN PHƯỢNG
Trang 2KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN
- -BÀI THI CUỐI KỲ HK21.1A
CHUYÊN ĐỀ CÁ NHÂN:
BÀI QUYỀN HEIAN NIDAN
GIẢNG VIÊN: CÔ TRẦN HOÀNG YẾN PHƯỢNG
Trang 3THỜI GIAN THỰC HIỆN BÀI THI
SINH VIÊN THỰC HIỆN: VÕ THANH TRƯỜNG
Trang 5MỤC LỤC
THỜI GIAN THỰC HIỆN BÀI THI 3
LỜI CẢM ƠN 4
MỤC LỤC 5
DANH MỤC HÌNH ẢNH 6
TRÍCH YẾU 8
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN 10
ĐẶT VẤN ĐỀ 11
CHƯƠNG I - TỔNG QUAN VỀ MÔN VÕ KARATEDO 16
1 Karatedo là gì ? 16
2 Lịch sử hình thành 17
CHƯƠNG II – BÀI QUYỀN HEIAN NIDAN 26
KẾT LUẬN 34
Trang 6DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1: Đứng tại chỗ bước chân trái – phải thành tấn KO (Kokutsu Dachi) 11
Hình 2: Đứng tại chỗ bước chân trái – phải thành tấn Kiba (Kiba Dachi) 12
Hình 3: Đòn đỡ Gedan – Barai 13
Hình 4: Đòn đỡ Age – Uke 13
Hình 5: Đòn đỡ Uchi – Uke 14
Hình 6: Đòn đỡ Soto – Uke 14
Hình 7: Đòn đỡ Shuto – Uke 15
Hình 8: Đòn đỡ Motore – Uke 15
Hình 9: Tổ Funakoshi Gichin Funakoshi Gichin - Người cha hiện thân của Karate hiện đại 18
Hình 10: Trang phục SHOTOKA của nam (bên trái) và nữ (bên phải) 23
Hình 11: Đội hình bài quyền Heian Nidan 26
Hình 12: Bước 1 và 2 của bài quyền số 2 Karate 27
Hình 13: Bước 5, 6, 7 của bài quyền số 2 27
Hình 14: Bước 7 đến bước 13 của bài quyền số 2 28
Hình 15: Bước 14, 15, 16 của bài quyền số 2 29
Hình 16: Bước 17, 18 của bài quyền số 2 29
Hình 17: Bước 18 của bài quyền số 2 30
Hình 18: Bước 19 của bài quyền số 2 30
Hình 19: Bước 21 của bài quyền số 2 31
Hình 20: Bước 23, 24 của bài quyền số 2 31
Hình 21: Bước 25, 26, 27 của bài quyền số 2 31
Trang 7Hình 22: Bước 28, 29, 30 của bài quyền số 2 32 Hình 23: Tư thế cuối cùng khi kết thúc bài quyền số 2 32 Hình 24: Phân thế bài quyền số 2 Karate 33
Trang 8TRÍCH YẾU
Khi lựa chọn học môn Karatedo này tôi chỉ đơn giản suy nghĩ rằng học để hoàn thành đủ yêu cầu đào tạo và hoàn thành đúng tiến độ học tập để tốt nghiệp sớm Nhưng khi bước vào lớp thì tôi đã bị ấn tượng đầu tiên bởi sự hài hước và
dí dỏm, gần gũi với học sinh của cô Phượng Nhưng khi học lớp cô Phượng rồi tôi bắt đầu cảm thấy thích môn võ Karatedo và là tiết học tự do nhất, vì tôi có thể quan sát xung quanh bởi những tấm cửa sổ kính, không cảm giác bị gò bó
và giam cầm trong bốn bức tường kín Rồi bắt đầu tôi cảm thấy nôn đến cuối ngày thứ 4 mỗi tuần để được học lớp Karatedo, nhưng ngày đầu tiên thì tôi cảm thấy bỡ ngỡ với một giảng viên , đó là cô Phượng Với cô tôi và các bạn có thể đùa giỡn và trêu trọc qua lại như những người bạn, có lẽ vì thế mà tôi có thể trò chuyện thoải mái với cô và hỏi cô một cách mạnh dạn về những điều không biết về môn Karatedo, khi nghe cô kể về những câu chuyện thời vđv của cô, cảm giác nó thật ngầu và tôi bắt đầu càng yêu thích hơn môn này, tôi thấy thật ngưỡng mộ cô Tôi cũng cảm nhận thấy rằng, khi cô về giảng dạy thì các hoạt động liên quan của môn Karatedo cũng trở nên sôi nổi và được nhiều bạn sinh viên hưởng ứng tích cực, CLB Karatedo cũng được thành lập và hoạt động để mọi người có thể tập luyện và kết nối làm quen với nhau, không chỉ giúp đỡ ở
bộ môn Karatedo mà còn ở cácmôn học khác Tôi cảm thấy thật may mắn và đúng đắn khi tham gia lớp học Karatedo này của cô Phượng Suốt thời gian dài học tập và được dẫn dắt bởi cô, tôi đã được học tập và rèn luyện thân thể nâng cao sức khỏe, ngoài ra đó là những kiến thức chuyên sâu của bộ môn Karatedo Ngoài ra, khi học tại lớp của cô Phượng tôi không chỉ học vềvõ thuật mà cô còn dạy tôi và các bạn nhiều bài học, kỹ năng sống khác Đến với lớp, cô như
là một cầu nối luôn giúp cho lớp luôn cười vui vẻ quên đi những mệt nhọc khi học tập và vận động, giúp cho tôi có thêm những người bạn thân thiết dù học khác ngành và trước đó chưa hề biết đến nhau Tôi cũng xin cảm ơn đến đơn vị trường Đại học Hoa Sen vì đã tạo điều kiện cho sự học tập, phòng tập rộng rãi
Trang 9để tôi và mọi người có thể học và tập luyện một cách thoải mái nhất và được dẫn dắt bởi cô, tôi đã được học tập và rèn luyện thân thể nâng cao sức khỏe, ngoài ra đó là những kiến thức chuyên sâu của bộ môn Karatedo Ngoài ra, khi học tại lớp của cô Phượng tôi không chỉ học vềvõ thuật mà cô còn dạy tôi và các bạn nhiều bài học, kỹ năng sống khác Đến với lớp, cô như là một cầu nối luôn giúp cho lớp luôn cười vui vẻ quên đi những mệt nhọc khi học tập và vận động, giúp cho tôi có thêm những người bạn thân thiết dù học khác ngành và trước đó chưa hề biết đến nhau Tôi cũng xin cảm ơn đến đơn vị trường Đại học Hoa Sen vì đã tạo điều kiện cho sự học tập, phòng tập rộng rãi để tôi và mọi người có thể học và tập luyện một cách thoải mái nhất
Trang 10NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2021
Giảng viên ký tên
Trang 11ĐẶT VẤN ĐỀ
Mục tiêu môn học
• Rèn luyện sức khỏe, kỹ năng
• Biết võ thuật phòng thân
• Hoàn thành tiến độ lộ trình học tập
• Nội dung và phương pháp học tập
Nội dung
• Học các bài quyền của karatedo: Heian Shodan
• Các khẩu hiệu nghiêm, chào, chuẩn bị bằng tiếng Nhật
Hình 1: Đứng tại chỗ bước chân trái – phải thành tấn KO (Kokutsu Dachi)
Trang 12Phần thân trên giữ thẳng trong tư thế quay nghiêng hoặc hướng ngang với cặp mắt nhìn thẳng ra trước xuôi theo hướng chân trái đang duỗi thẳng dài ra Đầu gối chân sau cong lại Trọng lượng cơ thể dồn về chân sau Tư thế này chủ yếu dùng để phòng thủ hoặc tránh đòn
Hình 2: Đứng tại chỗ bước chân trái – phải thành tấn Kiba (Kiba Dachi)
Trang 13❖ Đứng tại chỗ đưa tay trái phải thành các đòn đỡ, chém:
Hình 3: Đòn đỡ Gedan – Barai
Hình 4: Đòn đỡ Age – Uke
Trang 14Hình 5: Đòn đỡ Uchi – Uke
Hình 6: Đòn đỡ Soto – Uke
Trang 15Hình 7: Đòn đỡ Shuto – Uke
Hình 8: Đòn đỡ Motore – Uke
Trang 16CHƯƠNG I - TỔNG QUAN VỀ MÔN VÕ
KARATEDO
1 Karatedo là gì ?
Karate hay Karate-Do (Không Thủ Đạo) là một môn võ thuật truyền thống của vùng Okinawa (Nhật Bản) Karate là nghệ thuật chiến đấu với các đòn đặc trưng như đấm, đá, cú đánh cùi chỏ, đầu gối và các kỹ thuật đánh bằng bàn tay mở.Trong Karate còn có các kỹ thuật đấm móc, các kỹ thuật đấm đá liên hoàn, các đòn khóa, chặn, né, quật ngã và những kỹ thuật đánh vào chỗ hiểm Để tăng sức mạnh cho các động tác tấn đỡ, Karate sử dụng kỹ thuật xoay hông hay kỹ thuật kime, để tập trung lực năng lượng toàn cơ thể vào thời điểm tác động của cú đánh.karate-Do hay Không Thủ Đạo
có bốn nghĩa, cũng là bốn mục đích tập luyện
Một: Kara là không, Té là tay, Do là cách thức Karate-Do là nghệ thuật rèn
luyện tay chân thành vũ khí chiến đấu
Hai: Phương pháp rèn luyện của Karate dựa trên các nguyên lý về vật lý, thể lý,
tâm lý nên nó là môn thể thao khoa học và hiện đại; giúp người tập không chỉ khỏe
về thể chất mà còn khỏe về tinh thần (Một tinh thần minh mẫn trong một thân thể tráng kiện)
Ba: Do trong Karate-Do còn có nghĩa là đạo đức Thông qua rèn luyện tay chân,
Karate-Do còn là con đường tu dưỡng phẩm chất, đạo đức Đạo đức, đó là yêu tổ quốc, yêu đồng bào, hiếu để với cha mẹ, tình nghĩa với thầy bạn; nhân ái với con người, thiên nhiên, vạn vật Phẩm chất, đó là bao dung, cao thượng, đoàn kết, hiếu hoà, cần mẫn, tự tin, ý chí, dũng cảm Phong cách, đó là ung dung, trầm tĩnh, đĩnh đạ
Bốn: Kara là không, Té là tay Karate là “Bàn-tay-không”, hiểu theo nghĩa trở
về với trạng thái trống không, trạng thái vô ngã; trạng thái của mặt nước hồ thu không gợn sóng.Con người luôn bị chi phối bởi “thất tình”: hỉ, nộ, ái, ố, ai, lạc, dục (mừng, giận, thương, ghét, buồn, vui muốn) Chính thất tình đã làm khúc xạ mọi sự mọi vật, chính thất tình mang lại nỗi khổ niềm đau
Trang 17Karatedo là nghệ thuật giúp người tập làm chủ thất tình để đạt đến trạng thải rổn rang, thanh lãng, tự tại, tự chủ, vô úy, vô ưu Tham thiền là một trong những phương pháp quan trọng của nội dung này.Karate, hay Không Thủ, hay “Bàn-tay-không”, là mục đích sau cùng của Karate-Do Nhưng là mục đích chỉ thành tựu thông qua quá trình thực nghiệm, kiểm nghiệm, và chứng nghiệm Nói theo ngôn ngữ của thiền thì “Ai tu nấy chứng” Bốn ý nghĩa, bốn mục đích, cũng là bốn chặng đường Mỗi Karateka cần căn cứ vào đó để biết mình đang ở đâu: sơ đẳng, cao đẳng, hay thượng đẳng
2 Lịch sử hình thành
Theo nghiên cứu gần đây, người ta chỉ có thể đưa ra được những giả thiết về nguồn gốc của Karate là do tập đoàn người Hoa từ Phúc Kiến di cư theo con đường thương mại tới Okinawa và định cư tại thôn Kuninda ở Naha Họ bắt đầu truyền các môn võ thuật Trung Quốc tại đây Về sau, người dân địa phương kết hợp những kỹ thuật, đòn thế tinh hoa của các môn võ Trung Hoa cùng các điệu múa dân gian của vùng Okinawa tạo nên phương thức chiến đấu nhằm chống lại ách đô hộ hà khắc mà giới cai trị Nhật Bản áp đặt lên dân bản xứ bấy giờ.Tuy nhiên, xuất xứ chính xác của môn võ này còn chưa được xác định, bởi không tìm được thư tịch cổ nào ghi chép về môn võ này Ngày nay, môn Karate được phát triển khá mạnh trên toàn thế giới và được chia ra rất nhiều nhánh hệ phái khác nhau như: Shotokan Ryu, Shito Ryu, Shorin Ryu, Wado Ryu, Goju Ryu, Kyokushinkai,… Tuy nhiên, hiện tại chỉ có 4 hệ phái được chính thức sát lập vào hệ thống Karate trên toàn thế giới đó là: Shotokan Ryu, Shito Ryu, Wado Ryu và Goju Ryu
Trang 18Sơ lược về sáng tổ Funakoshi Gichin Funakoshi Gichin sinh ngày 10-11-1868
và mất ngày 26-4-1957 tại Shuri thuộc Okinawa, là người sáng lập ra hệ phái Karate Shotokan và được coi như người cha hiện thân của Karate hiện đại
Hình 9: Tổ Funakoshi Gichin Funakoshi Gichin - Người cha hiện thân của Karate
hiện đại
Thuở thiếu thời, Funakoshi đã tỏ ra là một người có năng khiếu về võ học, ông
đã được học rất nhiều môn võ truyền thống và đều tỏ ra là một học trò xuất sắc Người được coi là người thầy đầu tiên dẫn dắt ông trên con đường Karate đó là võ sư Anko Azato, một bật thầy về Karate và Kendo cổ xưa
• Năm 1902, ông chính thức thành lập hệ phái Shotokan và phát triển rộng khắp Okinawa
• Năm 1922, Shotokan chính thức được đưa vào Nhật và thu hút rất nhiều người tập luyện
• Năm 1936, Đạo đường của Shotokan được chính thức dựng lên tại Tokyo Ngày nay, Shotokan đã phát triển rộng khắp trên Thế giới và được coi là hệ phái hùng mạnh nhất trong các hệ phái của Karate
❖ Tên gọi Karatedo có ý nghĩa:
Trước đây, khi mới chỉ giới hạn ở Okinawa, môn võ này được gọi là Totei theo ngôn ngữ ở đây, và được viết là 唐手 (tangsho, Đường thủ, tức các môn võ thuật có gốc từ Trung Hoa) Vào thời kỳ Minh Trị, môn võ này bắt đầu được truyền vào lãnh
Trang 19thổ chính của Nhật Bản, thì chữ 唐手 được phát âm theo tiếng Nhật là Karate và giữ nguyên cách viết này Tuy nhiên, do 唐手 thường bị hiểu không đúng là "võ Trung Quốc", cộng thêm việc môn võ này thường chỉ dùng tay không để chiến đấu, nên người Nhật bắt đầu từ thay thế chữ 唐 bằng một chữ khác có cùng cách phát âm và mang nghĩa "KHÔNG", đó là 空 Tên gọi Karate và cách viết 空手 bắt đầu như vậy
từ thập niên 1960 Giống như nhiều môn khác ở Nhật Bản (Trà đạo, Thư đạo, Cung đạo, Kiếm đạo, Côn đạo, Hoa đạo ), Karate được gắn thêm vĩ tố "Đạo", phát âm trong tiếng Nhật là "do" (viết là 道) Vì thế, có tên Karate-do Đa phần người tập Karate đều hướng tới chữ "do" này muốn học trò của mình có đạo đức nhân cách
dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp tùy theo trình độ của môn sinh, mỗi hệ phái Karatedo lại có một kĩ thuật khác nhau vì thế mà trong luật thi đấu của liên đoàn Karate thế giới phải tuân theo kĩ thuật của 4 hệ phái lớn
❖ Các lưu phái của Karatedo:
Karate có nhiều lưu phái Giữa các lưu phái có sự khác nhau ít nhiều về bài quyền, phương pháp huấn luyện, quy cách thi đấu Trước hết, Karate chia thành Karatedo truyền thống và Full Contact Karatedo
Trang 20❖ Karate truyền thống:
Karate truyền thống theo nghĩa hẹp gồm các lưu phái tuân theo quy tắc sundome (寸止め) Quy tắc sundome tức là chấp hành cách đánh khi thi đấu phải giữ cự ly nhất định của đòn đánh vào đối phương hoặc giữ sức mạnh đòn đánh ở mức độ nhất định Karate truyền thống theo nghĩa rộng chỉ tất cả các lưu phái, tổ chức tham gia Liên minh Karatedo Toàn Nhật Bản (trong nước Nhật) và Liên minh Karatedo Thế giới (quốc tế)
❖ Karate truyền thống có một số đặc trưng sau:
• Coi trọng lễ tiết, triết học
• Các bài quyền (kata) theo lối cổ điển • Phương pháp luyện tập sử dụng nhiều phương pháp từ xưa để lại
• Ít tổ chức thi đấu • Sử dụng chế độ phong đẳng cấp dựa vào số lượng bài quyền và động tác cơ bản luyện tập được Thời gian phong đẳng cấp khác nhau giữa các lưu phái, song nhìn chung đều lâu
❖ Karate truyền thống gồm các nhóm lưu phái sau:
• Karate cổ truyền: Đây là các lưu phái Karate không bị thể thao hóa hay hình
thức hóa Các lưu phái này coi trọng các kỹ thuật chiến đấu và luyện tập như nguồn gốc ở Okinawa Đó là các hệ phái Kojou-ryū (hoặc Kogusuku-ryū theo phương ngôn Okinawa), Honbu-ryū, Shintō-ryū, v.v…
• Karate truyền thống theo nghĩa hẹp gồm các lưu phái đi theo dòng Karate thể
thao hóa nhưng áp dụng quy tắc sundome, bao gồm bốn hệ pháichính là Gōjyuryū, Shōtōkan-ryū, Wadō-ryū, Shitō-ryū
• Karate Okinawa: Các lưu phái Karate có cơ sở chính ở Okinawa như Okinawa
Gōjyu-ryū, Shōrin-ryū (Tiểu Lâm Lưu), Shōrin-ryū (Thiếu Lâm Lưu), Shōrinjiryū (Thiếu Lâm Tự Lưu), Gensei-ryū, Hojo-ryū, Isshin-ryū, Makiwara, Ryu-te, Ryuei-ryū, Shuri-ryū, Shōei-ryū, v.v…
• Karate hiện đại: Chủ yếu phục vụ cho thi đấu thể thao gồm 2 phần KATA và
KUMITE Về KATA (biểu diễn quyền) trong hơn 100 hệ phái của Karate thì
có 8 bài quyền bắt buộc của 4 hệ phái chính được đưa vào sử dụng, đó là các
hệ phái: GOJU-RYU, WADORYU, SHOTOKAN, SHITO-RYU Cụ thể 8 bài
Trang 21quyền bắt buộc của 4 hệ phái chính như sau: Goju: (2 bài: Seipai và Saifa) Shotokan: (2 bài: Jion và Kankudai) Shito: (2 bài: Bassaidai và Seienchin) Wado: (2 bài: Seishan và Chinto)
❖ Ngoài 8 bài quyền bắt buộc 4 hệ phái này còn có các bài quyền tự chọn như sau:
GOJU-RYU có 10 bài, WADO-RYU có 10 bài,SHOTOKAN 21 bài, RYU có 43 bài
SHITO-Đai Karatedo
Thứ nhất, chúng ta cần phân biệt giữa Cấp – Đai – Đẳng Chúng ta hay thường lẫn lộn giữa thi lên cấp, thi lên đai, thi lên đẳng Nhất là với những người mới, hoặc chưa từng tập luyện Karate
Hệ thống Cấp (Tiếng Nhật là Kyuu) Trong Karatedo, chúng ta có 10 cấp (kyuu) Cao nhất là cấp 1 và thấp nhất là cấp 10 (Người mới bắt đầu tập)
Để dễ dàng nhận biết, người ta thường phân màu đai cho từng cấp, tuy nhiên có
1 số màu đai dùng chung cho 2-3 cấp
Chú ý là hệ thống Cấp này không thay đổi và không bị lẫn lộn như hệ thống Đai Hãy hỏi cấp của người tập để biết được cấp độ hiện tại của họ, màu đai chỉ là tương đối
Hệ thống Đai
Màu Đai sẽ giúp người ngoài dễ dàng biết được cấp độ hiện tại của người tập Tuy nhiên Đai lại là thứ hay bị lẫn lộn nhất và gây thắc mắc nhất cho những người mới Tùy từng hệ phái, võ đường hay địa phương mà hệ thống màu đai có chút khác biệt Sau đây mình xin liệt kê hệ thống màu đai của Karate phổ biết nhất tại Việt Nam tương ứng với các cấp
Ngoài ra mỗi màu đai sẽ có các ý nghĩa khác nhau Để tìm hiểu ý nghĩa của từng màu đai, xin ấn vào link của từng màu bên dưới
Chú ý là Đai Đen sẽ ko thể hiện Cấp nữa mà thể hiện Đẳng
✓ Đai Trắng (White) – Dùng cho cấp 10 & cấp 9