CHUYỆN CHỨC PHÁN sự đền tản VIÊN 10c8 (1)

Kiến thức: - Thấy được phẩm chất dũng cảm, kiên cường của nhân vật chính Ngô Tử Văn – đại diện cho chính nghĩa chống lại những thế lực gian tà.. Kĩ năng: - Đọc và tóm tắt một tác phẩm tự

CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN (Tản Viên từ phán sự lục – trích Truyền kì mạn lục)

-Nguyễn

Dữ-I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức:

- Thấy được phẩm chất dũng cảm, kiên cường của nhân vật chính Ngô Tử Văn – đại diện cho chính nghĩa chống lại những thế lực gian tà

- Thấy được cái hay của nghệ thuật kể chuyện sinh động, hấp dẫn, giàu kịch tính của tác giả

2 Kĩ năng:

- Đọc và tóm tắt một tác phẩm tự sự trung đại; Phân tích nhân vật trong truyện truyền kì

3 Thái độ:

- Giáo dục lòng yêu chính nghĩa và niềm tự hào về người trí thức nước Việt

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1.Giáo viên:

- Sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu tham khảo, giáo án, bảng phụ, …

2 Học sinh:

- Sách giáo khoa, tập bài học, tập bài soạn, …

III PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN

- Giáo viên kết hợp phương pháp đọc sáng tạo, đối thoại, trao đổi, nêu vấn đề, thảo luận,

…

IV TIẾN HÀNH GIẢNG DẠY

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ: Em hãy nêu lên ý nghĩa của việc dựng bia, khắc tên hiền tài trong tác phẩm Hiền tài là nguyên khí quốc gia

3 Kiểm tra vở bài soạn:

4 Bài mới: Ở chương trình lớp 9 THCS, chúng ta đã làm quen với một truyện đặc sắc của Nguyễn Dữ - học trò Trạng Trình Nguyễn Bĩnh Khiêm, đó là tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương trích từ tập Truyền kì mạn lục, thể hiện chủ đề ca ngợi và cảm thông với những người phụ nữ hiền thục nhưng bất hạnh Hôm nay, chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu thêm một tác phẩm khác của Nguyễn Dữ, cũng được trích từ tập Truyền kì mạn lục Người nho sĩ trí thức khẳng khái, chính trực vì nghĩa lớn, chống gian tà sẽ được chứng minh trong tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt

Tiết 1:

Dựa vào phần tiểu dẫn trong

SGK, em hãy cho biết những nét

nổi bật của tác giả Nguyễn Dữ?

Em hãy trình bày những đặc điểm

chính của thể loại truyền kì?

Em hãy trình bày những điểm nổi

bật của Truyền kì mạn lục?

Đọc và chia bố cục tác phẩm

Nhân vật NTV được giới thiệu

I TÌM HIỂU CHUNG:

1 Tác giả:

- Nguyễn Dữ, sống vào khoảng thế kỉ XVI, chưa

rõ năm sinh năm mất, người xã Đỗ Tùng, huyện Trường Tân, nay thuộc huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương

- Xuất thân trong gia đình khoa bảng

- Từng thi đậu và đỗ đạt nhưng xin lui về ở ẩn

2 Tác phẩm:

a Thể loại truyền kì:

- Là thể văn xuôi tự sự thời trung đại, phản ánh hiện thực qua các yếu tố kì ảo

- Thế giới con người và thế giới cõi âm có sự tương giao

- Phản ánh hiện thực cũng như quan điểm và thái

độ của tác giả

b Truyền kì mạn lục:

- Viết bằng chữ Hán, gồm 20 truyện, ra đời vào nửa đầu thế kỉ XVI

- Đều có yếu tố hoang đường, nhưng sau đó là vạch trần những tệ trạng của xã hội thời phong kiến

- Vừa có giá trị hiện thực, vừa có giá trị nhân đạo

- Được khen tặng là “Thiên cổ kì bút”

c Bố cục: Chia theo nội dung của truyện:

+ Mở truyện: Từ đầu… vung tay không cần gì cả

=> giới thiệu nhân vật Ngô Tử Văn

+ Thân truyện: Đốt đền xong … tan thành ra như cám vậy => Những việc làm của NTV để tố cáo, vạch trần tội ác

+ Kết truyện: Đoạn còn lại => Tử Văn nhận chức

như thế nào? Em có nhận xét gì

về cách giới thiệu đó?

Cho học sinh thảo luận nhóm

những câu hỏi sau:

+ Nhóm 1: Khi tên Bách Hộ họ

Thôi làm yêu làm quái, NTV đã

có những hành động gì? Nêu dẫn

chứng? Qua việc lam đó, em thấy

NTV là người như thế nào?

Tiết 2

Nhóm 2:

Trước lời đe dọa của tên tướng

giặc, NTV có thái độ ra sao? Khi

bị bắt xuống Minh ti, NTV bị đối

xử như thế nào?

Nhóm 3:

NTV đã có những thái độ và hành

động gì trước lời kết tội của Diêm

Vương?

Nhóm 4:

Chiến thắng của NTV có ý nghĩa

gì?

phán sự và lời bình của tác giả

II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:

1 Nhân vật Ngô Tử Văn:

a Lai lịch:

- Tên họ: Ngô Tử Văn (NTV) tên là Soạn

- Quê quán: Người huyện Yên Dũng, đất Lạng Giang

=> Tác giả giới thiệu ngắn gọn, trực tiếp, cụ thể bằng những từ ngữ khẳng định

b Tính cách:

*Cương trực, yêu chính nghĩa:

- NTV là người cương trực, nóng nảy, thấy sự tà gian thì không thể chịu được

- Tức giận việc làm yêu làm quái của tên Bách

Hộ họ Thôi

- Đốt đền trừ hại cho dân

=> Thể hiện tính khẳng khái, cương trực của kẻ sĩ

vì dân trừ hại

* Dũng cảm, kiên cường:

- Không hề run sợ trước lời đe dọa của hồn ma tên tướng giặc

- Bị đối xử tệ nhưng vẫn đấu tranh lấy lại công bằng cho thổ công

- Không hề khiếp sợ khi bị bắt xuống Minh Ti, mục mực kêu oan

- Dũng cảm vạch mặt, lời lẽ cứng cỏi, tố cáo tội

ác của tên tướng giặc

=> Phẩm chất kiên cường, bất khuất, ý chí đấu tranh cho chính nghĩa

*Giàu tính dân tộc:

- Lấy lại công bằng, phục vị cho Thổ công

- Đấu tranh đến cùng để đánh bại tên tướng giặc

=> Thể hiện chân lí: Thiện thắng tà Đồng thời thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ, sự đấu tranh diệt tận gốc cái xấu, cái ác, bảo vệ nhân dân, chính nghĩa

2 Lời bình cuối truyện:

- Là kẻ sĩ, phải biết đấu tranh chống lại cái xấu, cái ác

- Giữ vững tâm hồn, không để cái ác làm lung lay

ý chí

GV cho HS đọc lại lời bình

Suy nghĩ của em về lời bình ở

cuối truyện?

Nguyễn Dữ muốn đề cao điều gì?

Qua tác phẩm, Nguyễn Dữ đã

dùng cái yếu tố kì ảo và hiện thực

để phê phán điều gì?

Nó có ý nghĩa với người đương

thời và người đời sau hay không?

Em hãy cho biết những đặc sắc về

nghệ thuật mà tác giả đã sử dụng

trong tác phẩm Chuyện chức phán

sự đền Tản Viên?

Hs đọc ghi nhớ sgk/61

Gv cho hs tự tóm tắt tác phẩm

Cho hs thảo luận nhóm về cách

viết kết truyện khác cho tác phẩm

Các nhóm tự nhận xét nhau

- Chỉ có đấu tranh mới đem lại chiến thắng cho điều thiện

- Bất kì giai cấp, tầng lớp nào cũng có thể cứng cỏi mà chiến thắng gian tà

=> Đề cao vai trò, bản lĩnh của kẻ sĩ ở mọi thời đại

3 Ngụ ý phê phán:

- Phê phán tên Bách Hộ họ Thôi, một kẻ dù sống hay chết đều mưu mô, xảo quyệt, tham ô, hung ác

- Phơi bày hiện thực xã hội bấy giờ đầy rẫy những sự bất công

- Những người có quyền hành không gần với dân

=> trung gian làm càn => dân khổ cực

=> Thể hiện sự nhắn nhủ của tác giả: Hãy đấu tranh chống cái ác, cái xấu, dũng cảm, kiên cường, cứng cỏi để bảo vệ điêu thiện, bảo vệ dân lành

4 Nghệ thuật:

- Nghệ thuật kể chuyện đặc sắc, hấp dẫn, kết hợp thành công yếu tố hiện thực – kì ảo

- Yếu tố kì ảo dày đặc, xen lẫn chuyện người, chuyện thần, trần thế, minh ti, …

- Kể chuyện theo trình tự thời gian đầy li kì, biến hóa linh hoạt mà vẫn tự nhiên, logic

- Kết truyện theo lối: Ở hiền gặp lành, thể hiện ước muốn của nhân dân

III TỔNG KẾT:

- Ghi nhớ SGK/61

- Đề cao hành động cứng cỏi, dũng cảm, quyết đoán đốt đền tà của Tử Văn là đề cao bản lĩnh cương trực, dám hi sinh vì việc nghĩa của kẻ sĩ – trí thức thời phong kiến Qua đó, thể hiện yếu tố hiện thực và nhân văn của tác phẩm

IV LUYỆN TẬP:

- Tóm tắt tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên

- Em có đồng ý với đoạn kết của tác phẩm không? Nếu được viết lại một đoạn kết khác, em

sẽ viết như thế nào? Lí do?

5 Củng cố:

- Nêu chủ đề truyện: Đề cao nhân vật NTV, đại diện cho người trí thức nước Việt, giàu tinh thần dân tộc, chuộng chính nghĩa, dũng cảm, cương trực, dám đấu tranh chống cái ác trừ hại cho dân

6 Hướng dẫn học bài và chuẩn bị bài về nhà:

- Học bài

- Soạn bài mới

V RÚT KINH NGHIỆM BẢN THÂN

………

………

………

………

………

Hồ Thị Nghị Trần Thị Mỹ Trinh