Về mặt cấu trúc, ý thức đạo đức gồm tình cảm đạo đức, tri thức đạo đức, lý tưởng đạo đức, ý chí đạo đức.. Ý thức đạo đức: “Là ý thức về hệ thống những nguyên tắc, chuẩn mực hành vi phù
Trang 1Chuyên đề:
XÂY DỰNG ĐẢNG VỀ ĐẠO ĐỨC
GIÁO ÁN THAM GIA HỘI THI
GIẢNG VIÊN
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
GIỎI
Trang 3BẠN HÃY CHỌN
01 SỐ BẤT KỲ
CÓ 02 CHỮ SỐ
VÀ LÀM THEO
HƯỚNG DẪN?
Trang 4NHÂN SỐ
ĐÓ VỚI 2
…
Trang 5CỘNG VỚI 22
Trang 6CHIA CHO 2
Trang 7TRỪ SỐ
BAN
ĐẦU
Trang 8CỘNG VỚI 11
Trang 9Ừ 6
Trang 10…
Trang 13Chuyên đề:
XÂY DỰNG ĐẢNG VỀ ĐẠO ĐỨC
GIÁO ÁN THAM GIA HỘI THI
GIẢNG VIÊN
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
GIỎI
Trang 14• “Trong một thời gian dài, lý luận xây dựng Đảng tập trung nhấn mạnh trên ba mặt: chính trị, tư tưởng, tổ chức Đó chỉ là điều kiện cần chứ không đủ Sẽ là không đầy đủ, là thiếu hụt nếu không tính đến hoặc xem nhẹ vấn đề xây dựng Đảng về đạo đức
• Việc đồng nhất một cách giản đơn “xây dựng Đảng về tư tưởng với xây dựng Đảng về đạo đức” trên thực tế đã dẫn đến xem nhẹ vấn đề đạo đức trong Đảng Đó là hạn chế lớn cần phải khắc phục Phải hết sức coi trọng xây dựng Đảng về đạo đức, từ đạo đức của người đảng viên đến đạo đức của người lãnh đạo, của cơ quan lãnh đạo”.
(Trích lời GS Hoàng Chi Bảo – HĐLLTƯ)
• “Trong một thời gian dài, lý luận xây dựng Đảng tập trung nhấn mạnh trên ba mặt: chính trị, tư tưởng, tổ chức Đó chỉ là điều kiện cần chứ không đủ Sẽ là không đầy đủ, là thiếu hụt nếu không tính đến hoặc xem nhẹ vấn đề xây dựng Đảng về đạo đức
• Việc đồng nhất một cách giản đơn “xây dựng Đảng về tư tưởng với xây dựng Đảng về đạo đức” trên thực tế đã dẫn đến xem nhẹ vấn đề đạo đức trong Đảng Đó là hạn chế lớn cần phải khắc phục Phải hết sức coi trọng xây dựng Đảng về đạo đức, từ đạo đức của người đảng viên đến đạo đức của người lãnh đạo, của cơ quan lãnh đạo”.
(Trích lời GS Hoàng Chi Bảo – HĐLLTƯ)
LỜI MỞ ĐẦU
Trang 15• Một khi đạo đức trong Đảng yếu kém sẽ tác động nguy hại tới chính trị, tư tưởng, tổ chức của Đảng và cũng dẫn đến suy đồi đạo đức trong xã hội Không có bảo đảm đạo đức thì tổ chức đảng không thể trong sạch, vững mạnh, không có sức chiến đấu Để xảy ra tình trạng đó, tư tưởng chỉ còn là hình thức hoặc bị hình thức hóa Chính trị dù có đúng đắn cũng không có sức mạnh để thực hiện Trong những tình huống phức tạp, không có những giá trị đạo đức ràng buộc, chính trị sẽ mất phương hướng và sai lầm.
• Do đó, xây dựng Đảng, nhất là trong điều kiện Đảng cầm quyền, phải chú trọng xây dựng Đảng về đạo đức Đây là điểm
nhấn, điểm mới tại Đại hội Đảng lần thứ XII, trong nội dung xây dựng Đảng, là sự bổ sung hết sức cần thiết trong đổi mới tư duy về xây dựng Đảng hiện nay.
• Một khi đạo đức trong Đảng yếu kém sẽ tác động nguy hại tới chính trị, tư tưởng, tổ chức của Đảng và cũng dẫn đến suy đồi đạo đức trong xã hội Không có bảo đảm đạo đức thì tổ chức đảng không thể trong sạch, vững mạnh, không có sức chiến đấu Để xảy ra tình trạng đó, tư tưởng chỉ còn là hình thức hoặc bị hình thức hóa Chính trị dù có đúng đắn cũng không có sức mạnh để thực hiện Trong những tình huống phức tạp, không có những giá trị đạo đức ràng buộc, chính trị sẽ mất phương hướng và sai lầm.
• Do đó, xây dựng Đảng, nhất là trong điều kiện Đảng cầm
quyền, phải chú trọng xây dựng Đảng về đạo đức Đây là điểm
nhấn, điểm mới tại Đại hội Đảng lần thứ XII, trong nội dung xây dựng Đảng, là sự bổ sung hết sức cần thiết trong đổi mới tư duy về xây dựng Đảng hiện nay.
LỜI MỞ ĐẦU
Trang 16NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ
I Đạo đức và vai trò của đạo đức trong đời sống xã hội;
II Nội dung xây dựng Đảng về đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh;
III Nhiệm vụ chủ yếu xây dựng Đảng về đạo đức trong giai đoạn hiện nay;
Trang 17“Anh chị hiểu thế nào về phạm trù đạo đức?”
I ĐẠO ĐỨC VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠO ĐỨC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI:
1 Những vấn đề chung về đạo đức:
Trang 18I ĐẠO ĐỨC VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠO ĐỨC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI:
1 Những vấn đề chung về đạo đức:
Với tư cách là một bộ phận của tri thức triết học, những tư tưởng đạo đức học đã xuất hiện hơn 26 thế kỷ trước đây trong triết học Trung Quốc, Ấn Độ, Hy Lạp cổ đại Danh từ đạo đức bắt nguồn từ tiếng La tinh là mos (moris) - lề thói, (moralis nghĩa là có liên quan đến lề thói, đạo nghĩa) Còn “luân lí” thường xem như đồng nghĩa với
“đạo đức” thì gốc ở chữ Hy Lạp là Êthicos nghĩa là lề thói; tập tục Hai danh từ đó chứng tỏ rằng, khi ta nói đến đạo đức, tức là nói đến những lề thói tập tục và biểu hiện mối quan hệ nhất định giữa người và người trong sự giao tiếp với nhau hàng ngày Sau này người ta thường phân biệt hai khái niệm, moral là đạo đức, còn Ethicos là đạo đức học
Với tư cách là một bộ phận của tri thức triết học, những tư tưởng đạo đức học đã xuất hiện hơn 26 thế kỷ trước đây trong triết học Trung Quốc, Ấn Độ, Hy Lạp cổ đại Danh từ đạo đức bắt nguồn từ tiếng La tinh là mos (moris) - lề thói, (moralis nghĩa là có liên quan đến lề thói, đạo nghĩa) Còn “luân lí” thường xem như đồng nghĩa với
“đạo đức” thì gốc ở chữ Hy Lạp là Êthicos nghĩa là lề thói; tập tục Hai danh từ đó chứng tỏ rằng, khi ta nói đến đạo đức, tức là nói đến những lề thói tập tục và biểu hiện mối quan hệ nhất định giữa người và người trong sự giao tiếp với nhau hàng ngày Sau này người ta thường phân biệt hai khái niệm, moral là đạo đức, còn Ethicos là đạo đức học
Ở phương đông, các học thuyết về đạo đức của người Trung Quốc cổ đại bắt nguồn từ cách hiểu về đạo và đức của họ Đạo là một trong những phạm trù quan trọng nhất của triết học trung Quốc cổ đại Đạo có nghĩa là con đường, đường đi, về sau khái niệm đạo được vận dụng trong triết học để chỉ con đường của tự nhiên Đạo còn có nghĩa là con đường sống của con người trong xã hội Đức dùng để nói đến nhân đức, đức tính và nhìn chung đức là biểu hiện của đạo, là đạo nghĩa, là nguyên tắc luân lý
Ở phương đông, các học thuyết về đạo đức của người Trung Quốc cổ đại bắt nguồn từ cách hiểu về đạo và đức của họ Đạo là một trong những phạm trù quan trọng nhất của triết học trung Quốc cổ đại Đạo có nghĩa là con đường, đường đi, về sau khái niệm đạo được vận dụng trong triết học để chỉ con đường của tự nhiên Đạo còn có nghĩa là con đường sống của con người trong xã hội Đức dùng để nói đến nhân đức, đức tính và nhìn chung đức là biểu hiện của đạo, là đạo nghĩa, là nguyên tắc luân lý
Trang 19I ĐẠO ĐỨC VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠO ĐỨC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI:
1 Những vấn đề chung về đạo đức:
1.1 Khái niệm “Đạo đức”: Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, xuất
hiện tương đối sớm và có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của xã
hội Đạo đức được hiểu “Là hệ thống các quy tắc, chuẩn mực xã hội mà
nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình cho phù họp với lợi ích của cộng đồng, của xã hội” Ngày nay, sự phát triển của nền kinh tế
thị trường và hội nhập quốc tế, các quy tắc, chuẩn mực của đạo đức dần biến đổi Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa là các giá trị đạo đức cũ
hoàn toàn mất đi, thay vào đó là các giá trị đạo đức mới Các giá trị đạo
đức ở Việt Nam hiện nay là sự kết hợp sâu sắc truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc với xu hướng tiến bộ của thời đại, của nhân loại Đó là
tinh thần cần cù, sáng tạo, yêu lao động; tình yêu quê hương, đất nước gắn liền với chủ nghĩa xã hội; sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật, có lối sống văn minh, lành mạnh; có tinh thần nhân đạo và tinh thần quốc tế cao cả.
1.1 Khái niệm “Đạo đức”: Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, xuất
hiện tương đối sớm và có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của xã
hội Đạo đức được hiểu “Là hệ thống các quy tắc, chuẩn mực xã hội mà
nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình cho phù họp với lợi ích của cộng đồng, của xã hội” Ngày nay, sự phát triển của nền kinh tế
thị trường và hội nhập quốc tế, các quy tắc, chuẩn mực của đạo đức dần biến đổi Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa là các giá trị đạo đức cũ
hoàn toàn mất đi, thay vào đó là các giá trị đạo đức mới Các giá trị đạo
đức ở Việt Nam hiện nay là sự kết hợp sâu sắc truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc với xu hướng tiến bộ của thời đại, của nhân loại Đó là
tinh thần cần cù, sáng tạo, yêu lao động; tình yêu quê hương, đất nước gắn liền với chủ nghĩa xã hội; sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật, có lối sống văn minh, lành mạnh; có tinh thần nhân đạo và tinh thần quốc tế cao cả.
Trang 20I ĐẠO ĐỨC VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠO ĐỨC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI:
1 Những vấn đề chung về đạo đức:
2 Cấu trúc của đạo đức: Đạo đức là một hiện tượng xã hội có cấu
trúc phức tạp, bao gồm:
2 Cấu trúc của đạo đức: Đạo đức là một hiện tượng xã hội có cấu
trúc phức tạp, bao gồm:
Ý thức đạo
đức,
Hành vi đạo đức Quan hệ
đạo đức.
Trang 21I ĐẠO ĐỨC VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠO ĐỨC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI:
1 Những vấn đề chung về đạo đức:
2 Cấu trúc của đạo đức: Đạo đức là một hiện tượng xã hội có cấu
trúc phức tạp, bao gồm:
2 Cấu trúc của đạo đức: Đạo đức là một hiện tượng xã hội có cấu
trúc phức tạp, bao gồm:
Ý thức đạo
đức,
Ý thức đạo đức: “Là ý thức về hệ thống những nguyên tắc, chuẩn mực hành vi phù hợp với những quan hệ đạo đức đã và đang tồn tại Mặt khác, nó còn bao hàm cả những cảm xúc, những tình cảm đạo đức của con người” Với tư cách là một hình thái ý thức xã hội, ý
thức đạo đức là sự thể hiện thái độ nhận thức của con người trước hành vi của mình trong sự đối chiếu với hệ thống chuẩn mực hành vi và những quy tắc đạo đức xã hội đặt ra; qua đó giúp con người tự giác điều chỉnh hành vi và hoàn thành một cách tự giác, tự nguyện
những nghĩa vụ đạo đức Về mặt cấu trúc, ý thức đạo đức gồm tình
cảm đạo đức, tri thức đạo đức, lý tưởng đạo đức, ý chí đạo đức
Trong đó, tình cảm thể hiện cảm xúc của con người trước hiện tượng đạo đức, tri thức đạo đức giúp con người lựa chọn cái gì nên làm và cái gì không nên làm; lý tưởng đạo đức quyết định phương hướng,
mục đích hoạt động của con người và ý thức đạo đức là sức mạnh
tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn, trở ngại để thực hiện hành vi đạo đức.
Ý thức đạo đức: “Là ý thức về hệ thống những nguyên tắc, chuẩn mực hành vi phù hợp với những quan hệ đạo đức đã và đang tồn tại Mặt khác, nó còn bao hàm cả những cảm xúc, những tình cảm đạo đức của con người” Với tư cách là một hình thái ý thức xã hội, ý
thức đạo đức là sự thể hiện thái độ nhận thức của con người trước hành vi của mình trong sự đối chiếu với hệ thống chuẩn mực hành vi và những quy tắc đạo đức xã hội đặt ra; qua đó giúp con người tự giác điều chỉnh hành vi và hoàn thành một cách tự giác, tự nguyện
những nghĩa vụ đạo đức Về mặt cấu trúc, ý thức đạo đức gồm tình
cảm đạo đức, tri thức đạo đức, lý tưởng đạo đức, ý chí đạo đức
Trong đó, tình cảm thể hiện cảm xúc của con người trước hiện tượng đạo đức, tri thức đạo đức giúp con người lựa chọn cái gì nên làm và cái gì không nên làm; lý tưởng đạo đức quyết định phương hướng,
mục đích hoạt động của con người và ý thức đạo đức là sức mạnh
tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn, trở ngại để thực hiện hành vi đạo đức.
Trang 22I ĐẠO ĐỨC VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠO ĐỨC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI:
1 Những vấn đề chung về đạo đức:
2 Cấu trúc của đạo đức: Đạo đức là một hiện tượng xã hội có cấu
trúc phức tạp, bao gồm:
2 Cấu trúc của đạo đức: Đạo đức là một hiện tượng xã hội có cấu
trúc phức tạp, bao gồm:
Hành vi đạo đức
Hành vi đạo đức: “Là một hành động tự giác được thúc đẩy bởi một động cơ có ý nghĩa về mặt đạo đức” Cụ thể hơn, hành vi đạo đức là những cử chỉ, những việc làm của con người trong các mối quan hệ
xã hội phù hợp với ý thức đạo đức, với các chuẩn mực và các giá trị đạo đức.
Để phân biệt một hành vi đạo đức hay phi đạo đức, không chỉ căn cứ vào kết quả của hành vi mà còn phải căn cứ vào động cơ của hành vi Hành vi đạo đức phải có nguyên nhân vì lợi ích của người khác, của xã hội và mục đích cũng là mang lại lợi ích cho người khác, cho xã hội.
thúc đẩy bởi một động cơ có ý nghĩa về mặt đạo
những việc làm của con người trong các mối quan hệ
xã hội phù hợp với ý thức đạo đức, với các chuẩn mực và các giá trị đạo đức.
Để phân biệt một hành vi đạo đức hay phi đạo đức, không chỉ căn cứ vào kết quả của hành vi mà còn
đức phải có nguyên nhân vì lợi ích của người khác, của xã hội và mục đích cũng là mang lại lợi ích cho người khác, cho xã hội.
Trang 23I ĐẠO ĐỨC VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠO ĐỨC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI:
1 Những vấn đề chung về đạo đức:
2 Cấu trúc của đạo đức: Đạo đức là một hiện tượng xã hội có cấu
trúc phức tạp, bao gồm:
2 Cấu trúc của đạo đức: Đạo đức là một hiện tượng xã hội có cấu
trúc phức tạp, bao gồm:
Quan hệ đạo đức.
Quan hệ đạo đức: Là hệ thống những quan hệ xã hội, tác động qua lại giữa người với người, giữa cá nhân và xã hội xét về mặt đạo đức Quan hệ đạo đức vận động, biến đổi theo quá trình phát triển của
xã hội, trong phạm vi một hình thái kinh tế - xã hội hay hệ giá trị đạo đức của một giai cấp cũng có sự vận động, phát triển Quan hệ đạo đức có các đặc tính là tính tự giác và tính tự nguyện Tính tự giác thể hiện ở sự nhận thức trách nhiệm, nghĩa vụ của bản thân mỗi nguời trong những tình huống cụ thể khi tham gia vào quan hệ đạo đức Tính tự nguyện thể hiện ở nhu cầu và ham muốn của bản thân mỗi người trong quan tâm, tương trợ, giúp đỡ người khác
Quan hệ đạo đức: Là hệ thống những quan hệ xã hội, tác động qua lại giữa người với người, giữa cá
đức vận động, biến đổi theo quá trình phát triển của
xã hội, trong phạm vi một hình thái kinh tế - xã hội hay hệ giá trị đạo đức của một giai cấp cũng có sự vận động, phát triển Quan hệ đạo đức có các đặc
thể hiện ở sự nhận thức trách nhiệm, nghĩa vụ của bản thân mỗi nguời trong những tình huống cụ thể khi tham gia vào quan hệ đạo đức Tính tự nguyện thể hiện ở nhu cầu và ham muốn của bản thân mỗi người trong quan tâm, tương trợ, giúp đỡ người khác
Trang 24I ĐẠO ĐỨC VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠO ĐỨC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI:
1 Những vấn đề chung về đạo đức:
Ý thức đạo đức, quan hệ đạo đức và hành vi đạo đức
là những yếu tố cấu tạo nên cấu trúc đạo đức, không tồn tại độc lập, mà có quan hệ biện chứng với nhau
Ý thức đạo đức, quan hệ đạo đức và hành vi đạo đức
là những yếu tố cấu tạo nên cấu trúc đạo đức, không tồn tại độc lập, mà có quan hệ biện chứng với nhau
- Ý thức đạo đức không thể
hình thành ngoài quan hệ đạo đức và ngược lại, quan
hệ đạo đức không thể
không được định hướng, điều chỉnh bởi ý thức đạo
đức.
- Ý thức đạo đức không thể hình thành ngoài quan hệ đạo đức và ngược lại , quan
hệ đạo đức không thể
không được định hướng, điều chỉnh bởi ý thức đạo
đức.
- Ý thức đạo đức là điều kiện để thực hiện hành
vi đạo đức, còn hành vi đạo đức là quá trình hiện thực hóa ý thức đạo đức trong cuộc sống
- Ý thức đạo đức là điều kiện để thực hiện hành
vi đạo đức, còn hành vi đạo đức là quá trình hiện thực hóa ý thức đạo đức trong cuộc sống
- Hành vi đạo đức thể hiện thông qua quan hệ đạo đức, bởi hành vi đạo đức là những cử chỉ, những việc làm của con nguời trong các quan hệ phù hợp với ý thức đạo đức, với các chuẩn mực và các giá trị của đạo đức Hành vi đạo đức không thể tách rời các quan hệ
xã hội, quan hệ đạo đức Ngược lại, quan hệ đạo đức là cơ sở cho hành vi đạo đức.
- Hành vi đạo đức thể hiện thông qua quan hệ đạo đức, bởi hành vi đạo đức là những cử chỉ, những việc làm của con nguời trong các quan hệ phù hợp với ý thức đạo đức, với các chuẩn mực và các giá trị của đạo đức Hành vi đạo đức không thể tách rời các quan hệ
xã hội, quan hệ đạo đức Ngược lại, quan hệ đạo đức là cơ sở cho hành vi đạo đức.
Trang 25I ĐẠO ĐỨC VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠO ĐỨC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI:
2 Vai trò của đạo đức trong đời sống xã hội:
“Theo anh chị “đạo đức” có vai trò như thế nào trong đời sống xã hội ?”
Trang 26I ĐẠO ĐỨC VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠO ĐỨC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI:
2 Vai trò của đạo đức trong đời sống xã hội:
- Đạo đức , với những chuẩn mực giá trị có tác dụng
Chi phối đời sống tinh thần của xã hội Đạo đức là
một bộ phận quan trọng của nền tảng tinh thần của
xã hội.
- Đạo đức , với những chuẩn mực giá trị có tác dụng
Chi phối đời sống tinh thần của xã hội Đạo đức là
một bộ phận quan trọng của nền tảng tinh thần của
xã hội.
- Đạo đức góp phần giữ vững ổn định chính trị, xã
hội, qua đó thúc đẩy sự phát triển của kinh tế - xã
hội, xây dựng xã hội “dân giàu, nước mạnh, dân chủ,
công bằng, văn minh”.
- Đạo đức góp phần giữ vững ổn định chính trị, xã
hội, qua đó thúc đẩy sự phát triển của kinh tế - xã
hội, xây dựng xã hội “dân giàu, nước mạnh, dân chủ,
công bằng, văn minh”.
- Sự suy thoái của đạo đức, là một trong những
nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng chính trị, kinh tế,
xã hội
- Sự suy thoái của đạo đức, là một trong những
nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng chính trị, kinh tế,
xã hội
Trang 27MỜI CÁC ANH CHỊ XEM
Trang 28I ĐẠO ĐỨC VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠO ĐỨC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI:
3 Chức năng của đạo đức trong đời sống xã hội:
“Theo anh chị chức năng của “đạo đức” trong đời sống xã hội là gì ?”
Trang 29I ĐẠO ĐỨC VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠO ĐỨC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI:
3 Chức năng của đạo đức trong đời sống xã hội:
CHIA TỔ THẢO LUẬN
THỜI GIAN: 10 PHÚT
CHIA TỔ THẢO LUẬN
THỜI GIAN: 10 PHÚT
Trang 30I ĐẠO ĐỨC VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠO ĐỨC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI:
3 Chức năng của đạo đức trong đời sống xã hội:
Chức năng giáo dục
Chức năng điều chỉnh hành vi Chức năng
phản ánh