ĐỀ CƯƠNG môm LỊCH sử 6 học sinh

Hãy cho biết những ngày lễ quan trọng của Việt Nam sau dựa theo loại lịch nào: giỗ Tổ Hùng Vương, Tết Nguyên Đán, Ngày Quốc Khánh.. Theo em, vì sao trên tờ lịch của chúng ta có ghi thêm

Đ C Ề ƯƠ NG MÔM L CH S 6 ( CHÂN TR I SÁNG T O) Ị Ử Ờ Ạ

Hình 1.7 Ch t ch H Chí Minh đ c b n ủ ị ồ ọ ả Tuyên ngôn đ c l p ộ ậ t i Qu ng trạ ả ường Ba Đình,

Hà N i (2-9-1945), thành l p nộ ậ ước Vi t Nam Dân Ch C ng Hòa.ệ ủ ộ

- H c l ch s đ bi t đọ ị ử ể ế ược ; hi u để ược ông cha ta đã

ph i lao đ ng, sáng t o, đ u tranh nh th nào đ có đả ộ ạ ấ ư ế ể ược đ t nấ ước ngày nay

- H c l ch s còn đ .nh m ph c v cho ọ ị ử ể ằ ụ ụ hi n t iệ ạ

và tương lai

=>

3 KHÁM PHÁ QUÁ KH T CÁC NGU N D LI U Ứ Ừ Ồ Ữ Ệ

- D a vào ự đ ể bi t và khôi ph c l i l ch s ế ụ ạ ị ử

+ T li u g c: là t li u liên quan tr c ti p đ n s ki n l ch s , ra đ i vào th iư ệ ố ư ệ ự ế ế ự ệ ị ử ờ ờ

đi m Là ngu n t li u đáng tin c y nh t khi tìmể ồ ư ệ ậ ấ

1 T i sao c n thi t ph i h c môn L ch s ?ạ ầ ế ả ọ ị ử

2 Căn c vào đâu đ bi t và d ng l i l ch s ?ứ ể ế ự ạ ị ử

3 Em bi t nh ng di tích l ch s nào đ a phế ữ ị ử ở ị ương em đang s ng? Hãy k cho c l pố ể ả ớnghe v s ki n l ch s liên quan đ n m t trong nh ng di tích đó?ề ự ệ ị ử ế ộ ữ

4 Hãy vi t m t đo n văn ng n v l ch s ngôi trế ộ ạ ắ ề ị ử ường em đang h c (trọ ường đượcthành l p khi nào? Nó thay đ i nh th nào theo th i gian? )ậ ổ ư ế ờ

5 C u B c, m t ki n trúc c , n m trên ph Phan Đình Phùng, Hà N i ngày nay Trênử ắ ộ ế ổ ằ ố ộ

tường v n còn nguyên d u v t đ n pháo c a th c dân Pháp khi đánh chi m thành Hàẫ ấ ế ạ ủ ự ế

N i năm 1882 Có ý ki n cho r ng nên trùng tu l i m t thành, xóa đi nh ng v t đ nộ ế ằ ạ ặ ữ ế ạpháo đó, em có đ ng ý v i ý ki n đó không? T i sao?ồ ớ ế ạ

* G I Ý TR L I Ợ Ả Ờ

Câu 1:

………

………

………

Câu 2: ………

………

Câu 3:

Câu 4: ………

………

………

………

Câu 5:

BÀI 2 : TH I GIAN TRONG L CH S Ờ Ị Ử I ÂM L CH, D Ị ƯƠ NG L CH Ị D a vào quan sát và tính toán, ngự ườ ưi x a đã phát hi n ệ

- Có hai cách làm l ch:ị Âm l ch là cách tính th i gian theo chu kì ị ờ Th i gian M t Trăng chuy n đ ng h t m t vòng quanh Trái Đ t là ờ ặ ể ộ ế ộ ấ Dương l ch là cách tính th i gian theo chu kì ị ờ Th i gian Trái Đ t chuy n đ ng h t m t vòng quanh M t Tr i là ờ ấ ể ộ ế ộ ặ ờ II CÁCH TÍNH TH I GIAN Ờ +L ch chính th c c a th gi i hi n nay d a theo cách tính th i gian c a dị ứ ủ ế ớ ệ ự ờ ủ ương l ch,ị g i là ọ +Công l ch l y năm 1 là năm tị ấ ương truy n Chúa Giê-xu ề (Jesus, người sáng l p đ oậ ạ Thiên chúa) ra đ i ờ Trước năm đó là

- Theo Công l ch: 1 năm cóị Năm nhu n thêm 366 ngày.ậ + 100 năm là

+ 1000 năm là

III, LUY N T P VÀ V N D NG Ệ Ậ Ậ Ụ 1 Em hãy xác đ nh: t th i đi m x y ra các s ki n ghi trên s đ bên dị ừ ờ ể ả ự ệ ơ ồ ướ ếi đ n hi nệ t i là bao nhiêu năm, bao nhiêu th p k , bao nhiêu th k ?ạ ậ ỉ ế ỉ 2 Hãy cho biết những ngày lễ quan trọng của Việt Nam sau dựa theo loại lịch nào: giỗ Tổ Hùng Vương, Tết Nguyên Đán, Ngày Quốc Khánh 3 Theo em, vì sao trên tờ lịch của chúng ta có ghi thêm ngày, tháng, năm âm lịch? Có nên chỉ ghi một loại lịch là dương lịch không? TRẢ LỜI. Câu 1:

Câu 2:

Câu3:

CH ƯƠ NG 2: TH I KÌ NGUYÊN TH Y Ờ Ủ BÀI 3: NGU N G C LOÀI NG Ồ Ố ƯỜ I

I QUÁ TRÌNH TI N HÓA T V Ế Ừ ƯỢ N THÀNH NG ƯỜ I

- Quá trình ti n hóa t vế ừ ượn thành người:

+ Cách đây kho ngả , ch ng đ u c a quá trình ti n hoá, có m t loàiở ặ ầ ủ ế ộ

vượn khá gi ng ngố ười đã xu t hi n, đấ ệ ượ ọc g i là + Tr i qua quá trình ti n hoá, ả ế , m t nhánh Vộ ượn người đã ti nếhóa thành

+ Ngườ ố ổ ải t i c tr i qua quá trình ti n hóa, ế

xu t hi n, đánh d u quá trình chuy n bi n t vấ ệ ấ ể ế ừ ượn ngườithành người đã hoàn thành

Hình Ngườ ố ổi t i c và người tinh khôn Công c đá thô s c a Ngụ ơ ủ ườ ố ổi t i c (An Khê,Gia Lai), cách ngày nay kho ng 800 000 nămả

D u tích (đ a ấ ị

đi m nhìn th y ể ấ

s m nh t) ớ ấ

Nhi u n i trên thề ơ ế

gi i,ớ trong

đó

Đ c đi m não ặ ể Th tích: ể Th tích: ể Đ c đi m v n ặ ể ậ đ ng ộ Thoát li kh i ỏ

Có c u t o c thấ ạ ơ ể nh ư

Công c lao ụ đ ng ộ Công c đá đ ụ ược Bi t ế II D U Ấ TÍCH C A NG Ủ ƯỜ Ố ỔỞ I T I C ĐÔNG NAM Á. - Ngườ ố ổi t i c xu t hi n s m Đông Nam Á, d u tích đ u tiên ấ ệ ớ ở ấ ầ

- Vi t Nam, ngỞ ệ ườ ố ổi t i c xu t hi n .ấ ệ ở .; s d ng công c đá có ghè đẽo thô s ử ụ ụ ơ III LUY N T P VÀ V N D NGỆ Ậ Ậ Ụ Câu 1 B ng ch ng khoa h c nào ch ng t Đông Nam Á là n i có con ngằ ứ ọ ứ ỏ ơ ười xu t hi nấ ệ s mớ ? ………

………

………

………

Câu 2 L p b ng th ng kê các di tích c a ngậ ả ố ủ ườ ố ổ ởi t i c Đông Nam Á theo b ng sau: ả Tên quốc gia Tên địa điểm tìm thấy dấu tích Việt Nam ………

………

………

………

Ma- lay-xi-a ………

Phi-lip-pin ………

In-dô-ne-xia ………

Mi-an-ma ………

Thái Lan ………

Câu 3: Phần lớn người châu Phi có làn da đen, người châu Á có làn da vàng, người châu Âu có làn da trắng, liệu họ có chung nguồn gốc hay không? trả lời

BÀI 4: XÃ H I NGUYÊN TH Y Ộ Ủ I CÁC GIAI ĐO N TI N TRI N C A XÃ H I NGUYÊN TH Y Ạ Ế Ể Ủ Ộ Ủ + Xã h i nguyên th y ti n tri n ộ ủ ế ể + B y ngầ ười nguyên th y: ủ

+ Th t c: G m các gia đình có Đ ng đ u là ị ộ ồ ứ ầ

+ B l c: G m các th t c Đ ng đ u là ộ ạ ồ ị ộ ứ ầ - Đ c đi m căn b n trong quan h c a con ngặ ể ả ệ ủ ười v i nhau th i kì nguyên th y:ớ ờ ủ

II Đ I S NG V T CH T C A NG Ờ Ố Ậ Ấ Ủ ƯỜ I NGUYÊN TH Y Ủ 1 Lao đ ng và công c lao đ ng ộ ụ ộ - Ban đ u, ngầ ườ ố ổi t i c ch bi t ; v sau h bi t ,ỉ ế ề ọ ế t o ra ạ - Người tinh khôn bi t , làm cung tên nên ngu n th cế ồ ứ ăn

2 T hái l ừ ượ m, săn b t đ n tr ng tr t chăn nuôi ắ ế ồ ọ

- Ban đ u, ngầ ười nguyên thu ch y u V sau, h bi t ỷ ủ ế ề ọ ế

- Người nguyên thu Vi t Nam bi t làm t th i văn hoá ỷ ở ệ ế ừ ờ sau đó đ nh c nhi u n i nh .ị ư ở ề ơ ư

III.Đ I S NG V T CH T VÀ TINH TH N C A NG Ờ Ố Ậ Ấ Ầ Ủ ƯỜ I NGUYÊN TH Y Ủ

- Người nguyên thu .ỷ

Câu 2: Theo em, lao đ ng có vai trò nh th nào đ iộ ư ế ố

v i b n thân, gia đình và xã h i ngày nay?ớ ả ộ

Câu 3: Vân d ng ki n th c trong bài h c, em hãy s pụ ế ứ ọ ắ

x p các b c vẽ minh h a đ i s ng lao đ ng c aắ ứ ọ ờ ố ộ ủ

người nguyên thu bên dỷ ưới theo hai ch đ :ủ ề

Ch đ 1 - Cách th c lao đ ng c a Ngủ ề ứ ộ ủ ườ ố ổi t i c

Ch đ 2 - Cách th c lao đ ng c a Ngủ ề ứ ộ ủ ười tinh khôn

G I Ý TR L I Ợ Ả Ờ

Câu 1 Tiến triển về công cụ lao động:

Công cụ lao động ………

……… ………

Cách thức lao động ……… ………

Hoàn thành bảng như sau: Nội dung Người tối cổ Người tinh khôn Đặc điểm cơ thể - ………

………

- ………

………

- ………

………

- ………

………

- ………

………

………

- ………

Công cụ và phương thức lao động ………

………

………

………

Tổ chức xã hội ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Câu 2: Theo em, lao đ ng có vai trò nh th nào đ i v i b n thân, gia đình và xã h iộ ư ế ố ớ ả ộ ngày nay?

Câu 3: Vân d ng ki n th c trong bài h c, em hãy s p x p các b c vẽ minh h a đ iụ ế ứ ọ ắ ắ ứ ọ ờ s ng lao đ ng c a ngố ộ ủ ười nguyên thu bên dỷ ưới theo hai ch đ :ủ ề Ch đ 1 - Cách th c lao đ ng c a Ngủ ề ứ ộ ủ ườ ố ổi t i c

Ch đ 2 - Cách th c lao đ ng c a Ngủ ề ứ ộ ủ ười tinh khôn

Bài 5: S CHUY N BI N T XÃ H I NGUYÊN TH Y SANG XÃ H I CÓ GIAI C P Ự Ể Ế Ừ Ộ Ủ Ộ Ấ

I S XU T HI N C A CÔNG C B NG KIM LO I Ự Ấ Ệ Ủ Ụ Ằ Ạ

- Vào thiên niên k ., con ngỷ ười tìm ra kim lo i đ u tiên là ạ ầ

- Vi c ch t o công c lao đ ng giúp con ngệ ế ạ ụ ộ ười

II.S CHUY N BI N TRONG XÃ H I NGUYÊN TH Y Ự Ể Ế Ộ Ủ - Nh có kim lo i, con ngờ ạ ười tăng

- phỞ ương Tây, phân hoá giàu nghèo phỞ ương Đông, phân hoá giàu nghèo .do “ ” c a c dân r t m nh mẽ.ủ ư ấ ạ III VI T NAM CU I TH I NGUYÊN TH Y Ệ Ố Ờ Ủ - H n trơ ước đây, xã h i nguyên thu Vi t Nam có chuy n bi n tr i qua vănộ ỷ ệ ể ế ả hoá v i thu t ., bi t ch tác nhi u lo i côngớ ậ ế ế ề ạ c ụ - Vi c s d ng công c lao đ ng b ng kim lo i giúp ệ ử ụ ụ ộ ằ ạ .đ thành l p các xóm làng đ u tiên ể ậ ầ IV LUY N T P VÀ V N D NG Ệ Ậ Ậ Ụ 1 Em hãy nêu các chuy n bi n v kinh t , xã h i cu i th i nguyên thu Phát minhể ế ề ế ộ ố ờ ỷ quan tr ng nào c a ngọ ủ ười nguyên thu đỷ ượ ạc t o ra t chuy n bi n này ? ừ ể ế

2 Quan sát công cụ lao động và những vật dụng của người nguyên thủy giai đoạn Phùng

Nguyên, Đồng Đậu Gò Mun, em hãy viết một đoạn văn ngắn mô tả cuộc sống của họ

………

………

………

………

………

3 Em hãy k tên m t s v t d ng b ng kim lo i mà ngày nay con ngể ộ ố ậ ụ ằ ạ ườ ẫi v n th aừ hưởng t các phát minh c a ngừ ủ ười nguyên thu (v t d ng là “đ dùng hàng ngày”)ỷ ậ ụ ồ

CH ƯƠ NG 3: XÃ H I C Đ I Ộ Ổ Ạ BÀI 6: AI C P C Đ I Ậ Ổ Ạ

I ĐI U Ề KI N T NHIÊN Ệ Ự

- Ai C p n m .ậ ằ ở

- Sông Nin mang , là tuy n đế ường

II QUÁ TRÌNH THÀNH L P NHÀ N Ậ ƯỚ C AI C P C Đ I Ậ Ổ Ạ

- Năm 3200 TCN, vua Menes th ng nh t các nome .thành nố ấ ở ước

- Các pharaoh có quy n , cai tr theo hình th c ề ị ứ

- Năm 30 TCN, ………

III NH NG THÀNH T U VĂN HÓA TIÊU BI U Ữ Ự Ể

Luyện tập 1 Em hiểu thế nào về câu

nói của sử gia Hy lạp cổ đại Hê-rô-đốt :" Ai Cập là quà tặng của sông Nin"

trả lời

………

………

………

Luyện tập 2 Sự ra đời của nhà nước Ai Cập cổ đại dựa trên cơ sở? trả lời ………

………

………

………

………

………

………

………

Vận dụng 3 Giả sử lớp học của em có chiều cao 3m, hãy cùng các bạn trong lớp tìm hiểu xem chiều cao của kim tự tháp Kê - ốp gấp bao nhiêu lần chiều cao của lớp học trả lời ………

………

………

………

* HO T Đ NG H C T P ( PHI U H C T P) Ạ Ộ Ọ Ậ Ế Ọ Ậ L p: ớ PHI U H C T P Ế Ọ Ậ Nhóm 1: Câu h i: ỏ Trong các thành t u văn hóa c a ngự ủ ười Ai C p c đ i, em n tậ ổ ạ ấ ượng nh tấ v i thành t u nào? Vì sao?ớ ự Tr l i: ả ờ ………

………

L p: ớ

PHI U H C T P Ế Ọ Ậ Nhóm 2:

Câu h i: ỏ Em bi t t “paper” (gi y vi t trong ti ng Anh) có ngu n g c t t nào?ế ừ ấ ế ế ồ ố ừ ừ

Tr l i: ả ờ

………

………

…

Trường THCS

L p: ớ PHI U H C T P Ế Ọ Ậ Nhóm 3: Câu h i: ỏ T i sao hình h c Ai c p c đ i l i phát tri n?ạ ọ ở ậ ổ ạ ạ ể Tr l i: ả ờ ………

………

BÀI 7: L ƯỠ NG HÀ C Đ I Ổ Ạ

I ĐI U KI N T NHIÊN Ề Ệ Ự

- Đi m khác nhau v đi u ki n t nhiên gi a Ai C p c đ i và Lể ề ề ệ ự ữ ậ ổ ạ ưỡng Hà c đ i:ổ ạ

- Ai C p có đ a hình (bao quanh ch y u là sa m c và nhi u đ a hình khác),ậ ị ủ ế ạ ề ị

Lưỡng Hà có đ a (đ t đai b ng ph ng, không có biên gi i c n tr )ị ấ ằ ẳ ớ ả ở

* đi u ki n t nhiên c a Lề ệ ự ủ ưỡng Hà

- Đ a hình c a Lị ủ ưỡng Hà m nên ; nh ng m tở ư ặ

h i thì n i này nhi u tài nguyên nên luôn b .ạ ơ ề ị

- Nh ng thu n l i mà đi u ki n t nhiên mang l i cho c dân Lữ ậ ợ ề ệ ự ạ ư ưỡng Hà c đ i:ổ ạ

+ Nông nghi p phát tri n: ệ ể

+ Nhi u ngề ười Lưỡng Hà tr thành thở ương nhân do , h đi kh pọ ắTây Á v i nh ng ớ ữ ch t đ y hàng hóa trên l ng ấ ầ ư

II QUÁ TRÌNH THÀNH L P NHÀ N Ậ ƯỚ C L ƯỠ NG HÀ C Đ I Ổ Ạ

- Năm , người Sumer làm ch vùng ủ

- Sau người Sumer, nhi u t c ngề ộ ười khác

Luyện tập 1 Quan sát lược đồ 7.2 em hãy cho biết các thành thị của Lưỡng Hà cổ đại phân

bố chủ yếu ở khu vực nào?

trả lời

………

………

Vận dụng 3 Thành tựu nào của người Lưỡng Hà cổ đại còn có ảnh hưởng đến ngày nay? trả lời ………

………

………

………

Vận dụng 4 Kể tên những đồ vật xung quanh em có liên quan đến thành tựu toán học của người Lưỡng Hà cổ đại trả lời ………

………

* HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP QUA LÀM PHIẾU HỌC TẬP Phi u h c t p s 1 ế ọ ậ ố L p: ớ PHI U H C T P Ế Ọ Ậ Nhóm 1: Câu h i: ỏ Quan sát Hình 7.3, em hãy cho bi t t i sao ngế ạ ười Xu-me không dùng d ng c đ u hình tròn hay lông m m đ kh c ch trên nh ng phi n đ t s t?ụ ụ ầ ề ể ắ ữ ữ ế ấ ắ Tr l i: ả ờ ………

………

………

………

………

L p: ớ

PHI U H C T P Ế Ọ Ậ Nhóm 2:

Câu h i: ỏ Đ c t li u Hình 7.4, em hãy cho bi t vua Ha-mu-ra-bi ban hành b lu t ọ ư ệ ế ộ ậ

đ làm gì?ể

Tr l i: ả ờ

………

………

………

………

Trường THCS

L p: ớ PHI U H C T P Ế Ọ Ậ Nhóm 3: Câu h i: ỏ Em n tấ ượng v i thành t u nào nh t c a ngớ ự ấ ủ ườ ưỡi L ng Hà c đ i, vì sao?ổ ạ Tr l i: ả ờ ………

………

………

………

BÀI 8: N Ấ ĐỘ C Đ I Ổ Ạ I.ĐI U KI N T NHIÊN Ề Ệ Ự - n Đ n m khu v c Ấ ộ ằ ở ự Phía b c đắ ược bao b c b i dãy núiọ ở ., dãy Vin-đi-a vùng Trung n chia đ a hình n Đ thành hai khu v c:Ấ ị Ấ ộ ự

III NH NG THÀNH T U VĂN HÓA CH Y U Ữ Ự Ủ Ế

+ Tôn giáo: Bà-la-môn giáo, Ph t giáoậ

+ Ch vi t và văn h c: Ng i n Đ đã có ch vi t t s m Đó là ữ ế ọ ườ Ấ ộ ữ ế ừ ớ Ch Ph nữ ạ dùng đ vi t các tác ph m tôn giáo l n nhể ế ẩ ớ ư ) và các tác ph m văn h c,ẩ ọ

tiêu bi u là hai b s thiể ộ ử

+ Khoa h c t nhiên: Phát minh ra các s ọ ự ố ; s d ng ử ụ

+ Ki n trúc và đi u kh c: Ch y u là ki n trúc tôn giáo v i nh ng công trình kì vĩ.ế ề ắ ủ ế ế ớ ữ Có

IV LUY N T P VÀ V N D NG Ệ Ậ Ậ Ụ Luyện tập 1 Tại sao dân cư Ấn Độ cổ đại lại sinh sống nhiều ở vùng Bắc Ấn? trả lời ………

………

………

………

Luyện tập 2 Sự phân hóa trong xã hội Ấn Độ cổ đại biểu hiện như thế nào? trả lời ………

………

………

………

………

………

………

Vận dụng 3 Viết đoạn văn ngắn mô tả một thành tựu văn hóa của Ấn Độ có ảnh hưởng đến

văn hóa Việt Nam

trả lời

………

………

………

………

* HO T Đ NG H C T P QUA PHI U H C T P Ạ Ộ Ọ Ậ Ế Ọ Ậ Phi u h c t p s 1 ế ọ ậ ố L p: ớ PHI U H C T P Ế Ọ Ậ Nhóm….: Câu h i: ỏ Đi u ki n t nhiên c a n Đ c đ i có đi m gì gi ng và khác nhau soề ệ ự ủ Ấ ộ ổ ạ ể ố v i Ai C p và Lớ ậ ưỡng Hà c đ i? ổ ạ Tr l i: ả ờ ………

………

………

………

………

Phi u h c t p s 2: ế ọ ậ ố L p: ớ PHI U H C T P Ế Ọ Ậ Nhóm…: Câu h i: ỏ Em có nh n xét gì v s phân chia xã h i n Đ theo đ ng c p?ậ ề ự ộ Ấ ộ ẳ ấ Tr l i: ả ờ ………

………

………

………

………

………

BÀI 9: TRUNG QU C T TH I C Đ I Đ N TH K VII Ố Ừ Ờ Ổ Ạ Ế Ế Ỉ I ĐI U KI N T NHIÊN Ề Ệ Ự - Trung Qu c th i c đ i có hai con sông l n: ố ờ ổ ạ ớ - Th i c đ i, c dân Trung Qu c sinh s ng ban đ u ; vờ ổ ạ ư ố ố ầ ề sau h xuôi v phía b c ọ ề ắ II S L Ơ ƯỢ C QUÁ TRÌNH TH NG NH T TRUNG QU C VÀ S XÁC L P CH Đ Ố Ấ Ố Ự Ậ Ế Ộ PHONG KI N D Ế ƯỚ I TH I T N TH Y HOÀNG Ờ Ầ Ủ - Trong kho ng 2.000 năm t th i , các ti u qu c ả ừ ờ ể ố

- Năm th ng nh t Trung Qu c, ti n hành th ngố ấ ố ế ố

nh t m i m t nh m đ t n n t ng ấ ọ ặ ằ ặ ề ả

- Xã hội cổ đại Trung Quốc gồm những giai cấp:

- Xã h i phong ki n Trung Qu c g m hai giai c p: ộ ế ố ồ ấ

III T Đ CH HÁN Đ N NAM- B C TRI U, NHÀ TÙY Ừ Ế Ế Ế Ắ Ề - T sau th i nhà T n, xã h i Trung Qu c th i kì này g n li n v i nh ng tri uừ ờ ầ ộ ố ờ ắ ề ớ ữ ề đ i: ạ

+ Tri u đ i kéo dài nhi u nh t: ề ạ ề ấ + Tri u đ i t n t i ng n nh t: ề ạ ồ ạ ắ ấ IV THÀNH T U TIÊU BI U C A N N VĂN MINH TRUNG QU C Ự Ể Ủ Ề Ố - T tư ưởng chính là ………., v i câu: “Tiên h c l , h u h c văn”ớ ọ ễ ậ ọ - Ch vi t: ữ ế ………

- Văn h c là ọ ………

- Y h c có ọ ………

- Phát ………

- Xây d ng nhi u công trình ki n trúc l n, tiêu bi u là ự ề ế ớ ể ………

IV.

LUY N T P VÀ V N D NG Ệ Ậ Ậ Ụ Luyện tập 1 Theo em tại sao Hoàng Hà được gọi là “sông Mẹ của Trung Quốc” Từ đó em

hãy kể tên "sông Mẹ" của Ai Cập, Lưỡng Hà, Ấn Độ

trả lời