*Bài tập 2 : Viết đoạn văn nghị luận Trích dẫn ý kiến đó theo hai cách : dẫn trực tiếp và dẫn gián tiếp : a/ Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là t[r]
Trang 1Tiết 19
Trang 2TiÕt 19
C¸ch dÉn trùc tiÕp vµ c¸ch dÉn gi¸n tiÕp
I/C¸ch dÉn trùc tiÕp
1 VÝ dô : SGK – Tr 53
Trang 3a/ Cháu ở liền trong trạm hàng tháng Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lỡ nhất định không xuống y thế là một Ấ hôm, bác lái ph i thân hành lên trạm cháu Cháu nói : ả “ Đấy, bác
cũng chẳng “thèm” ng ời là gỡ ?”
b/ Hoạ sĩ nghĩ thầm : “ Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu ch a kịp quét t
ớc dọn dẹp, ch a kịp gấp ch n chẳng hạn”.ă
Phần in đậm nào là lời núi được phỏt ra thành lời ? Phần in đậm nào là ý nghĩ ?
Trang 4TiÕt 19
C¸ch dÉn trùc tiÕp vµ c¸ch dÉn gi¸n tiÕp
I/C¸ch dÉn trùc tiÕp
1 VÝ dô : SGK – Tr 53
2 Nhận xét :
- Vd a : Lời nói
- Vd b : Ý nghĩ
Trang 5a/ Cháu ở liền trong trạm hàng tháng Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan li nhất định không xuống Ấy thế là một
hôm, bác lái ph i thân hành lên trạm cháu Cháu nói : ả “ ấy, bác Đ
cũng chẳng “thèm” ng ời là gỡ ?”
b/ Hoạ sĩ nghĩ thầm : “ Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu ch a kịp quét t
ớc dọn dẹp, ch a kịp gấp ch n chẳng hạn”.ă
Hai phần in đậm trờn được ngăn cỏch với bộ phận đứng trước nú
bằng dấu gỡ ?
Trang 6TiÕt 19
C¸ch dÉn trùc tiÕp vµ c¸ch dÉn gi¸n tiÕp
I/C¸ch dÉn trùc tiÕp
1 VÝ dô : SGK – Tr 53
2 Nhận xét :
- Vd a : Lời nói
- Vd b : Ý nghĩ Ngăn cách bởi dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.
Trang 7a/ Cháu ở liền trong trạm hàng tháng Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lỡ nhất định không xuống Ấy thế là một
hôm, bác lái ph i thân hành lên trạm cháu Cháu nói : ả “ Đấy, bác
cũng chẳng “thèm” ng ời là gỡ?”
b/ Hoạ sĩ nghĩ thầm : “ Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu ch a kịp quét t
ớc dọn dẹp, ch a kịp gấp ch n chẳng hạn”.ă
? Cú thể thay đổi vị trớ giữa bộ phận in đậm với bộ phận đứng
trước nú được khụng ? Nếu được thỡ bộ phận ấy ngăn cỏch với
nhau bằng dấu gỡ ?
Cú thể đảo vị trớ giữa bộ phận in đậm với bộ phận trước đú bằng cỏch thờm dấu gạch ngang.
a “ Đấy, bỏc cũng chẳng “thốm” người là gỡ ?”_ Chỏu núi.
b “ Khỏch tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quột tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn ”_ Họa sĩ nghĩ thầm
Trang 8TiÕt 19
C¸ch dÉn trùc tiÕp vµ c¸ch dÉn gi¸n tiÕp
I/C¸ch dÉn trùc tiÕp
1 VÝ dô : SGK – Tr 53
2 Nhận xét :
- Vd a : Lời nói
- Vd b : Ý nghĩ Ngăn cách bởi dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.
Tại sao lời nói và ý nghĩ ở đây lại được đưa vào trong dấu ngoặc kép ?
Trích dẫn nguyên văn lời nói và ý nghĩ của người khác
Các phần in đậm trên được ngăn cách với bộ phận đứng trước nó bằng
dấu gì ?
* Ghi nhớ : SGK – Tr 54
Trang 9II/ Cách dẫn gián tiếp :
1 Ví dụ : SGK-Tr 53
Trang 10a/ Lão tìm lời lẽ giảng giải cho con trai hiểu Lão khuyên nó hãy
dằn lòng bỏ đám này, để dùi giắng lại ít lâu, xem có đám nào khá mà nhẹ tiền hơn sẽ liệu; chẳng lấy đứa này thì lấy đứa khác ; làng này
đã chết hết con gái đâu mà sợ.
b/ Nhưng chớ hiểu lầm rằng Bác sống khắc khổ theo lối nhà tu hành, thanh tao theo kiểu nhà hiền triết ẩn dật
Phần in đậm vd a là lời nói hay ý nghĩ ? Vậy đó là lời nói của ai ? Nội dung của lời nói là
gì ? Trước bộ phận in đậm ta có thể thêm được từ nào
không ?
? Phần in đậm ở Vd b là lời nói hay ý nghĩ ? Trước phần in đậm có dùng từ gì ? Có thể thay đổi bằng từ khác được không ?
? Cả hai bộ phận in đậm ở phần trích a, b có ngăn cách với bộ phận trước nó bằng dấu gì không ?
Trang 11II/ Cách dẫn gián tiếp :
1 Ví dụ : SGK-Tr 53
2.Nhận xét :
- Vd a : Lời nói
- Vd b : Ý nghĩ
Tại sao phần trích a,b, khi trích dẫn đều không được đặt trong dấu ngoặc kép ?
Không dùng dấu ngăn cách nhưng có thể thêm
từ rằng hoặc từ là trước lời dẫn.
Đây là lời nói, ý nghĩ được thuật lại
Cách dẫn trên gọi là dẫn gián tiếp Vậy em hiểu cách dẫn gián tiếp
là như thế nào ?
* Ghi nhớ : SGK- Tr 54
Trang 12Em hãy so sánh sự giống và khác nhau giữa lời dẫn trực tiếp
và lời dẫn gián tiếp ?
-Giống nhau : Đều là trích dẫn lời nói hoặc ý nghĩ của một
người, một nhân vật nào đó
-Khác nhau :
Lời dẫn trực tiếp Lời dẫn gián tiếp
- Nhắc lại nguyên văn lời nói, - Thuật lại lời nói, ý nghĩ của
ý nghĩ của người hoặc nhân vật người hoặc nhân vật Có
điều chỉnh cho thích hợp
- Đặt trong dấu ngoặc kép - Không đặt trong dấu ngoặc kép kép
Trang 13III Luyện tập
•Bài tập 1 : Nhận diện lời dẫn và cách dẫn
a/ Nó cứ làm in như nó trách tôi ; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn bảo tôi rằng : “A ! Lão già tệ lắm ! Tôi ăn ở với lão như thế mà
lão xử với tôi như thế này à ?”
b/ Sau khi thằng con đi, lão tự bảo rằng : “ Cái vườn là của
con ta Hồi còn mồ ma mẹ nó, mẹ nó cố thắt lưng buộc bụng, dè sẻn mãi, mới để ra được năm mươi đồng bạc tậu Hồi ấy, mọi thức còn rẻ cả …”.
- Cả hai tình huống đều là cách dẫn trực tiếp
a Dẫn ý nghĩ nhân vật gán cho con chó
b Dẫn ý nghĩ nhân vật.
Trang 14*Bài tập 2 : Viết đoạn văn nghị luận
Trích dẫn ý kiến đó theo hai cách : dẫn trực tiếp và dẫn gián tiếp :
a/ Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh
hùng
(Hồ Chí Minh, Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng) * Thảo luận nhóm :
- Nhóm 1 ( tổ 1 ) : Viết lời dẫn trực tiếp
- Nhóm 2 ( tổ 2 ) : Viết lời dẫn gián tiếp
- Nhóm 3 ( tổ 3 ) : Nhận xét
Trang 15Cách dẫn trực tiếp :
Trong báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu rõ :
“Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng
dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng”.
Cách dẫn gián tiếp :
Trong báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ II của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định rằng chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
Trang 16Chuyển lời dẫn trực tiếp thành lời dẫn gián tiếp
VD : Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định :
“Không có gì quý hơn độc lập, tự do.”
Chuyển lời dẫn gián tiếp thành lời dẫn trực tiếp
VD : Anh ấy nói rằng mai anh ấy về quê.
Trang 17TiÕt 19
C¸ch dÉn trùc tiÕp vµ c¸ch dÉn gi¸n tiÕp
•Một số lưu ý :
* Chuyển lời dẫn trực tiếp thành lời dẫn gián tiếp :
+ Bỏ dấu hai chấm và dấu ngoặc kép
+ Thay đổi đại từ nhân xưng cho phù hợp
+ Lược bỏ các từ chỉ tình thái
+ Thêm từ rằng hoặc từ là trước lời dẫn.
+ Không chính xác phải đúng từng từ nhưng phải dẫn đúng ý
* Chuyển lời dẫn gián tiếp thành lời dẫn trực tiếp :
+ Khôi phục lại nguyên văn lời dẫn (Thêm, bớt từ ngữ cần thiết)
+ Sử dụng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép
Trang 18•Bài tập 3 : Thuật lại lời Vũ Nương theo cách dẫn gián
tiếp
Hôm sau, Linh Phi lấy một cái túi bằng lụa tía, đựng mười hạt minh châu, sai sứ giả Xích Hỗn đưa Phan ra khỏi
nước Vũ Nương nhân đó cũng đưa gửi một chiếc hoa
vàng mà dặn :
- Nhờ nói hộ với chàng Trương, nếu còn nhớ chút tình xưa nghĩa cũ, xin lập một đàn giải oan ở bến sông, đốt
cây đèn thần chiếu xuống nước, tôi sẽ trở về
Hôm sau, Linh Phi lấy một cái túi bằng lụa tía, đựng mười hạt minh châu, sai sứ giả Xích Hỗn đưa Phan ra khỏi
nước Vũ Nương nhân đó cũng đưa gửi một chiếc hoa
vàng và dặn Phan nói hộ với chàng Trương rằng nếu
chàng Trương còn nhớ chút tình xưa nghĩa cũ, thì xin lập một đàn giải oan ở bến sông, đốt cây đèn thần chiếu
Trang 19Hướng dẫn về nhà
- Học thuộc ghi nhớ
- Hoàn chỉnh các bài tập
- Soạn bài : Sự phát triển của từ vựng
- Trong bài thơ Vào nhà ngục Quảng Đông
cảm tác của Phan Bội Châu có câu :
“ Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế”
- Từ “kinh tế” trong bài thơ có nghĩa là gì?
Ngày nay chúng ta có hiểu từ này theo nghĩa như Phan Bội Châu đã dùng hay không ?
- Em rút ra nhận xét gì về nghĩa của từ ?
- Xem lại kiến thức về phép tu từ hoán dụ, ẩn
dụ, nghĩa gốc, nghĩa chuyển…
Trang 20Chúc các em thành công !