Những nguyên nhân nào dễ gây ADR type A, những nguyên nhân nào dễ gây ADR type Bb. a/ Các nguyên nhân gây ADR: • Nguyên nhân về bào chế: - Các nguyên nhân về bào chế gây ADR typ A: + H
Trang 1BÀI TẬP VỀ ADR
1 (4.000 Points)
a Trình bày các nguyên nhân gây ADR?
b Những nguyên nhân nào dễ gây ADR type A, những nguyên nhân nào dễ gây ADR type B.
c Theo em các biện pháp để giảm thiểu ADR khi sử dụng thuốc là gì?
a/ Các nguyên nhân gây ADR:
•
Nguyên nhân về bào chế:
- Các nguyên nhân về bào chế gây ADR typ A:
+ Hàm lượng thuốc: Trong quá trình sản xuất và kiểm soát chất lượng dược phẩm có thể có những sai sót làm cho hàm lượng hoạt chất trong chế phẩm cao hơn hàm lượng quy định ghi trên nhãn và việc sử dụng các chế phẩm này có thể gây ra ADR typ A
+ Tốc độ giải phóng hoạt chất: Tốc độ giải phóng dược chất cao có thể gây ra ADR tại chỗ Tốc độ giải phóng dược chất cao có thể gây ra ADR toàn thân, loại ADR này thường gặp ở dạng viên giải phóng kéo dài do ở dạng bào chế này, hàm lượng hoạt chất thường cao hơn viên thường và một khi viên bị vỡ sẽ tạo ra một nồng độ rất cao gây ADR toàn thân
- Các nguyên nhân về bào chế gây ADR typ B:
+ Sự phân hủy các thành phần dược chất
+ Tác dụng của các tá dược có trong thành phần dược phẩm
+ Tác dụng của các sản phẩm phụ trong quá trình tổng hợp hóa học dược chất
•
Nguyên nhân liên quan đến thay đổi dược động học:
- Nguyên nhân liên quan đến thay đổi dược động học gây ra ADR typ A: Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những thay đổi về khả năng hấp thu, phân bố, chuyển hóa, thải trừ thuốc gây tăng nồng độ thuốc trong huyết tương và tại mô đích như thay đổi cấu trúc hóa học của thuốc, do người dùng thuốc (thức ăn, tuổi (trẻ em, người già), tình trạng bệnh lý, tương tác thuốc)
- Nguyên nhân liên quan đến thay đổi dược động học gây ra ADR typ B: Sự liên kết của các chất chuyển hóa có hoạt tính của thuốc với một protein của cơ thể có thể gây độc trực tiếp hoặc gây độc qua trung gian miễn dịch
Trang 2• Nguyên nhân liên quan đến thay đổi dược lực học : Một số ADR typ A
là do tăng độ nhạy cảm của các mô hoặc cơ quan đích, nguyên nhân còn chưa rõ nhưng nhiều bằng chứng cho thấy mức độ nhạy cảm của các thụ thể của thuốc tại cơ quan đích bị thay đổi hoặc thav đổi cơ chế điều hòa liên quan đến sinh lý hoặc bệnh lý
b Những nguyên nhân nào dễ gây ADR type A, những nguyên nhân nào dễ gây ADR type B.
- Những nguyên nhân dễ gây ADR type A: Nguyên nhân về bào chế, nguyên nhân liên quan đến sự thay đổi dược động học
- Những nguyên nhân dễ gây ADR type B: Nguyên nhân về bào chế, nguyên nhân liên quan đến sự thay đổi dược lực học
c Các biện pháp để giảm thiểu ADR khi sử dụng thuốc là:
* Đối với bác sĩ kê đơn, nhân viên y tế (điều dưỡng, dược sĩ)
-Dùng càng ít thuốc càng tốt Chỉ kê đơn những thuốc thực sự cần thiết Tránh những phối hợp thuốc không cần thiết
- Nắm vững thông tin về loại thuốc đang dùng cho bệnh nhân
- Không đổi dễ dàng từ một thứ thuốc mình biết sang một thứ thuốc mình không biết
- Dùng sách tham khảo và bản thông tin về tương tác thuốc
-Đặc biệt thận trọng khi kê đơn thuốc được biết là có nhiều tương tác khác nhau,bao gồm cả tương tác với rượu và thức ăn
-Xem danh mục các thứ thuốc mà bệnh nhân của mình đang sử dụng, kể
cả thuốc mua không qua đơn
-Thận trọng khi kê đơn cho người già, trẻ em, PN có thai và bệnh nhân suy giảm chức năng gan, thận
- Cung cấp những chỉ dẫn thật rõ ràng và giáo dục bệnh nhân, cả về bệnh
và về cách sử dụng đúng thuốc đã kê đơn
- Khi có nguy cơ là các thuốc được kê đơn có thể gây phản ứng có hại, phải giáo dục người bệnh về cách nhận biết các triệu chứng sớm, như vậy vấn đề phản ứng có hại có thể được điều trị sớm ở mức có thể
- Theo dõi sát bệnh nhân, phát hiện sớm các biểu hiện của phản ứng bất lợi do thuốc và có những xử trí kịp thời
- Thông tin trở lại các trường hợp đã gặp ADR ở lâm sàng để các thầy thuốc có những chú ý khi sử dụng thuốc
Trang 3* Đối với người dùng thuốc:
- Nếu được bác sĩ khám ghi đơn thuốc, phải dùng đúng, dùng đủ các thuốc ghi trong đơn và thực hiện tốt các lời chỉ dẫn
- Trước khi dùng một thuốc, cần đọc kỹ bản hướng dẫn hoặc hỏi dược sĩ tại nhà thuốc về những điều cần biết như tác dụng phụ, những thận trọng khi dùng thuốc, chống chỉ định
- Khi đang dùng thuốc nếu bị phản ứng bất thường (buồn nôn, nổi ban, sẩn ngứa, chán ăn, mệt mỏi, khó thở, sốt) và bất cứ biểu hiện nào khác nghi liên quan đến sử dụng thuốc nên ngưng ngay thuốc và thông báo với bác
sĩ để có hướng xử trí