M c l c
M c l c 1
Ch ng 1: Tìm hi u v m ng Internet 3
1 Khái ni m m ng Internet 3
1.1 Internet là gì? 3
1.2 S l c l ch s c a Internet 3
1.3 Các d ch v c b n c a Internet 4
2 K t n i máy tính v i Internet 4
Ch ng 2: H ng d n s d ng d ch v web và tìm ki m thông tin 6
1 H ng d n truy nh p vào trang web trên Internet 6
2 Tìm ki m thông tin trên Internet 8
2.1 Tìm ki m thông tin s d ng các trang Web danh b 8
2.2 Tìm ki m thông tin s d ng các máy tìm ki m 9
Ch ng 3: H ng d n s d ng d ch v th đi n t 12
1 Thao tác đ u tiên 12
2 ng ký h p th mi n phí trên Yahoo Vi t Nam 13
3 Làm quen v i c a s ch ng trình th 16
4 óng / m h p th 17
5 M h p th 18
6 Xóa b t th 20
7 So n th 20
8 S d ng ch c n ng đính kèm t p 21
9 M t p đính kèm theo th 24
Ch ng 4: H ng d n s d ng các d ch v ti n ích trên m ng 27
1 D ch v g i thi p đi n t (e-card) 27
1.1 Cách g i m t b c thi p đi n t 27
1.2 Cách nh n và m m t b c thi p 30
2 D ch v tra c u đi m thi đ i h c do VDC cung c p 31
3 D ch v trao đ i trên di n đàn đi n t (forum) 32
5 D ch v chat c a Yahoo Messenger 44
Ph l c tham kh o 49
Ph l c 1: H ng d n cách s d ng máy tính 49
1 Kh i đ ng máy tính 49
a B t màn hình máy tính 49
b B t công t c ngu n c a máy tính 49
c Màn hình làm vi c 50
2 T t máy tính 51
Ph l c 2: S d ng font ch và b gõ ti ng Vi t trên web 53
1 Gi i thi u v b mã UNICODE 53
2 Gi i thi u chung v b gõ 53
Trang 2Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
3 Quy t c gõ ti ng Vi t 54
4 Chuy n ch đ gõ ti ng Vi t, ti ng Anh 55
5 Kh c ph c l i font ch th ng g p trên web 55
Ph l c 3: Danh m c các đ a ch trang web tham kh o 56
1 Các trang web c a VDC 56
2 M t s trang web thông d ng c a Vi t Nam 56
Trang 3Hình 1.1
1.2 S l c l ch s c a Internet
- N m 1969, theo d án c a B Qu c phòng M , m ng máy tính ARPnet ra đ i
- N m 1974 hai nhà khoa h c máy tính VinCert và Bob Kahn đã xu t b n tài li u trình bày chi ti t v TCP/IP, và TCP/IP tr thành giao th c m ng c a ARPANET Ph i
đ n n m 1982, B qu c phòng M (Department of Defense – DoD) m i tuyên b b giao th c TCP/IP là giao th c tiêu chu n c a DoD, và ARPANET là m ng x ng s ng cho nhi u m ng máy tính k t n i v i nó n u ch p nh n TCP/IP là giao th c k t n i
Trang 4Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
- Tháng 12 n m 1997, Vi t Nam chính th c tham gia vào m ng Internet
1.3 Các d ch v c b n c a Internet
Internet tr thành ph ng ti n không th thi u trong xã h i hi n đ i do tính hi u
qu cao c a các d ch v sau đây
- D ch v trang tin toàn c u www (world wide web)
- D ch v th đi n t E-mail (Electronic mail)
- D ch v truy n t p tin FTP (File Transfer Protocol)
2 K t n i máy tính v i Internet
+ K t n i dial-up: Còn g i là k t n i quay s ây là hình th c k t n i đ u tiên
và th ng dùng tr c đây T c đ đ ng truy n Internet c a lo i k t n i này r t th p và
ph thu c vào t c đ gi i h n c a modem, th ng ch t 56 Kbps tr xu ng s
d ng k t n i này, b n c n có m t modem dial-up (lo i g n trong ho c g n ngoài) và
đ ng dây đi n tho i, sau đó quay s k t n i c a nhà cung c p d ch v Internet Khi đang k t n i, đi n tho i s báo b n C c phí c a d ch v k t n i này g m 2 ph n: ph n
có s n, tu theo nhà cung c p d ch v M c dù dùng chung m t đ ng dây nh ng đi n tho i bàn c a b n v n không b b n khi đang truy c p Internet C c c a d ch v k t
n i này ph thu c vào gói d ch v ch n dùng, có th là c c tr n gói ho c c c thuê bao tháng c ng v i c c d ch v tính trên t ng MB l u l ng s d ng.
+ K t n i Leased Line: Leased Line là m t d ch v k t n i Internet tr c ti p,
cung c p đ ng truy n dành riêng đ truy n tín hi u Internet Th m nh c a k t n i Leased Line là tính linh ho t, s n đ nh, k t n i t i m i đ a đi m mà khách hàng yêu
c u i t ng s d ng d ch v này là các Doanh nghi p, t ch c l n c n m t đ ng truy n riêng t c đô cao, n đ nh S d ng d ch v Leased line, b n có th truy nh p vào
m ng Internet 24/24 thông qua đ ng truy n k thu t s riêng bi t, do đó s lo i b
đ c vi c ph i thuê bao hàng ch c đ ng dây đi n tho i dành đ k t n i Internet H n
n a, b n s không ph i t n th i gian đ đ i k t n i quay s đ n nhà cung c p d ch v ,
th i gian s d ng Internet không gi i h n Tuy nhiên, chi phí t ng đ i l n
Trang 5+ K t n i không dây (wireless): K t n i này ph bi n r ng trong th i gian g n
đây, th ng có các đi m truy c p Internet không dây nh quán cafe, khách s n K t
n i này th ng dùng cho máy tính xách tay Mu n dùng k t n i này, máy tính c a b n
ph i có card m ng không dây và đ ng ký d ch v c a nhà cung c p Internet, ho c k t
n i thông qua máy ch c a quán cafe, khách s n,
Trang 6Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
Ch ng 2: H ng d n s d ng d ch v web và tìm ki m thông tin
D ch v web là m t d ch v trên m ng Internet cung c p cho b n các trang thông tin d ng ch , hình nh, âm thanh Truy nh p vào các trang web tin t c, b n có th đ c
và bi t đ c nhi u tin t c trong n c và qu c t
1 H ng d n truy nh p vào trang web trên Internet
- B c 1: M ch ng trình Internet
+ Cách 1: B m đúp chu t vào bi u t ng c a trình duy t trên màn hình máy tính:
+ Ho c làm theo cách 2 : t chu t vào Start å Tr chu t vào All Programs å
Tr chu t vào Internet Explorer và nh n chu t
Khi đó trên màn hình xu t hi n c a s nh hình d i đây:
Nh n chu t vào đây
Trang 7Gi s n u b n mu n m trang http://vnmedia.vn B n ph i làm nh th nào ? Hãy làm theo các ch d n sau:
- B c 2: Tr chu t vào dòng ch đã có trên m c Address (theo ví d minh h a hình v là http://home.vnn.vn/, có th máy tính c a b n là b t k m t dòng ch nào khác), khi đó c dòng ch s đ c bôi đen
- B c 3: B n hãy b m phím backspace ho c Delete trên bàn phím đ xóa dòng
ch c và gõ đ a ch b n mu n xem http://vnmedia.vn và n phím Enter trên bàn phím
Khi đó trên màn hình c a b n s xu t hi n n i dung c a trang http://vnmedia.vn
Nh ng trên màn hình b n ch th y toàn nh ng đo n v n v i tiêu đ ng n, làm sao
đ có th đ c toàn b n i dung m t bài vi t đ y đ ??? B n hãy làm theo các ch d n
Trang 8Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
- B c 5: Khi đó đ ng bài vi t chi ti t, mu n quay tr l i trang ban đ u, b n dùng các ch c n ng Back (Lùi) ho c Forward (Ti n) đ di chuy n gi a các trang Web
+ Trong ph n Save in: ch n th m c đ l u
+ Trong ph n File name: đ t tên file cho n i dung trang Web c n l u
+ B m chu t vào Save đ hoàn thành vi c l u
2 Tìm ki m thông tin trên Internet
Internet có th đ c xem nh là m t kho thông tin kh ng l , ch a đ ng h u nh toàn b ki n th c c a nhân lo i, nh ng ti c thay, ngu n tri th c đó l i không đ c s p
x p theo m t tr t t nào c (th c ra, vi c s p x p h u nh không th th c hi n đ c và
b n thân các thông tin trên Internet c ng th t khó mà ki m ch ng) N u không thành
th o, b n r t d b l c l i và chìm ng p trong m t m thông tin vô cùng h n đ n và muôn hình muôn v y Vi c tìm ki m thông tin nhanh chóng và đáp ng yêu c u ph thu c vào hai y u t Th nh t là k n ng s d ng các công c h tr tìm ki m, ví d
nh các trang Web danh b tìm ki m hay các máy tìm ki m Th hai là kinh nghi m tìm ki m theo n i dung D i đây là m t s cách tìm ki m thông tin ph bi n hi n nay
Trang 9Các trang Web danh b là m t trang Web t p h p danh sách đ a ch các trang Web
đ c s p x p theo các ch đ trong các l nh v c đ i s ng xã h i Ví d , Danh b Web
Vi t Nam đ c chia làm 12 ch đ chính đó là Tin t c-Th i s , T li u-Tra c u, Nhà
n c-T ch c, Xã h i-Con ng i, V n hoá-Ngh thu t, Gi i trí-Âm nh c,Y t -S c kho , Giáo d c- ào t o, Kinh t -Th ng m i, Khoa h c - Công ngh , Máy tính- Internet, Th thao M i ch đ l i đ c đ c phân c p thành các ch đ c p con phù
h p Trong m i ch đ các website th ng đ c s p x p theo th t abc (c a các tiêu
đ ) ho c đ c s p x p theo s phân h ng c a ng i truy c p
Giao di n c a các trang Web danh b th ng đ c t ch c s p x p nh hình d i đây
D i đây là đ a ch m t s trang Web danh b ph bi n trong n c:
2.2 Tìm ki m thông tin s d ng các máy tìm ki m
đ nh h ng và tìm ki m thông tin, ng i ta đã t o nên m t s máy ch “tìm
ki m” còn g i là “Searching Engines” Các máy ch này s giúp b n “s c s o” trong Internet và tìm nh ng thông tin mà b n yêu c u
Trang 10Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
Trên th gi i có r t nhi u trang web chuyên tìm ki m, trong đó nh ng trang n i
Cách th c chung đ th c hi n tìm ki m thông tin trên các trang web tìm ki m là:
B c 1: Truy c p vào trang Web tìm ki m (VD: http://www.google.com )
B c 2: Gõ t khóa (keyword) liên quan đ n v n đ c n tìm ki m vào ô tìm ki m
Ví d : s n ph m nông s n, giá thóc, giá vàng, r i b m chu t vào nút l nh Tìm v i Google (ho c nút ch c n ng t ng đ ng tùy theo t ng trang web tìm ki m (B n có
th nh n nút enter trên bàn phím thay cho nút ch c n ng này)
Trang 11B c 3: Máy s tìm trong t t c nh ng tài li u, nh ng gì đ c l u tr có các ch
mà b n gõ vào, s p x p theo m t tr t t nào đó r i g i v cho b n (Hình 3.3)
B c 4: B m chu t vào đ ng liên k t c a k t qu tìm ki m đ đ c thông tin chi
ti t v n gi đ c trang k t qu tìm ki m, b n nên đ t con tr chu t vào đ ng liên
k t, m ph i chu t, ch n Open in New Windows
Trang 12Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
Ch ng 3: H ng d n s d ng d ch v th đi n t
D ch v th đi n t là m t cách dùng đ g i th gi a nh ng ng i s d ng Internet kh p n i trên th gi i Tr c đây, mu n g i th b n ph i vi t th ra gi y, cho vào phong bì, vi t đ a ch ng i nh n, dán tem và đem ra b u đi n g i Ng i nh n th
Trang 13N u b n là ng i l n đ u tiên s d ng d ch v này và b n mu n t o cho mình m t
đ a ch th đi n t trên m ng, b n b m chu t vào nút ng ký ngay phía bên trái màn
hình
2 ng ký h p th mi n phí trên Yahoo Vi t Nam
Sau khi nh n chu t vào nút ng ký ngay, màn hình khai báo thông tin hòm th
xu t hi n B n l n l t khai báo các thông tin theo yêu c u c a Yahoo, ngôn ng s
d ng hoàn toàn b ng ti ng Vi t r t d hi u
Trong màn hình khai báo thông tin c a Yahoo chia thành các ph n v i các ý ngh a
nh sau:
- T o tên truy nh p Yahoo c a b n: là ph n khai báo nh ng thông tin v h p
th c a b n nh là tên, đ a ch h p th , m t kh u, c bi t, thông tin khai báo Tên truy nh p Yahoo và M t kh u, b n ph i nh thì m i có th truy nh p vào h p th c a mình, t t nh t b n nên vi t ra m t t gi y nào đó
Hình 3.2
- N u b n quên m t kh u c a b n: Ph n thông tin này dùng đ phòng trong tr ng
h p b n quên m t kh u thì n u nh nh ng thông tin đã khai báo trong ph n này s cho phép b n khôi ph c l i đ c m t kh u h p th Ph n thông tin này b n c ng nên ghi l i Riêng n i dung Th đi n t thay th , b n có th b tr ng vì thông tin này không c n thi t
Trang 14Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
Hình 3.3
- Xác nh n vi c đ ng ký s d ng c a b n: Ph n thông tin này ch là m t th t c
b o m t đ giúp cho nhà cung c p Yahoo hi u r ng b n là ng i mu n đ ng ký s d ng
d ch v th đi n t ch không ph i là m t hacker B n ch c n nh p chính xác n i dung
mà Yahoo cung c p vào ph n ô tr ng L u ý m i l n đ ng ký m i m t h p th thì Yahoo l i cung c p thông tin đi n vào khác nhau ví d c a hình v này là 8yrL5X,
nh ng trên màn hình đang đ ng ký c a b n l i là m t con s khác, đ ng lo l ng, hãy
Trang 15Hình 3.5
Sau khi b m chu t vào nút l nh Tôi đ ng ý, Yahoo s th c hi n ki m tra các
thông tin b n đã khai báo, n u có thông tin nào ch a đúng s xu t hi n màn hình nh ví
d d i đây đ yêu c u b n khai báo l i cho đúng Hãy khai báo l i nh ng thông tin b
tô đ m n n Sau đó b n b m chu t vào nút l nh G i m u đ n này m t cách an toàn
Hình 3.6
Có th vi c khai báo ch a đúng l i x y ra, hãy kiên nh n và làm l i theo h ng
d n cho đ n khi xu t hi n màn hình đ ng ký thành công nh hình 3.7, th ng thì b n s hay b l i ph n tên truy nh p vì đã có ng i đ ng ký tên truy nh p mà b n mu n ch n
r i nên b n ph i ch n m t tên truy nh p khác sao cho tên truy nh p đó là duy nh t trên
m ng và ch a có ai s d ng
Trang 16Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
Trang 17Mu n quay tr l i h p th , b n b m chu t vào nút Tr l i Yahoo! Th ho c n u
b n đã đóng c a s trình duy t thì ph i m l i c a s trình duy t và nh p vào đ a ch http://mail.yahoo.com.vn trên thanh đ a ch c a c a s trình duy t Khi đó màn hình cho phép đ ng nh p vào h p th xu t hi n Trên c a s nh p tài kho n đã đ ng ký ph i
l u ý đ n b gõ Ti ng Vi t Khi nh p m t kh u nên t t ch c n ng gõ ti ng Vi t đ nh p chính xác
Trang 18Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
Hình 3.10 : ng nh p h p th
5 M h p th
Nh n ch n m c Ki m tra th ho c H p th đ m h p th
Hình 3.11: Ki m tra xem có th m i không
Trong hình v minh h a hi n th H p th (1) ngh a là đang có 01 th ch a đ c Màn hình qu n lý h p th cho b n th y đ c các thông tin nh Ng i g i (ng i g i
Trang 19th ), Tiêu đ (n i dung chính c a b c th ), Ngày (ngày g i th ), đ c m t b c th
nào đó, b n nh n chu t vào siêu liên k t t i tiêu đ b c th t ng ng
Hình 3.12 Sau khi đ c xong n i dung b c th , b n có th quay tr v màn hình h p th b ng
cách nh n vào m c H p th ho c Ki m tra th Tuy nhiên, thông th ng b n nên tr
l i ng i g i th cho mình B n nh n chu t vào nút Tr l i đ nhanh chóng th c hi n
vi c này Khi đó, b n ch c n gõ n i dung th mu n tr l i sau đó nh n vào nút G i là
b c th đó đã đ c tr l i
Hình 3.13
Trang 20Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
Trang 21Trong ô đ a ch Ng i nh n, b n ph i nh p chính xác đ a ch email c a ng i
nh n, đ a ch này ph i đã có và t n t i trên m ng bi t đ a ch email c a ai đó, b n
ph i h i và ghi l i chính xác đ a ch email đó Trong ph n này, có th nh p nhi u đ a
ch ng i nh n, các đ a ch cách nhau b i d u ph y
M c Tiêu đ , b n gõ n i dung chính c a b c th , th ng là đ i ý c a b c th
ho c nói lên m c đích n i dung c a lá th g i đi
Trong n i dung th có th đ t đ nh d ng nh in đ m, in nghiêng, và có th chèn thêm các bi u t ng sinh đ ng bi u th tr ng thái Các ch c n ng này đ c th c hi n
nh thanh công c cho phép so n th o đ c b trí ngay phía trên N i dung th c ng
có th gõ ti ng Vi t v i đi u ki n máy tính c a b n ph i có b gõ ti ng Vi t và s d ng
b mã Unicode (xem ph l c 1 v S d ng font ch và b gõ ti ng Vi t trên web)
Sau đó b n nh n vào nút G i đ th c hi n g i th , giao di n sau khi g i th s có
d ng nh sau
Hình 3.16
8 S d ng ch c n ng đính kèm t p
ính kèm t p và m t ch c n ng vô cùng quan tr ng trong vi c g i th đi n t
B n có th g i t i đa 5 t p tin và dung l ng không quá 10MB khi dùng ch c n ng
mi n phí này c a Yahoo Mail Vi t Nam
B n ph i th c hi n ba b c đ xác đ nh các t p đính kèm nh hình d i
B c 1: Sau khi so n th , nh n vào nút ính kèm t p tin làm xu t hi n h p tho i
đi u khi n các b c đính kèm t p
Trang 22Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
Trang 23Hình 3.19: L a ch n t p tin đính kèm t trong máy tính
B m nút ính kèm t p tin đ hoàn thành vi c đính kèm Màn hình ính kèm t p tin hi n ra thông báo yêu c u ng i dùng ch trong giây lát Th i gian ch ph thu c vào dung l ng t p tin và t c đ đ ng truy n Internet
Hình 3.20: T p tin đang đ c đ a lên máy ch th
B c 3: N u không có gì sai sót thì màn hình Tài li u đính kèm hi n ra thông báo
t p tin sau đây đã đ c đính kèm Trong hình d i t p tin có kích th c là 454k
Trang 24Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
Trang 25Hình 3.23 Bi u t ng th có t p đính kèm
B n m b c th ra và kéo thanh cu n d c xu ng cu i màn hình đ n m c Tài li u đính kèm
Hình 3.24
B n nh n ch n vào tên t p tin c n m , Yahoo s th c hi n quét virus và tr l i k t
qu Sau đó nh n chu t vào nút T i xu ng tài li u đính kèm
Hình 3.25 Khi đó h p tho i File Download xu t hi n, b n ch n Save đ l u t p tin vào máy tính r i m i m ra xem ho c ch n Open đ xem luôn
Trang 26Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
Hình 3.26
Trang 27Ch ng 4: H ng d n s d ng các d ch v ti n ích trên m ng
1 D ch v g i thi p đi n t (e-card)
Vào các d p l t t, sinh nh t b n bè, ng i thân, b n mu n g i nh ng b c thi p v i
nh ng hình nh và l i chúc đ n m t ai đó trên m ng Internet thì d ch v g i đi n hoa online (e-card) s cho phép b n th c hi n đi u đó
Ng i g i truy nh p vào các trang web cung c p d ch v g i thi p đi n t
M t s trang web cung c p d ch v g i thi p đi n t ph bi n:
+ G i thi p đi n t v i giao di n ti ng Vi t:
B c 1: M trình duy t web, nh p vào đ a ch http://dienhoa.vnn.vn
B c 2: Ch n b c thi p c n g i theo các ch đ mà trang Web cung c p Ví d ,
b n ch n ch đ Cám n thì b m chu t vào dòng ch Cám n
Trang 28Tài li u ph c p Internet dành cho bà con nông dân
Hình 4.1
B c 3: T t c các b c thi p thu c ch đ Cám n s xu t hi n, hãy l a ch n m t
b c thi p b n mu n g i b ng cách b m ch n vào b c thi p đó Mu n xem các b c thi p khác trong ch đ này, nh n ch n vào nút l nh Trang ti p >>
Trang 29B c 4: Sau khi đã ch n đ c b c thi p c n g i, trang web s xu t hi n nh hình 4.3 B n hãy khai báo các thông tin theo ch d n b ng ti ng Vi t Xem ví d khai báo thông tin nh hình 4.3
Hình 4.3