Tiet 139 On Tap Tieng Viet

Là thành phần câu đứng trớc chủ ngữ để nêu lên đề tài đợc nói đến trong c©u.. Đợc dùng để thể hiện cách nhìn của ngời nói đối với sự việc đợc nói đến trong c©u..[r]

Khởi ngữ

Các thành phần biệt

lập

Liên kết câu

và liên kết đoạn văn

Nghĩa tường minh và hàm ý

D Thành phần câu đứng trước chủ ngữ dùng để nêu

lên đề tài được nói đến trong câu

Khởi ngữ là gì?

Ti t 139 ế

Các thành

phần biệt

lập (A)

(vui, buồn, mừng, giận…) 1 - …

nội dung chính của câu 3 - …

nh vui , buồn , mừng, giận

( ồ, chao ôi,

trời ơi )

Dùng để tạo lập hay duy trì mối quan

đặt giữa 2 dấu gạch ngang, 2dấu phẩy, 2 dấu ngoặc

đơn

Ti t 139 ế

A Ngữ liệu

B Các thành phần câu.

a Xây cái lăng ấy cả làng phục dịch, cả làng

làm phu hồ cho nó

(Kim Lân, Làng)

b Tim tôi cũng đập không rõ D ờng nh , vật

duy nhất vẫn bình tĩnh, phớt lờ mọi biến động

chung là chiếc kim đồng hồ

(Lê Minh Khuê , Những ngôi sao xa xôi)

c Đến l ợt cô gái từ biệt Cô chìa tay ra cho

anh nắm, cẩn trọng, rõ ràng nh ng ời ta cho

nhau cái gì chứ không phải là cái bắt tay Cô

nhìn thẳng vào mắt anh- những ng ời con gái

sắp xa ta, biết không bao giờ gặp ta nữa, hay

A Ngữ liệu

B Thành phần

câu

C công dụng

Đ ợc dùng để bộc lộ tâm lí của ng ời nói

(vui, buồn, mừng, giận)

Đ ợc dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.

1 Khởi ngữ

2 Thành phần tình thái

3 Thành phần phụ chú

5 Thành phần cảm thán

4 Thành phần gọi- đáp

a Xây cái lăng ấy cả làng phục dịch, cả

làng gánh gạch, đập đá, làm phu hồ cho

nó.

b Tim tôi cũng đập không rõ D ờng nh

vật duy nhất vẫn bình tĩnh, phớt lờ mọi

biến động chung là chiếc kim đồng hồ.

c Đến l ợt cô gái từ biệt Cô chìa tay ra cho

anh nắm, cẩn trọng, rõ ràng, nh ng ời ta

cho nhau cái gì chứ không phải là cái bắt

tay Cô nhìn thẳng vào mắt anh- những ng

ời con gái sắp xa ta, biết không bao giờ

gặp ta nữa, hay nhìn ta nh vậy.

d Th a ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên

đấy ạ

e Đi bốn năm hôm mới lên đến đây,

vất vả quá!

Chọn đáp án đúng!

? Các thành phần: Gọi- đáp, Tình thái, Cảm thán, Phụ chú có điểm gì chung?

A.Đều là thành phần chính của câu.

B Đều không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu.

C.Đều ngăn cách với nòng cốt câu bởi dấu phẩy.

D.Đều bổ sung ý nghĩa cho nòng cốt câu.

Ti t 139 ế

§äc ®o¹n trÝch sau vµ t×m thµnh phÇn biÖt lËp mµ t¸c gi¶

sö dông!

“…Anh kh«ng d¸m nh×n vµo mÆt con Trong khi l¹i

nghiªng mÆt ra ngoµi cöa sæ, anh ng¹c nhiªn nhËn thÊy nh÷ng c¸nh hoa b»ng l¨ng cµng thÉm mµu h¬n - mét mµu tÝm thÉm nh bãng tèi ”

(NguyÔn Minh Ch©u, BÕn quª)

Ti t 139 ế

? Nhắc lại những kiến thức vừa ôn trong bài tập 1?

A Thành phần câu

B Công dụng.

1 Khởi ngữ: a Là thành phần câu đứng tr ớc chủ ngữ để

nêu lên đề tài nói đến trong câu.

2 Thành phần tình

nói đối với sự việc đ ợc nói đến trong câu.

3.Thành phần cảm

thán. c Đ ợc dùng để bộc lộ tâm lý của ng ời nói

(vui, buồn, mừng, giận )…

4.Thành phần phụ

chú. d Đ ợc dùng để bổ sung một số chi tiết cho

nội dung chính của câu.

5 Thành phần gọi

đáp. e Đ ợc dùng để tạo lập hoặc duy trì quan hệ

giao tiếp.

Ti t 139 ế

II Liên kết câu và liên kết đoạn văn

*Liên kết về nội dung:

-Liên kết chủ đề: Các đoạn văn phải phục vụ chủ đề chung của văn bản, các câu phải phục vụ chủ đề của đoạn văn.

-Liên kết lô-gíc: Các đoạn văn và các câu phải đ

ợc sắp xếp theo một trình tự hợp lí.

Ti t 139 ế

*Liên kết về hình thức: Các câu và các đoạn văn có thể đ ợc liên kết với nhau bằng một số biện pháp chính nh sau:

-Phép lặp: Lặp lại ở câu đứng sau từ ngữ đã có ở câu tr ớc.

-Phép đồng nghĩa, trái nghĩa và liên t ởng: Sử dụng ở câu

đứng sau những từ ngữ đồng nghĩa, trái nghĩa hoặc cùng tr ờng liên t ởng với từ ngữ đã có ở câu tr ớc.

-Phép thế: Sử dụng ở câu đứng sau những từ ngữ có tác dụng thay thế từ ngữ đã có ở câu tr ớc.

-Phép nối: Sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ biểu thị quan

hệ với câu tr ớc.

II Liên kết câu và liên kết đoạn văn

Ti t 139 ế

Phép liên kết Khái niệm

Phép lặp Sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ có tác dụng

thay thế từ ngữ đã có ở câu tr ớc.

Phép thế Sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ đồng nghĩa ,

trái nghĩa hoặc cùng tr ờng liên t ởng với từ ngữ đã

có ở câu tr ớc.

Phép nối Lặp lại ở câu đứng sau từ ngữ đã có ở câu tr ớc.

LK đồng nghĩa, trái nghĩa, cùng tr

Bài tập 1- Trang 110

a ở rừng mùa này th ờng nh thế M a Nh ng m a đá Lúc đầu tôi không biết

Nh ng rồi có tiếng lanh canh gõ trên nóc hang Có cái gì vô cùng sắc xé

không khí ra từng mảnh vụn Gió Và tôi thấy đau, ớt ở má

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

b Từ phòng bên kia một cô bé rất xinh mặc chiếc áo may ô con trai và vẫn còn cầm thu thu một đoạn dây sau l ng chạy sang Cô bé bên nhà hàng xóm

đã quen với công việc này Nó lễ phép hỏi Nhĩ: “Bác cần nằm xuống phải không ạ?”

(Nguyễn Minh Châu, Bến quê)

c Nh ng cái com- pa kia lấy làm bất bình lắm, tỏ vẻ khinh bỉ, c ời kháy tôi nh

c ời kháy một ng ời Pháp không biết đến Nã Phá Luân, một ng ời Mỹ không biết đến Hoa Thịnh Đốn vậy! Rồi nói:

-Quên à! Phải, Bây giờ cao sang rồi thì để ý đâu đến bọn chúng tôi nữa!Tôi hoảng hốt đứng dậy nói:

- Đâu có phải thế! Tôi…

(Lỗ Tấn, Cố h ơng)

Ti t 139 ế

Phép liên kết

Lặp từ ngữ Đồng nghĩa, trái nghĩa và liên t ởng Thế Nối

Nh ng,

nh ng rồi, và

Bảng tổng kết về các phép liên kết đã học

Ti t 139 ế

Liªn kÕt

Ti t 139 ế

Nãng qu¸ !!!

C¶m th¸n

Ti t 139 ế

T êng minh

Ti t 139 ế

phÐp nèi

Ti t 139 ế

III Nghĩa tường minh và hàm ý :

Nghĩa tường minh là phần thông báo được diễn

đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.

Nghĩa hàm ý là phần thông báo tuy không được

diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy.

Tiết 139:

Điều kiện sử dụng hàm ý :

- Có ý thức đưa hàm ý vào câu nói

- Có năng lực giải đoán hàm ý.

Vậy ẩn ý mà Nam không muốn nói ra là gì?

- Đội bóng chơi không hay.

- Tớ không muốn bình luận về việc này.

Tuấn

Nam

Cậu thấy đội bóng chơi có hay không?

Cậu thấy đội bóng chơi có hay không?

Vậy hàm ý của Huệ muốn nói là gì?

- Tớ chưa báo cho Nam và Tuấn.

Lan

Huệ

Cậu báo cho Nam, Tuấn và Chi mai đến trường chưa?

Tớ báo cho Chi rồi.

Ti t 139 ế

-Huệ cố ý vi phạm phương châm về lượng.

- Lµm l¹i c¸c bµi tËp trong S¸ch gi¸o khoa.

- ¤n kÜ c«ng dông cña khëi ng÷ vµ c¸c thµnh phÇn biÖt lËp, c¸c phÐp liªn kÕt

- ChØ ra sù liªn kÕt vÒ néi dung vµ h×nh thøc gi÷a c¸c c©u

trong ®o¹n v¨n em viÕt vÒ truyÖn ng¾n BÕn quª cña

NguyÔn Minh Ch©u.

- ¤n tËp phÇn NghÜa t êng minh vµ hµm ý.

XIN CẢM ƠN !