bai giang GVG Thanh pho

NhËn xÐt * Chuyển câu chủ động thành câu bị động: - Chuyển từ cụm từ chỉ đối tợng của hoạt động lên đầu câu - Thªm hoÆc kh«ng thªm tõ bÞ­®­îc vµo sau tõ côm tõ chØ đối tợng - Cã thÓ lîc [r]

Tiết 101

Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động

(tiếp theo)

Ng ời thực hiện: Hoàng Minh Tuấn

Đơn vị: TrườngưTHCSưQuảng Thủy

- Câu chủ động: có chủ ngữ chỉ chủ thể của hoạt động

- Câu bị động: có chủ ngữ chỉ đối t ợng của hoạt động

2 Xác định câu chủ động và câu bị động trong những ví dụ sau:

a Ng ời ta đã hạ cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải xuống từ hôm “hoá vàng”

CN VN

b Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã đ ợc hạ xuống từ hôm “hoá vàng”

CN VN

c Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm “hoá vàng” (Vũ

Bằng)

CN VN

thành câu bị động

(Câu chủ động)

b Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã

đ ợc hạ xuống từ hôm “hoá vàng” (Câu bị động)

c Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm “hoá vàng” (Câu bị động)

I- Cách chuyển đổi câu chủ động

thành câu bị động

1 Ví dụ

a Ng ời ta đã hạ cánh màn điều treo ở đầu bàn (Chủ thể) (HĐ) (Đối t ợng của hoạt động)

thờ ông vải xuống từ hôm “hoá vàng”

(Câu chủ động)

b Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã

đ ợc hạ xuống từ hôm “hoá vàng” (Câu bị động)

c Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm “hoá vàng” (Câu bị động)

* So sánh câu b, c

- Cùng là câu bị động

- Cùng nội dung miêu tả

- Cùng vắng mặt chủ thể của hành động

- Câu b: có dùng từ

“đ ợc” (“bị”)

- Câu c: không dùng

từ “đ ợc” (“bị”)

thành câu bị động

1 Ví dụ

(Chủ thể) (HĐ) (Đối t ợng của hoạt động)

thờ ông vải xuống từ hôm “hoá vàng”

(Câu chủ động)

b Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã

(Đối t ợng của hoạt động)

đ ợc hạ xuống từ hôm “hoá vàng” (Câu bị động)

(HĐ)

c Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm “hoá vàng” (Câu bị động)

I- Cách chuyển đổi câu chủ động

thành câu bị động

1 Ví dụ

a Ng ời ta đã hạ cánh màn điều treo ở đầu bàn (Chủ thể) (HĐ) (Đối t ợng của hoạt động)

thờ ông vải xuống từ hôm “hoá vàng”

(Câu chủ động)

b Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã

(Đối t ợng của hoạt động)

đ ợc (ng ời ta) hạ xuống từ hôm “hoá vàng”

(Chủ thể) (HĐ)

c Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ (Đối t ợng của hoạt động) (HĐ)

xuống từ hôm “hoá vàng” (Câu bị động)

thành câu bị động

1 Ví dụ

2 Quy tắc chuyển đổi:

* Chuyển câu chủ động thành câu

bị động:

- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối

t ợng của hoạt động lên đầu câu

- Thêm hoặc không thêm từ

bịư(được) vào sau từ (cụm từ) chỉ

đối t ợng

- Có thể l ợc bỏ hoặc biến chủ thể

của hoạt động thành một bộ phận

không bắt buộc trong câu

(Chủ thể) (HĐ) (Đối t ợng của hoạt động)

thờ ông vải xuống từ hôm “hoá vàng”

(Câu chủ động)

b Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã

(Đối t ợng của hoạt động)

đ ợc (ng ời ta) hạ xuống từ hôm “hoá vàng”

(HĐ)

c Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ (Đối t ợng của hoạt động) (HĐ)

xuống từ hôm “hoá vàng” (Câu bị động)

I- Cách chuyển đổi câu chủ động

thành câu bị động

1 Ví dụ

2 Nhận xét

* Chuyển câu chủ động thành câu

bị động:

- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối

t ợng của hoạt động lên đầu câu

- Thêm hoặc không thêm từ

bịư(được) vào sau từ (cụm từ) chỉ

đối t ợng

- Có thể l ợc bỏ hoặc biến chủ thể

của hoạt động thành một bộ phận

không bắt buộc trong câu

3.Xỏc định cõu bị đụng:

* Không phải câu nào có các từ

bị, đ ợc cũng là câu bị động.

3/*Nhữngưcâuưsauưcóưphảiưlàưcâuưbịưđộngưkhông? Vìưsao?ưư

a) Bạn em đ ợc giải nhất trong kì thi học sinh giỏi.

CN VN

b) Tay em bị đau

CN VN

Bài tõp 1: hai câu bị động theo hai kiểu khác nhau.

a Một nhà s vô danh đã xây ngôi chùa ấy từ thế (Chủ thể) (HĐ) (Đối t ợng của HĐ)

kỉ XIII

- Ngôi chùa ấy đ ợc (một nhà s vô danh) xây từ

thế kỉ XIII

- Ngôi chùa ấy xây từ thế kỉ XIII

b Ng ời ta dựng một lá cờ đại ở giữa sân

(Chủ thể) (HĐ) (Đối t ợng của hoạt động)

- Một lá cờ đại đ ợc (ng ời ta) dựng ở giữa sân.

-Một lá cờ đại dựng ở giữa sân

Bài tõp 2 * Chuyển đổi mỗi câu chủ động thành hai

câu bị động- một câu dùng từ đ ợc, một câu dùng từ bị.

Cho biết sắc thái của mỗi câu ấy có gì

khác nhau?

a Thầy giáo phê bình em.

- Em bị thầy giáo phê bình

- Em được thầy giáo phê bình.

b Ng ời ta đã phá ngôi nhà ấy đi.

- Ngôi nhà ấy đã bị ng ời ta phá đi.

- Ngôi nhà ấy đã đ ợc ng ời ta phá đi.

- Em bị thầy giáo phê bình

(sắc thỏi ý nghĩa tiờu cực)

(sắc thỏi ý nghĩa tớch cực,tiếp nhận lời phờ bỡnh một cỏch chủ đụng, tự giỏc tớch cực)

b Ng ời ta đã phá ngôi nhà ấy đi.

(sắc thỏi ý nghĩa tiờu cực)

(sắc thỏi ý nghĩa tớch cực,tiếp nhận lời phờ bỡnh một cỏch chủ đụng, tự giỏc tớch cực)

Bài tập 3 Bài tập 3

Emưrấtưyêuưvănưhọc.ưNhữngưtácphẩmưvăn họcưcóưgiáưtrịưđượcưemưnângưniu,ưtrânưtrọngưvà giữưgìnưcẩnưthận.ưChínhưnhữngưcâuưchuyện,ưbài thơưhayưđãưbồiưđắpưthêmưchoưemưnhiềuưtình

cảmưtốtưđẹp:ưđóưlàưtìnhưyêuưquêưhươngưđấtưnước, tìnhưcảmưgiaưđình, … Emưnghĩưchúngưtaưkhông thểưcóưưmộtưcuộcưsốngưtinhưthầnưphongưphúưnếu taưchưaưbaoưgiờưbiếtưđếnưmộtưtácưphẩmưvănưhọc.

- Hai cách

chuyển

đổi : Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt

động lên đầu câu, đồng thời lược bỏ hoặc biến

từ (cụm từ) chỉ chủ thể của hoạt động thành một bộ phận không bắt buộc trong câu

Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu, đồng thời lược bỏ hoặc biến

từ (cụm từ) chỉ chủ thể của hoạt động thành một bộ phận không bắt buộc trong câu

CTHĐ HĐ ĐTHĐ

được / bị

*Cách 1 : có dùng từ được hoặc bị.

Câu chủ động:

Câu bị động:

Câu chủ động:

*Cách 2 : không có dùng từ được hoặc bị.

Câu bị động:

14