sinh 6

TẬP TÍNH Tập tính sâu bọ là những hoạt động sống đặc trưng đáp ứng lại tác nhân của ngoại cảnh, có các đặc điểm: + Thể hiện hoạt động sống của sâu bọ, đặc biệt về dinh dưỡng và sinh sản [r]

TIẾT 29: BÀI 28: THỰC HÀNH: XEM BĂNG HÌNH VỀ

TẬP TÍNH CỦA SÂU BỌ

L p Sâu bọ thuộc ngành chân khớp, ớ

cĩ số lượng lồi phong phú nhất trong giới Động vật ( khoảng gần 1 triệu lồi) gấp 2 – 3

lần số lồi của các động vật cịn lại.

Sâu bọ phân bố ở khắp nơi trên trái đất, chúng giữ một vai trò quan trọng trong giới

tự nhiên

Tỷ lệ số lượng các loài trong các ngành, lớp Động vật.

TIẾT 29: BÀI 28: THỰC HÀNH: XEM BĂNG HÌNH VỀ

+ Gia tăng tính thích nghi và tồn tại của sâu bọ.

+ Có khả năng chuyển giao được từ các thể này sang

cá thể khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác.

TẬP TÍNH

Quan sát và thảo luận nhóm hoàn thành nội dung bảng sau

Cách dinh dưỡng

Tự vệ tấn công

Đặc điểm khác Làm tổ Sinh sản

1

2

……

1)Tập tính động vật là gì?

Tập tính động vật là chuỗi những phản ứng trả lời lại các

kích thích của môi tr ờng (bên trong - bên ngoài).

2)í nghĩa: giúp ĐV thích nghi, tồn tại và phát triển.

3) Các loại tập tính:

Tập tính bẩm sinh:

Tập tính học đ ợc:

Tập tính hỗn hợp:

Cấu tạo chung của sõu bọ

Thần kinh, giỏc quan ở sõu bọ phỏt triển là cơ sở

quan trọng của tập tớnh

• 2 - Khứu giác ở dạng các hố trên râu

• - Khứu giác của

loài ruồi rất nhạy.

• - Ơû vài loài

bướm, chúng có thể nhận ra các mùi của nhau cách xa hàng km

3 - Vị giác là các nhú lồi ở tua miệng hay ở đầ u chân (B ướ m)

Sâu bọ là những nhà vô địch nhận

ra các vị dù nồng độ pha rất loãng

4 - Thị giác của sâu bọ rất đặc biệt.

Một số loài có mắt kép,có thể điều

chỉnh để nhìn thấy tia tử ngoại

Một số loài vừa có mắt đơn vừa có mắt kép Chúng có thể nhìn với góc nhìn rất rộng

5 – Thính giác

các lông và các râu của sâu bọ rất nhạy với các dao động âm, giúp chúng định hướng

được nguồn âm phát ra, thậm chí loài muỗi còn nghe được siêu âm

2 TH N KINH Ầ Não sâu bọ phát triển, có 3 phần : Não trước, não giữa và não sau.

Đây là cơ sở thần kinh c a ủ các tập tính và hoạt

động bản năng của sâu bọ.

TIẾT 29: BÀI 28: THỰC HÀNH: XEM BĂNG HÌNH VỀ

TẬP TÍNH CỦA SÂU BỌ

- Em hãy quan sát, theo dõi một số tập tính của sâu bọ thường thể hiện: trong tìm kiếm, cất giữ thức ăn, trong sinh sản và trong quan

hệ giữa chúng với con mồi hoặc kẻ thù

- Ghi chép các diễn biến của từng tập tính ở

sâu bọ sau khi xem xong băng hình.

3 a - Tập tính về dinh dưỡng: Phần lớn đây là tập tính học được

từ bố mẹ, từ quá trình sống của bản thân động vật

Đàn kiến tha thức ăn về tổ Kiến chăn nuôi dệp sáp để hút dịch ngọt do dệp tiết ra làm nguồn thức ăn

Kiến khâu tổ Kiến định hướng, di chuyển

Bắt mồi sống

Săn mồi sống

Ve sầu hút nhựa cây

TËp tÝnh dinh d ìng

Bọ cánh cứng hút nhựa cây

Ong mật

Sâu bọ thụ phấn cho hoa

Ấu trùng ong Sáp ong

Tổ ong tự nhiên Kiến trúc tổ ong

Ấu trùng ong

Tập tính bầy đàn Tổ chức đàn ong

Muỗi Anôphen Muỗi thường

Bọ xít xanh

Ấu trùng bọ xít

Bọ xít đỏ

Thành trùng,trứng, ấu trùng sâu ăn tạp trong đất

Thiệt hại do sâu ăn tạp trên lá đậu nành, ớt, cải, xà lách, dưa hấu

Ấu trùng,thành trùng rệp cải Lá cải bị rệp

Các loài sâu hại rau

Thành trùng, ấu trùng sâu tơ Thiệt hại do sâu tơ trên lá cải bẹ xanh

Ấu trùng,Thành trùng sâu đo

Bọ hung

TIẾT 29: BÀI 28: THỰC HÀNH: XEM BĂNG HÌNH VỀ

TẬP TÍNH CỦA SÂU BỌ

III- 1: TẬP TÍNH SINH SẢN

Bao gồm các hoạt động ghép đôi, sinh sản

và chăm sóc bảo vệ thế hệ sau

* Hoạt động ghép đôi gồm các quan hệ đực, cái trước sinh đẻ.Trong hoạt động ghép đôi, việc phát ra các tín hiệu kích thích và kêu gọi con cái là rất quan trọng kích thích chủ yếu từ bên ngoài nhờ cơ quan thụ cảm khứu giác, thị giác, thính giác.

TIẾT 29: BÀI 28: THỰC HÀNH: XEM BĂNG HÌNH VỀ

TẬP TÍNH CỦA SÂU BỌ

Hoạt động ghép đôi

Nhiều loài như

ve, bọ cánh cứng Có giai đoạn sâu ấu trùng kéo dài tới 3 năm, còn giai đoạn trưởng thành ngắn , hầu như chỉ làm nhiệm vụ duy trì nòi giống

Hoạt động ghép đơi

Ve sầu

Phần lớn các sâu bọ trải qua biến thái trong một vòng đời :

1- Biến thái hoàn toàn

- Bướm trưởng thành, giao phối đẻ ra trứng,

trứng nở ra sâu

- Sâu phát triển thành ấu trùng , ấu trùng biến thái thành con trưởng thành.

Con non n ă lá

Kén

Chu trình phát triển của con tằm

Sâu non Kén

Nhộng

2 - Biến thái không

hoàn toàn

- Cào cào (châu chấu) đẻ ra trứng

- Trứng nở ra cào cào con và lột xác nhiều lần ra cào cào trưởng thành

- Con trưởng thành bao giờ cũng có 3 đôi chân, đầu có 2 râu, và hô hấp bằng hệ thống ống khí

Nhiều loài như

ve, bọ cánh cứng Có giai đoạn sâu ấu trùng kéo dài tới 3 năm, còn giai đoạn trưởng thành ngắn , hầu như chỉ làm nhiệm vụ duy trì nòi giống

Hoạt động sinh sản

Ve sầu

TËp tÝnh sinh s¶n: Tạo kén

Môi trường sống của các giai đoạn cũng khác nhau: ấu trùng của chuồn chu n (con bà mụ) sống dưới ồ nước đang săn mồi.

Hoạt động sinh sản

Nhiều loài như ong , mối, kiến sống tập trung thành đàn có tổ chức chặt chẽ như một “xã hội”

Tất nhiên đây chỉ là bản năng

TẬP TÍNH: THÍCH NGHI VÀ TỒN TẠI

Tổ mối

Tổ mối

2 c - TẬP TÍNH THÍCH NGHI VÀ TỒN TẠI

Sâu bọ sống thích nghi với môi trường.

Trong điều kiện thuận lợi chúng sinh sôi nảy nở rất nhiều gây ra đại dịch : Châu chấu , rầy nâu

TẬP TÍNH: THÍCH NGHI VÀ TỒN TẠI

Nhiều lồi sâu bọ cĩ khả năng ngụy trang tránh kẻ thù, chúng thay đổi dáng vẻ bề ngồi như cảnh vật mơi trường xung quanh nĩ

Bọ que giống như

cành cây

Bọ xít

ng d ng t p tính trong ch n

VD: Bọ rùa được thả để diệt rệt cam,…

Dựa vào tập tính giao phối của nhiều loại côn trùng gây hại tạo ra cá thể đực bất thụ để chúng không có khả năng sinh sản và dần biến mất.

Bọ rùa

Bọ rùa tiêu diệt rệp

Cà cuống

Tinh dàu - Cà cuống

Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau:

1 Qua xem băng hình em hãy cho biết: Sâu

Nội dung chính của băng hình:

III Tập tính:

+ Tập tính về sinh sản + Tập tính thích nghi - tồn tại.

Thu hoạch: Ghi chép ngắn gọn

về từng tập tính của sâu bọ sau khi xem xong băng hình

Quan sát và thảo luận nhóm hoàn thành nội dung bảng sau

Tên ĐV

quan sát

được

Môi trường sống

Trên cạn Trên cây

Trên cây

Bọ rùa

Trong đất