[r]
Trang 1Phân tích bài thơ Sang thu của Hửu Thỉnh
Đối với mùa thu thì bài thơ Thu Vịnh của Nguyễn khuyến là một mùa thu mang đầy âm thanh, không gian trong nhẹ, cao và đầy cái thần của mùa thu xứ bắc Còn với Hữu Thỉnh mùa thu xứ bắc lại là một cái nhìn khác Với những cảm nhận tinh tế, và đầy bâng khuân của ông đã được nói lên trong bài thơ Sang thu
Bài thơ mang đầy những cảm nhận, rung động của tác giả trước vẻ đẹp và sự biến đổi của thiên nhiên đất trời trong buổi giao mùa Ở đây không phải là sắc màu mờ phai hay một chiếc thuyền câu nhưu của Nguyễn Khuyến mà là hương ổi Cái vị của đất vườn quen thuộc đã đánh thức Giác quan của nhà thơ:
Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Trong bao nhiêu hương vị thân thuộc của làng quên, Hửu Thỉnh lại “bỗng” nhận ra để rồi thoảng thốt , giật mình khi nhận ra cái vị, cái làn hương ngây ngất của trái ổi đầu mùa Hương ổi là một tín hiệu đặc trưng của mùa thu và có phải chăng lúc này thu đã về? Phả không đơn thuần là một từ chỉ hành động của một thứ gì đó đổi bình thường Mà ở đây ya tác giả muốn nói lên một dấu hiệu của mùa thu và làm rõ cái điều mà mình bâng khuâng Không chỉ mình hương ổi mà ngay cải sương thu cũng mang đầy tâm trạng thư thả, chùng chình còn vấn vường mắc lại ở các nẻo đường thôn:
Sương chùng chình quan ngõ
Hình như thu đã về
Ở đây “ sương thu” đã được tác giả nhân hóa ở hai chữ “chùng chình” , diển tả một cách bước đi chầm chậm của tiết trời sang thu Ngoài ra sương thu còn gợi lên bao rung động của lá cây, vẻ tư lự, tiếc nối của lòng người Sao ở đây không phải là chắc chắn mà lại là “ hình như”? Một chút nghi hoặc, một chút phân vân mà lại có cái gì đó không rõ ràng làm cho ta cảm thấy tò mò hơn về cái tiết trời chuyển thu đó Cái tiết trời ấy như thế nào mà tác giả từ đầu bài tới giờ cứ úp mở mãi thế.Ở câu đầu là bỗng nhạn ra mùa thu về khá đột ngột và bất ngờ thì sau cài sương thu tác giả đã dấn đến một nghi vấn “hình như thu đã về”? Sau cái hương ổi, cái sương thu thì bức tranh mùa thu ngày càng được mở rộng ra Cảm xúc của tác giả giờ đây đã lan tỏa cao hơn, xa hơn, rộng hơn và chèn ép làm tan biến đi cái sự bỡ ngỡ ban đầu và những chỗ cho những rung cảm mãnh liệt trước một không gian vời vợi:
Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
Sự chuyển động của thu đã được sắc thái của thiên nhiên là thay đổi đi tất cả Đó là vẻ đẹp dềnh dàng của dòng sông và sự vội vã của cánh chim Sông được nước đầy nên dềnh dàng trôi nhẹ và cố tình như chậm lại, những đàn chim cũng sải cánh vội vã bay đi Không gian thư thái, hữu tình và chứa chan thi vị đặc biệt là:
Có đám may mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu Hình ảnh đám mây là một sự kỳ thú khi nó mang trên mình cả hai mùa Dường như đám mây mùa thu còn vấn vương với nắng hạ Bây giờ đám mây lại trở thành ranh giới của hai mùa hạ- thu Và tự “vắt” chứa đựng một ý nghĩa rất lớn, nó làm cho đám mây trở thành mối liên kết hai mùa của thiên nhiên, hay đúng hơn là mùa hạ và mùa thu đang chênh vênh giữa một đám mây Thu đã bắt đầu sang, hạ còn vấn vương chưa hết, lúc bày đất trời như đang thay áo mới
Hai khổ đầu làm cho ta phân vân tự hỏi thu đã về hay chưa Thì khổ thứ ba đã diển tả rất rõ sự chuyển đởi của không gian của cảnh vật đất trời:
Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi Cũng là nắng, là mưa như bao mùa khác, nhưng ở đây lại là chút nắng chút mưa còn sót lại của mùa hạ Trong đây “ sấm” và hình ảnh “ hàng cây” không đơn thuần chỉ là một hiện tượng hay một sự vật của thiên nhiên mà nó còn mang ý nghĩa khác sâu xa hơn Cuối hạ sang thu sám bớt lại Hàng cây đứng tuổi đã trải qua biết sự chuyển biến cua thiên nhiên giờ đây đã không còn phải lung lay trước những điều đó nữa
Và trong bài thơ này sấm chính là bao sóng gió, gian truân của cuộc đời Hàng cây chính là những con người đã từng trải qua những sự biến đổi đó Và giờ đây họ đã đứng vững hơn, đủ cứng rắn hơn để đứng vững trước những mất mát, đau thương của cuộc đời
Bài thơ với nhiều hình ảnh đẹp, ngôn ngữ tinh tế, dọng thơ hay kèm theo là những rung động tinh tế trước bức tranh sang thu của Hửu Thỉnh rất đặc sắc và ghi sâu vào lòng người đọc Sang thu là một bài thơ viết về mùa thu đặc sắc, mới lạ và rất hay