BÀI TẬP HỌC KỲ XDVBPL

Trong thời kỳ 4.0 ngày nay, xã hội có những chuyển biến vô cùng lớn và chính vì vậy Nhà nước lại càng phải xây dựng thêm nhiều văn bản quy phạm pháp luật để thích ứng và phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt là trong thời kỳ dịch bệnh Corona virrus như hiện nay, sẽ có thêm nhiều văn bản quy phạm pháp luật mới. Chính vì thế, các bước trong quy trình xây dựng văn bản pháp luật được phối hợp và kết nối với nhau rất chặt chẽ để hình thành nên văn bản quy phạm pháp luật trong đó có hoạt động lấy ý kiến là một hoạt động rất cần thiết trong quy trình đó. Để có thể hiểu sâu hơn về quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật đặc biệt là hoạt động lấy ý kiến thì em xin phân tích đề bài: “Phân tích quy định của pháp luật và thực tiễn thực hiện hoạt động lấy ý kiến trong quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.”

BÀI TẬP HỌC KỲ XÂY DỰNG VĂN BẢN PHÁP LUẬT

ĐỀ BÀI:

Phân tích quy định của pháp luật và thực tiễn thực hiện hoạt động lấy

ý kiến trong quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật

MỤC LỤC

I MỞ ĐẦU 3

II NỘI DUNG 3

1 Quy định của pháp luật về hoạt động lấy ý kiến trong quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật 3

1.1 Xây dựng văn bản quy phạm pháp luật theo thủ tục thông thường 2

1.1.1 Hoạt động lấy ý kiến trong việc lập đề nghị và xây dựng văn bản quy phạm pháp luật: 2

1.1.2 Hoạt động lấy ý kiến trong việc soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật 5 1.2 Xây dựng văn bản quy phạm pháp luật theo thủ tục rút gọn 5

2 Thực tiễn hoạt động lấy ý kiến trong quy trình xây dựng văn bản pháp luật 6 2.1 Bình luận về các quy định: 6

2.2 Ví dụ thực tiễn: 6

III KẾT LUẬN 7

IV TÀI LIỆU THAM KHẢO 8

I MỞ ĐẦU

Trong thời kỳ 4.0 ngày nay, xã hội có những chuyển biến vô cùng lớn và chính vì vậy Nhà nước lại càng phải xây dựng thêm nhiều văn bản quy phạm pháp luật để thích ứng và phù hợp với thực tiễn Đặc biệt là trong thời kỳ dịch bệnh Corona virrus như hiện nay, sẽ có thêm nhiều văn bản quy phạm pháp luật mới Chính vì thế, các bước trong quy trình xây dựng văn bản pháp luật được phối hợp và kết nối với nhau rất chặt chẽ để hình thành nên văn bản quy phạm pháp luật trong đó có hoạt động lấy ý kiến là một hoạt động rất cần thiết trong quy trình đó Để có thể hiểu sâu hơn về quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật đặc biệt là hoạt

động lấy ý kiến thì em xin phân tích đề bài: “Phân tích quy định của pháp luật và thực tiễn thực hiện hoạt động lấy ý kiến trong quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.”

1 Quy định của pháp luật về hoạt động lấy ý kiến trong quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.

1.1 Xây dựng văn bản quy phạm pháp luật theo thủ tục thông thường 1.1.1 Hoạt động lấy ý kiến trong việc lập đề nghị và xây dựng văn bản quy

phạm pháp luật:

Căn cứ pháp lý: Điều 36, 57, 86, 113 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp

luật 2015 sửa đổi, bổ sung 2020;

Điều 11, 12, 13 Văn bản hợp nhất 200/VBHN-BTP 2021 Nghị định Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

o Đối tượng lấy ý kiến:

 Đối tượng chịu tác động trực tiếp;

 Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ, Bộ Ngoại giao và Bộ Tư pháp;

3

 Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, cơ quan, tổ chức có liên quan

 Đối với đề nghị xây dựng luật, pháp lệnh không do Chính phủ trình, cơ quan lập đề nghị có trách nhiệm lấy ý kiến của Chính phủ và nghiên cứu, giải trình, tiếp thu ý kiến của Chính phủ1

o Phương thức lấy ý kiến:

Lấy ý kiến thông qua Cổng thông tin điện tử của Quốc hội, Cổng thông tin điện tử của Chính phủ, Cổng thông tin điện tử của bộ, ngành, các trang thông tin điện tử;

Lấy ý kiến bằng văn bản; tổ chức truyền thông và các hội nghị lấy ý kiến,

tổ chức toạ đàm, hội thảo;

Tổ chức lấy ý kiến thông qua các phương tiện thông tin đại chúng; tổ chức điều tra xã hội học;

Các hình thức khác

o Tổng hợp ý kiến:

Ý kiến tham gia được tổng hợp theo các nhóm đối tượng sau: Các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của văn bản; các cơ quan quản lý Nhà nước; các hội, hiệp hội, doanh nghiệp; các chuyên gia, nhà khoa học; các đối tượng khác (nếu có)

o Trách nhiệm lấy ý kiến trong quá trình lập đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật:

 Tổ chức lấy ý kiến của đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của các chính sách trong đề nghị và lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan theo quy định của Luật và tổng hợp, nghiên cứu, giải trình, tiếp thu các ý kiến góp ý

1 Điều 12 Văn bản hợp nhất 200/VBHN-BTP 2021 Nghị định Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật

 Xác định rõ từng chính sách trong đề nghị cần xin ý kiến phù hợp với từng đối tượng cần lấy ý kiến và địa chỉ tiếp nhận ý kiến

 Gửi hồ sơ đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan trung ương đến uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; hồ sơ đề nghị xây dựng nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh đến Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh; hồ sơ đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp đến Phòng

Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đề lấy ý kiến

 Trong trường hợp cần thiết có thể họp để lấy ý kiến về những chính sách

cơ bản trong trong đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật

 Nghiên cứu ý kiến gốp ý để hoàn thiện đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật Bản tổng hợp, giải trình, tiếp thu ý kiến góp ý phải được đăng tải cùng với các tài liệu khác trong hồ sơ đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.2

o Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức được lấy ý kiến:

 Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được đề nghị góp ý, cơ quan, tổ chức được lấy ý kiến có trách nhiệm góp ý bằng văn bản và đề nghị xây dựng luật, pháp lệnh

 Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc chính phủ có trách nhiệm giao đơn vị được phân công phụ trách lĩnh vực có liên quan đến chính sách trong đề nghị xây dựng luật, pháp lệnh, nghị định chủ trì, phối hợp với tổ chức pháp chế và các đơn vị khác có liên quan chuẩn bị ý kiến tham gia.3

o Mục đích của hoạt động lấy ý kiến:

Các cơ quan, tổ chức lập đề nghị có thể huy động sự tham gia của các viện nghiên cứu, trường đại học, hội, hiệp hội, tổ chức khác có liên quan,

2 Điều 10 Văn bản hợp nhất 200/VBHN-BTP 2021 Nghị định Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật

3 Khoản 2 Điều 36 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 sửa đổi, bổ sung 2020:

5

các chuyên gia, nhà khoa học vào các hoạt động trong quá trình lập đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật:

 Tổng kết, đánh giá tình hình thi hành pháp luật; rà soát, đánh giá các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành;

 Khảo sát, điều tra xã hội học; đánh gia thực trạng quan hệ xã hội có liên quan đến các chính sách trong đề nghị xây dựng văn bản pháp luật;

 Tập hợp, nghiên cứu, so sánh tài liệu, điều ước quốc tế mà Cộng hoà

xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có liên quan đến các chính sách trong đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật;

 Đánh giá tác động của chính sách trong đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.4

1.1.2 Hoạt động lấy ý kiến trong việc soạn thảo văn bản quy phạm pháp

luật

Căn cứ pháp lý: Điều 57, 91, 120, 129, 133, 142 Luật ban hành văn bản quy

phạm pháp luật 2015 sửa đổi, bổ sung 2020

o Nhiệm vụ của ban soạn thảo trong việc lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo văn bản:

Để đảm bảo cho dự thảo văn bản quy phạm pháp luật phù hợp với đối tượng thi hành, pháp luật quy định các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật phải được lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan

Tuỳ theo nội dung dự thảo văn bản, pháp luật có thể quy định cơ quan soạn thảo tự mình quyết định việc lấy ý kiến hoặc bắt buộc phải lấy ý kiến những đối tượng nhất định Trong trường hợp pháp luật không quy định bắt buộc thì cơ quan soạn thảo có quyền quyết định việc lấy ý kiến và chọn đối tượng để lấy ý kiến

4 Điều 11 Văn bản hợp nhất 200/VBHN-BTP 2021 Nghị định Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật

o Tuỳ vào tính chất, nội dung và điều kiện thực tế mà các hình thức lấy ý kiến của cơ quan, cá nhân, tổ chức có liên quan:

Hội nghị, hội thảo; nghiên cứu, góp ý trực tiếp hoặc gửi thư đến ban soạn thảo; thông qua các phương tiện thông tin đại chúng.

Đối với dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước trung ương, pháp luật quy định bắt buộc đăng tải dự thảo trên trang thông tin điện tử của cơ quan chủ trì soạn thảo trong thơi gian 60 ngày để người dân đóng góp ý kiến Trên cơ sở những ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân, cơ quan chủ trì soạn thảo chỉnh lý để hoàn thiện dự thảo

1.2 Xây dựng văn bản quy phạm pháp luật theo thủ tục rút gọn

Căn cứ pháp lý: Điều 146,147, 148 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp

luật 2015 sửa đổi, bổ sung 2020.

Trong trường hợpp rút gọn thì cơ quan chủ trì soạn thảo tổ chức việc soạn thảo và có thể lấy ý kiến cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan về dự thảo văn bản Trong trường hợp lấy ý kiến thì thời hạn lấy ý kiến không quá 20 ngày

2 Thực tiễn hoạt động lấy ý kiến trong quy trình xây dựng văn bản pháp luật

2.1 Bình luận về các quy định:

Điểm tích cực: Với sự quy định cụ thể và chặt chẽ của luật sẽ giúp cho hoạt

động lấy ý kiến trong quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật được thực hiện hiệu quả, giúp sàng lọc những chính sách không phù hợp Hơn nữa, nhằm tăng tính công khai, minh bạch trong việc tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý,

điểm c khoản 1 Điều 36 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 sửa đổi, bổ sung 2020 bổ sung quy định đăng tải báo cáo giải trình, tiếp thu trên

cổng thông tin điện tử cơ quan Quy định này có ý nghĩa trong việc đòi hỏi cơ quan, tổ chức đề xuất chính sách phải nghiêm túc trong việc tổng hợp, xem xét,

7

tiếp thu và giải trình việc tiếp thu ý kiến đóng góp Khắc phục phần nào tính hình thức của hoạt động này trên thực tế

Điểm hạn chế: Bên cạnh việc đã quy định tương đối chặt chẽ về hoạt động

này nhưng mới chủ yếu đặt ra các quy định để tăng cường hoạt động lấy ý kiến của đối tượng tác động và các cơ quan nhà nước có liên quan mà chưa tạo được

cơ chế trong việc thu hút sự tham gia đóng góp ý của các chuyên gia và các nhà khoa học Đây chính là nguồn nhân lực chất lượng cao và có thể đưa ra được những góp ý “đắt giá” trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật

2.2 Ví dụ thực tiễn:

Về việc xin ý kiến tham gia vào dự thảo Quyết định về việc phan cấp thẩm định Dự án (Báo cáo kinh tế kỹ thuật), thiết kế cơ sở, thiết kế, dự toán xây dựng trên địa bàn tỉnh Sơn La.5

Đây là hoạt động lấy ý kiến của về dự thảo quyết định của Uỷ ban nhân dân tỉnh Sơn La được quy định cụ thể trong Điều 129 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 sửa đổi, bổ sung 2020

Ý kiến tham gia bằng văn bản đề nghị gửi về Sở Xây dựng ngày 07/5/2019 Trong quá trình tham gia ý kiến nếu có vướng mắc gì thì liên hệ với Sở Xây dựng thông qua phòng Quản lý xây dựng (ngày bắt đầu 23/4/2019 và ngày kết thúc là 07/5/2019)

Nhận thấy hoạt động lấy ý kiến của tỉnh Sơn La rất minh bạch và tuân thủ pháp luật Mọi thủ tục trình tự đều đúng theo quy định của pháp luật Hoạt động lấy ý kiến này đã được thực hiện theo cơ sở bình đẳng, tiếp thu, lắng nghe những ý kiến đóng góp để có thể xây dựng được một văn bản quy phạm pháp luật đúng đắn và thể hiện đúng ý chí của nhân dân

III KẾT LUẬN

5 https://soxaydung.sonla.gov.vn/SiteFolders/sxd/4765/2019/tháng%2010/QPPL/Du_thao_Quyet_dinh_

%20676.doc

Hoạt động lấy ý kiến trong quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật

là một hoạt động vô cùng quan trong và cần thiết, thể hiện ý chí khách quan, cái nhìn đúng đắng của các chủ thể có liên quan, có tính chọn lọc để phù hợp với từng loại văn bản quy phạm pháp luật và được nhà nước quy định rất chặt chẽ Điều đó làm góp pần nâng cao chất lượng của văn bản quy phạm pháp luật, nâng cao tầm nhìn đất nước, nền tư pháp nước nhà và trở nên hùng mạnh về mặt kinh tế

9

IV TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tài liệu in:

1 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 sửa đổi, bổ sung 2020;

2 Nghị định số 200/VBHN-BTP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật (hợp nhất NĐ

34/2016/NĐ-CP và NĐ 154/2020/NĐ-34/2016/NĐ-CP);

3 Giáo trình Xây dựng văn bản pháp luật 2015 Trường Đại học Luật Hà Nội – Nhà xuất bản Tư pháp

Tài liệu số:

https://soxaydung.sonla.gov.vn/1286/30846/64015/xin-y-kien-du-thao-van-ban;