Tài liệu Giáo trình: Chủ nghĩa xã hội khoa học pptx

ng viên có thê không là công nhân.

H C VI N CÔNG NGH B U CHÍNH VI N THÔNG

Biên so n : CN MINH S N

Gi i thi u môn h c

GI I THI U MÔN H C

1 GI I THI U CHUNG

Nh m ph c v vi c h c t p và t nghiên c u c a sinh viên theo ch ng trình

“ ào t o đ i h c theo hình th c giáo d c t xa” c a H c vi n công ngh B u chính

Vi n thông, đ c s đ ng ý c a c p trên, b môn Mác - Lênin khoa c b n I - H c vi n Công ngh B u chính Vi n thông t ch c biên so n cu n “Sách h ng d n h c t p môn

n i dung câu h i và bài t p cùng nh ng g i ý, h ng d n nghiên c u phù h p

2 M C ÍCH MÔN H C

Môn h c cung c p cho sinh viên nh ng ki n th c c b n v ch ngh a xã h i khoa

h c Trên c s đó ti p t c c ng c , hoàn thi n th gi i quan, ph ng pháp lu n c a ch ngh a Mác - Lênin, quán tri t đ ng l i, quan đi m xây d ng ch ngh a xã h i c a

3.1 Thu th p và s d ng các tài li u sau

- Giáo trình ch ngh a xã h i khoa h c B Giáo d c và ào t o ban hành

- Sách h ng d n h c t p ch ngh a xã h i khoa h c: Minh S n, H c vi n

công ngh B u chính - Vi n thông 2006

- Các tài li u tham kh o trong m c tài li u tham kh o cu i sách này

Gi i thi u môn h c

- Các bu i h ng d n h c t p đ u k , gi a và cu i k gi ng viên s giúp sinh viên

n m đ c t ng th môn h , cách nghiên c u, ti p c n, lý gi i các v n đ mà môn h c đ

ra góc đ lý lu n và th c ti n Qua đó sinh viên c ng có th trao đ i, th o lu n v i đ ng môn v các v n đ quan tâm Th i gian t p trung nghe h ng d n không nhi u, do đó c n

t n d ng th i gian đ có đ nh h ng trong h c t p, nghiên c u

3.3 Ph i t n d ng ki n th c các môn h c tri t h c Mác - Lênin, kinh t - chính tr

h c Mác - Lênin

Vì tri t h c là th gi i quan ph ng pháp lu n chung nh t c a các khoa h c, v i

ch ngh a xã h i nó là c s tr c ti p Do v y n m v ng các nguyên lý c a tri t h c, kinh t chính tr h c Mác - Lênin giúp sinh viên hi u rõ h n v n i dung môn h c

3.4 Nghiên c u, n m ch c v n đ c t lõi

Sinh viên nên đ c qua sách h ng d n h c t p tr c khi h c t p các tài li u khác

ây là c s đ ti p c n các v n đ c t lõi, đ hi u n i dung c a giáo trình ch ngh a xã

h i khoa h c

C ng nên ti p c n v i các thông tin th c ti n t các ngu n khác: các lo i báo: nói,

vi t, hình đ hi u thêm v n i dung lý lu n

N u có đi u ki n thì tham gia di n đàn h c t p qua m n Internet, nh ng chú ý th i gian bi u B n có th s d ng d ch v b u chính vi n thông qua trao đ i thông tin môn

Câu h i sau m i ch ng là nh ng n i dung chính c n đ t đ c ch ng đó Tr

l i câu h i là t ng b c hoàn ch nh n i dung môn h c ng ng n ng i, hãy c g ng tr

l i, nó giúp b n g n li n gi a h c đi đôi v i hành, lý lu n g n li n v i th c ti n

Hãy xây d ng thói quen đ c, ghi chép và t tr l i câu h i đó là bí quy t c a vi c

t h c t p, nghiên c u

M c dù đã có nhi u c g ng nh ng không tránh kh i nh ng thi u sót, r t mong

đ c s đóng góp ý ki n c a b n đ c

Chúc b n thành công!

Gi i thi u môn h c

Ch ng 1: L c kh o t t ng xã h i ch ngh a

rõ: ã t lâu r i, đã hàng bao th k nay, th m chí hàng ngàn n m nay, nhân lo i mong c

th tiêu l p t c m i s bóc l t và xóa b s khác nhau gi a ng i giàu và ng i nghèo ó là nguy n v ng có tính ch t xã h i ch ngh a

Nh ng t t ng đó ph n ánh l i ích c a các giai c p b tr ch ng l i l i ích c a nh ng giai c p th ng tr T kh ng đ nh c a Lênin có th đ a ra đ nh ngh a v t t ng xã h i ch ngh a nh sau:

T t ng xã h i ch ngh a là m t h th ng nh ng quan ni m ph n ánh nh ng nhu c u,

nh ng c m c a các giai c p lao đ ng b th ng t v con đ ng, cách th c và ph ng pháp

đ u tranh nh m th c hi n m t ch đ xã h i mà đó, t li u s n xu t là thu c v toàn xã h i không có áp b c và bóc l t, trên c s đó, m i ng i đ u bình đ ng v m i m t và đ u có

D a vào ti n trình l ch s , ng i ta th ng chia t t ng xã h i ch ngh a thành các giai

đo n phát tri n t ng ng v i các giai đo n phát tri n c a xã h i loài ng i Theo đó có: t

t ng xã h i ch ngh a th i c đ i và trung đ i, t t ng xã h i ch ngh a th i k ph c h ng,

t t ng xã h i ch ngh a th i k c n đ i và t t ng xã h i ch ngh a th i k hi n đ i

1.1.2.2 Phân lo i t t ng xã h i ch ngh a theo trình đ phát tri n

T c là theo tính ch t, trình đ c a t t ng s có: xã h i ch ngh a s khai, xã h i ch ngh a không t ng, xã h i ch ngh a không t ng phê phán, xã h i ch ngh a khoa h c

1.1.2.3 K t h p tính l ch đ i v i trình đ phát tri n đ phân lo i các t t ng xã h i ch ngh a

Các nhà nghiên c u đ u cho r ng không nên tuy t đ i hóa các tiêu chí đ phân lo i, ch nên coi đó là tiêu chí c b n, ch y u mà thôi

Ch ng 1: L c kh o t t ng xã h i ch ngh a

Vì v y khi nghiên c u t t ng xã h i ch ngh a c n chú ý đ n c p đ phát tri n n i t i (theo ki u ph đ nh c a ph đ nh v i các đ c đi m k th a, ph đ nh, phát tri n) Ph ng pháp này đ c coi là phù h p h n c đ kh o sát các t t ng xã h i ch ngh a

1.2.1 T t ng xã h i ch ngh a th i c đ i

D i ch đ công xã nguyên th y s n xu t ch a phát tri n, do đó tính c ng đ ng v t c

lo i và kinh t là đ c tr ng c b n nh t c a đ i s ng t p th trong công xã nguyên th y Do

đó t t ng xã h i ch ngh a ch a có c s kinh t - xã h i, nó ch a xu t hi n

Ch đ công xã nguyên th y tan rã, thay vào đó là ch đ chi m h u nô l Quan h s n

xu t chi m h u nô là là hình th c phát tri n cao h n so v i c ng đ ng th t c Kinh t có s phát tri n cao h n, đ ng th i trong xã h i c ng xu t hi n s phân chia giàu nghèo, xu t hi n

s bóc l t áp b c và b bóc l t áp b c u tranh giai c p gi a giai c p nô l ch ng l i giai

Nó c ng đ c th hi n b ng nhi u phong trào kh i ngh a c a nô l ch ng l i ch nô mà

cu c kh i ngh a Xpactaquyt đ u công nguyên là m t ví d

o C đ c s k ra đ i đ u công nguyên c ng ph n ánh nguy n v ng c a nh ng nô

l và ng i lao đ ng m t đ t N u là có th t thì công xã t p đoàn C đ c giáo đ c coi là

C ng s n đ u tiên

1.2.2.1 i u ki n kinh t xã h i và hoàn c nh l ch s

S xu t hi n nh ng công tr ng th công, ti n đ c a n n công nghi p c khí hóa v i

đ c đi m n i b t là tính ch t chuyên môn hóa thay th d n cho h p tác gi n đ n trong ph ng

h i Nh ng thành ph n đ u tiên c a giai c p t s n và vô s n ra đ i, v a đ i l p l i ích v i nhau v a đ i l p v i giai c p phong ki n u tranh giai c p di n ra m nh m

Quan đi m th n h c đã nh ng ch d n cho quan đi m duy lý Nhi u cu c Cách m ng

t s n n ra báo hi u s s p đ c a ch đ phong ki n và s th ng tr c a giai c p t s n…

v trong Ngh vi n Anh Là ng i theo ch ngh a nhân đ o s m nh n ra b t công trong xã

h i

Tác ph m n i ti ng: Utopi - không t ng theo ti ng Hy l p: ch a t n t i đâu c - đ c

vi t vào n m 1516 ây là m t tác ph m v n h c vi t v m t hòn đ o, m v m t xã h i không có th c

T t ng n i b t: Phê phán tr t t chính tr - xã h i đang th i nát Anh và nhi u n c khác Tây Âu V ch rõ nguyên nhân chung c a tình tr ng đó xu t phát t ch đ t h u Ch

ra con đ ng đ xóa b b t công trong xã h i, xây d ng xã h i bình đ ng ph i xóa b ch đ

t h u Ông c ng ch ra xã h i c n v n t i là xã h i có: s h u t p th , lao đ ng t p th , không có áp b c bóc l t, m t xã h i th ng nh t đ c qu n lý ch t ch

M c dù b x t , nh ng Tômat Mor s ng mãi v i nhân lo i b i t t ng ti n b đó Ông đ c coi là ng i m đ u các trào l u t t ng xã h i ch ngh a và c ng s n ch ngh a

xâm l c c a b n th c dân Anh b b t c m tù 30 n m Trong tù ông vi t tác ph m “Thành

ph m t tr i"

M c dù còn duy tâm nh ng ông có quan đi m nhân đ o Ph nh n ch đ t h u, xây

d ng xã h i d a trên n n t ng: tài s n là c a chung, quan đi m phân ph i theo nhu c u S

d ng k thu t đ gi m nh lao đ ng bình quân, n ng nh c cho con ng i

- Giêr c đ Uynxtenli (1609 - 1652): Là nhà t t ng c a phái " ào đ t" - tên g i

giành cho nh ng ng i nghèo t các n i đ n canh tác đ t hoang Luân đôn

Tác ph m n i ti ng "Lu t t do" v i các t t ng chính: Nêu lên yêu sách m i ng i trong xã h i ph i đ c bình đ ng trên t t c các ph ng di n kinh t - xã h i và chính tr Ch

tr ng phong trào hòa bình, th tiêu ch đ t h u v ru ng đ t, xây d ng ch đ c ng hòa

c a n n s n xu t nh d a trên c s ru ng đ t là c a chung và s d ng chung s n ph m làm

Ch ng 1: L c kh o t t ng xã h i ch ngh a

"S b t bình đ ng không ph i do t nhiên mang l i, trái l i nó n y sinh do chính con

ng i t o nên Do v y ph i xóa b ch đ t h u xác l p ch đ công h u v c a c i Ch

tr ng gi i phóng xã h i b ng con đ ng đ u tranh"

- Gr c c Ba B p (1760 - 1797):

T th c ti n c a cách m ng t s n Pháp ông vi t tác ph m tuyên ngôn c a nh ng ng i bình dân" nêu ra c ng l nh hành đ ng v i nh ng nhi m v bi n pháp ph i th c hi n ngay trong cách m ng đó là:

T ch c s n xu t bánh m đ c u đói cho nh ng ng i nghèo kh T ch thu nhà c a

b n nhà giàu có chia cho dân nghèo Tr l i cho ng i nghèo nh ng v t đã đem c m c Chi m kho b c nhà n c, b u đi n, các kho hàng…

Ngoài nh ng nhân v t tiêu bi u trên còn có các nhà t t ng khác c ng có đóng góp cho xã h i t t ng v xã h i ch ngh a nh : Morenly, Grabrien d Mably…

1.2.3.1 Hoàn c nh l ch s và các đi u ki n kinh t

Là th i k bão táp c a cách m n t s n, ph ng th c s n xu t t b n ch ngh a đã

th ng tr h u h t các n c châu Âu, đ c bi t phát tri n nhanh Anh và Pháp ây c ng là

th i k l c l ng ti n thân c a giai c p công nhân giác ng v s m nh l ch s c a mình H

t ng b c tr thành giai c p đ c l p, đ i l p v i giai c p t s n i u ki n đó làm xu t hi n

s ph n kháng đ u tiên c a giai c p công nhân và nhân dân lao đ ng, đó c ng là c s cho t

t ng v xã h i ch ngh a

1.2.3.2 Các nhân v t tiêu bi u c a t t ng xã h i ch ngh a

Là đ i tá, bá t c c a n c Pháp, sau b lính đi nghiên c u khoa h c Tác ph m chính

"ch đ công nghi p", "v n đáp nh ng nhà công nghi p" v i t t ng chính:

i m m i m trong t t ng xã h i ch ngh a là nêu lý lu n v giai c p và xung đ t giai

c p, tuy ch a lý gi i chính xác v đ u tranh giai c p nh ng ch rõ m c đích cu i cùng trong

n l c c a ông là gi i phóng giai c p c n lao

Phê phán tính h n ch c a cách m ng t s n Pháp, t đó đ xu t ph i làm m t cu c cách

m ng m i đem l i l i ích cho toàn xã h i - cu c " t ng cách m ng"

Ch tr ng gi i quy t xung đ t xã h i b ng hòa bình, ông không ch tr ng xóa b t

h u, mà t ch c m t ch đ s h u sao cho có l i nh t cho toàn xã h i

Mác đã nh n xét: Ch ngh a Xanh Xi Mông ch có th g i là th ca xã h i, t c là v a tích c c, v a có m t h n ch

thân c ng là nhà t s n

Ch ng 1: L c kh o t t ng xã h i ch ngh a

Tác ph m chính" Th gi i m i công nghi p và xã h i"

V i các t t ng chính:

Phê phán sâu s c ch đ t b n ch ngh a: tình tr ng vô chính ph v công nghi p, v ch

ra nguyên nhân c a s nghèo kh a ra các giai đo n phát tri n c a l ch s nhân lo i: Mông

mu i, dã man, gia tr ng, v n minh đ t đó kh ng đ nh s di t vong c a ch ngh a t b n Không ch tr ng xóa b ch đ t h u, ph n đ i b o l c a ra tiêu chí đánh giá trình đ

c a xã h i là gi i phóng ph n

Tác ph m chính: "Quan ni m m i v xã h i hay là ti u lu n v s hình thành tính cách

c a con ng i"

T t ng chính: Ch tr ng xóa b ch đ t h u (t ng t nh Tômát Mor )

ánh giá ý ngh a l ch s c a s phát tri n l c l ng s n xu t trong th i l c l ng đ i cách m ng công nghi p

x ng lu t "Lao đ ng nhân đ o" v i n i dung: Ph n đ i s d ng lao đ ng tr em,

đ m b o đi u ki n làm vi c, đ m b o phúc l i xã h i… Xác đ nh m i quan h gi a hoàn c nh

có giá tr l ch s r t l n

- Nh ng nhà t t ng c a ch ngh a xã h i không t ng đ u th hi n tinh th n nhân đ o

ch ngh a Không ch là nhân đ o t s n, mà là ch ngh a nhân đ o ngày càng có nhi u giá tr

- M t s nhà t t ng còn th hi n tinh th n x thân vì chính ngh a, vì chân lý và ti n

b xã h i thông qua ho t đ ng th c ti n có tác d ng th c t nh giai c p công nhân và qu n chúng nhân dân

ó là các ho t đ ng tích c c c a Tômát Mor , Campanenla, R Ôoen

Ch ng 1: L c kh o t t ng xã h i ch ngh a

- Các nhà t t ng xã h i ch ngh a không t ng đã nêu lên nhi u lu n đi m có giá tr

mà sau này Mác và ng-ghen ch ng minh đ c tính đúng đ n c a nó

ó là các lu n đi m: Các giai c p xu t hi n là do s chi m đo t, ch ra s h n ch c a cách m ng t s n Nêu ra t t ng gi i phóng toàn xã h i T o đi u ki n cho con ng i phát tri n toàn di n Gi i phóng ph n , xóa b s khác bi t gi a thành th và nông thôn

Nh ng giá tr trên đ c coi là ti n đ c a ch ngh a Mác - Lênin, v i xã h i ch ngh a khoa h c nó là ti n đ lý lu n tr c ti p

1.2.4.2 Nh ng h n ch c a xã h i ch ngh a không t ng

- Nh ng nhà t t ng xã h i ch ngh a tr c Mác còn duy tâm trong l ch s

Ch ngh a xã h i đ c h quan ni m nh bi u hi n c a lý tính c a chân lý có s n đâu

đó, ch c n ng i ta phát hi n r i thuy t ph c m i ng i xây d ng xã h i t t đ p Nh ng th c

ch t lý tính v nh c u đ xây d ng xã h i "T c là s th ng tr c a giai c p t s n đ c h p pháp hóa mà thôi

- Con đ ng, bi n pháp c i t o xã h i c , xây d ng xã h i m i mang tính ch t o t ng

ó là vi c đ c p t i con đ ng ôn hòa: Thuy t giáo, c i cách pháp lu t th c nghi m xã

h i, kêu g i "t tâm" c a giai c p t s n Có ng i th hi n b ng hành đ ng kh i ngh a nh ng

đó là nh ng t t ng xã h i ch ngh a ra đ i trong đi u ki n ch ngh a xã h i phát tri n ch a

đ y đ , do đó ch a b c l h t nh ng m u thu n v n có c a nó đ các nhà t t ng khái quát Giai c p công nhân ch a tr ng thành, ch a tr thành giai c p "t giác" nên các nhà t t ng không th y rõ

1.3 S HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N C A CH NGH A XÃ H I KHOA H C 1.3.1 S hình thành c a ch ngh a xã h i khoa h c

1.3.1.1 Nh ng đi u ki n và ti n đ khách quan d n t i s ra đ i c a ch ngh a xã h i khoa h c

(Xem l i ph n nh ng đi u ki n và ti n đ khách quan d n t i s ra đ i c a tri t h c Mác)

1.3.1.2 Vai trò c a Các Mác và ng-ghen đ i v i s ra đ i c a ch ngh a xã h i khoa h c

(Ph n ti u s xem l i ph n tri t h c Mác - Lênin)

V i các tác ph m: Góp ph n phê phán tri t h c pháp quy n c a Hê-ghen, tình c nh giai

c p lao đ ng Anh, h t t ng c, đ c bi t s ra đ i c a Tuyên ngôn C ng s n (1848) đánh d u s ra đ i c a ch ngh a xã h i khoa h c, ch ngh a Mác ây là tác ph m ch a đ ng

n i dung c b n v 3 b ph n c u thành ch ngh a Mác: tri t h c, kinh t chính tr h c và ch ngh a xã h i khoa h c V i nh ng n i dung chính: kh ng đ nh quy lu t phát tri n khách quan

c a xã h i và s di t vong t t y u c a ch ngh a t b n, s th ng l i t t y u c a ch ngh a xã

h i và ch ngh a c ng s n, ch rõ vai trò c a giai c p công nhân và chính đ ng c a nó trong quá trình chuy n bi n t ch ngh a t b n lên ch ngh a xã h i Ch rõ con đ ng Cách m ng

vô s n và nh ng l c l ng, bi n pháp đ th c hi n Ch rõ sách l c và đi u ki n qu c t c a giai c p công nhân c ng nh nh ng phác h a v ch ngh a c ng s n

1.3.2 Các giai đo n phát tri n c b n c a ch ngh a xã h i khoa h c

1.3.2.1 Các Mác và ng-ghen đ t n n móng và ti p t c phát tri n ch ngh a xã h i khoa

h c

Sau 1848, Mác - ng-ghen ti p t c t ng k t kinh nghi m c a cách m ng Châu Âu 1848

- 1851 đ b xung vào lý lu n c a mình nh ng v n đ sau:

V v n đ chính quy n: giành quy n th ng tr v chính tr , giai c p công nhân ph i

đ p tan b máy nhà n c t s n quan liêu, xây d ng nhà n c m i, nhà n c dân ch t s n

Ph i s d ng b o l c cách m ng đ l t đ nhà n c t s n, xây d ng n n chuyên chính vô s n

- công c ch y u đ xây d ng ch ngh a xã h i

Mác ng ghen c ng b xung thêm các v n đ liên minh c a giai c p công nhân v i

qu ng đ i qu n chúng đ t o thành đ ng l c c a cách m ng Gi i quy t v n đ dân t c, quan

h giai c p dân t c Phân chia các giai đo n c a hình thái kinh t - xã h i c ng s n ch ngh a:

th p (ch ngh a xã h i), cao (ch ngh a c ng s n)

mà còn là nh ng ng i kiên quy t đ u tranh b o v và phát tri n lý lu n áy Nh ng c ng hi n

đó có ý ngh a tr ng đ i cho quá trình th c hi n s m nh l ch s c a giai c p công nhân

1.3.2.2 Giai đo n Lênin ti p t c phát tri n và v n d ng ch ngh a xã h i khoa h c trong hoàn c nh l ch s m i

Ch ng 1: L c kh o t t ng xã h i ch ngh a

V.Lênin (1870 - 1924) là ng i k t c xu t s c s nghi p cách m ng c a Mác ngghen trong th i k đ qu c ch ngh a (xem l i ti u s ) Lênin phát tri n ch ngh a Mác chia làm hai

th i k

M t: Th i k t cu i th k XIX đ n 1917 Ng i b xung và phát tri n thêm

V ch ra h c thuy t xây d ng ng ki u m i c a giai c p công nhân v cách m ng xã

h i ch ngh a và chuyên chính vô s n Lu n ch ng v s chuy n bi n t cách m ng dân ch

t s n là cách m ng xã h i ch ngh a Nh ng v n đ mang tính quy lu t c a cách m ng xã h i

ch ngh a, v v n đ dân t c và c ng l nh dân t c c bi t Lênin t p h p, v n đ ng, t ch c

qu n chúng ti n hành th ng l i cu c cách m ng tháng M i Nga thành công

Hai, Th i k t 1917 - 1924

Do yêu c u c a công cu c xây d ng ch ngh a xã h i Lênin phân tích ch rõ, n i dung

c a th i k quá đ , v ch ra c ng l nh xây d ng ch ngh a xã h i V ch ra m t cách toàn di n

ph ng h ng xây d ng và b o v các thành qu c a cách m ng Xác đ nh chính sách kinh t

m i… Ng i ti p t c đ u tranh ch ng ch ngh a c h i, xét l i

c nh, bi n nó t lý lu n thành th c ti n Do c ng hi n v đ i đó mà t i h i ngh các ng c ng

s n và công nhân qu c t h p t i Maxc va n m 1924 đã quy t đ nh g n tên tu i Lênin vào h

t t ng c a giai c p công nhân thành tên g i ch ngh a Mác - Lênin

1.3.2.3 S phát tri n và ti p t c v n d ng ch ngh a xã h i khoa h c t sau khi Lênin t

tr n

T 1924 đ n nay ch ngh a xã h i khoa h c đã tr i qua nhi u th ng tr m, đã đ t đ c

nh ng th ng l i v đ i nh ng c ng tr i qua nh ng t n th t to l n Có th tóm t t nh ng n i dung ph n ánh s v n d ng phát tri n ch ngh a xã h i khoa h c trong kho ng h n 80 n m

nh sau:

Th nh t, m i th ng l i c a phong trào cách m ng th gi i c a th k XX đ u có ph n đóng góp to l n c a ch ngh a xã h i C th :

C u loài ng i kh i h a phát xít, đ y nhanh s tan rã c a ch ngh a th c dân c và m i, hình thành và phát tri n ch ngh a xã h i v i t cách là h th ng Trong xây d ng ch ngh a

xã h i ph n đ u vì dân sinh dân ch

tr ng cho ch ngh a xã h i khoa h c

Xác đ nh n i dung, tính ch t, m c tiêu c a th i đ i, ch rõ n i dung, ph ng h ng c i

t o, xây d ng ch ngh a xã h i trên các l nh v c V n đ qu n lý xã h i và b o v t qu c xã

h i ch ngh a

Ba là, s th ng l i r c r và sau đó là s s p đ c a Liên Xô và ông Âu ch rõ v n đ :

S thành công và th t b i c a ch ngh a xã h i không b t ngu n t b n ch t ch ngh a xã h i

Ch ng 1: L c kh o t t ng xã h i ch ngh a

mà do sai l m ch quan trong vi c v n d ng và phát tri n ch ngh a xã h i khoa h c vào m i

n c trong quá trình c t o xã h i c , xây d ng xã h i m i

Do v y ph i nh n th c, nh n th c l i, nh n th c cho đúng v i b n ch t cách m ng và khoa h c c a ch ngh a xã h i khoa h c ng th i bi t v n d ng, b xung phát tri n sáng t o

ch ngh a Mác - Lênin vào đi u ki n hoàn c nh phù h p v i m i n c, kiên quy t đ u tranh

ch ng ch ngh a c h i, xét l i d i nhi u hình th c

1.3.2.4 ng c ng s n Vi t Nam v i s v n d ng và phát tri n sáng t o ch ngh a xã h i khoa h c

Trong th k XX, nhân dân Vi t Nam đ t đ c nh ng thành t u to l n nh t, v đ i nh t

Nh ng thành t u đó luôn g n li n v i qúa trình v n d ng sáng t o, b xung phát tri n lý lu n

c a ch ngh a xã h i khoa h c trong đi u ki n c th c a Vi t Nam Nh ng đóng góp b xung phát tri n sáng t o c a H Chí Minh và ng ta có th tóm t t trên m t s n i dung sau:

M t là, c l p dân t c g n li n v i ch ngh a xã h i là quy lu t cách m ng Vi t Nam

Hai là, K t h p ngay t đ u đ i m i kinh t v i đ i m i chính tr , l y đ i m i kinh t là trung tâm, đ ng th i t ng b c đ i m i chính tr

Ba là, Xây d ng và phát tri n kinh t th tr ng theo đ nh h ng xã h i ch ngh a, t ng

c ng vai trò qu n lý c a nhà n c Gi i quy t mói quan h gi a t ng tr ng kinh t v i đ m

b o ti n b và công b ng xã h i

B n là, M r ng và phát huy kh i đ i đoàn k t dân t c

N m là, Tranh th t i đa s đ ng tình, ng h và giúp đ c a nhân dân th gi i, k t h p

s c m nh th i đ i và s c m nh dân t c đ phát tri n đ t n c theo đ nh h ng xã h i ch ngh a

tr ng cong tác xây d ng ng, nâng cao ch t l ng đ i ng đ ng viên, nâng cao n ng l c lãnh đ o và s c chi n đ u c a ng

ó là kinh nghi m đ c t ng k t, khái quát t th c ti n c a cách m ng Vi t Nam, là s

v n d ng, b xung phát tri n ch ngh a xã h i khoa h c Vi t Nam

1.4 K T LU N

Nghiên c u l ch s t t ng xã h i ch ngh a giúp chúng ta có m t cái nhìn khái quát t

t ng gi i phóng giai c p, gi i phóng xã h i, gi i phóng con ng i trong l ch s nhân lo i

ng th i c ng giúp chúng ta th y đ c ch ngh a xã h i n m trong dòng ch y t t ng c a nhân lo i, đ c ra đ i t nh ng ti n đ , nh ng c s v ng ch c Qua đó chúng ta c ng th y

đ c tính cách m ng khoa h c c a ch ngh a xã h i khoa h c, th y đ c s phát tri n c a nó qua các th i k l ch s Nghiên c u v n đ này c ng ch cho chúng ta th y s c n thi t ph i

v n d ng sáng t o, b xung phát tri n ch ngh a xã h i và ch ngh a c ng s n

Ch ng 1: L c kh o t t ng xã h i ch ngh a

CÂU H I ÔN T P

tr c khi xu t hi n ch ngh a xã h i khoa h c?

Câu 2: Phân tích nh ng đi u ki n và ti n đ ra đ i c a ch ngh a xã h i khoa h c

Câu 3: Nh ng giai đo n c b n trong ti n trình phát tri n c a ch ngh a xã h i khoa

h c? C ng hi n c a Ch t ch H Chí Minh và ng ta đ i v i vi c v n d ng và phát tri n sáng t o ch ngh a xã h i khoa h c?

Nghiên c u ch ng giúp chúng ta th y đ c v trí c a ch ngh a xã h i khoa h c trong

ch ngh a Mác Lênin Qua đó c ng th y đ c s tác đ ng l n nhau gi a ba b ph n h p thành

ch ngh a Mác Lênin là tri t h c Mác Lênin, kinh t chính tr h c Mác Lênin và ch ngh a xã

h i khoa h c t o nên s hoàn ch nh, khoa h c và cách m ng c a ch ngh a Mác Lênin T đó làm cho h t t ng c a ch ngh a Mác Lênin tr thành lý lu n tiên phong soi đ ng cho giai

c p công nhân, nhân dân lao đ ng đ u tranh gi i phóng nhân lo i kh i ch đ t h u, áp b c

b t công, nghèo nàn, l c h u đ v n t i xã h i v n minh

2.1.1 Quan ni m v "ch ngh a xã h i" và "ch ngh a xã h i khoa h c"

Khái ni m "ch ngh a xã h i" r ng h n khái ni m " ch ngh a xã h i khoa h c" Do đó

mu n hi u "ch ngh a xã h i khoa h c" v i t cách là m t môn khoa h c, là m t trong 3 b

ph n t o thành ch ngh a Mác - Lênin ph i th y đ c "ch ngh a xã h i" v i các ý ngh a sau:

M t là, ch ngh a xã h i v i ngh a là phong trào đ u tranh Cách m ng c a qu n chúng nhân dân ch ng ch đ t h u, bóc l t áp b c, b t công đ đòi gi i phóng… ý ngh a này nó

đ c ghi nh n b i l ch s đ u tranh giai c p c a nhân lo i

Hai là, ch ngh a xã h i v i ý ngh a là nhu c u ho t đ ng th c ti n c a nhân dân lao

đ ng trong quá trình s n xu t ngày càng xã h i hóa và th c thi dân ch góc đ này đ c

N m là, ch ngh a xã h i v i ý ngh a là giai đo n th p c a hình thái kinh t - xã h i

c ng s n ch ngh a Nó là m t ch đ xã h i mà nhân dân lao đ ng xây d ng d i s lãnh

V i ngh a đó ch ngh a xã h i khoa h c ph n ánh tính quy lu t trong s phát tri n c a

l ch s , là bi u hi n th gi i quan, ph ng pháp lu n hóa v khí t t ng s c bén đ giai c p công nhân c i t o th gi i T c là ch ngh a xã h i khoa h c lu n gi trên các góc đ tri t h c, kinh t và chính tr - xã h i v s chuy n bi n t t y u c a xã h i loài ng i t ch ngh a t

b n lên ch ngh a xã h i và c ng s n ch ngh a Trong ch ngh a Mác - Lênin (t c ch ngh a

xã h i khoa h c) góc đ này luôn có s th ng nh t gi a lý lu n khoa h c v i h t t ng

c a giai c p công nhân v i nh ng nguyên t c lãnh đ o và cu c đ u tranh c a gia c p công nhân v i nh ng nguyên t c lãnh đ o và cu c đ u tranh c a giai c p công nhân đ c th hi n trong các b ph n c u thành đ th c hi n m c tiêu chung là ph c v s nghi p đ u tranh

nh m m c tiêu cu i cùng c a giai c p công nhân

Th hai, theo ngh a h p ch ngh a xã h i khoa h c là m t trong 3 b ph n c u thành

ch ngh a Mác - Lênin

ngh a này, b môn d a trên ph ng pháp lu n c a tri t h c Mác - Lênin, kinh t h c chính tr Mác - Lênin đ lu n gi i v quá trình n y sinh Cách m ng xã h i ch ngh a, s hình

Ch ng 2: V trí, đ i t ng, ph ng pháp và ch c n ng c a CNXHKH

thành và phát tri n c a hình thái kinh t xã h i c ng s n ch ngh a , s hình thành và phát tri n c a hình thái kinh t xã h i c ng s n ch ngh a, g n li n v i s m nh l ch s c a giai c p công nhân

i t ng c a nó là nghiên c u các quy lu t và tính quy lu t chính tr - xã h i c a quá trình phát sinh, hình thành và phát tri n c a hình thái kinh t - xã h i c ng s n ch ngh a; nghiên c u nh ng nguyên t c c n b n, nh ng đi u ki n, con đ ng hình th c và ph ng pháp

đ u tranh c a giai c p công nhân đ th c hi n s chuy n bi n t ch ngh a t b n lên ch ngh a xã h i và ch ngh a c ng s n

i t ng c a ch ngh a xã h i khoa h c ch rõ

Th nh t, ch ngh a xã h i khoa h c nghiên c u các quy lu t khách quan trong quá

trình chuy n bi n t ch ngh a t b n lên ch ngh a xã h i và ch ngh a c ng s n Nh ng khác v i nh ng môn khoa h c khác nh Tri t h c, kinh t chính tr h c Mác Lênin nó ch t p trung nghiên c u nh ng quy lu t đ c thù t n t i trong quá trình chuy n bi n t ch ngh a t

b n lên ch ngh a xã h i và ch ngh a c ng s n ó là nghiên c u cu c đ u tranh gi a giai

c p công nhân và giai c p t s n, nghiên c u nh ng v n đ liên quan đ n cách m ng vô s n, nhà n c xã h i ch ngh a, nghiên c u các quan h xã h i các quy lu t chính tr xã h i

Ch ng 2: V trí, đ i t ng, ph ng pháp và ch c n ng c a CNXHKH

Th hai, ch ngh a xã h i khoa h c t p trung nghiên c u nhân t ch quan thông qua

s m nh l ch s c a giai c p công nhân

ó là các v n đ : vai trò lãnh đ o c a chính đ ng tiên phong c a giai c p công nhân, nghiên c u vi c đ ra chi n l c, sách l c ti n hành cách m ng xã h i ch ngh a Nghiên

c u vi c thành l p và phát huy vai trò c a Nhà n c, xây d ng kh i liên minh công nông - trí

th c, quan h giai c p - dân t c

2.2.3 Ph m vi kh o sát và v n d ng c a ch ngh a xã h i khoa h c

Ra đ i t s kh o sát, phân tích nh ng t li u th c ti n, th c t Do v y khi v n d ng

c ng ph i sáng t o, linh ho t bám vào th c ti n i u này xu t phát t s ph c t p c a nh ng

v n đ chính tr - xã h i gi a các giai c p, các t ng l p các qu c gia, dân t c có đ c đi m, vai trò, m c đích khác nhau l i là nh ng v n đ th ng và ph c t p h n so v i các b môn khác Quán tri t đ c nh ng n i dung trên chúng ta có kh n ng tránh đ c nh ng c n b nh ch quan duy ý chí gi n đ n, nóng v i th v i chính tr … trong th i đ i khoa h c công ngh phát tri n nh v báo

Th c ti n s s p đ c a Liên Xô và ông Âu cho th y có nhi u nguyên nhân c khách quan và ch quan, nh ng có nguyên nhân t vi c ch quan duy ý chí, máy móc, c ng nh c, giáo đi u trong vi c v n d ng ch ngh a Mác Lênin vào th c ti n

Nh ng s t n t i c a nh ng n c còn l i c ng minh ch ng m t đi u: t th c ti n xây

d ng ch ngh a xã h i, t nh ng thành công và c nh ng th t b i bi t nghiêm túc rút kinh nghi m, đ ng th i bi t v n d ng, b xung, phát tri n sáng t o ch ngh a Mác Lênin vào th c

ph i trên c s t li u th c ti n mà phân tích nh n đ nh, khái quát nh ng v n đ v lý lu n -

t c là rút ra logic c a l ch s ây là ph ng pháp lu n quan tr ng đ nh n th c các v n đ

Ph ng pháp này ch rõ: Khi kh o sát th c ti n m t xã h i c th , đ c bi t trong th i

k quá đ ph i luôn có s nh y bén v chính tr - xã h i T c là phân tích m t v n đ c th

Ch ng 2: V trí, đ i t ng, ph ng pháp và ch c n ng c a CNXHKH

v ho t đ ng xã h i, quan h xã h i trong khi còn đ u tranh giai c p ph i th y đ c nhân t chi ph i m nh nh t là chính tr

Là môn nghiên c u v quy lu t chính tr xã h i nên ch ngh a xã h i c ng ch u tác đ ng

c a các môn khoa h c xã h i và khoa h c chính tr - xã h i Do v y nó ph i s d ng các

ph ng pháp c th khác nh : Ph ng pháp phân tích, t ng h p, th ng kê, so sánh, đi u tra

xã h i h c…đ nghiên c u, lý gi i v các v n đ xã h i

Ngoài ra ch ngh a xã h i khoa h c còn s d ng ph ng pháp t ng k t lý lu n t th c

ti n và yêu c u ph i đ ng trên l p tr ng c a giai c p công nhân

2.4 CH C N NG VÀ NHI M V C A CH NGH A XÃ H I KHOA H C VÀ Ý NGH A VI C NGHIÊN C U CH NGH A XÃ H I KHOA H C

2.4.1 Ch c n ng nhi m v c a ch ngh a xã h i khoa h c

Là m t b ph n c a ch ngh a Mác - Lênin, th ng nh t v i tri t h c Mác - Lênin và kinh t chính tr h c Mác - Lênin, ch ngh a xã h i khoa h c có ch c n ng và nhi m v :

Th nh t, trang b nh ng tri th c khoa h c đó là h th ng lý lu n chính tr - xã h i và

ph ng pháp lu n khoa h c mà ch ngh a Mác - Lênin đã phát hi n ra ng th i lu n gi i v tính t t y u c a quá trình hình thành phát tri n hình thái kinh t - xã h i c ng s n ch ngh a

V i đ i t ng nghiên c u c a mình ch ngh a xã h i khoa h c tr c ti p trang b nh ng

lý lu n nh n th c v cách m ng xã h i ch ngh a và xây d ng ch ngh a xã h i Cung c p c

s lý lu n và ph ng pháp nh n th c chính tr - xã h i cho ng i nghiên c u và ho t đ ng

th c ti n trong cách m ng xã h i ch ngh a

Th hai, ch c n ng tr c ti p là giáo d c, trang b l p tr ng t t ng chính tr c a giai

c p công nhân cho ng c a giai c p công nhân Không có h t t ng Cách m ng và khoa

h c thì giai c p công nhân nhân dân lao đ ng không th giành chính quy n, không th xây

d ng ch ngh a xã h i và ch ngh a c ng s n C ng không th đ u tranh ch ng các trào l u t

t ng và hành đ ng thù đ ch ch ng ch ngh a xã h i

m i ho t đ ng c a giai c p công nhân ó là ch c n ng h ng d n và d báo cho giai c p công nhân th c hi n nhi m v c a mình 3 th i k : u tranh l t đ ách th ng tr c a giai

c p t s n, giành chính quy n; thi t l p chuyên chính vô s n, tri n khai s nghi p xây d ng

ch ngh a xã h i ; phát tri n ch ngh a xã h i lên ch ngh a c ng s n Nó c ng d báo các

hi n t ng, quá trình, quan h xã h i trên m i l nh v c c a đ i s ng xã h i

2.4.2 ý ngh a c a vi c nghiên c u, h c t p ch ngh a xã h i khoa h c

Nghiên c u ch ngh a xã h i khoa h c có 2 ý ngh a:

2.4.2.1 V m t lý lu n

Ch ng 2: V trí, đ i t ng, ph ng pháp và ch c n ng c a CNXHKH

Nghiên c u ch ngh a xã h i khoa h c giúp chúng ta hi u ch ngh a Mác - Lênin m t cách hoàn cân đ i và hoàn ch nh (vì nó là m t trong ba b ph n c u thành ch ngh a Mác - Lênin) Nó giúp cho tri t h c, kinh t chính tr h c Mác - Lênin không ch ch h ng chính tr -

xã h i tr c h t là không ch ch h ng m c tiêu, b n ch t c a quá trình xây d ng ch ngh a

xã h i, gi i phóng nhân lo i

Nghiên c u ch ngh a xã h i khoa h c giúp chúng ta trang b nh ng nh n th c chính tr

- xã h i T nh n th c đó h ng t i ho t đ ng đúng trong c i t o xã h i, t nhiên và b n thân con ng i theo h ng v n minh, ti n b

Trong quá trình xây d ng ch ngh a xã h i vi c nghiên c u ch ngh a xã h i khoa h c giúp chúng ta tránh kh i hi n t ng m h v chính tr , phi chính tr ho c vi ph m pháp lu t, nâng cao b n l nh chính tr đ góp ph n vào s nghi p xây d ng và b o v t qu c

H c t p nghiên c u b môn còn giúp ta c n c khoa h c đ c nh giác, phân tích, đ u tranh ch ng l i nh ng nh n th c sai l ch nh ng tuyên truy n ch ng phá c a các th l c thù

Th nh t, gi a lý thuy t khoa h c xã h i và th c ti n bao gi c ng có m t kho ng

cách Th c t ch a có m t n c nào xây d ng hoàn ch nh ch ngh a xã h i, thêm vào đó Liên

Xô và ông Âu s p đ nên lòng tin vào ch ngh a Mác Lênin , ch ngh a xã h i b gi m sút

Do đó ch ngh a xã h i khoa h c v i h th ng tri th c c a nó ph i phân tích ch rõ nguyên nhân c b n b n ch t c a nh ng sai l m, khuy t đi m và c nh ng thành qu c a ch ngh a xã

h i đ kh ng đ nh b n ch t Cách m ng và khoa h c c a Ch ngh a Mác - Lênin S s p đ

c a Liên Xô, ông Âu b t ngu n t chính nh ng sai l m ch quan c a các ng c ng s n trong vi c nh n th c v n d ng ch ngh a Mác - Lênin vào th c ti n…

ng C ng s n Vi t Nam ti p t c th c hi n hoàn ch nh các nguyên lý: K t h p đ c l p dân

t c và ch ngh a xã h i gi v ng, t ng c ng vai trò lãnh đ o c a ng, xây d ng quy n làm

ch c a nhân dân…Giúp cho đông đ o qu n chúng ti p thu và th c hi n đ ng l i m t cách

t giác, đ nh n th c và hành đ ng đ trong vi c đón nh n nh ng th i c m i và v t qua

nh ng thách th c trong quá trình h i nh p

2.5 K T LU N

Nghiên c u v trí, đ i t ng, ph ng pháp và ch c n ng c a ch ngh a xã h i khoa h c giúp chúng ta hi u đ c nó là m t trong ba b ph n c u thành ch ngh a Mác - Lênin, góp

ph n làm cho ch ngh a Mác - Lênin tr nên cân đ i và hoàn ch nh Nghiên c u ch ng này

Ch ng 2: V trí, đ i t ng, ph ng pháp và ch c n ng c a CNXHKH

c ng ch rõ đ i t ng nghiên c u c a ch ngh a xã h i khoa h c là nh ng quy lu t, tính quy

lu t chính tr trong quá trình phát sinh, hình thành và phát tri n c a hình thái kinh t - xã h i

c ng s n Vi t Nam

ng th i ch ng c ng ch rõ ph ng pháp ti p c n b môn, c ng nh ch rõ ch c n ng nhi m v và ý ngh a c a ch ngh a xã h i trong công cu c đ i m i xây d ng ch ngh a xã h i

Ch ng 3: Xã h i xã h i ch ngh a

CH NG 3: XÃ H I XÃ H I CH NGH A

GI I THI U CHUNG

Nghiên c u s ra đ i, các giai đo n phát tri n c a hình thái kinh t - xã h i C ng s n

ch ngh a giúp chúng ta tìm ra nh ng n i dung c th , hình th c, b c đi và nh ng đi u ki n

c b n đ xây d ng cách m ng xã h i ch ngh a, giai đo n th p c a hình thái kinh t - xã h i

c ng s n ch ngh a ây là v n đ có ý ngh a to l n đ i v i s xây d ng m i m t đ i s ng kinh t - xã h i trong th i k quá đ đi lên cách m ng xã h i ch ngh a Vi t Nam Nó góp

ph n c ng c lòng tin vào con đ ng xã h i ch ngh a mà ng, Bác H và nhân dân ta đã

đi m xã h i mà nhân dân ta xây d ng

3 N m đ c tính t t y u n i dung và đ c đi m c a th i k quá đ

4 N m đ c đ c đi m n i dung c b n c a th i k quá đ Vi t Nam

N I DUNG

3.1 HÌNH THÁI KINH T XÃ H I C NG S N CH NGH A

3.1.1 Khái ni m hình thái kinh t - xã h i c ng s n ch ngh a

Tri t h c Mác Lênin đã ch rõ: "Hình thái kinh t xã h i là m t ph m trù c b n c a ch ngh a duy v t l ch s dùng đ ch xã h i t ng giai đo n l ch s nh t đ nh v i m t ki u quan

h s n xu t đ c tr ng cho xã h i đó phù h p v i m t trình đ nh t đ nh c a l c l ng s n xu t

và v i m t ki n trúc th ng t ng t ng ng đ c xây d ng trên nh ng quan h s n xu t y"

S phát tri n c a các hình thái kinh t - xã h i là m t quá trình l ch s t nhiên

Ch ngh a duy v t l ch s c ng ch r quá trình phát tri n t th p đ n cao c a các hình thái kinh t - xã h i t t y u d n t i s ra đ i c a hình thái kinh t - xã h i c ng s n ch ngh a

Ch ng 3: Xã h i xã h i ch ngh a

Trên c s đó ta có khái ni m hình thái kinh t - xã h i c ng s n ch ngh a nh sau: hình thái kinh t - xã h i c ng s n ch ngh a là m t ph m trù ch xã h i giai đo n phát tri n cao nh t trong l ch s phát tri n c a xã h i loài ng i Trong đó quan h s n xu t phù h p v i trình đ phát tri n c a l c l ng s n xu t, ki n trúc th ng t ng đ c xây d ng th hi n ý chí quy n l i c a giai c p công nhân và nhân dân lao đ ng

Khái ni m ch rõ, đây là xã h i phát tri n cao nh t trong l ch s ó là hình thái kinh t -

xã h i có các y u t luôn phù h p và tác đ ng nhau cùng phát tri n, là xã h i không còn ngu n g c áp b c, bóc l t, con ng i đ c t do, bình đ ng

3.1.2 Các đi u ki n c b n c a s ra đ i hình thái kinh t - xã h i c ng s n ch ngh a

Trên c s phân tích mô t hình thái kinh t - xã h i t b n ch ngh a Mác đã d báo hình thái kinh t - xã h i t b n ch ngh a đ c hình thành t ch ngh a t b n, là k t qu tác

đ ng c a giai c p công nhân hi n đ i

3.1.2.1 Nh ng đi u ki n c b n c a s ra đ i hình thái kinh t - xã h i c ng s n ch ngh a

Khi xã h i loài ng i phát tri n đ n hình thái kinh t - xã h i t b n ch ngh a, nh ng

đi u ki n kinh t - xã h i đã đ c chu n b đ y đ nh t đ cho ra đ i hình thái kinh t - xã h i

c ng s n ch ngh a

l ng s n xu t l n h n, đ s h n l c l ng s n xu t mà nhân lo i đã t o ra đ c tr c đó

nh ng quan h s n xu t v n không đ i, v n d a trên ch đ chi m h u t nhân v t li u s n

xu t Mâu thu n gi a l c l ng s n xu t đã đ t đ n trình đ xã h i hóa v i quan h s n xu t

d a trên ch đ t nhân v t li u s n xu t t t y u d n đ n yêu c u là ph i xóa b quan h s n

xu t t b n ch ngh a xây d ng quan h s n xu t m i ti n b h n

m t xã h i là mâu thu n gi a giai c p công nhân v i giai c p t s n trong ch ngh a t b n Mâu thu n trên phát tri n ngày càng gay g t cùng v i s phát tri n c a ch ngh a t b n Phong trào đ u tranh c a giai c p công nhân t t phát đ n t giác, nh m vào m c tiêu giành chính quy n nhà n c Phong trào công nhân d n đ n s ra đ i t t y u c a ng c ng s n khi

nó k t h p đ c v i ch ngh a Mác Giai c p t s n dùng nhi u th đo n nh m xoa d u mâu thu n, ch ng phá phong trào công nhân, nh ng mâu thu n trên không th đi u hòa đ c, nó

ch đ c gi i quy t khi t li u s n xu t thành c a chung xã h i, thông qua cách m ng xã h i

d i s lãnh đ o c a ng c ng s n

đích c a giai c p t s n d n t i m t lo t mâu thu n:

Con ng i ngày càng chinh ph c t nhiên bao nhiêu thì tình tr ng áp b c bóc l t, b t công ngày càng đ c m r ng b y nhiêu S phát tri n v kinh t k thu t ngày càng đ c

Ch ng 3: Xã h i xã h i ch ngh a

đ y m nh thì s suy đ i v đ o đ c ngày càng t ng b y nhiêu, S giàu có th a thãi c a s ít

ng i đ i l p v i s đông lao đ ng c c kh Mong mu n đi u ch nh, thích nghi quan h s n

xu t không làm cho mâu thu n v i l c l ng s n xu t gi m đi mà khoét sâu thêm mâu thu n

đó

T nh ng đi u ki n trên ch rõ s ra đ i c a hình thái kinh t - xã h i c ng s n ch ngh a là m t t t y u Tuy nhiên các nhà kinh đi n đã l u ý

Không o t ng vào s t s p đ c a ch ngh a t b n Giai c p t s n kiên quy t b o

v đ n cùng ch đ t b n b ng m i bi n pháp do đó giai c p công nhân ph i ti n hành cách

m ng xã h i ng th i Mác ng ghen c ng kiên quy t ch ng l i khuynh h ng cách m ng phiêu liêu không tính đ n đi u ki n hi n th c không chu n b l c l ng

3.1.2.2 Nh ng đi u ki n c b n c a s ra đ i hình thái kinh t - xã h i c ng s n ch ngh a các n c t b n ch ngh a trung bình và các n c ch a qua ch ngh a t b n

T lý lu n "b qua" trong s phát tri n c a các hình thái kinh t xã h i c a Mác, v n

d ng trong th i đ i ngày nay Lênin đã ch rõ nh ng n c t b n phát tri n trung bình và

nh ng n c ch a qua ch ngh a t b n v n có đ đi u ki n đi lên ch ngh a xã h i ó là lo i hình " đ c bi t" và "đ c bi t c a đ c bi t" Tuy nhiên nh ng n c này ph i th a mãn các đi u

ki n sau:

M t là, khi ch ngh a đ qu c xu t hi n đ a t i nh ng mâu thu n m i Mâu thu n gi a giai c p t s n và giai c p vô s n Mâu thu n ch ngh a đ qu c v i các qu c gia dân t c b xâm l c và đô h Mâu thu n gi a các đ qu c v i nhau c bi t các n c nông nghi p

l c h u là thu c đ a c a ch ngh a đ qu c còn có mâu thu n: giai c p nông dân v i đ a ch ,

t s n v i nông dân ch a đ c gi i quy t (giai c p công nhân và t s n ch a hình thành đáng

k ), l i xu t hi n mâu thu n m i m t bên là t b n, đ qu c xâm l c cùng bè l tai sai phong

ki n, m t bên là toàn th dân t c g m công nhân, nông dân, trí th c, ti u th ng, ti u ch ,

m t t do Gi i quy t mâu thu n trên giai c p công nhân và nhân dân lao đ ng s giành chính quy n Nhà n c, t o đi u ki n đ phát tri n đ t n c theo con đ ng xã h i ch ngh a

Hai là, do tác đ ng c a phong trào c ng s n và công nhân qu c t , đ c bi t là lu n

c ng v v n đ dân t c và thu c đ a c a Lênin…làm th c t nh nhi u dân t c, d y lên phong trào yêu n c gi i phóng dân t c D i tác đ ng c a y u t th i đ i, k t h p v i phong trào công nhân t t y u hình thành ng chính tr l y ch ngh a Mác - Lênin làm n n t ng t t ng

đ lãnh đ o các dân t c đ u tranh giành đ c l p dân t c và xây d ng đ t n c theo con đ ng

xã h i ch ngh a

Tính đ c thù b qua ch đ t b n ch ngh a đ đi lên ch ngh a xã h i nh ng n c nông nghi p l c h u ch a qua ch ngh a t b n n m trong quy lu t chúng là quá đ t ch ngh a t b n lên ch ngh a xã h i trên ph m vi toàn th gi i

Tuy nhiên, c ng c n phê phán hai khuynh h ng:

t ng t khuynh) th c ch t là kéo dài s phát tri n c a l ch s

c ng s n ch ngh a

3.1.3.1 Quan đi m c a Mác và ng ghen

Mác và ng ghen ch rõ s phát tri n c a l ch s r t ph c t p và đ y mâu thu n không

th quy v lý lu n mà xem nh c s th c t c a nó T đó các ông đi đ n k t lu n: ch ngh a

c ng s n là m t phong trào hi n th c nh m th tiêu tr ng thái hi n t n Nó là n c thang cao

nh t trong phong trào cách m ng theo đu i m c tiêu t t đ p nh nh ng ph ng ti n th c ti n Các ông đã c n c vào s phát tri n c th c a l c l ng s n xu t và s t n t i c a quan h

s n xu t, các ông đã chia l ch s loài ng i thành các hình thái kinh t - xã h i, các hình thái kinh t xã h i thành các giai đo n phát tri n, các giai đo n phát tri n l i có các th i đo n phát tri n Trên c s đó Mác và ng ghen chia hình thái kinh t xã h i c ng s n ch ngh a thành hai giai đo n

Giai đo n th p còn g i là ch ngh a xã h i:

ây là giai đo n giai c p công nhân tr thành giai c p th ng tr S phát tri n c a ch

đ kinh t và v n hóa m i đ t đ n gi i h n nguyên t c "làm theo n ng l c, h ng theo lao

đ ng"

Giai đo n cao g i là ch ngh a c ng s n:

Con ng i không còn ph thu c phi u di n vào s phân công lao đ ng Lao đ ng tr thành ph ng ti n, nhu c u c a con ng i S phát tri n phi th ng c a l c l ng t o ra n ng

su t lao đ ng cao cho phép th c hi n nguyên t c "Làm theo n ng l c, h ng theo nhu c u"…

Gi a xã h i t b n ch ngh a và c ng s n ch ngh a là m t th i k c i cách m ng t xã

h i n sang xã h i kia…là m t th i k quá đ chính tr mà công c c i bi n đó là chuyên chính vô s n Mác g i đó là c n đau đ kéo dài đ lo i b d n nh ng cái c , xây d ng d n

nh ng cái m i, t o ra ti n đ v t ch t và tinh th n đ hình thành xã h i cao h n

3.1.3.2 Quan đi m c a Lênin

Lênin di n đ t t t ng c a Mác trong tác ph m "Ch ngh a Mác v v n đ nhà n c"

đ xác đ nh v trí c a th i k quá đ

I Nh ng c n đau đ kéo dài (th i k quá đ )

II Giai đo n đ u c a xã h i c ng s n ch ngh a

III Giai đo n cao c a xã h i c ng s n ch ngh a

Ch ng 3: Xã h i xã h i ch ngh a

Ng i ch vì th i k quá đ không ch làm nhi m v c a th i k quá đ lên ch ngh a

xã h i qui đ nh, mà còn ph i làm c nhi m v c a th i k quá đ lên ch ngh a xã h i quy

đ nh, mà còn ph i làm c nhi m v mà đáng ra giai c p t s n ph i làm tr c đó Lênin k t

lu n c n có m t th i k quá đ khá lâu dài t ch ngh a t b n lên ch ngh a xã h i Th i k quá đ lên ch ngh a xã h i là t t y u

K th a, phát tri n quan đi m c a Mác, t ng k t th c ti n th gi i, Lênin đã ch rõ các

ki u quá đ lên ch ngh a xã h i

Ki u quá đ tr c ti p các n c t b n ch ngh a phát tri n cao, giai c p công nhân đã

tr ng thành m i đ đi u ki n ti n đ đi lên ch ngh a xã h i

Ki u quá đ gián ti p nh ng n c nông nghi p l c h u đi lên ch ngh a xã h i Nh ng

n c này ph i th a mãn đi u ki n bên trong và bên ngoài i u ki n bên trong ph i có ng cách m ng chân chính lãnh đ o, vai trò tích c c c a nhà n c chuyên chính vô s n trong qu n

lý, tính tích c c, t giác c a qu n chúng nhân dân Bên ngoài ph i có s giúp đ qu c t Tuy nhiên Lênin nh n m nh nh ng n c nông nghi p l c h u đi lên ch ngh a xã h i ph i tr i qua

nh ng b c trung gian, nh ng hình th c quá đ đó là quá trình lâu dài, gian kh , ph c t p,

đ ng th i ph i tìm ra hình th c quá đ cho phù h p

Tóm l i, hình thái kinh t - xã h i c ng s n ch ngh a b t đ u t th i k quá đ cho đ n khi xây d ng xong giai đo n cao c a ch ngh a c ng s n Hình th c qúa đ dù là tr c ti p hay gián ti p c ng đ u n m trong quy lu t và xu h ng t t y u c a l ch s nhân lo i trong th i đ i ngày nay

D a trên quan ni m c a Mác, ng ghen và Lênin, d a vào th c ti n xây d ng ch ngh a

xã h i có th nêu lên đ c tr ng c b n c a xã h i xã h i cng nh sau:

3.2.1 C s v t ch t k thu t c a ch ngh a xã h i là n n s n xu t công nghi p hi n đ i

Theo quan đi m c a các nhà kinh đi n c a ch ngh a xã h i m i ch đ xã h i đ u d a tên m t c s v t ch t t ng ng: công c th công, n ng su t lao đ ng kém là c s v t ch t

c a xã h i ti n t b n, đ i công nghi p c khí là c s v t ch t k thu t c a ch ngh a t b n Trên c s ph đ nh c a ph đ nh thì đ i công nghi p phát tri n và hoàn thi n trên m t trình đ m i là c s v t ch t k thu t c a ch ngh a xã h i Tùy theo lo i hình các n c đi lên ch ngh a xã h i mà có nh ng hình th c, bi n pháp, công vi c c th ph i ti n hành

đ công h u v nh ng t li u s n xu t ch y u

Trong tuyên ngôn ng c ng s n, Mác ng ghen đã kh ng đ nh th tiêu ch đ t h u

là nhi m v t ng quát c a giai c p công nhân trong quá trình th c hi n nhi m v t ng quát

c a gia c p công nhân trong quá trình th c hi n nhi m v l ch s c a mình Tuy nhiên đ c

Ch ng 3: Xã h i xã h i ch ngh a

tr ng c a ch ngh a xã h i không ph i là th tiêu ch đ t h u nói chung mà là xóa b ch

đ t h u t b n ch ngh a ây là c s nô d ch áp b c đa s nhân dân lao đ ng, c s c a tình tr ng b t bình đ ng trong xã h i Ch đ công h u v t li u s n xu t là c s nô d ch áp

b c đa s nhân dân lao đ ng, c s c a tình tr ng b t bình đ ng trong xã h i Ch đ công

h u v t li u s n xu t là c s c a s bình đ ng gi a các giai c p trong ch ngh a xã h i Trong th i k quá đ lên ch ngh a xã h i, do đi u ki n l ch s v n còn t n t i nhi u quan h s n xu t t ng ng v i nó là các thành ph n kinh t i u đó ch rõ v n còn quan h

c th có nh ng quan h bóc l t c th nh ng nó không ph i là ch đ xã h i

3.2.3 Xã h i xã h i ch ngh a t o ra cách t ch c lao đ ng và k lu t lao đ ng m i

Xây d ng ch ngh a xã h i là m t quá trình t giác c a qu n chúng Chính vì v y các nhà kinh đi n quan tâm và coi tr ng t ch c và k lu t lao đ ng đ kh c ph c tan d c a s tha hóa lao đ ng ng th i v i quá trình đó xây d ng thái đ lao đ ng m i phù h p v i đ a

v làm ch Các ông cho đó là đi u đ d n t i ch ngh a xã h i Do v y, k lu t lao đ ng m i

c ng có đ c tr ng m i: v a ch u s tác đ ng c a pháp lu t, pháp ch v a có tính t giác trên

c s t ch c khoa h c

tri n cáo, c a c i v t ch t ch a d i dào

Theo nguyên t c này s l ng, ch t ch a d i dào Theo nguyên t c này s l ng, ch t

l ng, hi u qu c a ng i lao đ ng cung c p cho xã h i đ c tính b ng s n ph m tiêu dùng ngang giá tr ngoài kho n đóng góp cho xã h i và phúc l i xã h i

rãi và tính dân t c sâu s c, th c hi n quy n l c và l i ích c a nhân dân

Các nhà kinh đi n đã đ c p t i nhà n c chuyên chính vô s n khi ch rõ b n ch t, ch c

n ng, nhi m v c a nhà n c đó Th c ch t c a chuyên chính vô s n là s lãnh đ o c a ng

c ng s n v i nhà n c và toàn xã h i nh m b o v và phát tri n dân ch , đ m b o quy n l c thu c v nhân dân

Ch ng 3: Xã h i xã h i ch ngh a

Trung thành v i ch ngh a Mác Lênin, v n d ng và phát tri n sáng t o Vi t Nam,

ng và H Chí Minh ch rõ m c tiêu c a cách m ng Vi t Nam là giành đ c l p dân t c và

T 1975 - 1985 v n d ng vi c "Xây d ng ch ngh a xã h i nh ng n c ti u nông chúng ta đã đ t đ c nh ng thành t kh ng đ nh nh ng th ng l i b c đ u nh ng c ng m c

nh ng sai trong quá trình xây d ng ch ngh a xã h i ó là t nguyên nhân nóng v i, ch quan, duy ý chí, t khuynh, h u khuynh… d n đ n kh ng ho ng kinh t , xã h i

N m 1986, i h i c a ng đánh d u công cu c đ i m i xây d ng ch ngh a xã h i Sau 20 n m đ i m i chúng ta đã đ t đ c nh ng thành t u quan tr ng, đ a đ t n c ra kh i

kh ng ho ng t o đà cho đ t n c phát tri n trong giai đo n m i

Chúng ta đã ch rõ h n v " th i k quá đ lên ch ngh a xã h i" t c là b qua ch đ t

b n ch ngh a: B qua nh ng ph i tôn tr ng l ch s - t nhiên, tính tu n t không ch quan, nóng v i B qua nh ng khâu trung gian nh ng hình thái quá đ , không b quan n n s n xu t hàng hóa B qua nh ng ph i k th a, s d ng ch ngh a t b n nhà n c B qua l c l ng

s n xu t nh ng không l p l i quá trình s n xu t t b n ch ngh a v a rút ng n quá trình y

B qua ch đ t b n ch ngh a, t c là b qua quan h s n xu t t b n ch ngh a v i t cách

nó gi vai trò th ng tr xã h i ch không xóa s ch các hình th c kinh t t b n ch ngh a trong th i k quá đ

3.3.2 Nh ng đ c tr ng c b n c a "xã h i xã h i ch ngh a Vi t Nam"

ó là m t xã h i:

- Do nhân dân lao đ ng làm ch

- Có m t n n kinh t phát tri n cao d a trên l c l ng s n xu t hi n đ i và ch đ công

h u v các t li u s n xu t ch y u

- Có n n v n hóa tiên ti n, đ m đà b n s c dân t c

- Con ng i đ c gi i phóng kh i áp b c, bóc l t, b t công, làm theo n ng l c, h ng theo lao đ ng, có cu c s ng m no, t do h nh phúc, có đi u ki n phát tri n toàn di n

Ch ng 3: Xã h i xã h i ch ngh a

- Các dân t c trong n c bình đ ng, đoàn k t và giúp đ l n nhau cung ti n b

- Có quan h h u ngh và h p tác v i nhân dân t t c các n c trên th gi i

Ph ng h ng, nhi m v c b n trong th i k quá đ đ c ng ta nêu rõ trong c ng

l nh xây d ng đ t n c trong th i k quá đ lên ch ngh a xã h i và đ c b xung, c th hóa sau các đ i h i VIII, IX c a ng Có 7 ph ng h ng sau:

Th nh t, xây d ng nhà n c c a dân, do dân, vì dân; l y liên minh gi a giai c p công nhân, nông dân và trí th c làm n n t ng đ t d i s lãnh đ o c a ng c ng s n

n c là nhi m v trung tâm…

s n xu t a d ng hóa các hình th c s h u Th c hi n nhi u hình th c phân ph i, l y nguyên

t c phân ph i theo k t qu lao đ ng và hi u qu kinh t làm nguyên t c ch đ o

ch ngh a Mác Lênin, t t ng H Chí Minh gi v trí ch đ o trong đ i s ng tinh th n

là tr ng tâm, xây d ng, ch nh đ n ng là theo ch t… đ ng ngang t m v i nhi m v

3.4 K T LU N

Nghiên c u v xã h i xã h i ch ngh a cho chúng ta m t cách nhìn t ng th v hình thái kinh t - xã h i c ng s n ch ngh a Th y đ c nh ng đ c tr ng v xã h i xã h i ch ngh a v i nh ng bi u hi n t t đ p c a nó ng th i chúng ta c ng th y đ c tính ch t lâu dài, gian kh , ph c t p c a th i k quá đ lên ch ngh a xã h i m t n c nông nghi p l c

h u Qua đó c ng giúp chúng ta xác đ nh đ c nh ng công vi c ph i ti n hành trong giai

đo n t i đ th c hi n con đ ng ti n lên ch ngh a xã h i mà ng, Bác H và nhân dân ta

l a ch n

ch ngh a xã h i và th i k quá đ lên ch ngh a xã h i Vi t Nam nh th nào?

Ch ng 4: S m nh l ch s c a giai c p công nhân

m t trong nh ng phát ki n v đ i nh t c a Mác Khi đ c p đ n v n đ này V.Lênin đã t ng

kh ng đ nh: " i m chú ý trong h c thuy t c a Mác là ch nó làm sáng t vai trò l ch s th

gi i c a giai c p vô s n là xây d ng ch ngh a xã h i"

ây là n i dung quan tr ng v lý lu n và có ngh a quan tr ng v th c ti n trong vi c xây d ng đ i ng giai c p công nhân Vi t Nam trong th i k công nghi p hóa, hi n đ i hóa

4 Th y đ c quy lu t hình hành ng C ng s n và quan h gi a ng và giai c p

5 Th y đ c ph ng h ng phát tri n giai c p công nhân Vi t Nam trong giai đo n

hi n nay

N I DUNG

4.1 KHÁI NI M GIAI C P CÔNG NHÂN

Trong quá trình trình bày v giai c p công nhân trong ch ngh a t b n Mác và ng ghen đã dùng nhi u thu t ng đ ng ngh a nh : giai c p công nhân, giai c p vô s n, giai c p xã

h i hoàn toàn ch d a vào vi c bán s c lao đ ng c a mình, giai c p lao d ng làm thuê th

k XIX, giai c p công nhân hi n đ i… đ ch giai c p công nhân ó là con đ c a đ i công

Ch ng 4: S m nh l ch s c a giai c p công nhân

nghi p t b n ch ngh a, đ i bi u cho ph ng th c s n xu t tiên ti n Giai c p công nhân có hai tiêu chí c b n sau:

Ch rõ: ó là nh ng ng i lao d ng trong n n s n xu t v t ch t có tính ch t công ngh ngày càng hi n đ i và có tính ch t hóa cao H tr c ti p hay gián ti p v n hành công c s n

xu t t o ra c a c i v t ch t Mác ng ghen nh n m nh tiêu chí công nhân công nghi p công

x ng, b ph n tiêu bi u cho giai c p công nhân

Rõ ràng ph ng th c lao đ ng c a giai c p công nhân khác giai c p nông dân (nông dân

s n xu t công c th công - trình đ cá nhân) Công nhân c ng khác trí th c (tính ch t lao

đ ng b ng trí óc, s n ph m là các giá tr tinh th n)

Hai là, v v trí trong quan h s n xu t t b n ch ngh a Giai c p công nhân không có

t li u s n xu t , ph i bán s c lao đ ng cho giai c p t s n, b bóc l t giá tr th ng d H là

nh ng ng i t do nh ng ng i bán s c lao đ ng đ ki m s ng

T hai tiêu chí c b n trên giúp chúng ta ph ng pháp lu n đ đi nghiên c u giai c p công nhân hi n đ i Di n m o giai c p công nhân hi n đ i không còn nh Mác mô t th k XIX vì:

S phát tri n c a l c l ng s n xu t hi n nay đã v t ra trình đ v n minh tr c đây, s

xã h i hóa và phân công lao đ ng m i C c u giai c p công nhân c ng có s thay đ i: Bên

c nh công nhân c a n n công nghi p c khí đã có công nhân c a n n công nghi p t đ ng hóa Bên c nh công nghi p hi n đ i xu t hi n lo i ngành d ch v công nghi p nh ng không làm gi m v trí c a giai c p công nhân đ i v i xã h i

Xu h ng trí th c hóa công nhân t ng nh ng không làm thay đ i b n ch t đ i v i h , công nhân v n b bóc l t Công nhân có tài s n có c ph n nh ng v n là giai c p làm thuê, b bóc l t theo chi u sâu

Nh v y giai c p công nhân hi n nay ho t đ ng các ngành ngh h t s c khác nhau, trình đ c ng r t khác nhau Có th coi công nhân làm vi c trong các ngành công nghi p, d ch

v công nghi p là công nhân, giai c p công nhân Nh ng ng i lao đ ng trong các ngành y t , giáo d c, v n hóa, d ch v không liên quan đ n công nghi p là nh ng ng i lao đ ng nói chung, m c dù đ c thu hút vào các nghi p đoàn lao đ ng nh ng không ph i là công nhân Mác - ng-ghen ch rõ khi cách m ng vô s n thành công, giai c p công nhân tr thành giai c p c m quy n, không còn b áp b c bóc l t Lúc đó, h tr thành giai c p lãnh đ o nhân dân xây d ng xã h i m i

tr ng b i tiêu chí th nh t V i tiêu chí th hai c n th y m t b ph n làm thuê trong các doanh nghi p t nhân, có v n đ u t n c ngoài, n u xét góc đ giai c p h cùng giai c p công nhân là ng i làm ch , xét v m t cá nhân h v n b bóc l t Khi g i: giai c p vô s n là

Ch ng 4: S m nh l ch s c a giai c p công nhân

mu n nh n m nh tiêu chí s h u, khi g i: giai c p công nhân nh n m nh tiêu chí 1: ngh nghi p

T phân tích trên có th đ nh ngh a giai c p công nhân theo SGK trang 83 (t dòng 2

đ n dòng 17)

C A GIAI C P CÔNG NHÂN

4.2.1 N i dung s m nh l ch s c a giai c p công nhân

N i dung khái quát:

S m nh l ch s c a giai c p công nhân là xóa b ch đ t b n ch ngh a, xóa b ch

đ ng i bóc l t ng i, gi i phóng giai c p công nhân, nhân dân lao đ ng và toàn th nhân

lo i kh i m i s áp b c, bóc l t, nghèo nàn, l c h u, xây d ng xã h i c ng s n ch ngh a v n minh

N i dung th c ch t:

V kinh t : Xóa b ch đ chi m h u t nhân v t li u s n xu t xây d ng ch đ công

h u v t li u s n xu t, nâng cao n ng su t lao đ ng, đáp ng v i nhu c u ngày càng phát tri n c a xã h i N i dung trên ch ra m c tiêu cu i cùng c a giai c p công nhân, nh ng ph i

đ c ti n hành t ng b c

V chính tr : p tan Nhà n c t s n, thi t l p Nhà n c chuyên chính vô s n Th c

hi n và đ m b o quy n l c thu c v nhân dân

V xã h i: Xóa b giai c p bóc l t, ti n t i xóa b giai c p nói chung, t o ra s bình

Trong Tuyên ngôn ng c ng s n Mác và ng-ghen đã phân tích nh ng đi u ki n khách quan quy đ nh s m nh l ch s c a giai c p công nhân

M t là, giai c p công nhân, con đ c a n n s n xu t công nghi p hi n đ i, đ c n n công nghi p hi n đ i rèn luy n, t ch c l i thành m t l c l ng xã h i hùng m nh

Có th th y đi u ki n này các khía c nh sau:

- Là con đ c a đ i công nghi p: i Công nghi p làm phá hàng lo t nh ng ng i s n

xu t nh , b xung l c l ng cho giai c p công nhân i công nghi p phát tri n s thu hút l c

l ng lao đ ng xã h i t o thành t p đoàn ng i lao đ ng công nghi p Yêu c u s n xu t công nghi p rèn luy n ng i lao đ ng tác phong, k lu t, trình đ …Giai c p công nhân g n li n

Ch ng 4: S m nh l ch s c a giai c p công nhân

v i s n xu t v t ch t đi li n v i n n công nghi p hi n đ i k c trong n n kinh t tri th c vì lao đ ng s làm xu t hi n công nhân trí th c hòa tr n trong m t ng i lao đ ng K c "H u công nghi p" v n không b qua trình đ công nghi p, v n g n v i công nhân

- Giai c p công nhân b áp b c bóc l t n ng n , là giai c p đ i kháng tr c ti p v i giai

c p t s n

Không n m t li u s n xu t ch y u, giai c p công nhân m t quy n làm ch quá trình t

ch c lao đ ng xã h i, phân ph i s n ph m xã h i

Giai c p công nhân b b n cùng hóa so v i giai c p t s n v kho ng cách thu nh p,

h ng th v t ch t Vì không có t h u nên giai c p công nhân có kh n ng xây d ng m t xã

h i hoàn toàn m i ch không c i bi n chút ít nh giai c p t s n đã làm

- Trong ph ng th c s n xu t t b n ch ngh a giai c p công nhân là l c l ng s n

xu t, đ i di n cho ph ng th c s n xu t tiên ti n Do v y đây là b ph n đông nh t, cách

m ng nh t và quy t đ nh nh t

Hai là, đ a v kinh t - xã h i khách quan còn t o ra kh n ng cho giai c p công nhân tr thành giai c p tri t đ cách m ng nh t có kh n ng đoàn k t các giai c p khác, đi đ u trong

cu c đ u tranh ch ng giai c p t s n

- Giai c p công nhân có kh n ng đoàn k t toàn b giai c p vì: Có l i ích c b n th ng

nh t v i nhau, cùng t n t i trong đi u ki n, môi tr ng nh nhau H c ng b toàn b giai c p

t s n trong n c và qu c t

- Giai c p công nhân có lý lu n Cách m ng và khoa h c d n đ ng đó là ch ngh a Mác

- Lênin i u đó làm cho giai c p giác ng h n, tinh th n Cách m ng, ý th c t ch c k lu t cao h n các giai c p t ng l p khác trong xã h i Ch ngh a Mác - Lênin c ng giúp h kh

n ng ho t đ ng đ u tranh đ đ t đ c m c tiêu

- Giai c p công nhân có kh n ng đoàn k t các giai c p khác (ch y u là các giai c p

t ng l p cùng b th ng tr v i ch ngh a t b n) vì h có l i ích kinh t c b n phù h p v i nhau S nghi p gi i phóng giai c p công nhân phù h p v i nhu c u nguy n v ng c a các giai

c p khác

Tóm l i: Do đ a v kinh t - xã h i c a giai c p công nhân t o nên cho giai c p công nhân tr thành m t giai c p có đ a v h n h n các giai c p, t ng l p khác, làm cho nó tr thành giai c p tiên ti n trong ch ngh a t b n Nh ng đ c đi m đó t o thành b n ch t Cách

m ng c a giai c p công nhân, là c s đ giai c p công nhân hoàn thành s m nh l ch s c a mình

C n phê phán các quan đi m sau:

- Quan đi m giai c p công nhân đã "teo đi", tan bi n vào các giai c p t ng l p khác do

v y s m nh l ch s c ng m t đi Quan đi m trên sai vì: s l ng c a giai c p có thay đ i

nh ng ch t l ng không đ i Giai c p công nhân có tài s n nh ng mâu thu n v i giai c p t

Ch ng 4: S m nh l ch s c a giai c p công nhân

s n không m t đi mà tr nên sâu s c Giai c p công nhân v n đ i di n cho l c l ng s n xu t tiên ti n Giai c p công nhân có m t b ph n đ c trung l u hóa có c ph n nh ng v n là giai

c p cách m ng Ch ngh a Mác không quan ni m m t giai c p lãnh đ o cách m ng là giai c p nghèo kh nh t

- Quan đi m cho r ng: Quan ni m c a Mác v s m nh l ch s c a giai c p công nhân

tr c kia là đúng nh ng sang n n " kinh t tri th c" không còn phù h p Do đó s m nh l ch

s c a giai c p công nhân chuy n sang cho t ng l p trí th c

Trí th c có vai trò quan trong trong m i th i đ i, nh ng trí th c không th lãnh đ o

đ c cách m ng, không còn s m nh l ch s nh giai c p công nhân vì:

Trí th c không bao gi là l c l ng xã h i thu n nh t, h không ph i là giai c p Không liên h v i b t k hình th c s h u nào, c ng không đ i di n cho b t k m t ph ng th c s n

xu t nào H không đ i l p v kinh t tr c b t k gia c p - t ng l p nào Trí th c không có

l i ích đ i kháng tr c ti p v i t s n, h không có h t t ng riêng Ph ng th c lao đ ng là

cá nhân ít liên k t

- Có quan đi m cho r ng: nông dân có s m nh l ch s nh công nhân Không vì: H là

ng i lao đ ng nh ng có tính t h u, không có h t t ng đ c l p

S N TRONG QUÁ TRÌNH TH C HI N S M NH L CH S C A GIAI C P CÔNG NHÂN

Bên c nh đi u ki n khách quan thì nhân t ch quan có ý ngh a quy t đ nh đ i v i vi c

th c hi n s m nh l ch s c a giai c p công nhân Nh ng nhân t ch quan đó là:

4.3.1 B n thân giai c p công nhân

Ra đ i cùng v i ph ng th c s n xu t t b n ch ngh a, giai c p công nhân t ng b c

tr ng thành v s l ng và ch t l ng

Ch ng nh ng t ng t t c các n c, mà còn đa d ng h n v c c u v i nhi u ngành ngh khác nhau Theo t ch c lao đ ng qu c t đ u th k XX có 80 tri u đ n 1998 có 800 tri u và ngày càng ti p t c t ng

ây là y u t quy t đ nh đ m b o th c hi n th ng l i s m nh l ch s Ban thân giai c p công nhân luôn có s nâng cao v h c v n, v khoa h c công ngh , tay ngh T ho t đ ng kinh t , đ n hình th c đ u tranh kinh t , đ u tranh t t ng, t ng b c ho t đ ng chính tr và

đ u tranh chính tr S giác ng giai c p đã d n t i hình thành chính đ ng tiên phong B n thân giai c p công nhân đã tr thành c s xã h i, nhân t xã h i quan tr ng nh t c a ng

C ng s n

Ch ng 4: S m nh l ch s c a giai c p công nhân

4.3.2 Tính t t y u, quy lu t hình thành và phát tri n đ ng c a giai c p công nhân

Quy lu t chung c a s hình thành ng c a giai c p công nhân là s k t h p gi a ch ngh a Mác Lênin v i phong trào công nhân

Phong trào công nhân là c s xã h i, nhân t xã h i c a ng Phong trào đ u tranh

c a giai c p công nhân di n ra d i nhi u hình th c, th hi n b c ti n c a phong trào: T

đ u tranh kinh t , đ u tranh t t ng đ n đ u tranh chính tr Phong trào công nhân ch phát tri n lên hình th c chính tr (hình th c d u tranh mang tính t giác) khi ti p thu đ c lý lu n khoa h c - lý lu n ch ngh a Mác Lênin v i trình đ lý lu n khoa h c cho phép giai c p công nhân th y đ c v trí, vai trò c a giai c p trong xã h i, m c tiêu, con đ ng, bi n pháp gi i phóng giai c p và toàn nhân lo i Phong trào công nhân phát tri n nhanh hay ch m đ đ t đ n trình đ t giác ph thu c vào vi c ch ngh a Mác Lênin truy n bá nh th nào? truy n bá

đ n đâu

Ch ngh a Mác Lênin mang b n ch t cách m ng và khoa h c, l y l i ích giai c p làm

m c đích chính Ph n ánh phong trào công nhân, nh n th y vai trò s m nh l ch s c a giai

c p công nhân Ch ngh a Mác Lênin có xu h ng đi vào phong trào công nhân, đóng vai trò

d n đ ng

S k t h p phong trào công nhân và ch ngh a Mác Lênin là s k t h p l c l ng v t

ch t v i l c l ng tinh th n tiên ti n đ a đ n s hình thành ng giai c p công nhân

Quy lu t phát tri n ng theo nguyên t c Mác xít Lênin nít v i các quy lu t t p trung dân ch , thi u s ph c tùng đa s , lãnh đ o t p th cá nhân ph trách, phê bình và t phê bình

H Chí Minh đã ch rõ quy lu t hình thành ng C ng s n Vi t Nam là s k t h p gi a phong trào công nhân, phong trào yêu n c v i ch ngh a Mác Lênin

Trong l ch s đ u tranh giai c p, b t c giai c p lãnh đ o nào c ng ph i t ch c ra chính

đ ng c a mình B t c chính đ ng nào c ng mang tính ch t giai cáp, th hi n: Là t ch c cao

nh t c a giai c p đ i bi u cho trí tu và l i ích toàn giai c p

V i ng c ng s n tính ch t giai c p th hi n: ng đ i bi u cho trí tu l i ích giai c p công nhân, nhân dân lao đ ng và toàn dân t c i u c t lõi nh t ph i l y ch ngh a Mác Lênin làm nên t ng t t ng ng ph i có b n l nh chính tr v ng vàng, kiên đ nh và sáng su t

Ph i có đ ng l i chi n l c, sách l c đúng

Quan h gi a ng c ng s n và giai c p ó là quan h h u c không th tách r i

Nh ng ng viên c a ng ph i có giác ng v giai c p: nh n th c v s m nh l ch s c a giai c p công nhân, đ ng trên l p tr ng giai c p đ nh n th c và hành đ ng ng viên có thê không là công nhân

S lãnh đ o c a ng là s lãnh đ o c a giai c p ng và giai c p là th ng nh t, nh ng

ng có trình đ , lý lu n và trình đ t ch c cao nh t đ lãnh đ o giai c p, lãnh đ o dân t c

Ch ng 4: S m nh l ch s c a giai c p công nhân

(không nên l n l n gi a ng và giai c p) ng đem giác ng cho giai c p, s c m nh cho giai c p, đoàn k t giai c p và đ ng l i chi n l c, sách l c cho giai c p hoàn thành s

m nh l ch s c a mình giai c p công nhân ph i t v n lên, m i công nhân ph i th ng xuyên ph n đ u

4.4 S M NH L CH S C A GIAI C P CÔNG NHÂN VI T NAM

Vài nét khái quát v giai c p công nhân Vi t Nam

Giai c p công nhân Vi t Nam ra đ i mu n h n giai c p công nhân qu c t là s n ph m

c a công nghi p ch bi n và khai thác

Ra đ i trong cu c khai thác thu c đ a c a th c dân Pháp(1897 - 1914) Sinh ra và l n lên m t n c thu c đ a n a phong ki n nên Giai c p công nhân Vi t Nam phát tri n ch m

ch p M c dù s l ng ít (1% dân s tr c 1930) Giai c p công nhân nhanh chóng v n lên lãnh đ o cách m ng Vi t Nam, đ c dân t c th a nh n su t 76 n m lãnh đ o cách m ng Vi t Nam

c đi m c b n (đi u ki n th c hi n vài trò lãnh đ o cách m ng: (Sách giáo trình B giáo d c và đào t o trang 91 - 92) tóm t t:

1 Giai c p công nhân Vi t Nam sinh ra trong lòng m t dân t c có truy n th ng đ u tranh b t khu t ch ng gi c ngo i xâm

2 Giai c p công nhân Vi t Nam ra đ i và t ng b c tr ng thành trong không khí s c sôi c a m t lo t phong trào yêu n c và các cu c kh i ngh a ch ng th c dân Pháp

3 Ra đ i, tr ng thành vào lúc phong trào c ng s n và công nhân qu c t phát tri n

m nh, cách m ng tháng M i Nga thành công, nhà yêu n c Nguy n Ái Qu c trên con

đ ng tìm đ n v i ch ngh a Mác Lênin

4 Giai c p công nhân Vi t Nam, mà tuy t đ i b ph n xu t thân t nông dân và nh ng

t ng l p lao đ ng khác…

Th c ti n l ch s Vi t Nam ch rõ: giai c p công nhân ra đ i ch a bao lâu, ngay c khi

ch a có ng ra đ i đã t ch c nhi u cu c đ u tranh t phát ch ng th c dân Pháp, đó là phong trào t 1922 đ n 1929 Khi ng c ng s n Vi t Nam ra đ i, lãnh đ o Vai trò c a Giai

c p công nhân Vi t Nam đã th hi n trên th c t : lãnh đ o nhân dân Vi t Nam đ t đ c

nh ng thành t u to l n trong th k XX

4.4.2 S m nh l ch s c a giai c p công nhân Vi t Nam

Tr c h t ph i lãnh đ o cu c cách m ng đó thông qua đ i tiên phong c a mình giành chính quy n, thi t l p n n chuyên chính nhân dân Trong giai đo n cách m ng xã h i ch ngh a: giai c p công nhân t ng b c lãnh đ o nhân dân xây d ng, gi i phóng nhân dân lao

đ ng kh i m i áp b c, bóc l t, b t công

Ch ng 4: S m nh l ch s c a giai c p công nhân

Giai c p công nhân Vi t Nam lãnh đ o cách m ng Vi t Nam thông qua ng C ng s n

do v y: nói đ n Giai c p công nhân lãnh đ o là nói đ n toàn b giai c p ch không ph i m t nhóm ng i, t ng ng i

Tuy nhiên đ lãnh đ o, giai c p công nhân ph i có m t l c l ng, t ch c tiêu bi u cho quy n l i giai c p đó là ng C ng s n ng viên dù xu t thân t thành ph n xã h i nào

c ng ph i đ ng trên l p tr ng giai c p công nhân Th hi n: Ph i th c hi n lý t ng c a giai

c p công nhân, l y ch ngh a Mác Lênin, t t ng H Chí Minh làm n n t ng t t ng H

đ u tranh vì l i ích giai c p, l i ích nhân dân và c dân t c

ng C ng s n Vi t Nam đã lãnh đ o cách m ng Vi t Nam hoàn thành cách m ng dân

t c dân ch nhân dân, hi n nay đang lãnh đ o cách m ng xã h i ch ngh a - nhi m v khó

kh n và ph c t p Trong b i c nh hi n nay giai c p công nhân Vi t Nam ph i kh c ph c

nh ng khuy t đi m th ng xuyên t đ i m i nâng cao n ng l c lãnh đ o toàn di n đáp ng

v i yêu càu nhi m v m i

Giai c p công nhân Vi t Nam bao g m nh ng ng i lao đ ng trí óc và chân tay trong các ngành công nghi p - d ch v công nghi p, thu c doanh nghi p Nhà n c, h p tác xã, khu

v c t nhân, trong doanh nghi p h p tác liên doanh v i n c ngoài Theo s li u đi u tra c a

T ng Liên đoàn Lao đ ng Vi t Nam có (1999 - 2000): s l ng 10,2 tri u, trình đ h c v n trung h c ph thông 62, trung h c c s 28%, ti u h c 5%, không bi t ch 0.25%…Trình đ ngh : B c 1: 6,7%, b c 2: 9,4%, b c 3: 16,6%, b c 4: 12,7%, b c 5: 11,1%, b c 6: 6%, b c 7: 2,38% Các thành ph n kinh t th a kho ng 17% lao đ ng không có tay ngh , riêng doanh nghi p Nhà n c th a 30% Ngh ch lý gi a đào t o và s d ng: 76% công nhân đ c đi u tra không làm vi c phù h p v i ngành ngh đào t o

T Ngh quy t i h i IX c a ng (trang 95 - 96 t dòng 18 - 26) ch rõ nh ng vi c

ph i làm hi n nay đ phát tri n v s l ng và ch t l ng giai c p công nhân đó là:

T ng c ng giáo d c chính tr t t ng làm cho giai c p công nhân kiên đ nh v i con

đ ng ch ngh a xã h i đã l a ch n T ng c ng s lãnh đ o c a ng v i giai c p công nhân Gi i quy t đ i s ng và vi c làm cho giai c p công nhân trong đi u ki n m i: t o vi c làm, chính sách tr c p th t nghi p… i m i ph ng th c lãnh đ o đ i v i giai c p công nhân B i d ng trình đ m i m t cho giai c p công nhân Xây d ng, đ i m i ph ng th c

ho t đ ng c a t ch c công đoàn