-Vậy khi 1 vật đang chuyển động, chịu các lực cân bằng tác dụng vào thì vật sẽ như thế nào vận tốc của vật có thay đổi không ?... SỰ CÂN BẰNG LỰC-QUÁN TÍNH.[r]
Trang 2Câu 1: Diễn tả bằng lời các yếu tố của các lực vẽ ở hình sau:
50N
k A
100N
P
F k
B 300
Trang 3I/ Lực cân bằng
1- Hai lực cân bằng là gì?
C1:
Hãy kể tên và biểu diễn các lực
tác dụng lên : Quyển sách, quả
cầu, quả bĩng cĩ trọng lượng lần
lượt là : 3N; 0,5N; 5N, bằng các
véc tơ lực Nhận xét về : điểm đặt,
cường độ, phương chiều của hai
lực cân bằng
Q
P
1N
P
T
0,5N
Q
P
5N
Trang 4I/ Lực cân bằng
P
1N
* Nhận xét : Mỗi cặp lực là 2 lực cân bằng,
chúng có cùng điểm đặt, cùng phương, cùng độ
lớn nhưng ngược chiều.
P
T
0,5N
Q
P
5N
- Các cặp lực trên có cân bằng không ? nhận xét về
điểm đặt, phương, chiều, độ lớn của các cặp lực trên ?
- Vậy thế nào là hai lực cân bằng ?
Kết luận : Hai lực cân bằng là hai
lực cùng tác dụng lên một vật, có cường độ
bằng nhau, cùng phương ( nằm trên 1 đường
thẳng ) chiều ngược nhau.
- Dưới tác dụng của 2 lực cân bằng thì những vật
trên đang đứng yên sẽ như thế nào ?
Dưới tác dụng của các lực cân bằng,
một vật đang đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên.
Trang 5Các cặp lực sau có phải là hai lực cân bằng không? Tại sao?
F1
F1
F2
F2
H.a
O
H.b
O
H.c
Trang 6I/ Lực cân bằng
1- Hai lực cân bằng là gì?
* Kết luận :
- Hai lực cân bằng là 2 lực cùng tác
dụng lên một vật, có cường độ bằng
nhau, cùng phương ( nằm trên 1 đường
thẳng ) nhưng ngược chiều.
- Dưới tác dụng của các lực cân bằng,
một vật đang đứng yên sẽ tiếp tục đứng
yên.
-Vận tốc của vật chỉ thay đổi khi nào ?
-Vậy khi 1 vật đang chuyển động , chịu các lực cân bằng tác dụng vào thì vật sẽ như thế nào ( vận tốc của vật có thay đổi không) ?
Trang 7Bài 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC-QUÁN TÍNH
I Lực cân bằng:
1 Hai lực cân bằng là gì?
2 Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển động.
a) Dự đoán Ta đã biết lực là nguyên nhân làm thay đổi vận
tốc Khi các lực tác dụng lên vật không cân bằng nhau thì vận tốc của vật bị thay đổi Vậy khi các lực tác dụng lên vật cân bằng nhau thì vận tốc của vật sẽ ra sao?
Ta có thể dự đoán : Khi đó vận tốc của vật sẽ không thay đổi,
nghĩa là vật sẽ chuyển động thẳng đều
b) Thí nghiệm kiểm tra Máy A-tút trong hình 5.3 trang 18
SGK Vật lý 8
Trang 8a- Dự đoán:
b- Thí nghiệm kiểm tra: ( Máy A-tút )
Ròng rọc cố định Dây không dãn
Giá thí nghiệm
Lỗ K
B
K
2- Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển động
Trang 9B
K
C2: Tại sao quả cân A ban đầu đứng yên ?
C2: Vì quả cân A chịu tác dụng của 2 lực :
Trọng lực PA và sức căng T của dây , 2 lực
này cân bằng do : T=PB mà PB = PA => T cân
bằng PA
P B
P A
T
C3: Đặt thêm một vật nặng A’ lên quả cân
A Tại sao quả cân A cùng với A’ sẽ chuyển
động nhanh dần?
C3: Vì P A + P A’ > T , nên vật A,A’ chuyển động
nhanh dần đi xuống, B chuyển động đi lên
P A ’
a- Dự đoán:
b- Thí nghiệm kiểm tra: ( Máy A-tút )
2- Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển động
Trang 10K
P A
T
P B
B
P A’
BÀI 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC – QUÁN TÍNH
C4: Khi quả cân chuyển động qua l K thì ỗ
vật nặng A’ bị giữ lại Lúc này quả cân A
còn chịu tác dụng của những lực nào?
C4: Quả cân chịu tác dụng các lực: trọng
lực P A và lực căng dây T cân bằng với
nhau nhưng A vẫn tiếp tục chuyển động
C5: Hãy đo quãng đường đi được của quả
cân A sau m i khoảng ỗ thời gian 2 giây, ghi
vào bảng 5.1 và tính vận tốc của A.
Thời gian
t(s) Quãng đường đi được s(cm) Vận tốc v(cm/s)
t1 = 2 s1 = 5
t2 = 2 s2 = 5
t3 = 2 s3 = 5 v 3 = 2,5
v 1 = 2,5
v 2 = 2,5 Từ kết quả trên, nêu nhận xét về loại chuyển
động của quả cân A ? Quả cân A chuyển động đều.
Trang 11I Hai lực cân bằng.
1 Hai lực cân bằng là gì?
2 Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển động.
Kết luận: Một vật đang chuyển động, nếu chịu tác dụng của
các lực cân bằng thì tiếp tục chuyển động thẳng đều.
Chuyển động này gọi là chuyển động theo quán tính.
II Quán tính.
1.Nhận xét.
Khi có lực tác dụng, mọi vật đều không thể thay đổi vận tốc đột ngột được vì mọi vật đều có quán tính.
Trang 12BÀI 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC – QUÁN TÍNH
2- Vận dụng:
C6: Búp bê đang đứng yên trên xe Bất chợt đẩy xe chuyển động
về phía trước Hỏi búp bê sẽ ngã về phía nào? Tại sao?
Khi xe chuyển động, chân của búp bê gắn với xe nên chuyển động theo Thân và đầu búp bê do quán tính chưa kịp chuyển
động, vì vậy búp bê ngã về phía sau
C7: Đẩy cho xe và búp bê cùng chuyển động rồi bất chợt dừng lại Hỏi búp bê sẽ ngã về phía nào? Tại sao?
Khi xe dừng đột ngột chân của búp bê dừng lại cùng với xe, nhưng do quán tính nên thân và đầu búp bê vẫn chuyển động, vì vậy
búp bê ngã về phía trước.
Trang 13C8: Dùng khái niệm về quán tính để giải thích các hiện tượng sau đây:
Do quán tính hành khách không thể đổi hướng chuyển động ngay
mà tiếp tục theo chuyển động cũ nên bị nghiêng người sang trái
a) Khi ôtô đột ngột rẽ phải, hành khách ngồi trên xe bị nghiêng về bên trái
Chân chạm đất thì dừng lại, nhưng người vẫn còn tiếp tục chuyển động theo quán tính nên làm chân gập lại
b) Khi nhảy từ bậc cao xuống chân ta gập lại
Do quán tính nên mực tiếp tục chuyển động xuống ngòi bút khi ta dừng lại
c) Bút tắt mực, ta vẩy mạnh, bút lại có thể viết tiếp được
Trang 14Cán búa đột ngột dừng lại, do quán tính đầu búa tiếp tục chuyển động ngập chặt vào cán búa
d) Khi cán búa lỏng, ta có thể làm chặt bằng cách gõ mạnh đuôi cán búa xuống đất
Do quán tính nên cốc chưa kịp thay đổi vận tốc khi ta giật nhanh giấy ra khỏi đáy cốc
e) Đặt một cốc nước lên tờ giấy mỏng Giật nhanh tờ giấy ra khỏi đáy cốc thì cốc vẫn đứng yên
Trang 15- Hai lực cân cân bằng là gì?
- Nêu tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật?
- Khi có quán tính mọi vật sẽ như thế nào?
- Làm bài tập ở SBT.
- Chuẩn bị trước bài mới “Lực ma sát”