Bai 52 Phan xa co dieu kien

Sự hình thành phản xạ có điều kiện 1.Hình thaønh phaûn xaï coù ñieàu kieän - Phải có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện và kích thích khoâng ñieàu kieän.. - Quá trình đó phải được l[r]

Chĩc c¸c em häc sinh có giờ học thật thú vị !

Quan sát hình hãy nêu cấu tạo tai?

+ Ống tai

+ Màng nhĩ

-Tai giữa : + Chuỗi xương

tai và Vòi nhĩ

-Tai trong : + Bộ phận tiền

đình và các ống bán

khuyên

+ Ốc tai

Khoanh tròn ch cái đứng tr ớc câu đã chọn: ữ

a Tai gồm: Tai ngoài, tai gi a và tai trong. ữ

b Vành tai có nhiệm vụ h ớng sóng âm.

c Không gi vệ sinh họng có thể gây viêm khoang tai ữ

Vì sao ta có thể xác định được âm phát ra từ bên phải hay trái?

Ta có thể xác định được âm phát ra từ bên nào là nhờ nghe bằng 2 tai nếu âm phát ra ở bên phải thì sóng âm truyền đến tai phải trước tai trái

và ngược lại

Ph¶n øng cña c¬ thÓ tr¶ lêi kÝch thÝch m«i tr êng th«ng qua hÖ thÇn kinh gäi lµ gì?

I Phân biệt phản xạ có điều kiện và phản xạ

không điều kiện

Tuần 28 - TiẾT 55:

Bài 52:

Trẻ sinh ra đã biết khóc, biết bú sữa

Con chim bị cung tên bắn

tr ợt, sợ cành cong

Đi nắng mặt

đỏ gay, mồ hôi vã ra

đùa với lửa

2 Đi nắng mặt đỏ gay,

mồ hôi vã ra

5 Con chim bị cung tên bắn

tr ợt, sợ cành cong

Xác định phản xạ có điều kiện, phản xạ không điều kiện

4 Chẳng dại gì mà chơi đùa với lửa

Bài 52 : phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện

I Phân biệt phản xạ có điều kiện và phản xạ không điều kiện

STT Ví dụ PX Không điều kiện PX Có điều kiện

1 Tay chạm vào vật nóng, rụt tay lại.

2 Đ i nắng, mặt đỏ gay, mồ hôi vã ra.

3 Qua ngã t thấy đèn đỏ vội dừng xe tr ớc

6 Chẳng dại gỡ mà chơi/ đùa với lửa.

Bµi 52 : ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn vµ ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn

I Ph©n biÖt ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn vµ ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn

r ng ă

vµ tiÕt

n íc bät

- Phản xạ không điều kiện(PXKĐK) là phản xạ sinh ra đã

có, không cần phải học tập.

Vd: Thức ăn chạm vào lưỡi thì tiết nước bọt.

Đèn sáng chiếu vào mắt thì đồng tử co lại.

- Phản xạ có điều kiện(PXCĐK) là phản xạ được hình thành trong đời sống cá thể, là kết quả của quá trình học tập, rèn luyện.

* Nhà sinh lý học thần kinh người Nga Ivan Petrovich Paplov

II Sự hình thành phản xạ cĩ điều kiện

1.Hình thành phản xạ có điều kiện

I Phân biệt phản xạ cĩ điều kiện và phản xạ khơng điều kiện

Quan sát hình mô tả thí nghiệm của Paplop

Phản xạ định hướng với ánh đèn

Vùng thị giác ở thuỳ chẩm

Vùng ăn uống

ở vỏ não

Trung khu tiết nước bọt

Phản xạ tiết nước bọt đối với thức ăn

Vùng ăn uống

ở vỏ não

Trung khu tiết nước bọt

B ật đèn rồi cho ăn nhiều lần

Đường liên hệ tạm

thời đang hình thành

Vùng thị giác

Đường liên hệ tạm thời

Phản xạ có điều kiện

được hình thành

Bài 52 : phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện

I Phân biệt phản xạ có điều kiện và phản xạ không điều kiện

II Sự hình thành phản xạ có điều kiện

1 Hình thành phản xạ có điều kiện

1 Trong thí nghiệm đâu là kích thích có điều kiện và đâu là kích

thích không điều kiện?

PHIếU HọC Tập

Kích thích có điều kiện là: ánh đèn Kích thích không điều kiện là: thức n ă

2 ể thành lập đ ợc phản xạ có điều kiện cần nh ng điều kiện g Đ ữ ỡ?

-Phải có sự kết hợp gi a kích thích có điều kiện và kích thích không điều kiện ữ -Quá trỡnh kết hợp phải đ ợc lặp lại nhiều lần

- Phải có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện và kích thích không điều kiện.

- Quá trình k t h p đó phải được l p lại nhiều lần ế ợ ặ

1/ Điều kiện để thành lập phản xạ cĩ điều kiện là gì ?

2/ Thực chất của phản xạ cĩ điều kiện là gì?

II Sự hình thành phản xạ cĩ điều kiện

1.Hình thành phản xạ có điều kiện

I Phân biệt phản xạ cĩ điều kiện và phản xạ khơng điều kiện

-Tại sao khi bật đèn lên chó lại tiết nước bọt?

Do có đường liên hệ thần kinh tạm thời giữa vùng thò giác, và vùng ăn uống ở vỏ

não

-Thực chất của sự hình thành phản xạ có điều kiện tiết nước bọt (có ánh

đèn) là gì?

Là sự hình thành đường liên hệ thần kinh tạm thời nối giữa vùng thị giác, vùng ăn

uống và trung khu tiết nước bọt ở vỏ não.

Đường liên hệ tạm thời

Phản xạ có điều kiện

được hình thành

- Phải có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện và kích thích không điều kiện.

- Quá trình đó phải được lập lại nhiều lần.

2/ Thực chất của phản xạ cĩ điều kiện là gì?

II Sự hình thành phản xạ cĩ điều kiện

1.Hình thành phản xạ có điều kiện

I Phân biệt phản xạ cĩ điều kiện và phản xạ khơng điều kiện

- Thực chất của phản xạ có điều kiện là: hình thành đường liên hệ tạm thời nối các vùng ở vỏ đại não với nhau.

Đường liên hệ tạm thời

d ần mất đi

Trả lời : Phản xạ tiết nước

bọt đối với kích thích ánh đèn

sẽ không còn.

2 Ức chế phản xạ có điều kiện.

II Sự hình thành phản xạ cĩ điều kiện

1.Hình thành phản xạ có điều kiện

I Phân biệt phản xạ cĩ điều kiện và phản xạ khơng điều kiện

2 Ức chế phản xạ có điều kiện.

Dựa vào thơng tin SGK nêu ức chế phản xạ cĩ điều kiện là gì?

Phản xạ cĩ điều kiện dễ mất đi nếu khơng được củng cố thường xuyên.

Bài 52 : phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện

I Phân biệt phản xạ có điều kiện và phản xạ không điều kiện

II Sự HèNH thành phản xạ có điều kiện

1 Hỡnh thành phản xạ có điều kiện

2 ức chế phản xạ có điều kiện

+Phải có sự kết hợp giửừa kích thích có điều kiện và kích thích không điều kiện

+Quá trỡnh kết hợp phải đ ợc lặp lại nhiều lần

- Thực chất của sự thành lập PXCẹK là sự thành lập đ ờng liên hệ tạm thời

- Nhửừng điều kiện thành lập đ ợc phản xạ có điều kiện:

Các Em suy nghĩ cho biết sự hỡnh thành và ức chế của phản xạ có điều kiện có ý nghĩa gỡ đối với đời sống?

- Khi PXCẹK không đ ợc củng cố thỡ sẽ mất dần.

Bài 52 : phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện

I Phân biệt phản xạ có điều kiện và phản xạ không điều kiện

II Sự HèNH thành phản xạ có điều kiện

1 Hỡnh thành phản xạ có điều kiện

2 ức chế phản xạ có điều kiện

+Phải có sự kết hợp giửừa kích thích có điều kiện và kích thích không điều kiện

+Quá trỡnh kết hợp phải đ ợc lặp lại nhiều lần

- Thực chất của sự thành lập PXC K là sự thành lập đ ờng liên hệ tạm thời Đ

- Nhửừng điều kiện thành lập đ ợc phản xạ có điều kiện:

- Khi PXC K không đ ợc củng cố th Đ ỡ sẽ mất dần.

- ý nghĩa:

+ ảm bảo sự thích nghi của cơ thể với môi tr ờng luôn thay đổi. Đ

+ Hỡnh thành các thói quen tập quán tốt với con ng ời trong học tập,

lao động và bảo vệ môI tr ờng.

+ Giúp các nạn nhân nghiện (ma túy,thuốc lá, … ) có thể cai nghiện đ ợc

Tớnh chất của PXKĐK Tớnh chất của PXCĐK

1 Trả lời kớch thớch tương ứng hay kớch thớch

khụng điều kiện 1 Trả lời các kích thích có điều kiện

4 Có tính chất di truyền mang tính chất chủng

loại

4 ?

6, Cung phản xạ đơn giản 6 Hỡnh thành đường liờn hệ tạm thời

7 Trung ơng nằm ở trụ não và tuỷ sống 7 ?

Dựa vào kiến thức đó học cỏc em hóy thảo luận và hoàn thành

cỏc nội dung ở bảng sau:

III So sỏnh tớnh chất của cỏc phản xạ khụng điều kiện và phản xạ cú điều kiện

II Sự hỡnh thành phản xạ cú điều kiện

I Phõn biệt phản xạ cú điều kiện và phản xạ khụng điều kiện

Bµi 52 : ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn vµ ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn

I Ph©n biÖt ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn vµ ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn

II Sù HÌNH thµnh ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn

III So s¸nh tÝnh chÊt cña ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn vµ ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn

6 Cung phản xạ đơn giản 6’ Hình thành đường liên hệ tạm thời

7 Trung ương nằm ở trụ não,

Số lượng hạn chế

Trung ương thần kinh nằm ở vỏ não

Bµi 52 : ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn vµ ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn

I Ph©n biÖt ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn vµ ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn

II Sù HÌNH thµnh ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn

III So s¸nh tÝnh chÊt cña ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn vµ ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn

- TÝnh ChÊt (Néi dung b¶ng52-2)

Số lượng hạn chế

Trung ương thần kinh nằm ở vỏ não

Bµi 52 : ph¶n x¹ kh«ng ®iỊu kiƯn vµ ph¶n x¹ cã ®iỊu kiƯn

I Ph©n biƯt ph¶n x¹ cã ®iỊu kiƯn vµ ph¶n x¹ kh«ng ®iỊu kiƯn

II Sù HÌNH thµnh ph¶n x¹ cã ®iỊu kiƯn

III So s¸nh tÝnh chÊt cđa ph¶n x¹ kh«ng ®iỊu kiƯn vµ ph¶n x¹ cã ®iỊu kiƯn

- TÝnh ChÊt (Néi dung b¶ng52-2)

+ PXKĐK là cơ sở thành lập PXCĐK

+ Phải cĩ sự kết hợp giữa kích thích cĩ điều kiện và kích thích khơng điều kiện (kích thích có điều kiện phải tác động trước kích thích không điều kiện một thời gian ngắn)

- Mèi quan hƯ gi a ph¶n x¹ cã ®iỊu kiƯn víi ph¶n x¹ kh«ng ®iỊu kiƯn: ữ

1 Cho biết các phản xạ sau thuộc loại phản xạ nào ?

A.Phản xạ bú tay ở trẻ em B Cá heo làm xiếc

C Bụi bay trên đường dùng

2 Nêu rõ ý nhĩa của sự hình thành và ức chế PXCĐK đối với đời sống các động vật và con người ?

- Đối với động vật :đảm bảo sự thích nghi với mơi trường

và điều kịên sống luơn thay đổi

- Đối với con người : hình thành các thĩi quen tập quán tốt

3 Điều kiện thành lập phản xạ có điều kiện ?

-Phải có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện và kích thích

không điều kiện.

- Quá trình đó phải được lập lại nhiều lần

Bài tập 1:

a Tay chạm phải vật nóng thì rụt lại, đèn sáng chiếu vào mắt thì đồng tử co lại, thức ăn vào miệng thì

tuyến nước bọt tiết nước bọt

b Em bé khi mới lọt lòng đã biết: thở, khóc, cười, bú, ngủ

c Một bé gái chưa bao giờ được ăn trái me; khi

trông thấy trái me không có phản ứng: thèm muốn,

tiết nước bọt Nếu đã vài lần ăn me, sau đó chỉ cần

trông thấy trái me thì trong miệng đã tiết ra nước bọt.

Các trường hợp a, b và c thuộc loại phản xạ nào?

* Bài tập củng cố:

Bài tập 2: Phản xạ nào dưới đây thuộc loại phản xạ có điều kiện:

a Trẻ mới sinh ra, khi mẹ nhét vú vào miệng, trẻ bú sữa ngay.

b Trẻ ba tháng tuổi thấy mẹ thì đòi bú.

c Trẻ reo mừng khi nhìn thấy bố mẹ.

d Sau vài tháng tuổi trẻ phân biệt được: người lạ, người thân.

b.

d.

c.

* Bài tập củng cố:

 Các em về nhà học bài 52

Giáo viên : Nguyễn Quốc Đại Trường An

Hẹn gặp lại!

Hạnh phúc & thành đạt

Bµi 52 : ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn vµ ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn