Câu hát chứa chan niềm vui của người dân lđ được làm chủ thiên nhiên, đất nước ->Sd h/s So sánh, nhân hoá: Thể hiện sự giầu có của biển Đông và ước mơ đánh được nhiều cá.. b, Cảnh đoàn [r]
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
1 Đọc thuộc lòng một đoạn bài “Bài
thơ về tiểu đội xe không kính” ?
2 Hình ảnh xuyên suốt bài thơ là hình ảnh nào?
? Thông qua đó tác giả muốn làm nổi bật hình ảnh gì?
Trang 3Quan sát và nhận xét những bức ảnh sau:
Công nhân và nông dân hăng say làm việc vì họ được làm
chủ cuộc sống của mình, làm chủ sản phẩm mình làm ra.
Trang 4Huy CËn
Trang 5I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
? Em hãy nêu vài nét về tác giả và tác phẩm
Trang 6- Huy Cận được trao tặng
giải thưởng Hồ Chí Minh
về văn học nghệ thuật đợt I (1996).
- Ông nổi tiếng trong phong trào
Thơ mới, là nhà thơ tiêu biểu của
nền thơ hiện đại Việt Nam
Trang 7* Sự nghiệp văn học :
A, Tr ớc Cách mạng :
-Ông là nhà thơ nổi tiếng trong
phong trào Thơ Mới với hồn thơ
“ảo não và nỗi ” “sầu vạn cổ ”
- Tập thơ đầu tay “Lửa thiêng :”
-Ông là g ơng mặt tiêu biểu của thơ
ca Việt Nam hiện đại với sự khởi sắc của hồn thơ vui t ơi,khoẻ khoắn,tin yêu.
-Huy Cận có những mùa thơ rực rỡ với niềm vui tr ớc cuộc sống
mới:Trời mỗi ngày lại sáng,đất nở hoa, bài thơ cuộc đời, ngôi nhà giữa nắng, ta về với biển
- Cảm hứng về vũ trụ: con ng ời với
t thế làm chủ.
- Sáng tác của ông chia làm 2 mảng:
Trang 8“Đoàn thuyền đánh cá” là bài thơ
tiêu biểu cho phong cách thơ
Huy Cận sau Cách mạng tháng Tám.
Bài thơ đ ợc viết trong dịp Huy Cận đi thực tế dài ngày ở vùng
mỏ Quảng Ninh năm 1958, in
trong tập “Trời mỗi ngày lại
sáng ”
Trang 10“Đoàn thuyền đánh cá của tôi đ ợc viết ra trong
những tháng năm đất n ớc bắt đầu xây dựng
CNXH … không khí lúc này thật vui … Tôi viết bài thơ t ơng đối nhanh,chỉ vài giờ của một buổi chiều trên vùng biển Hạ Long Bài thơ của tôi
là cuộc chạy đua giữa con ng ời và thiên nhiên
và con ng ời đã chiến thắng Tôi coi đây là
khúc tráng ca, ca ngợi con ng ời lao động với
tinh thần làm chủ, với niềm vui.”
(Huy Cận, Cuộc đời và sáng tác thơ ca ) “ ”
Trang 11I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả :
-Huy Cận (1919 - 2005)
- Nổi tiếng trong phong trào Thơ
mới,
nhà thơ tiêu biểu của nền thơ hiện
đại Việt Nam.
2.Tác phẩm:
- Sáng tác 1958, in trong tập “Trời
mỗi ngày lại sáng”.
Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
Trang 12Mặt trời xuống biển nh hòn lửa.
Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,
Câu hát căng buồm cùng gió khơi
Hát rằng : cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển Đông nh đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng
Đến dệt l ới ta ,đoàn cá ơi!
Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
Trang 13ThuyÒn ta l¸i giã víi buåm tr¨ng
L ít gi÷a m©y cao víi biÓn b»ng,
Ra ®Ëu dÆm xa dß bông biÓn,
Dµn ®an thÕ trËn l íi v©y gi¨ng.
C¸ nhô c¸ chim cïng c¸ ®Ð,
C¸ song lÊp l¸nh ®uèc ®en hång,
C¸i ®u«i em quÉy tr¨ng vµng choÐ.
§ªm thë: sao lïa n íc H¹ Long
Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
Trang 14Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao, Biển cho ta cá nh lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào,
Sao mờ,kéo l ới kịp trời sáng,
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.
Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông,
L ới xếp buồm lên đón nắng hồng.
Câu hát căng buồm với gió khơi Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới.
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
Trang 15I.Tìm hiểu chung:
bố cục bài thơ?
Trang 16I.Tìm hiểu chung:
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
?Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là gì?Từ đâu mà ta
có thể nhận ra cảm hứng đó?
II Tìm hiểu văn bản
1 Cảm hứng chủ đạo của bài thơ:
-Cảm hứng thiên nhiên, vũ trụ và
lao động xây dựng đất nước.
2 Bức tranh về thiên nhiên và lao
động:
a Cảnh đoàn thuyền ra khơi
?Mở đầu bài thơ tác giả
tả cảnh gì? Cảnh được miêu tả như thế nào?
-Nhân hóa, hoán dụ: Sóng cài
then, Đêm sập cửa
- S/d 2 vần trắc: Lửa- cửa
* Thiên nhiên:
Trang 17I.Tỡm hiểu chung:
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
II Tỡm hiểu văn bản
1 Cảm hứng chủ đạo của bài thơ:
2 Bức tranh về thiờn nhiờn và lao động:
a Cảnh đoàn thuyền ra khơi
Mặt trời xuống biển nh hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa
-H/a’so sỏnh: Mặt trời-như
hũn Iửa hỡnh ảnh đẹp lạ
- B/p Nhõn húa: Súng cài
then, đờm sập cửa
- S/d 2 vần trắc: Lửa- cửa
=>Thời gian trụi nhanh, đột ngột.
Khụng gian rộng lớn, yờn tĩnh
-> thuận lợi ra khơi.
Bức tranh hoàng hụn trờn
biển rất hựng vĩ.
? Theo em, cảnh biển vào đờm cú
gỡ đẹp?
? Theo em, cảnh biển vào đờm cú
gỡ đẹp?
* Thiờn nhiờn:
Trang 18I.Tìm hiểu chung:
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
II Tìm hiểu văn bản
1 Cảm hứng chủ đạo của bài thơ:
2 Bức tranh về thiên nhiên và lao
thường xuyên, hàng ngày.
-H/a’ ẩn dụ: câu hát căng buồm
-> Thơ mộng, lãng mạn, khẻo
khoắn.
Câu hát chứa chan niềm vui
của người dân lđ được làm
chủ thiên nhiên, đất nước
?Em hiểu hình ảnh
“ Câu hát căng buồm”
như thế nào? Tác giả s/d biện pháp NT gì?
tác dụng?
?Em hiểu hình ảnh
“ Câu hát căng buồm”
như thế nào? Tác giả s/d biện pháp NT gì?
tác dụng?
* Thiên nhiên:
Trang 19I.Tìm hiểu chung:
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
II Tìm hiểu văn bản
1 Cảm hứng chủ đạo của bài thơ:
2 Bức tranh về thiên nhiên và lao
thường xuyên, hàng ngày.
-H/a’ ẩn dụ: câu hát căng buồm
-> Thơ mộng, lãng mạn, khẻo
khoắn.
Câu hát chứa chan niềm vui
của người dân lđ được làm
chủ thiên nhiên, đất nước
? Nội dung câu hát thể hiện điều gì?
Tác giả s/d biện pháp NT
gì?
H¸t r»ng: c¸ b¹c biÓn «ng lÆng, đ C¸ thu biÓn «ng nh ®oµn thoi đ
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng Đến dệt lưới ta, đàn cá ơi !
- Nội dung câu hát:
-Sd h/s So sánh, nhân hoá:
->Thể hiện sự giầu có của biển Đông và ước mơ đánh được nhiều cá.
Nhận xét nghệ thuật đối lập giữa thiên nhiên và con người?
Nhận xét nghệ thuật đối lập giữa thiên nhiên và con người?
Mặt trời xuống biển, vũ trụ vào đêm Con người khởi đầu chuyến ra khơi của đoàn thuvền đánh cá.
* Thiên nhiên:
Trang 20I.Tìm hiểu chung:
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
II Tìm hiểu văn bản
1 Cảm hứng chủ đạo của bài thơ:
2 Bức tranh về thiên nhiên và lao động:
a Cảnh đoàn thuyên ra khơi
->Bức tranh hoàng hôn
trên biển rất hùng vĩ
* Con người:
-H/a’ ẩn dụ: câu hát căng buồm
-> Thơ mộng, lãng mạn, khẻo khoắn.
Câu hát chứa chan niềm vui của người
dân lđ được làm chủ thiên nhiên, đất nước
->Sd h/s So sánh, nhân hoá: Thể hiện
sự giầu có của biển Đông và ước mơ
đánh được nhiều cá
người lao động trước thiên nhiên như thế nào?
Hình ảnh con người lao động trước thiên nhiên như thế nào?
* Thiên nhiên:
Trang 21Thuyền ta lái gió với buồm trăng
L ớt giữa mây cao với biển bằng,
Ra đậu dặm xa dò bụng biển,
Dàn đan thế trận l ới vây giăng.
- Trăng ,gi ú ,mõy -> Ho à
nhập với con người
-S/d h/a’ hoỏn dụ, nhõn hoỏ,
làm tăng thờm kớch thước, tầm vúc
và vị thế của con làm trước thiờn nhiờn, con ng ười làm chủ thiờn nhiờn.
Cuộc đánh cá nh một trận
chiến, trận chiến trên mặt
trận lao động nhằm chinh
phục biển khơi.
->Thể hiện sự hũa nhập của
những con người làm chủ
thiờn nhiờn.
Trang 22I.Tìm hiểu chung:
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
II Tìm hiểu văn bản
1 Cảm hứng chủ đạo của bài thơ:
2 Bức tranh về thiên nhiên và lao động:
a Cảnh đoàn thuyên ra khơi
->Bức tranh hoàng hôn
trên biển rất hùng vĩ
* Con người:
-H/a’ ẩn dụ: câu hát căng buồm
-> Thơ mộng, lãng mạn, khẻo khoắn.
Câu hát chứa chan niềm vui của người
dân lđ được làm chủ thiên nhiên, đất nước
->Sd h/s So sánh, nhân hoá: Thể hiện
sự giầu có của biển Đông và ước mơ
? Khổ tiếp theo tác giả miêu tả những gì? Gợi cho em cảm xúc gì?
Trang 23- Cá nhụ, cá chim cùng cá đé,
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,
- Cái đuôi em vẫy trăng vàng choé.
- Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông,
- Biện phỏp liệt kê, nhõn hoỏ
- Nghệ thuật phối sắc đặc biệt, tài tình.
-> Cá đẹp, rực rỡ, lộng lẫy, huyền ảo.
=>Ca ngợi biển cả thanh bình, giàu có => biển là một
kho hải sản phong phú.
Trang 24 Ngày nay môi trường biển của chúng ta ra sao? Việc khai thác và đánh bắt nguồn tài nguyên cá ở các ao, hồ sơng
su i như thế nào? Em cần làm ố
gì để bảo vệ môi trường ấy?
Trang 26I.Tìm hiểu chung:
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
II Tìm hiểu văn bản
1 Cảm hứng chủ đạo của bài thơ:
2 Bức tranh về thiên nhiên và lao động:
a Cảnh đoàn thuyên ra khơi
->Bức tranh hoàng hôn
trên biển rất hùng vĩ
* Con người:
-H/a’ ẩn dụ: câu hát căng buồm
-> Thơ mộng, lãng mạn, khẻo khoắn.
Câu hát chứa chan niềm vui của người
dân lđ được làm chủ thiên nhiên, đất nước
->Sd h/s So sánh, nhân hoá: Thể hiện
sự giầu có của biển Đông và ước mơ
Trang 27Ta hát bài ca gọi cá vào
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao
Biển cho ta cỏ như lũng mẹ
Nuụi lớn đời ta tự buổi nào.
Sao mờ, kéo l ới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.
Vẩy bạc đuụi vàng loộ rạng đụng,
Lưới xếp buồm lờn đún nắng hồng.
?em cú cảm nhận gỡ về cụng việc lao đ ộ ng ?
?em cú cảm nhận gỡ về cụng việc lao đ ộ ng ?
- Bút pháp lãng mạn cùng những liên t ởng độc đáo
=> Biến công việc nặng nề thành niềm vui, lòng yêu đời chan chứa.
-Bỳt phỏp tả thực kéo xoăn “
tay : kéo l ới bằng tất cả sức lực, ”
niề m vui.-H/a’ ẩn dụ: “ Vẩy bạc, đuụi
vàng…”-> h/a’ đẹp và lóng mạn.
- Cụng việc nặng nhọc của người đỏnh cỏ đó thành bài ca đầy
niềm vui nhịp nhàng cựng thiờn nhiờn.
Trang 28I.Tỡm hiểu chung:
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
II Tỡm hiểu văn bản
1 Cảm hứng chủ đạo của bài thơ:
2 Bức tranh về thiờn nhiờn và lao động:
a Cảnh đoàn thuyờn ra khơi
->Bức tranh hoàng hụn
trờn biển rất hựng vĩ
* Con người:
-H/a’ ẩn dụ: cõu hỏt căng buồm
-> Thơ mộng, lóng mạn, khẻo khoắn.
Cõu hỏt chứa chan niềm vui của người
dõn lđ được làm chủ thiờn nhiờn, đất nước
->Sd h/s So sỏnh, nhõn hoỏ: Thể hiện
sự giầu cú của biển Đụng và ước mơ
- Cảnh kộo cỏ:
->Cá đẹp, rực rỡ, lộng lẫy, huyền ảo.
=>Ca ngợi biển cả thanh bình, giàu có
-Hỡnh ảnh liệt kờ, nhõn húa -NT phối sắc đặc biệt, tài tỡnh.
-Bỳt phỏp tả thực kéo xoăn tay : “ ”
kéo l ới bằng tất cả sức lực,ni ềm vui - H/ a’ ẩn dụ: “ Vẩy bạc, đuụi vàng…” h/a’ đẹp và lóng mạn.
=> Biến công việc nặng nề thành niềm vui, lòng yêu đời chan chứa.
Trang 29Câu hát căng buồm với gió khơi
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới
Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi.
-Khổ thơ cuối hô ứng
với khổ thơ đầu tạo
hai cảnh đối xứng.
- Sử dụng nhân hoá, hoán
dụ và cách nói khoa tr
=>Cảnh t ợng thiên nhiên kỳ vĩ, con ng ời
cùng thời gian.
- Đoàn thuyền trở về trong khung cảnh một ngày mới bắt đầu, con
ng ời chạy đua với thời gian, tranh thủ thời gian để lao động và đã
Cảnh trở về được miờu tả bằng những chi tiết nào?
Trang 30I.Tỡm hiểu chung:
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
II Tỡm hiểu văn bản
1 Cảm hứng chủ đạo của bài thơ:
2 Bức tranh về thiờn nhiờn và lao động:
a Cảnh đoàn thuyờn ra khơi
->Bức tranh hoàng hụn
trờn biển rất hựng vĩ
* Con người:
Cõu hỏt chứa chan niềm vui của
người dõn lđ được làm chủ thiờn nhiờn,
chiến, trận chiến trên mặt trận lao động
nhằm chinh phục biển khơi.
- Cảnh kộo cỏ:
=>Ca ngợi biển cả thanh bình, giàu có
-Bỳt phỏp tả thực kéo xoăn tay : “ ”
kéo l ới bằng tất cả sức lực,ni ềm vui - H/ a’ ẩn dụ: “ Vẩy bạc, đuụi vàng…” h/a’ đẹp và lóng mạn.
=> Biến công việc nặng nề thành niềm vui, lòng yêu đời chan chứa.
- Sử dụng nhân hoá, hoán dụ và cách nói khoa tr ơng.
=>Cảnh t ợng thiên nhiên kỳ vĩ, con
ng ời ph ấn khởi chạy đua cùng th ờ i gian.
Trang 31I Tìm hiểu chung:
II Tìm hiểu văn bản
III.Tổng kết: -Khái quát các biện pháp nghệ thuật trong
bài? Thông qua đó tác giả muốn nói lên điều gì?
-Khái quát các biện pháp nghệ thuật trong bài? Thông qua đó tác giả muốn nói lên điều gì?
Tiết 51+52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ- Huy Cận
Trang 32Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá“ ”
- Xây dựng hình ảnh lãng mạn bằng trí t ởng t ợng phong phú
- Âm h ởng khoẻ khoắn, hào hùng, bay bổng
-S ử dụng khộo lộo cỏc biện phỏp tu từ.
Cảnh đoàn thuyền
ra khơi:
- Biển về đêm đẹp,
rộng, gần gũi, ấm áp.
- Con ng ời náo nức
lạc quan, phấn khởi.
Cảnh đoàn thuyền đỏnh cỏ:
-Đoàn thuyền tung hoành làm chủ biển khơi.
- Ng ời dân chài làm việc hăng hái, khoẻ khoắn, say s a.
- Biển là một kho hải sản phong phú, đa dạng.
Cảnh đoàn thuyền trở về:
- Khung cảnh thiên nhiên kỳ vĩ.
- Con ng ời chạy đua với thời gian.
-Thành quả của lao động, niềm vui của con ng ời trong th ời kỡ mới
-Nhiều hình ảnh tráng lệ, thể hiện sự hài hoà giữa thiên nhiên và ng ời lao động.
- Bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của tác giả tr ớc đất n ớc và cuộc sống.
Ghi nhớ
Trang 34V Dặn dò:
-Học thuộc bài thơ
-Soạn bài tiếp theo
CHÀO CÁC EM VÀ THẦY CÔ
CHÀO CÁC EM VÀ THẦY CÔ