GIÁO ÁN_K THUT O LNG CHNG 9: O IN ÁP GV: Lê Quc Huy_B môn T-L_Khoa in 1 C C H H     N N G G 9 9 . .   O O   I I   N N Á Á P P ( ( 2 2 L L T T ) ) 9.1. C s chung. Khi đo đin áp, vônmét đc ni song song vi ti trong mch đo. Khi s dng vônmét đ đo đin áp cn lu ý các sai s sinh ra trong quá trình đo, bao gm: - Sai s do nh hng ca vônmét khi mc vào mch đo. - Sai s do tn s. Hình 9.1. Cách mc vônmét vào mch cn đo. a. Sai s ca phép đo đin áp do nh hng ca vônmét lên mch cn đo: khi mc vào mch đo, vônmét đã ly mt phn nng lng ca đi tng đo nên gây sai s: Khi cha mc vônmét vào mch, đin áp ri trên ti là: t ngt t R RR E U . + = vi: R ng là đin tr trong ca ngun cp cho ti. Lúc mc vônmét vào mch , vônmét s đo đin áp ri trên ti : V Ve t V R RR U U . + = vi: ngt ngt tnge RR RR RRR + == . )//( ; R V : là đin tr trong ca vônmét. ⇒ sai s ca phép đo đin áp bng vônmét: V e Ve e t Vt u R R RR R U UU ≈ + = − = γ Nh vy mun sai s nh thì yêu cu R V phi ln, c th R V phi tho mãn điu kin sau : γ e V R R > vi:  là cp chính xác ca vônmét. Nu không tho mãn yêu cu này thì sai s h thng do vônmét gây ra s ln hn sai s ca bn thân dng c. Lúc đó mun kt qu đo chính xác, phi dùng công thc hiu chnh: U t = (1 + γ u ).U v iu này rt quan trng đi vi phép đo đin áp ca ngun có đin tr trong ln. Vì vy trên các dng c đo đin áp chính xác hoc dng c vn nng thng ghi giá tr đin tr trong ca nó. GIÁO ÁN_K THUT O LNG CHNG 9: O IN ÁP GV: Lê Quc Huy_B môn T-L_Khoa in 2 b. Sai s ca phép đo đin áp do nh hng ca tn s ca đin áp cn đo: trong các mch xoay chiu, khi đo đin áp cn phi lu ý đn min tn s làm vic ca vônmét phù hp vi tn s ca tín hiu cn đo. Nu dùng vônmét xoay chiu có di tn làm vic không phù hp vi tn s tín hiu cn đo thì s gây sai s cho phép đo gi là sai s do tn s. Sai s này tính đn nh hng ca các mch và phn t mch đo lng nh các đin tr ph, bin dòng, bin áp, chnh lu, khuch đi . Trên các vônmét thng ghi di tn làm vic ca vônmét đó. Trong thc t, ngi ta có th dùng nhiu phng pháp và thit b đo đin áp khác nhau. 9.2. Các dng c tng t đo đin áp. 9.2.1. Vônmét t đin: Vônmét t đin ng dng c cu ch th t đin đ đo đin áp, gm có: - Vônmét t đin đo đin áp mt chiu - Vônmét t đin do đin áp xoay chiu a. Vônmét t đin đo đin áp mt chiu: c cu t đin ch to sn, có đin áp đnh mc khong 50 ÷ 75mV. Mun to ra các vônmét đo đin áp ln hn phm vi này cn phi mc ni tip vi c cu t đin nhng đin tr ph R P (thng làm bng vt liu manganin) nh hình 9.2: a) b) Hình 9.2. Mc đin tr ph đ m rng thang đo ca vônmét t đin mt chiu: a) Mt cp đin tr ph: m rng thêm 1 thang đo b) Ba cp đin tr ph: m rng thêm 3 thang đo Cách tính giá tr đin tr ph phù hp vi đin áp U X cn đo: PCC CC CC R U R U I + == CC X R ⇒         −= 1. CC X CCP U U RR vi: m U U CC X = : gi là h s m rng thang đo v áp ⇒ đin tr ph đc chn theo công thc: ( ) 1. −= mRR CCP Bng phng pháp này có th to ra các vônmét t đin nhiu thang đo khi mc ni tip vào c cu t đin các đin tr ph khác nhau. Ví d s đ vônmét t đin có 3 thang đo nh hình 9.2a. Các vônmét t đin đo trc tip tín hiu mt chiu có sai s do nhit đ không đáng k vì h s nhit đ ca mch vônmét đc xác đnh không ch là h s nhit đ dây đng ca c cu t đin mà còn tính c h s nhit đ ca đin tr ph trong khi đin tr ph có đin tr ít thay đi theo nhit đ do đc ch to bng manganin. GIÁO ÁN_K THUT O LNG CHNG 9: O IN ÁP GV: Lê Quc Huy_B môn T-L_Khoa in 3 b. Vônmét t đin do đin áp xoay chiu: đo đin áp xoay chiu bng cách phi hp mch chnh lu vi c cu t đin đ to ra các vônmét t đin đo đin áp xoay chiu (H. 9.3): a) b) Hình 9.3. S đ nguyên lý ca vônmét t đin đo đin áp xoay chiu: a) s đ milivônmét chnh lu b) s đ vônmét chnh lu S đ milivônmét chnh lu: nh hình 9.3a, trong đó R P va đ m rng gii hn đo va đ bù nhit đ nên R 1 bng đng; R 2 bng Manganin còn t đin C đ bù sai s do tn s. S đ vônmét chnh lu: nh hình 9.3b, trong đó đin cm L dùng đ bù sai s do tn s; đin tr R 1 bng đng; đin tr R 2 bng manganin to mch bù nhit đ. 9.2.2. Vônmét đin t: Vônmét đin t ng dng c cu ch th đin t đ đo đin áp. Trong thc t vônmét đin t thng đc dùng đ đo đin áp xoay chiu  tn s công nghip. Vì yêu cu đin tr trong ca vônmét ln nên dòng đin chy trong cun dây nh, s lng vòng dây qun trên cun tnh rt ln, c 1000 đn 6000 vòng.  m rng và to ra vônmét nhiu thang đo thng mc ni tip vi cun dây các đin tr ph ging nh trong vônmét t đin. Khi đo đin áp xoay chiu  min tn s cao hn tn s công nghip s xut hin sai s do tn s.  khc phc sai s này ngi ta mc các t đin song song vi các đin tr ph (H. 9.4): Hình 9.4. Khc phc sai s do tn s ca vônmét đin t 9.2.3. Vônmét đin đng: Vônmét đin đng có cu to phn đng ging nh trong ampemét đin đng, còn s lng vòng dây  phn tnh nhiu hn so vi phn tnh ca ampemét và tit din dây phn tnh nh vì vônmét yêu cu đin tr trong ln. Trong vônmét đin đng, cun dây đng và cun dây tnh luôn mc ni tip nhau, tc là: V Z U III === 21 GIÁO ÁN_K THUT O LNG CHNG 9: O IN ÁP GV: Lê Quc Huy_B môn T-L_Khoa in 4 Phng trình đc tính thang đo ca c cu đin đng cho vônmét có th vit: α α d dM ZD U V 2, 1 2 2 . . = vi: Z V : tng tr toàn mch ca vônmét Có th ch to vônmét đin đng nhiu thang đo bng cách thay đi cách mc song song hoc ni tip hai đon cun dây tnh và ni tip các đin tr ph. Ví d s đ vônmét đin đng có hai thang đo nh hình 9.5: Hình 9.5. M rng thang đo ca vônmét đin đng. trong đó: A 1 , A 2 là hai phn ca cun dây tnh. B cun dây đng. Trong vônmét này cun dây tnh và đng luôn luôn ni tip vi nhau và ni tip vi các đin tr ph R P . B đi ni K làm nhim v thay đi gii hn đo: - Khóa K  v trí 1: hai phân đon A 1 , A 2 ca cun dây tnh mc song song nhau tng ng vi gii hn đo 150V. - Khóa K  v trí 2: hai phân đon A 1 , A 2 ca cun dây tnh mc ni tip nhau tng ng vi gii hn đo 300V. Các t đin C to mch bù tn s cho vônmét. 9.3. Các dng c đo đin áp bng phng pháp so sánh. 9.3.1. C s ca phng pháp so sánh: Các dng c đo đin áp đã đc xét  mc 9.2 s dng c cu c đin đ biu hin kt qu đo theo phng pháp bin đi thng, vì vy cp chính xác ca dng c không th vt qua cp chính xác ca c cu ch th. Mun đo đin áp chính xác hn phi dùng phng pháp so sánh vi mu (tc là so sánh đin áp cn đo vi đin áp ri trên đin tr mu), phng pháp này còn gi là phng pháp bù. Nguyên lý c bn ca phng pháp đc mô t trên s đ hình 9.6: Hình 9.6. Nguyên lý c bn ca dng c đo đin áp bng phng pháp so sánh. GIÁO ÁN_K THUT O LNG CHNG 9: O IN ÁP GV: Lê Quc Huy_B môn T-L_Khoa in 5 trong đó: kk RIU . = vi: - U k : là đin áp mu chính xác cao (đc to bi dòng đin I n đnh chy qua đin tr mu R k khá chính xác). - CT: là thit b t đng phát hin s chênh lch đin áp kX UUU −=∆ , còn gi là c cu ch th không. Khi đo đin áp cn đo U X s đc so sánh vi đin áp mu U k . Quá trình so sánh có th đc tin hành bng tay hoc hoàn toàn t đng theo nguyên tc: - Nu ∆ U ≠ 0: điu chnh con trt D ca đin tr mu R k cho đn khi ∆U = 0. - Khi ∆ U = 0: đc kt qu trên đin tr mu R k đã đc khc đ theo th nguyên đin áp, t đó suy ra đin áp cn đo U X = U k . Có nhiu loi dng c bù đin áp khác nhau, nhng nguyên lý chung ging nhau, ch khác nhau  cách to đin áp mu U k . 9.3.2. in th k mt chiu đin tr ln: in th k mt chiu đin tr ln đc ch to da trên nguyên tc gi dòng đin n đnh (I = const), thay đi đin tr R k đ thay đi U k bù vi đin áp U X cn đo.  bo đm đ chính xác cao cho đin th k cn phi bo đm các điu kin sau: - in tr mu chính xác cao: do vt liu, quy trình công ngh ch to thit b mu quyt đnh. - Dòng qua đin tr mu chính xác cao: cn có mch hp lý và ngun n đnh. - Ch th cân bng đ nhy đ phát hin s chênh lch gia tín hiu đo và mu.  c th hn, sau đây s xét ví d v mch đin th k mt chiu c đin. Mch đin th k mt chiu c đin gm hai b phn (H. 9.7): - B phn to dòng công tác I P - B phn mch đo Hình 9.7. Mch đin th k mt chiu c đin B phn to dòng công tác I P : gm ngun cung cp U 0 ; đin tr điu chnh R đ/c ; ampemét đ đo dòng công tác I P và đin tr mu R k . B phn mch đo: gm đin áp cn đo U X ; đin k ch s cân bng gia U X và U k ; mt đin tr mu R k . a. Hot đng ca đin th k: đu tiên phi xác đnh giá tr dòng công tác I P nh GIÁO ÁN_K THUT O LNG CHNG 9: O IN ÁP GV: Lê Quc Huy_B môn T-L_Khoa in 6 ngun U 0 , đin tr điu chnh R đ/c và ampemét và phi gi giá tr I P c đnh trong sut thi gian đo. Tip theo quá trình đo đc tin hành bng cách điu chnh con trt ca đin tr mu R k cho đn khi đin k ch zêrô, đc kt qu đo trên đin tr mu R k ; khi đó có giá tr đin áp cn đo là: kkX RIUU . == Trong đin k này còn tn ti ampemét đ xác đnh I P nên cp chính xác ca đin k th không th cao hn cp chính xác ca ampemét. b. Nâng cao đ chính xác ca đin th k bng cách dùng pin mu: có th loi tr ampemét ra khi mch ca đin th k bng cách dùng pin mu đ xác đnh dòng công tác. S đ đin th k mt chiu dùng pin mu nh hình 9.8: Hình 9.8. in th k dùng pin mu Cu to: s đ này cng gm hai b phn: b phn to dòng công tác I P và b phn mch đo. Quá trình đo đc tin hành nh sau: đt công tc K ni vi đin k G  v trí 1-1 đ xác đnh dòng công tác, điu chnh R đ/c đ đin k G ch zêrô, tc là: E N = U RN = I P .R N ⇒ I P = N N R E sau đó gi nguyên v trí R đ/c , bt công tc K sang v trí 2-2 đ đo sc đin đng E X , điu chnh con trt trên R k cho đn khi đin k G ch zêrô, lúc đó có giá tr đin áp cn đo là: k N N kPkkX R R E RIURUE )( ==== Lu ý khi s dng pin mu: - Tính giá tr chun ca pin mu theo nhit đ đo: pin mu E N thng đc ch to vi h s nht đnh (thng E N = 1,01863V), có đ chính xác khá cao (c 0,001% ÷ 0,01%) nhng tr s ca pin mu thng thay đi do b nh hng ca nhit đ môi trng xung quanh. Giá tr ca pin mu E N ph thuc nhit đ đc tính theo công thc sau: E Nt = E N20 - 40.10 -6 .(t - 20) - 10 -6 .(t - 20) 2 . vi: E N20 là giá tr ca pin mu  nhit đ chun 20 0 C (thng E N20 có giá tr là 1,0186V). t : là nhit đ ti ni s dng đin th k. Vì vy khi s dng đin k th, trc tiên phi tính giá tr E N theo nhit đ ti ni GIÁO ÁN_K THUT O LNG CHNG 9: O IN ÁP GV: Lê Quc Huy_B môn T-L_Khoa in 7 đt đin th k theo công thc trên và đt pin mu đúng giá tr đã tính. - Sai s khi làm tròn giá tr ca pin mu: giá tr ca pin mu thng không tròn do vy khi tính toán s gp sai s đáng k.  khc phc điu này thì cn phi làm tròn dòng công tác I P bng cách ch to R N sao cho t s E N /R N là mt con s tròn. Do đó thng mc vào mch R N mt R đ/c ni tip vi ngun cung cp đ điu chnh dòng công tác.  đt đ chính xác cao cho đin th k, trong mch to dòng công tác và mch đo, các đin tr R N và R k cng phi chính xác cao (thng đt ti đ chính xác 0,02%). Các bc s dng đin th k đ đo đin áp và các đi lng đin khác: - Bc 1 : iu chnh dòng công tác: ̇ Mc đúng mch đin th k (nh H. 9.8): ngun cung cp, pin mu, đin k. ̇ Tính toán giá tr pin mu E Nt và đt đúng giá tr đã tính vào đin th k. ̇ t khoá K  v trí điu chnh dòng công tác (1-1) ; điu chnh đin tr R đ/c cho đn khi đin k (G) ch zêrô (E N và U RN mc xung đi nên chúng bng nhau thì không có dòng qua đin k) khi đó có: N Nt P R E I = ; (ví d: mA V R E I N Nt P 1,0 10186 0186,1 = Ω == ) - Bc 2 : Tin hành đo: ̇ t công tc K  v trí đo (2-2). ̇ Gi nguyên giá tr ca R đ/c , điu chnh con trt ca R k cho đn khi đin k ch zêrô, khi đó có: E X = R k .I P ̇ c kt qu đo E X trên R k theo vch khc đ trên đin tr R k . Lu ý khi đo đin áp nh: s đ đin th k mt chiu loi này giá tr đin tr R k tng đi ln, các đi lng cn đo không nh (c vôn) nên nh hng ca đin tr tip xúc (gia các decac) và sc đin đng tip xúc không đáng k. Tuy nhiên khi đo đin áp nh và rt nh thì đin tr tip xúc và sc đin đng tip xúc nh hng đáng k đn kt qu phép đo và gây sai s ln, khi đó phi dùng đin th k mt chiu đin tr nh. ng dng đo đin áp ln (hàng chc, hàng trm vôn): phi dùng mch phân áp kt hp vi đin th k mt chiu đin tr ln. 9.3.3. in th k mt chiu đin tr nh: a. Cu to: đin th k mt chiu đin tr nh đc ch to trên nguyên tc gi nguyên giá tr đin tr mu R k ; thay đi dòng công tác I P qua R k đ thay đi giá tr đin áp mu U k (U k = I P .R k ) bù li vi đin áp cn đo U X (E X ). S đ nguyên lý chung nh hình 9.9a. Ngun dòng mu I qua đin tr mu R k có th đc to ra bng khuch đi thut toán (hình 9.9b). b. Nguyên lý làm vic: đt  đu vào khuch đi thut toán mt pin mu E N đ bù vi đin áp ri trên các đin tr mc song song  đu vào khuch đi thut toán. Nu E N và đin áp ri trên các đin tr song song U g bù hoàn toàn nhau, ta có: GIÁO ÁN_K THUT O LNG CHNG 9: O IN ÁP GV: Lê Quc Huy_B môn T-L_Khoa in 8 E N – U g = ∆U = 0 ⇔ E N = U g Mt khác t đu ra ca khuch đi thut toán có: g ragrag G IRIU 1 == trong đó G g = ∑ = n i i g 1 ; vi g i là đin dn ca các đin tr mch mc song song  đu vào KTT. T đó xác đnh đc I ra (I P ) là dòng công tác trong mch đin th k mt chiu đin tr nh: ∑∑ == == n i iN n i igra gEgUI 11 iu chnh các công tc K đ thay đi các giá tr dòng công tác cho kim đin k ch zêrô, khi đó có: ) (. 1 ∑ = === n i iNkrakkX gERIRUU Hình 9.9. in th k mt chiu đin tr nh: a) S đ nguyên lý chung b) To ngun dòng mu I bng KTT i vi mch này sai s do sc đin đng tip xúc và đin tr tip xúc b loi tr do trong mch to đin áp bù U k không có đu tip xúc. Sai s ch yu là do ngng vào và h s khuch đi quyt đnh. 9.3.4. in th k mt chiu t đng cân bng: a. Cu to và nguyên lý hot đng: đin th k mt chiu t đng cân bng ging nh các đin th k mt chiu đin tr ln khác nhng  đây vic cân bng đin áp cn đo và đin áp mu đc thc hin t đng (hình 9.10). Mch chính ca đin th k này là mch cu đc cung cp bi ngun U 0 qua đin tr điu chnh (R đ/c ) đ điu chnh dòng công tác. Các nhánh cu gm: - R P : bin tr trt - R N : đin tr mu, chính xác cao GIÁO ÁN_K THUT O LNG CHNG 9: O IN ÁP GV: Lê Quc Huy_B môn T-L_Khoa in 9 - Các đin tr R 1 , R 2 , R 3 u con chy trên bin tr trt R P đc ni vi thang đo và bút ghi đ ghi li giá tr đin áp cn đo. Dòng đin I 1 ; I 2 là hai dòng công tác chy trong mch cu. in áp mu U k đc ly t đng chéo AB ca cu: U k = I 1 .(R 1 + R P1 ) – I 2 .R 2 U k đc mc xung đi vi sc đin đng cn đo E X : E X – U k = ∆U Hình 9.10. S đ nguyên lý ca đin th k mt chiu t đng cân bng b. Quá trình hot đng ca đin th k mt chiu t đng cân bng nh sau: - Nu E X > U k ⇔ ( ∆ U > 0): ∆U đc đa vào b chuyn đi vào (b chuyn đi này đc kích bng tín hiu đin xoay chiu ly t nam châm đin phân cc) sao cho tm tip xúc 1 b hút lên trên hoc đy xung di mt cách tun hoàn vi tn s phù hp vi tn s ca dòng kích thích đ gn mt phn cun s cp vi mch đo đin áp  trong cun dây th cp ca bin áp (B-A) xut hin đin áp xoay chiu (U 2 ) tn s kích thích t l thun vi ∆U. U 2 qua khuch đi xoay chiu đn cung cp cho cun dây điu khin ca đng c thun nghch. Cun dây th hai ca đng c thun nghch đc cung cp bng đin xoay chiu ly t li đin (C là t ngn thành phn mt chiu). Nh mi liên h c khí ( ký hiu bng đng = =), khi đng c quay s kéo con trt trên bin tr trt R P và cái ch Y trên thang đo theo chiu tng U k cho đn khi E X = U k (tc là ∆U = 0) (thc t ∆U ≠ 0 bng mt giá tr nào đó đc xác đnh nh h s khuch đi xoay chiu và ngng làm vic ca đng c). - Nu E X < U k ⇔ ( ∆ U < 0): pha ca đin áp cung cp cho cun dây điu khin đng c ngc vi trng hp ∆U > 0 là 180 0 . ng c s quay theo chiu ngc li tc là U k s gim cho đn khi E X = U k (tc là ∆U ≈ 0). GIÁO ÁN_K THUT O LNG CHNG 9: O IN ÁP GV: Lê Quc Huy_B môn T-L_Khoa in 10 Khi cn hiu chnh dòng công tác cho đin th k mt chiu t đng cân bng thì thay đi khoá K sang v trí KT (kim tra). Khi đó ∆U’ = E N – I 2 R N qua h thng bin áp đn khuch đi xoay chiu cung cp cho đng c thun nghch. ng c này s kéo con trt ca đin tr điu chnh (R đ/c ) trong mch, cung cp trên đng chéo cu thay đi dòng công tác I 2 cho đn khi ∆U’ ≈ 0 . Lúc đó I 1 cng s đt đn mt giá tr nht đnh nào đó. Nu đin th k mt chiu t đng cân bng không đc cung cp bng ngun mt chiu mà cung cp bng ngun n đnh đc bit thì ch hiu chnh dòng I 1 ; I 2 mt ln  nhà máy và không thay đi trong sut quá trình s dng vì vy trong mch đin th k mt chiu này không cn ngun pin mu và các phn t điu chnh I 1 ; I 2 . c. ng dng: đin th k mt chiu t đng cân bng đc s dng rng rãi đ đo các đi lng không đin, thng gp nht là đo nhit đ thông qua cp nhit ngu. 9.3.5. in th k xoay chiu: a. Cu to và nguyên lý hot đng chung: đin th k xoay chiu có nguyên lý hot đng chung ging nh đin th k mt chiu, tc là cng so sánh đin áp cn đo vi đin áp ri trên đin tr mu khi có dòng công tác chy qua. Song đi vi tín hiu xoay chiu vic to mu và điu chnh cân bng khó khn và phc tp hn.  hiu chnh dòng công tác trong mch xoay chiu không th dùng pin mu (do không có pin mu xoay chiu) mà phi chnh đnh nh ampemét chính xác cao, do đó cp chính xác ca đin k th xoay chiu không th cao hn cp chính xác ca ampemét. Mt khác mun cho U X và U k cân bng phi điu chnh cân bng c v môđun và pha. Mun vy phi tho mãn ba điu kin sau (H. 9.11): - in áp cn đo U X và áp mu U k phi cùng tn s: thc hin bng cách mc đin áp U X và U k vào ngun cùng tn s - U X và U k phi bng nhau v tr s: thc hin bng cách dùng b ch th không điu chnh U k - U X và U k phi ngc pha nhau (180 0 ): thc hin bng cách tách U k thành hai phn lch nhau 90 0 to U X ngc U k Hình 9.11. iu kin ca đin áp mu trong đin th k xoay chiu. b. Phân loi: có hai loi đin th k xoay chiu: - in th k xoay chiu to đ cc - in th k xoay chiu to đ đecac c. in th k xoay chiu to đ cc (H. 9.12): đin áp cn đo U X đc cân bng vi đin áp ri trên đin tr R (xác đnh bi các con trt D 1 ; D 2 ). Môđun: U X = I p .R. [...]... bù Uk: gia công i n áp bù Uk theo các h m nh hình 9. 19a,b,c: Hình 9. 19 Các quá trình gia công i n áp bù Uk theo các h m trong vônmét ch th s bù quét v i i l ng Uk thay i theo các b c thang không b ng nhau: a) Gia công trong h m th p phân b) Gia công trong h m nh phân c) Gia công trong h m nh th p phân (BCD) Gia công Uk trong h m th p phân: nh s hình 9. 19a: b t u so sánh t hàng l n nh t Ux = 43V ây con... là tr ng h p dùng 4 ecac m s 90 90 ph i th c hi n 90 nh p Th i gian c c i gia công s có 4 ch s : Tmax = t0 = 90 t Trong hai tr ng h p bù tùy ng gia công theo b c thang không b ng nhau thì gia công t cac l n nh t có s l ng nh p gia công ít nh t, gi m c th i gian gia công, nâng tác ng nhanh c a d ng c tuy s i u khi n có ph c t p h n 9. 5 Các d ng c o i n áp s d ng vi x lý ( P) 9. 5.1 Nguyên lý làm vi c: nâng... (BCD): nh hình 9. 19c: c ng t ng GV: Lê Qu c Huy_B môn T - L_Khoa i n 20 GIÁO ÁN_K THU T OL NG CH NG 9: O I N ÁP t nh trên nh ng l u ý c u trúc c a mã BCD là m i hàng m có giá tr th p phân nh ng c bi u di n b ng ch s nh phân Vì v y ph i g n các tr ng s c a mã nh 2421 cho các hàng m r i m i gia công Xét ví d s c u trúc c a vônmét ch th s bù quét theo b c thang không b ng nhau: nh hình 9. 20: Hình 9. 20 S c u... trí con tr t D2 trên A’B’ Vì Uk1 = I1.R1 và Uk2 = I2.R2 mà I1 và I2 l ch nhau m t góc 90 0 nên Uk1 và Uk2 c ng l ch pha nhau 90 0 M ch o là m ch vào ch y u c a i n th k bao g m: - Ngu n tín hi u o Ux(Ex) - i n th k ch th “0” (G) - Các ph n c a bi n tr dây qu n chu n D1O; D2O’ th bi u di n các giá tr Uk hình 9. 14: Hình 9. 14 th bi u di n các giá tr i n áp m u Uk i u ch nh các con tr t D1 và D2 cân b ng i... Huy_B môn T - L_Khoa i n 24 GIÁO ÁN_K THU T OL NG CH NG 9: O I N ÁP th i gian c c i gia công theo ph ng pháp này: Tmax = t0 – k .9 t v i: k : s ecac ; 9 : s ch s trong m t ecac m th p Gia công Uk t hàng nh nh t: ph ng pháp này c ng d a trên h phân Tr ng thái ban u Uk = 0 và b t u t giá tr nh nh t c a hàng nh nh t Ví d hàng n v : Uk = 1, 2, 3, 9 N u gia công h t hàng nh nh t mà hi u U x U k U k1 ( Uk1... di n ra hàng n v v i giá tr l n nh t c a hàng là 9 và m i m c U = 1, c th : ̇ Khi Uk = 9 ; Ux = 3 ; mã ra: 0 ̇ Khi Uk = 8 ; Ux = 3 ; mã ra: 0 ̇ ̇ Khi Uk = 3 ; Ux = 3 ; mã ra: 3, quá trình gia công Uk k t thúc Khi quá trình gia công k t thúc ta s c t ng giá tr : Uk = Uk10 + Uk1 = 40 + 3 = Ux: là k t qu o Quá trình gia công trong h m nh phân: nh s hình 9. 19b: tr c tiên ta ph i chuy n con s i n áp c n o... i n 11 GIÁO ÁN_K THU T OL NG CH NG 9: O I N ÁP - M ch công tác th hai g m: bi n tr dây qu n ã c chu n hoá A’B’ có i m gi a O’ n i v i i m gi a O c a bi n tr AB; cu n th c p W2 c a bi n áp không lõi và h p i n tr bù t n s Rf Dòng i n I2 trong m ch công tác l ch pha I1 góc 90 0 (vì i n c m L2 không l n l m nên có th coi nh I2 trùng pha v i E2 mà E2 l ch pha v i E1 góc 90 0) Trong m ch th nh t I1 có giá... sánh Ux và Uk nh sau : GV: Lê Qu c Huy_B môn T - L_Khoa i n 19 GIÁO ÁN_K THU T OL NG CH NG 9: O I N ÁP - N u Uk > Ux thì mã s ghi là 0 - N u Uk Ux thì mã s ghi là m t s d ng t ng ng v i hàng m c a Uk và khi U k U x U , v i U là m c c a hàng m t ng ng, thì quá trình so sánh s chuy n sang hàng m nh h n C th ây là: ̇ B t u so sánh Ux v i Uk = 90 : c mã là 0 ̇ Ti p theo khi Uk = 80 thì mã c ng là 0 ̇ Cho... khi quay rôtô i u ch nh pha thì dòng IP c ng thay i theo d i n th k xoay chi u t a vuông góc (H 9. 13): trong i n th k này dùng hai cu n dây t g n nhau, dùng h c m M c a chúng t o Uk thành hai ph n l ch nhau 90 0 và UX s cân b ng v i t ng hai véc t thành ph n này S g m hai m ch công tác và m t m ch o: Hình 9. 13 S nguyên lý i n th k xoay chi u to vuông góc - M ch công tác th nh t g m: bi n tr dây qu n... thu c chính xác c a ampemét GV: Lê Qu c Huy_B môn T - L_Khoa i n 12 GIÁO ÁN_K THU T OL NG CH NG 9: O I N ÁP 9. 4 Các d ng c o i n áp ch th s Ph thu c các b chuy n i A/D, th ng g p các vônmét ch th s sau: - Vônmét s chuy n i th i gian - Vônmét s chuy n i t n s - Vônmét s chuy n i tr c ti p (chuy n i bù) 9. 4.1 Các vônmét s chuy n i th i gian: a Nguyên lý chung: nguyên lý ho t ng chung c a các vônmét . đin áp bù U k : đ đo đin áp U x = 43V, quá trình gia công đin áp bù U k theo các h đm nh hình 9. 19a,b,c: Hình 9. 19. Các quá trình gia công đin áp. pháp và thit b đo đin áp khác nhau. 9. 2. Các dng c tng t đo đin áp. 9. 2.1. Vônmét t đin: Vônmét t đin ng dng c cu ch th t đin đ đo