dai cuong he ho hap dh tinchi 2019

HỆ HÔ HẤP• Cấu tạo của hệ hô hấp – Hệ thống ống dẫn khí: Mũi, miệng, hầu, thanh quản, khí quản, phế quản – Hệ thống trao đổi khí: phổi và màng phổi • Phân chia về mặt lâm sàng: – Đường h

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y KHOA PHẠM NGỌC THẠCH

BỘ MÔN GIẢI PHẪU

ThS.BS.HỒ NGUYỄN ANH TUẤN

Phone: 098.843.6380 Email: drtuan.pnt@gmail.com Web: www.baigiang.pnt.edu.vn

ĐẠI CƯƠNG

HỆ HÔ HẤP

HỆ HÔ HẤP

• MỤC TIÊU BÀI GIẢNG:

1 Liệt kê các thành phần tham gia cấu tạo hệ hô hấp.

2 Mô tả sơ lược đặc điểm đại thể của hệ thống ống dẫn khí.

3 Mô tả sơ lược đặc điểm đại thể của hệ thống trao đổi khí.

4 Liệt kệ các chức năng cơ bản của hệ hô hấp

HỆ HÔ HẤP

• Cấu tạo của hệ hô hấp

– Hệ thống ống dẫn khí: Mũi, miệng, hầu, thanh quản, khí quản, phế quản

– Hệ thống trao đổi khí: phổi và màng phổi

• Phân chia về mặt lâm sàng:

– Đường hô hấp trên: từ thanh quản trở lên

– Đường hô hấp dưới: từ khí quản trở xuống

– Mũi ngoài:

• Hình tháp tam giác – tháp mũi

• Tiền đình mũi – lỗ mũi trước

» Sụn cánh mũi lớn

» Sụn cánh mũi bé

» Sụn mũi bên

SỤN CÁNH MŨI LỚN

TRỤ NGOÀI

TRỤ TRONG

– Mũi trong (ổ mũi)

• Vách mũi – vách ngăn

– Sụn vách ngăn – Mảnh thẳng đứng xương sàng – Xương lá mía

– Xương xương hàm trên

HÔ HẤP

THÀNH TRONG

XOĂN MŨI GIỮA

XOĂN MŨI DƯỚINGÁCH MŨI DƯỚINGÁCH MŨI GIỮA

XOANG BƯỚM

NGÁCH MŨI TRÊN

NGÁCH MŨI GIỮA

NGÁCH MŨI DƯỚI

XOĂN MŨITRÊNXOĂN MŨI

MÕM KHẨU CÁI

XƯƠNG HÀM TRÊN

MẢNH NGANGXƯƠNG KHẨU CÁI

• Xương xoăn mũi – ngách mũi

– Xương xoăn mũi trên - xương sàng

– Xương xoăn mũi giữa – xương sàng

– Xương xoăn mũi dưới – xương rời

Ngách mũi trên

Ngách mũi giữa

Ngách mũi dưới

XƯƠNG XOĂN MŨI TRÊN

XƯƠNG XOĂN MŨI GIỮA

XƯƠNG XOĂN MŨI DƯỚI

XƯƠNG HÀM TRÊN –

XƯƠNG KHẨU CÁI

– Xoang sàng trước – sàng giữa

• Ngách mũi dưới – lỗ đổ của ống lệ mũi

HỆ THỐNG XOANG CẠNH MŨI

KÍCH THƯỚC XOANG THEO TUỔI

- Xoang hàm

- Xoang sàng

- Xoang trán

- Xoang bướm

HÔ HẤP

XOANG HÀM

XOANG SÀNG

VÁCH NGĂNXOĂN MŨI GIỮA

XOĂN MŨI DƯỚIXOANG TRÁN

HÔ HẤP

XOANG BƯỚM

XOANG SÀNG

• Mạch máu và thần kinh:

– Động mạch hố mũi: động mạch bướm khẩu cái, các động mạch sàng và động mạch khẩu cái lớn

– Điểm mạch trước – sau

– Thần kinh:

• Khứu giác

• Sinh ba

ĐM CẢNH NGOÀI

ĐM MẶT

ĐM HẦU LÊN

ĐM THÁI DƯƠNGNÔNG

ĐM MÀNG NÃO GIỮA

ĐM THÁI DƯƠNG SÂU

ĐM BƯỚM KHẨU CÁI

ĐIỂM MẠCH KIESSELBACH

Động mạch bướm khẩu cái

Động

mạch

sàng

CẤU TẠO CỦA HẦU

• Cấu tạo: ống mạc cơ

• Từ nền sọ - bờ dưới sụn nhận (đốt sống cổ VI)

• Gồm 3 phần:

– Hầu mũi:

• Thành trên – hạnh nhân hầu

• Thành bên – vòi nhĩ – hạnh nhân vòi

– Hầu miệng – thông với eo miệng

• Thành bên – hố hạnh nhân khẩu cái

• Thành trước dưới – hạnh nhân đáy lưỡi

– Hầu thanh quản

BỜ DƯỚI XƯƠNG CHẨM

ĐỐT SỐNG CỔ 6

HẦU MŨI

HẠNH NHÂN HẦU(THÀNH TRÊN)

VÒI HẠNH NHÂN VÒI(THÀNH BÊN)

NHĨ-THÀNH SAU

ĐỐT SỐNG CỒ 2

HẦU MIỆNG

LƯỠI

KHẨU CÁI MỀM

HẠNH NHÂNKHẨU CÁI(AMYGDALES)

CUNG KHẨU CÁI

LƯỠI

LƯỠI GÀ

• Hình ống – chính giữa cổ (C3 – C6), dẫn khí – phát âm

• Gồm:

sụn sừng, sụn thóc (*)

• Căng dây thanh âm (nhẫn giáp, giáp phễu sau) - Chùng dây thanh âm (giáp phễu)

• Mở khe thanh môn (nhẫn phễu sau) - Đóng khe thanh môn (phễu chéo, phễu ngang, nhẫn phễu bên, giáp phễu, thanh âm)

• Hẹp tiền đình thanh quản (phễu ngang, giáp phễu)

– Màng xơ chun

– Dây chằng

THANH QUẢN

SỤN GIÁP

SỤN NHẪN

SỤN PHỄU

SỤN NẮPXƯƠNG MÓNG

KHÍ QUẢNSỤN SỪNG

THANH QUẢN

XƯƠNG MÓNG

SỤN NẮP

SỤN GIÁPSỤN SỪNG

SỤN PHỄU

SỤN NHẪN

THANH QUẢN

SỤN NHẪNDÂY CHẰNG NHẪN GIÁP

LỒI THANH QUẢN

MÀNG GIÁP MÓNGXƯƠNG MÓNGSỤN NẮP THANH MÔN

SỪNG DƯỚI

SỪNG TRÊN

ĐƯỜNG CHẾCH

HÔ HẤP

CƠ THANH QUẢN:

CƠ NỘI TẠI:

CƠ NHẪN PHỄU SAU

CƠ PHỄU NGANG

CƠ PHỄU CHÉO

CƠ PHỄU NẮP

CỦ SỪNG

CỦ CHÊM

SỤN NẮP

HÔ HẤP

CƠ NHẪN PHỄU SAU

CƠ NHẪN GIÁP(PHẦN CHẾCH)

CƠ NHẪN GIÁP(PHẦN ĐỨNG)

CƠ THANH QUẢN:

CƠ NỘI TẠI:

HÔ HẤP

CƠ NHẪN PHỄU SAU

CƠ NHẪN PHỄU BÊN

CƠ GIÁP PHỄU

CƠ PHỄU NGANG

CƠ NHẪN GIÁP

CƠ GIÁP NẮP

CƠ PHỄU NẮP

THANH QUẢN:

CƠ THANH QUẢN:

CƠ NỘI TẠI:

HÔ HẤP

CƠ THANH ÂM

CƠ GIÁP PHỄU

CƠ PHỄU NGANG

CƠ NHẪN PHỄU SAU

DÂY THANH ÂM

CƠ NHẪN GIÁPMÕM THANH ÂMMÕM CƠ

CƠ NHẪN PHỄU BÊN

HÔ HẤP

DÂY THANH ÂM

KHÍ QUẢN

• Hình thể ngoài:

– Hình nón cụt: đáy, đỉnh, 2 mặt, 2 bờ

– Đáy: ngay trên vòm hoành

– Đỉnh: cao hơn bờ trên xương đòn 3cm

– Mặt sườn: khe ngang – khe chếch

– Mặt trong: rốn phổi – cuống phổi

• Các thành phần trong cuống phổi: cây phế quản, động mạch phổi, tĩnh mạch phổi, động tĩnh mạch phế quản

PHỔI

MẶT BÊN

BỜ TRƯỚC

BỜ DƯỚI

MẶT HOÀNH

ĐỘNG MẠCH

PHỔI TRÁI

TĨNH MẠCH PHỔITRÁI (TRÊN- DƯỚI)PHẾ QUẢN TRÁI

PHỔI

• Phế quản chính – khí quản – Ngực 4

• Phế quản chính – phế quản thùy (2 – 3) – phế quản phân thùy (10)

• Phế quản chia 15 thế hệ: tiểu phế quản – tiển phế quản tận cùng – tiểu phế quản hô hấp – túi phế nang – phế nang (21 – 23 thế hệ)

HÔ HẤP6- PHỔI:

6.5- PHẾ NANG:

• Màng phổi: 2 lá - ổ màng phổi

– Là tạng: áp sát bề mặt phổi

– Lá thành: áp vào cơ hoành, xương sườn…

– Liên tục với nhau ở rốn phổi – dây chằng rốn phổi – Cách nhau 2 khoang gian sườn

MÀNG PHỔI

HÔ HẤP

BỜ DƯỚI PHỔIGIAN SƯỜN VII

BỜ DƯỚI MÀNG PHỔI

GIAN SƯỜN IX

BỜ TRONGPHỔI TGIAN SƯỜN IV

HÔ HẤP

BỜ DƯỚI PHỔI

BỜ DƯỚI MÀNG PHỔI

MỌI THẮC MẮC XIN LIÊN HỆ:

BS HỒ NGUYỄN ANH TUẤN - BỘ MÔN GIẢI PHẪU