Câu 1: Phân tích cơ sở thực tiễn Việt Nam hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh? Giá trị Tư tưởng Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay. Câu 2: Phân tích cơ sở lý luận: Giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh. Vai trò của việc giáo dục giá trị truyền thống dân tộc đối với sinh viên hiện nay? Câu 3: Nêu các cơ sở lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong các nội dung trên, nội dung nào là quan trọng quyết định bước phát triển về chất của tư tưởng Hồ Chí Minh? Tại sao? Câu 4: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh: “Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản”. Giá trị của quan điểm đó với cách mạng Việt Nam? Câu 5: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh: “Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc”. Ý nghĩa của quan điểm đó với cách mạng Việt Nam? Câu 6: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh: “Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường cách mạng bạo lực”. Giá trị của quan điểm đó với cách mạng Việt Nam? Câu 7: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về các nguyên tắc “Tập trung dân chủ”; “Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách”. Các giải pháp phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn hiện nay? Câu 8: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về các nguyên tắc “Tự phê bình và phê bình”; “Kỷ luật nghiêm minh và tự giác”. Vận dụng các nguyên tắc trên vào xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh hiện nay? Câu 9: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước dân chủ. Các giải pháp xây dựng Nhà nước Việt Nam ngang tầm nhiệm vụ cách mạng hiện nay? Câu 10: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh. Để xây dựng Nhà nước Việt Nam thật sự trong sạch, hoạt động có hiệu quả chúng ta cần phải làm gì? Câu 11: Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò đại đoàn kết dân tộc trong sự nghiệp cách mạng? Vai trò của sinh viên trong việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở Việt Nam hiện nay? Câu 12: Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về lực lượng của khối đại đoàn kết dân tộc? Vận dụng tư tưởng này vào việc tập hợp sức mạnh của nhân dân trong việc xây dựng CNXH ở Việt Nam hiện nay? Câu 13: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của văn hóa. Liên hệ vai trò của văn hóa với sự phát triển bền vững của Việt Nam hiện nay. Câu 14: Trình bày quan điểm của Hồ Chí Minh về các chuẩn mực đạo đức cách mạng. Liên hệ với quá trình xây dựng đạo đức cách mạng theo tấm gương Hồ Chí Minh. Câu 15: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về vai trò của con người. Liên hệ với vấn đề xây dựng con người trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.
Trang 1HỆ THỐNG CÂU HỎI ÔN TẬP MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH (SSH1151)
Câu 1: Phân tích cơ sở thực tiễn Việt Nam hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh? Giá
trị Tư tưởng Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay
Câu 2: Phân tích cơ sở lý luận: Giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam hình
thành Tư tưởng Hồ Chí Minh Vai trò của việc giáo dục giá trị truyền thống dân tộc đối với sinh viên hiện nay?
Câu 3: Nêu các cơ sở lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh Trong các nội
dung trên, nội dung nào là quan trọng quyết định bước phát triển về chất của tư tưởng Hồ Chí Minh? Tại sao?
Câu 4: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh: “Cách mạng giải phóng dân tộc
muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản” Giá trị của quan điểm
đó với cách mạng Việt Nam?
Câu 5: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh: “Cách mạng giải phóng dân tộc cần
được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng
vô sản ở chính quốc” Ý nghĩa của quan điểm đó với cách mạng Việt Nam?
Câu 6: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh: “Cách mạng giải phóng dân tộc
phải được tiến hành bằng con đường cách mạng bạo lực” Giá trị của quan điểm đó với cách mạng Việt Nam?
Câu 7: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về các nguyên tắc “Tập trung dân chủ”;
“Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách” Các giải pháp phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn hiện nay?
Câu 8: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về các nguyên tắc “Tự phê bình và phê
bình”; “Kỷ luật nghiêm minh và tự giác” Vận dụng các nguyên tắc trên vào xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh hiện nay?
Câu 9: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước dân chủ Các
giải pháp xây dựng Nhà nước Việt Nam ngang tầm nhiệm vụ cách mạng hiện nay?
Trang 2Câu 10: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước trong sạch,
vững mạnh Để xây dựng Nhà nước Việt Nam thật sự trong sạch, hoạt động có hiệu quả chúng ta cần phải làm gì?
Câu 11: Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò đại đoàn kết dân tộc trong sự
nghiệp cách mạng? Vai trò của sinh viên trong việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở Việt Nam hiện nay?
Câu 12: Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về lực lượng của khối đại đoàn kết dân
tộc? Vận dụng tư tưởng này vào việc tập hợp sức mạnh của nhân dân trong việc xây dựng CNXH ở Việt Nam hiện nay?
Câu 13: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của văn hóa Liên hệ vai
trò của văn hóa với sự phát triển bền vững của Việt Nam hiện nay
Câu 14: Trình bày quan điểm của Hồ Chí Minh về các chuẩn mực đạo đức cách
mạng Liên hệ với quá trình xây dựng đạo đức cách mạng theo tấm gương Hồ Chí
Minh
Câu 15: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về vai trò của con người Liên hệ với
vấn đề xây dựng con người trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay
Trang 3Câu 1: Phân tích cơ sở thực tiễn Việt Nam hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh? Giá trị Tư tưởng Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay
+ Giữa giai cấp công nhân Việt Nam với giai cấp tư sản
+ Giữa toàn thể nhân dân Việt Nam với chủ nghĩa đế quốc Pháp
- Trước các biến đổi trên, phong trào cách mạng Việt Nam cũng từng bước có những phát triển mới đó là sự xuất hiện của phong trào yêu nước mới và phong trào công nhân ở Việt Nam
- Đầu thế kỷ XX, trước ảnh hưởng của các cuộc vận động cải cách ở Trung Quốc, phong trào yêu nước của Việt Nam chuyển sang xu hướng dân chủ tư sản Nhưng tất cả những cố gắng cứu nước của trào lưu mới này ở Việt Nam đều bị thất bại bởi
sự đàn áp của thực dân Pháp Dù thất bại nhưng các phong trào yêu nước này đã nối tiếp nhau duy trì ngọn lửa cứu nước tiếp tục cháy trong lòng dân tộc
- Cùng với phong trào đấu tranh yêu nước của nhân dân, sự ra đời và phong trào đấu tranh của giai cấp mới là giai cấp công nhân Việt Nam sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất đã làm cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở Việt Nam thêm những yếu tố mới Đặc biệt, từ đầu những năm hai mươi của thế kỷ XX, giai cấp công nhân Việt Nam ngày càng đông lại chịu tác động của phong trào cách mạng
Trang 4thế giới đã làm phong trào đấu tranh mang đặc trưng riêng của giai cấp công nhân càng được thể hiện rõ nét Đây là nguồn gốc thực tiễn xã hội cực kỳ quan trọng cho
sự ra đời của tư tưởng Hồ Chí Minh
Như vậy, phong trào yêu nước và phong trào công nhân Việt Nam là cơ sở thực tiễn trong nước cho sự ra đời của tư tưởng Hồ Chí Minh
Giá trị đối với sự nghiệp đổi mới (từ 1986 tới nay)
- Là nền tảng tư tưởng của Đảng và cách mạng Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh cần được nghiên cứu, quán triệt trong hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ở các giai đoạn phát triển của cách mạng Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là yêu cầu, nhiệm vụ của tất
cả các cấp, các ngành trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước hiện nay
- Cũng như chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh ra đời từ yêu cầu của thực tiễn đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức Vì vậy, để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn luôn vận động và phát triển, phải vận dụng sáng tạo và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh, hết sức tránh giáo điều, rập khuôn, máy móc, làm mất đi tính sáng tạo của tư tưởng của Người
- Trong sự vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh, phải tuân theo thế giới quan, phương pháp luận khoa học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; tuyệt đối trung thành với những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác
- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đề phòng những tư tưởng cơ hội, xét lại, thực chất
là phản bội lại chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
Câu 2: Phân tích cơ sở lý luận: Giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh Vai trò của việc giáo dục giá trị truyền thống dân tộc đối với sinh viên hiện nay?
Giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam:
- Chủ nghĩa yêu nước với ý chí bất khuất, tự lực, tự cường để dựng nước và giữ nước tồn tại trong suốt lịch sử của dân tộc
Trang 5- Tinh thần đoàn kết và ý thức dân chủ làm cho mối quan hệ Cá nhân - Gia đình - Làng - Nước ngày càng trở nên bền chặt và nương tựa vào nhau để sinh tồn và phát triển
- Dũng cảm, cần cù, dẻo dai trong lao động sản xuất, chiến đấu để sinh tồn và phát triển trước thiên nhiên và kẻ thù xâm lược
- Đồng thời tiếp nhận những giá trị văn hóa, văn minh của nhân loại
=> Chủ nghĩa yêu nước là điểm xuất phát, là cơ sở để Hồ Chí Minh tiếp nhận chủ nghĩa Mác - Lênin; là một trong những nguồn gốc chủ yếu hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh
Vai trò của việc giáo dục truyền thống dân tộc đối với sinh viên:
- Việc giáo dục truyền thống dân tộc với sinh viên hiện nay là vô cùng cần thiết + Kế thừa và phát huy các giá trị truyền thống trong cách mạng giải phóng dân tộc
và xây dựng chủ nghĩa xã hội
+ Thể hiện ở việc học tập tốt, tuân thủ chủ trương đường lối pháp luật của nhà nước, quan tâm đến cộng đồng, chấp hành quy đình của Đảng, Nhà nước
+ Phát huy truyền thống đoàn kết
+ Lạc quan
+ Cần cù chịu khó: vượt lên mọi hoàn cảnh chăm chỉ học tập rèn luyện
- Tạo nền tảng tinh thần vững chắc, thực hiện đại đoàn kết toàn dân xây dựng thành công Chủ nghĩa xã hội
Câu 3: Nêu các cơ sở lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh Trong các nội dung trên, nội dung nào là quan trọng quyết định bước phát triển về chất của
tư tưởng Hồ Chí Minh? Tại sao?
Các cơ sở lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh
Một là: Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam
+ Quá trình dựng nước và giữ nước đã hình thành nhiều truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam Đó là truyền thống yêu nước, đoàn kết, là sự cần
Trang 6cù, sáng tạo trong lao động, anh dũng kiên cường trong chiến đấu, là ý chí vươn lên vượt qua khó khăn, thử thách, là tinh thần tương thân, tương ái + Trong các giá trị đó, chủ nghĩa yêu nước truyền thống là giá trị xuyên suốt lịch sử dân tộc Việt Nam, là tư tưởng, tình cảm cao quý và thiêng liêng nhất, là chuẩn mực đạo đức cơ bản nhất của dân tộc, là cội nguồn trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm của con người Việt Nam
Hai là: Tinh hoa văn hóa nhân loại
- Văn hoá phương Đông
+ Về Nho giáo: Hồ Chí Minh sinh ra trong gia đình nhà Nho yêu nước,
từ rất sớm đã chịu ảnh hưởng của Nho học từ người cha và nhiều nhà Nho yêu nước ở quê hương Người tiếp thu những mặt tích cực của Nho giáo như: Triết lý hành động, tư tưởng nhập thế, hành đạo giúp đời, là khát vọng
về một xã hội đại đồng, là hòa mục, hòa đồng, là triết lý nhân sinh tu thân dưỡng tính, đề cao văn hóa, lễ giáo, hiếu học và Người đã phê phán loại bỏ những yếu tố tiêu cực và thủ cựu của nó
+ Về Phật giáo: Hồ Chí Minh đã tiếp thu và chịu ảnh hưởng sâu sắc những
tư tưởng tốt đẹp của Phập giáo như: vị tha, từ bi, bác ái, cứu khổ cứu nạn, thương người như thể thương thân, nếp sống đạo đức, trong sạch, giản dị, chăm lo việc thiện, ca ngợi lao động, phê phán lười biếng, chủ trương gắn bó với dân, với nước
- Văn hoá phương Tây:
+ Cùng với tư tưởng triết học phương Đông, Hồ Chí Minh còn tiếp thu nền văn hóa dân chủ và cách mạng của phương Tây Người chịu ảnh hưởng sâu sắc tư tưởng tự do, bình đẳng trong Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ, năm
1776 và Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Đại Cách mạng Pháp, năm
1791
Ba là: Chủ nghĩa Mác – Lênin
- Chủ nghĩa Mác – Lênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tư tưởng
Hồ Chí Minh Người tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lênin trên nền tảng những tri thức văn hóa tinh túy của nhân loại cùng với sự hiểu biết chính trị phong phú được tích
Trang 7lũy qua hoạt động thực tiễn đấu tranh vì mục tiêu cứunước, giải phóng dân tộc của chính mình
- Từ những nhận thức ban đầu về chủ nghĩa Lênin, Hồ Chí Minh đi vào nghiên cứu chủ nghĩa Mác Người tiếp thu lý luận Mác – Lênin theo phương pháp macxít, nắm lấy cái tinh thần, cái bản chất Người vận dụng lập trường, quan điểm, phương pháp biện chứng của Chủ nghĩa Mác – Lênin để giải quyết những vấn đề thực tiễn của cách mạng Việt Nam, chứ không đi tìm những kết luận có sẵn trong sách vở
- Như vậy, chính thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác
– Lênin đã giúp Hồ Chí Minh vận dụng lý luận và kinh nghiệm thực tiễn phong phú của mình để từ đó tìm ra con đường cứu nước, giải phóng dân tộc ta
Nội dung quyết định bước phát triển về chất của tư tưởng Hồ Chí Minh
Trong các tiền đề trên chủ nghĩa Mác- Lê nin là tiền đề quyết định bước phát triển
về chất của tư tưởng Hồ Chí Minh là vì: Chủ nghĩa Mác- Lê nin là thế giới quan và phương pháp luận của tư tưởng Hồ Chí Minh, là chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất,cách mạng nhất, đã chỉ ra con đường giải phóng dân tộc và phát triển cho dân tộc ta
Câu 4: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh: “Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản” Giá trị của quan điểm đó với cách mạng Việt Nam?
Quan điểm của Hồ Chí Minh: "Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản"
- Thất bại của các phong trào yêu nước chống thực dân Pháp ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX chứng tỏ rằng, những con đường giải phóng dân tộc dưới ngọn cờ tư tưởng phong kiến hoặc tư tưởng tư sản là không giành độc lập, tự do của dân tộc do lịch sử đặt ra Hồ Chí Minh rất khâm phục tinh thần cứu nước của ông cha, nhưng Người không tán thành các con đường cứu nước ấy, mà quyết tâm ra đi tìm một con đường cứu nước mới
- Tháng 7-1920, khi đọc Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I Lênin, Người thấy "tin tưởng, sáng tỏ và cảm động" Người khẳng định: "Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con
Trang 8đường giải phóng chúng ta" Người đã tìm thấy trong lý luận của V.I Lênin một con đường cứu nước mới: con đường cách mạng vô sản
- Như vậy là, vượt qua sự hạn chế về tư tưởng của các sĩ phu và của các nhà cách mạng có xu hướng tư sản đương thời, Hồ Chí Minh đã đến với học thuyết cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin và lựa chọn con đường cách mạng vô sản Từ đó, Người quyết tâm đưa dân tộc Việt Nam đi theo con đường đó
- Con đường cách mạng vô sản, theo quan điểm của Hồ Chí Minh bao hàm những nội dung chủ yếu sau:
+ Tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc và dần dần từng bước "đi tới xã hội cộng sản"
+ Lực lượng lãnh đạo cách mạng là giai cấp công nhân mà đội tiền phong của nó là Đảng Cộng sản
+ Lực lượng cách mạng là khối đoàn kết toàn dân, nòng cốt là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và lao động trí óc
+ Sự nghiệp cách mạng của Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới, cho nên phải đoàn kết quốc tế
Giá trị của quan điểm đối với cách mạng Việt Nam
- Đây là quan điểm có ý nghĩa thực tiễn to lớn, giúp cách mạng giải phóng dân tộc
ở Việt Nam có được hướng đi đúng đắn
- Nhờ đó mà cách mạng Việt Nam giành được thắng lợi vĩ đại Đồng thời nó cũng góp phần định hướng cho phong trào giải phóng dân tộc ở các nước khác trên thế giới trong thời kì bấy giờ
- Thực tiễn cách mạng ở một số nước thuộc địa và cách mạng Việt Nam đã chứng minh rằng đây là một tư tưởng hoàn toàn đúng đắn
Câu 5: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh: “Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc” Ý nghĩa của quan điểm đó với cách mạng Việt Nam?
Trang 9Quan điểm của Hồ Chí Minh: “Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc”
- Trong phong trào công sản quốc tế đã từng tồn tại quan điểm xem thắng lợi của cách mạng thuộc địa phụ thuộc vào thắng lợi của cách mạng vô sản ở chính quốc Quan điểm này vô hình chung đã làm tính chủ động, sáng tạo của cách phong trào cách mạng ở thuộc địa
- Theo Hồ Chí Minh, giữa cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa và cách mạng
vô sản ở chính quốc có mối quan hệ mật thiết với nhau, tác động qua lại lẫn nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc Đó là mối quan hệ bình đẳng chứ không phải là quan hệ lệ thuộc, hoặc quan hệ chính - phụ Người dùng hình ảnh con đỉa 2 vòi để mô tả chủ nghĩa tư bản
- Nhận thức được vai trò, vị trí chiến lược của cách mạng thuộc địa, đánh giá đúng sức mạnh dân tộc, Hồ Chí Minh cho rằng cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có thể giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc
Ý nghĩa quan điểm với cách mạng Việt Nam
- Đây là một luận điểm sáng tạo, có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn; một cống hiến rất quan trọng của Hồ Chí Minh vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin
- Thắng lợi của phong trào cách mạng giải phóng dân tộc trên toàn thế giới trong gần một thế kỷ qua đã chứng minh quan điểm là hoàn toàn đúng đắn
Câu 6: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh: “Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường cách mạng bạo lực” Giá trị của quan điểm đó với cách mạng Việt Nam?
Quan điểm của Hồ Chí Minh: “Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường cách mạng bạo lực”
a) Tính tất yếu của bạo lực cách mạng
– Theo Mác: bạo lực là bà đỡ của mọi chính quyền cách mạng, vì giai cấp thống trị bóc lột không bao giờ tự giao chính quyền cho lực lượng cách mạng
Trang 10– Theo Hồ Chí Minh, đánh giá đúng bản chất cực kì phản động của bọn đế quốc và tay sai, Người đã vạch rõ tính tất yếu của bạo lực cách mạng:
+ Sự thống trị của thực dân đế quốc ở thuộc địa vô cùng hà khắc, không hề có một chút quyền tự do dân chủ nào, không có cơ sở nào cho thực hành đấu tranh không bạo lực
+ "Chế độ thực dân, tự bản thân nó, đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếu rồi" Vì thế, con đường để giành và giữ độc lập dân tộc chỉ có thể là con đường cách mạng bạo lực
+ Cách mạng giải phóng dân tộc là lật đổ chế độ thực dân phong kiến, giành chính quyền về tay cách mạng, nó phải được thực hiện bằng một cuộc khởi nghĩa vũ trang Như ở Việt Nam là khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa
Người viết: “Trong cuộc đấu tranh gian khổ chống kẻ thù của giai cấp của cả dân tộc, cần dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành chính quyền và bảo vệ chính quyền”
– Quán triệt quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, coi sự nghiệp cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, Hồ Chí Minh cho rằng bạo lực cách mạng là bạo lực của quần chúng
- Trong thời kì vận động giải phóng dân tộc, Người cùng với Trung ương Đảng đã chỉ đạo xây dựng cơ sở của cách mạng bạo lực gồm 2 lực lượng: lực lượng chính trị quần chúng và lực lượng vũ trang nhân dân.Theo sáng kiến của Người, mặt trận Việt Minh được thành lập, là nơi tập hợp, giác ngộ và rèn luyện lực lượng chính trị quần chúng, là lực lượng cơ bản và giữ vai trò quyết định trong tổng khởi nghĩa vũ trang
– Hình thức của bạo lực cách mạng gồm cả đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang, nhưng phải “tuỳ tình hình cụ thể mà quy định những hình thức cách mạng thích hợp, sử dụng đúng và khéo kết hợp các hình thức đấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị để giành thắng lợi cho cách mạng
Trong Cách mạng tháng 8, bạo lực thể hiện bằng khởi nghĩa vũ trang với lực lượng chính trị là chủ yếu, đây là công cụ để đập tan chính quyền của bọn phát xít Nhật
và tay sai, giành chính quyền về tay nhân dân
Trang 11Trong chiến tranh cách mạng, lực lượng vũ trang và đấu tranh vũ trang giữ vị trí quyết định trong việc tiêu diệt lực lượng quân sự địch, đập tan mọi âm mưu chính trị và quân sự của chúng.Tuy nhiên, đấu tranh vũ trang ko tách biệt với đấu tranh chính trị.Theo Người, các đoàn thể cách mạng càng phát triển, quần chúng đấu tranh càng mạnh thì càng có cơ sở vững chắc để tổ chức lực lượng vũ trang và tiến hành đấu tranh vũ trang
b) Tư tưởng bạo lực cách mạng gắn bó hữu cơ với tư tưởng nhân đạo và hoà bình – Xuất phát từ tình yêu thương con người, quý trọng sinh mạng con người, Hồ Chí Minh luôn tranh thủ mọi khả năng giành và giữ chính quyền ít đổ máu Người tìm mọi cách ngăn chặn xung đột vũ trang, tận dụng mọi khả năng giải quyết xung đột bằng biện pháp hoà bình, chủ động đàm phán, thương lượng, chấp nhận nhượng bộ
có nguyên tắc
+ Việc tiến hành các hội nghị Việt – Pháp và ký các Hiệp định trong năm 1946, việc kiên trì yêu cầu đối phương thi hành Hiệp định Giơnevơ thể hiện rõ tư tưởng nhân đạo và hoà bình của Hồ Chí Minh
+ Người viết: “Tôi không muốn trở về Hà Nội tay không Tôi muốn khi trở về nước sẽ đem cho Việt Nam những kết quả cụ thể với sự cộng tác chắc chắn mà chúng tôi mong đợi ở nước Pháp”
– Việc tiến hành chiến tranh chỉ là giải pháp bắt buộc cuối cùng Chỉ khi không còn khả năng hoà hoãn, khi kẻ thù ngoan cố bám giữ lập trường thực dân, chỉ muốn giành thắng lợi bằng quân sự, thì Hồ Chí Minh mới kiên quyết phát động chiến tranh
Trong Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến 1946 của Người có đoạn: “Chúng ta muốn hoà bình, chúng ta đã nhân nhượng Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới vì chúng quyết tâm cướp nước ta một lần nữa Không! Chúng ta thà hi sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”
– Trong khi tiến hành chiến tranh, Người vẫn tìm mọi cách vãn hồi hoà bình
Trong kháng chiến chống Pháp cũng như chống Mỹ, Người đã nhiều lần gửi thư cho Chính phủ và nhân dân hai nước này đề nghị đàm phán hoà bình để kết thúc
Trang 12chiến tranh Điều này thể hiện trong chiến lược ngoại giao “vừa đánh vừa đàm” của Người
c) Hình thái bạo lực cách mạng
– Xuất phát từ tương quan lực lượng giữa ta và địch, Hồ Chí Minh chủ trương khởi nghĩa toàn dân và phát động cuộc chiến tranh nhân dân Người nói: “Không dùng toàn lực của nhân dân về đủ mọi mặt để ứng phó thì không thể nào thắng lợi được”
Toàn dân khởi nghĩa, toàn dân nổi dậy là nét đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh
về hình thái của bạo lực cách mạng
– Phương châm chiến lược là toàn dân, toàn diện, trường kỳ kháng chiến Trong chiến tranh, “quân sự là việc chủ chốt”, nhưng đồng thời kết hợp chặt chẽ với đấu tranh chính trị “Thắng lợi quân sự đem lại thắng lợi chính trị, thắng lợi chính trị sẽ làm clo thắng lợi quân sự to lớn hơn”
Đấu tranh ngoại giao cũng là một mặt trận có ý nghĩa chiến lược nhằm thêm bạn bớt thù, phân hoá, cô lập kẻ thù, tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của quốc tế “vừa đánh vừa đàm”, “đánh là chủ yếu, đàm là hỗ trợ”
Đấu tranh kinh tế là ra sức tăng sản xuất, thực hành tiết kiệm, phát triển kinh tế của
ta, phá hoại kinh tế của địch “Chiến tranh về mặt văn hoá hay tư tưởng so với những mặt khác cũng không kém phần quan trọng”
Về kháng chiến trường kỳ, trong thời kỳ chống Pháp Người nói: “Địch muốn tốc chiến tốc thắng Ta lấy trường kỳ kháng chiến trị nó, thì địch nhất định thua, ta nhất định thắng”
Trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước Người ra Lời kêu gọi (17/7/1967): "Chiến tranh
có thể kéo dài 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa Hà Nội, Hải Phòng và một sô thành phố khác có thể bị tàn phá, nhưng chúng ta nhất định phải đánh thắng giặc Mỹ xâm lược"
– Tự lực cánh sinh cũng là một phương châm chiến lược rất quan trọng nhằm phát huy cao độ nguồn sức mạnh của nhân dân
Trang 13Trong Đường Kách mệnh Người chỉ rõ: muốn người ta giúp cho thì mình phải tự giúp lấy mình đã
Tháng 8 năm 1945 khi thời cơ xuất hiện, Người kêu gọi toàn quốc, đồng bào hãy đứng dậy, đem sức ta mà giải phóng cho ta
– Độc lập tự chủ, tự lực tự cường kết hợp với tranh thủ sự giúp đỡ của quốc tế cũng là một quan điểm nhất quán trong tư tưởng Hồ Chí Minh
Giá trị của quan điểm đó với Cách mạng Việt Nam
- Giá trị lý luận: Đây là một cống hiến vô cùng quan trọng vào kho tàng lý luận Mác – Lênin
- Giá trị thực tiễn: Đây là quan điểm có ý nghĩa thực tiễn to lớn, giúp cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam không thụ động, ỷ nại chờ sự giúp đỡ từ bên ngoài
mà luôn phát huy tính độc lập tự chủ, tự lực, tự cường Nhờ đó mà cách mạng Việt Nam giành được thắng lợi vĩ đại Đồng thời nó cũng góp phần định hướng cho phong trào giải phóng dân tộc ở các nước khác trên thế giới trong thời kì bấy giờ Thực tiễn cách mạng ở một số nước thuộc địa và cách mạng Việt Nam đã chứng minh rằng đây là một tư tưởng hoàn toàn đúng đắn
Câu 7: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về các nguyên tắc “Tập trung dân chủ”; “Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách” Các giải pháp phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn hiện nay?
Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng Đảng
- Tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức của Đảng, là yếu tố quyết định sức mạnh của Đảng.Đây cũng là nguyên tắc cơ bản nhất để xây dựng Đảng cộng sản trở thành 1 tổ chức chiến đấu chặt chẽ ,vừa phát huy sức mạnh của mỗi người vừa phát huy sức mạnh của cả tổ chức Đảng
- Tập trung dân chủ là sự thống nhất biện chứng giữa hai thành tố tập trung và dân chủ Hai thành tố đó không mâu thuẫn với nhau mà luôn thống nhất, tác động bổ sung cho nhau
- Tập trung trên cơ sở dân chủ, dân chủ có sự lãnh đạo, được sự bảo đảm của tập trung Có giữ vững tập trung mới có thể thực hiện và mở rộng dân chủ Phát triển
Trang 14và mở rộng dân chủ luôn gắn liền với giữ vững và tăng cường tập trung, trên cơ sở
đó dân chủ càng phát triển thì tập trung càng vững chắc Theo đó, mọi công việc trong Đảng đều phải được bàn bạc dân chủ
Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách là nguyên tắc lãnh đạo của Đảng
- Tập thể lãnh đạo và cá nhân phụ trách phải luôn đi đôi với nhau, có mối quan hệ mật thiết với nhau ,không được máy móc Hồ Chí Minh giải thích về tập thể lãnh đạo như sau: "Vì sao cần phải có tập thể lãnh đạo?
- Vì một người dù khôn ngoan tài giỏi mấy, dù nhiều kinh nghiệm đến đâu, cũng chỉ trông thấy, chỉ xem xét được một hoặc nhiều mặt của một vấn đề, không thể trông thấy và xem xét tất cả mọi mặt của một vấn đề
- Vì vậy, cần phải có nhiều người Nhiều người thì nhiều kinh nghiệm Người thì thấy rõ mặt này, người thì trông thấy rõ mặt khác của vấn đề đó
- Góp kinh nghiệm và sự xem xét của nhiều người, thì vấn đề đó được thấy rõ khắp mọi mặt Mà có thấy rõ khắp mọi mặt, thì vấn đề ấy mới được giải quyết chu đáo, khỏi sai lầm"
- Về cá nhân phụ trách, Hồ Chí Minh cho rằng: "Việc gì đã được đông người bàn bạc kỹ lưỡng rồi, kế hoạch định rõ ràng rồi, thì cần phải giao cho 1 người hoặc một nhóm ít người phụ trách theo kế hoạch đó mà thi hành Như thế mới có chuyên trách,công việc mới chạy Nếu không có cá nhân phụ trách, thì sẽ sinh cái tệ người này ủy cho người kia, người kia ủy cho người nọ, kết quả là không ai thi hành Như thế thì việc gì cũng không xong"
- Tập thể lãnh đạo và cá nhân phụ trách có ý nghĩa to lớn.Thứ nhất là phát huy được sức mạnh tập thể đồng thời khẳng định năng lực cá nhân.Thứ hai là tránh được tình trạng quan liêu, chống lại bệnh độc đoán, chuyên quyền, vi phạm dân chủ trong Đảng; đồng thời chống lại tệ dựa dẫm tập thể, không dám chịu trách nhiệm
Các giải pháp phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn hiện nay
- Khi nguyên tắc tập trung dân chủ bị vi phạm, sẽ làm cho Đảng suy yếu, nội bộ Đảng mất đoàn kết, đường lối, chủ trương của Đảng lệch lạc, sai lầm, uy tín của Đảng bị giảm, Đảng dần mất quyền lãnh đạo đối với quần chúng Vì vậy, phát huy
Trang 15nguyên tắc tập trung dân chủ trong xây dựng Đảng nhằm đoàn kết thống nhất trong Đảng, nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng là 1 trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng giai đoạn hiện nay Để thực hiện nhiệm vụ này đòi hỏi phải giải quyết đồng bộ nhiều vấn đề mang tính hệ thống và trên cơ sở đảm bảo giữ vững các nguyên tắc sinh hoạt Đảng
- Đây là hiện tượng thường thấy hằng ngày, khi có thành tích thì nhận về mình, còn khuyết điểm sai lầm thì đổ lỗi cho tập thể Không chú ý lãnh đạo tập thể thì sẽ bao biện, độc đoán, chủ quan; đồng thời không chú ý đến cá nhân phụ trách thì sẽ dẫn đến bừa bãi, lộn xộn, vô chính phủ Trong giai đoạn đất nước mở cửa hội nhập với thế giới hiện nay, trách nhiệm của tập thể, của cá nhân càng phải được phát huy để
tổ chức Đảng không ngừng lớn mạnh, đủ sức dẫn dắt toàn dân tộc đi đến thắng lợi cuối cùng-thực hiện thành công mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
Câu 8: Phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về các nguyên tắc “Tự phê bình và phê bình”; “Kỷ luật nghiêm minh và tự giác” Vận dụng các nguyên tắc trên vào xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh hiện nay?
Tự phê bình và phê bình là nguyên tắc sinh hoạt của Đảng, là quy luật phát triển của Đảng
1 Tự phê bình và phê bình phải nhằm mục đích để giúp nhau tiến bộ nên động cơ phải trong sáng, dựa trên “tình đồng chí thương yêu nhau”; không vì phê bình mà công kích áp đặt khuyết điểm cho nhau Khi phê bình người khác không được xoi mói “bới lông, tìm vết” để tìm cơ hội “hạ bệ’ lẫn nhau; “tránh công kích cá nhân, cãi bướng, trả thù, tiểu khí” Thực hành tự phê bình và phê bình phải dân chủ, không mệnh lệnh, áp đặt
2 Tự phê bình và phê bình phải có thái độ kiên quyết không khoan nhượng Hồ Chí Minh cho rằng: “Tự phê bình và sữa chữa có khi dễ, nhưng có khi cũng khó khăn, đau đớn vì tự ái, vì thói quen, hoặc vì nguyên nhân khác Đó là một cuộc đấu tranh” Vì thế thực hiện tự phê bình và phê bình phải “Ráo riết, triệt để”, đúng mức, thật thà không nể nang, không thêm bớt Thực hành tự phê bình và phê bình
mà làm hời hợt, quanh co, chiếu lệ sai đúng không rõ ràng sẽ tạo môi trường cho khuyết điểm tồn tại và phát triển nặng thêm Bởi vậy phải có thái độ khen chê đúng mức thì mới giúp cho người có khuyết điểm sữa chữa; đồng thời có ý nghĩa giúp