* Sơ kết : Thế kỷ XVI – XVIII kinh tế nông nghiệp ở Đàng Trong và Đàng Ngoài có sự khác nhau nhưng về thủ công nghiệp và buôn bán lại có thời kỳ phát triển mạnh, điều đó chứng tỏ nhân dâ[r]
Trang 1I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Sự khác nhau về kinh tế NN và kinh tế hàng hĩa ở hai miền đất nước
- Nguyên nhân dẫn đến sự khác nhau đĩ
- Mặc dù chiến tranh phong kiến thường xảy ra kéo dài nhưng kinh tế vẫn cĩ những bước phát triển tiến bộ, đặc biệt là Đàng Trong
- Những nét lớn về mặt VH của đất nước, những thành tựu văn hĩa – nghệ thuật của ơng cha ta
2 Tư tưởng :
- Tơn trọng và cĩ ý thức gìn giữ sáng tạo nghệ thuật của ơng cha ta thể hiện sức sống tinh thần dân tộc
3 Kỹ năng:
- HS biết được các địa danh trên bản đồ
- Nhận xét được trình độ phát triển dân tộc từ KT XVI – XVIII
II CHUẨN BỊ.
1/ Giáo viên:
- Bảng phụ
- Bản đồ Việt Nam
- Tranh ảnh liên quan đến bài học
2/ Học sinh
- Sách giáo khoa
- Vở bài soạn, vở bài học
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
1 Kiểm tra bài cũ
- Hãy nêu nguyên nhân và quá trình diễn ra cuộc chiến tranh Trịnh – Nguyễn
- Phân tích hậu quả của hai cuộc chiến tranh
2
Giới thiệu bài mới: Chiến tranh liên miên giữa hai thế lực PK họ Trịnh – Nguyễn , Nam –
Bắc triều đã gây biết bao tổn hại đau thương cho dân tộc, đất nước chia làm hai kéo dài đã ảnh hưởng khơng ít đến sự phát triển của đất nước Tình hình kinh tê hàng hĩa nước ta ở TK XVI – XVIII cĩ đặc điểm gì, ta vào bài mới
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình nơng
nghiệp
HS: đọc phần đầu của Mục 1
? Từ TK XVI – XVIII, tình trạng NN ở Đàng
Ngồi như thế nào?
? Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này?
HS: dựa vào sgk trả lời.
GV: Chuẩn xác.
+ Hậu quả của hai cuộc chiến tranh kéo dài
1/ Nơng nghiệp
a/Nơng nghiệp Đàng Ngồi
- Sản xuất bị phá hoại nghiêm trọng, mất mùa đĩi kém
- Nguyên nhân : + Chiến tranh liên miên
+ Chính quyền ít quan tâm sản xuất
Tuần: 25
Tiết: 48
Ngày Soạn: 22 – 02 – 2012 Ngày dạy: 24 – 02 – 2012
BÀI 23: KINH TẾ, VĂN HÓA THẾ KỈ XVI – XVIII
I KINH TẾ
Trang 2đã ảnh hưởng đến mùa màng của nhân dân,
chính quyền họ Trịnh không chăm lo sx -> khai
hoang -> thủy lợi
+ Ở địa phương, bọn địa chủ, cường hào
cầm, bán ruộng đất công – ngôi thứ => Nông
dân không còn ruộng đất để cấy cày
? Việc cường hào đem cầm, bán ruộng đất công
đã ảnh hưởng đến sx hàng hóa và đời sống ND
như thế nào? Kể tên 1 số vùng?
HS: (Ruộng bị bỏ hoang nhiều, trong khi đó
nông dân không có đất sx Thêm vào đó, thiên
tai, mất mùa dồn dập)
? Tình hình nông nghiệp ở Đàng Trong như thế
nào?
? Tại sao nền nông nghiệp Đàng Trong được
phát triển?
HS: suy nghĩ trả lời:
GV: Dùng bản đồ VN để xác định các tỉnh
thuộc phủ Gia Định : gồm 2 dinh:
+ Dinh Trấn Biên (Đồng Nai, Bà Rịa Vũng
Tàu, Bình Dương, Bình Phước)
+ Dinh Phiên Trấn (TP.HCM, Long An, Tây
Ninh)
+ Xác định các Tỉnh trên bản đồ thuộc phủ
Gia Định xưa
HS: đọc phần chữ nhỏ sgk
? Sự phát triển NN ở Đàng Trong có ảnh hưởng
như thế nào đến tình hình XH?
HS: (Hình thành 1 tầng lớp địa chủ mới chiếm
đoạt ruộng đất Nhân dân mất ruộng chưa bần
cung như ở Đàng Ngoài)
? Em có nhận xét gì về nền kinh tế nông nghiệp
giữa đàng trong, đàng ngoài?
HS: + Đàng ngoài : Sa sút nghiêm trọng
+ Đàng trong: còn phát triển rõ rệt
Hoạt động 2: Tìm hiểu Sự phát triển của
nghề thủ công và buôn bán
HS: đọc sgk
? Hãy kể tên 1 số ngành, làng nghề thủ công
nổi tiếng của nước ta từ xưa đến nay ?
HS: dựa vào sgk trả lời.
GV: Cho HS quan sát ảnh 51 sgk, đây là sản
phẩm thủ công của làng gốm Bát Tràng nổi
tiếng nhất Được tồn tại hàng ngàn năm: sp
được các lái buôn phương Tây ưa chuộng nhất
? Qua đây em có nhận xét gì về nghề thủ công
nghiệp nước ta ở TK XVI – XVII?
GV: Yêu cầu HS đọc phần chữ nghiêng sgk
+ Ruộng công bị cường hào cầm bán
+ Tô thuế, binh dịch nặng nề
NN đàng ngoài sa sút nghiêm trọng
=>Đời sống nhân dân đói khổ, phiêu tán
b/ NN Đàng Trong
NN phát triển rõ rệt:
- SX được mở rộng
- Năng suất lúa cao.
Do chúa Nguyễn có nhiều biện pháp khuyến khích mở rộng diện tích sx (khai hoang) => lập được phủ Gia Định
=>Nhìn chung, đời sống nhân dân vẫn còn ổn định
2/Sự phát triển của nghề thủ công và buôn bán
a/ Thủ công:
- Thủ công nghiệp vẫn phát triển với sự xuất hiện của nhiều làng thủ công truyền thống
- Nhiều sản phẩm được ưa chuộng
b) Buôn bán
Trang 3? Em có nhận xét gì về việc trao đổi buôn bán ở
nước ta?
HS: Quan sát hình 52sgk.
? Cùng với việc buôn bán được mở rộng (chợ
được mở ra nhiều, Thăng Long nhộn nhịp) ở
nước ta còn xuất hiện thêm 1 số đô thị nào?
HS: (Phố Hiến (Hải Hưng), Thanh Hà (Huế),
Hội An (Quảng Nam), Gia Định (HCM))
? Tại sao Hội An trở thành phố cảng lớn nhất ở
Đàng Trong?
HS: (Hàng hóa nội địa từ Quảng Nam – Bình
Khang – Diên Khánh tập tung về đây , lái buôn
nước ngoài cũng về đây buôn bán tấp nập) –
XH ở đàng trong ổn định hơn – Địa thế thuận
lợi ; cả về đường bộ, đường thủy
? Thái độ của các chúa như thế nào đối với các
thương nhân nước ngoài? Tại sao?
+ Ban đầu tạo điều kiện cho thương nhân
nước ngoài vào với mục đích mua vũ khí
+ Về sau thì hạn chế vì sợ người phương Tây
có ý đồ xâm chiếm
=> GV Kết luận : Trong khoảng thời gian từ
TK XVI – XVIII, nghề thủ công và buôn bán ở
Đại Việt có những bước phát triển Tuy nhiên
sự phát triển này còn gặp trở ngại lớn do sự
phân chia đất nước gây ra
- Việc buôn bán, trao đổi hàng hóa rất phát triển
- Xuất hiện nhiều chợ mới: phố xá, chợ buôn bán
Nửa sau thế kỷ XVIII các đô thị suy tàn
* Sơ kết : Thế kỷ XVI – XVIII kinh tế nông nghiệp ở Đàng Trong và Đàng Ngoài có sự khác
nhau nhưng về thủ công nghiệp và buôn bán lại có thời kỳ phát triển mạnh, điều đó chứng tỏ nhân dân ta luôn cần cù, sáng tạo dù trong điều kiện nào thì các làng nghề truyền thống vẫn luôn đứng vững Nửa sau thế kỷ XVII chúa Trịnh và chúa Nguyễn hạn chế ngoại thương, các thành thị ra đời đến thế kỷ XVIII dần suy tàn.
4 Củng cố
HS thảo luận nhóm 3 phút:
* Câu hỏi thảo luận: Tại sao ở đàng ngoài, nền kinh tế nông nghiệp bị sa sút nhưng thủ công
và buôn bán vẫn được phát triển?
GV nhận xét và chuẩn xác: (Đây là ngành kinh tế ít lệ thuộc chặt chẽ vào nhà nước, ít chịu ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, có thể tổ chức sản xuất trong một cộng đồng ít người
Thể hiện vai trò của ND lao động trong quá trình phát triển đất nước
5/ Hướng dẫn học tập ở nhà.
- Học bài theo các câu hỏi Sgk
- Chuẩn bị bài phần tiếp theo : Văn hoá
IV Ruùt kinh nghieäm:
………
………
………