Tài liệu Suy tuyến yên (Phần 1) ppt

Suy tuyến yên Phần 1 Định nghĩa Suy tuyến yên là sự suy giảm chức năng bài tiết hormone của tuyến yên, mà những hormone này có tác dụng kích thích các tuyến khác.. Bệnh nhân được chẩn đo

Suy tuyến yên (Phần 1)

Định nghĩa

Suy tuyến yên là sự suy giảm chức năng bài tiết hormone của tuyến yên,

mà những hormone này có tác dụng kích thích các tuyến khác Tuyến yên là một tuyến nằm ở đáy não Bệnh nhân được chẩn đoán bị suy tuyến yên có thể chỉ khiếm khuyết một hormone đơn thuần, một số hormone hay toàn bộ hormone của tuyến yên

Mô tả

Tuyến yên là một tuyến có kích thước cở bằng hạt đậu, nằm ở đáy não, được xương bao quanh Vùng dưới đồi là một cơ quan nội tiết khác, có nhiệm vụ kiểm soát chức năng của tuyến yên thông qua các “hormone điều khiển” Đến lượt mình, tuyến yên điều hoà nhiều hormone kiểm soát nhiều chức năng của các cơ quan trong cơ thể

Thuỳ sau tuyến yên có chức năng như một nơi dự trữ cho vùng dưới đồi và

là nơi trung gian của các hormone kiểm soát chức năng của cơ và thận Thuỳ trước tuyến yên sản xuất ra chính hormone của tuyến yên, giúp điều hoà chức năng của một số tuyến nội tiết

Trong trường hợp tuyến yên bị suy, sẽ ảnh hưởng đến chức năng sản xuất

và phóng thích của những hormone này, điều này làm ảnh hưởng đến chức năng của tuyến đích Các hormone thường chịu ảnh hưởng nhất bao gồm:

Thiếu hormone hướng sinh dục

Khiếm khuyết hormone hướng sinh dục bao gồm 2 loại riêng biệt ảnh hưởng đến hệ thống sinh sản Hormone LH có tác dụng kích thích tinh hoàn ở nam

và buồng trứng ở nữ Thiếu hormone này có thể ảnh hưởng đến sự sinh sản ở nam

và chu kỳ kinh nguyệt, sự sinh sản ở nữ Hormone FSH có tác dụng tương tự như

LH

Thiếu hormone kích thích tuyến giáp (TSH)

TSH là một loại hormone kích thích tuyến giáp Nếu thiếu hormone này gây ra suy giáp

Thiếu hormone hướng vỏ thượng thận

Hormone hướng vỏ thượng thận được biết đến như corticotropin, ACTH,

có tác dụng kích thích tuyến thượng thân sản xuất ra hormone giống với cortisone, còn gọi là cortisol Sự thiếu hụt hormone này có thể dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng

Thiếu hormone tăng trưởng(GH)

GH giúp điều hoà sự tăng trưởng cơ thể Nếu bệnh nhân thiếu hormone này trước tuổi dậy thì sẽ chậm tăng trưởng Thiếu hormone này cũng có thể ảnh hưởng đến người trưởng thành

Thiếu các hormone khác

Prolactin kích thích tuyến vú ở nữ bài tiết sữa Đây là một loại hormone được bài tiết từ thuỳ sau tuyến yên Ngoài ra, thuỳ sau tuyến yên còn bài tiết ra ADH, là một loại hormone kháng lợi niệu, giúp kiểm soát chức năng bài tiết nước của thận Khi hormone này bị thiếu sẽ gây ra đái tháo nhạt Tuy nhiên, người bệnh suy tuyến yên hiếm khi thiếu ADH, trừ khi suy tuyến yên là kết quả của bệnh lý tại vùng dưới đồi

Sự thiếu hụt của nhiều hormone khác

Sự thiếu hụt một hormone tuyến yên thường ít xảy ra hơn là thiếu nhiều hormone Đôi lúc, sự thiếu hụt này diễn ra từ từ hay một phần của hormone tuyến yên, thường được phát hiện khi có giảm nhiều hormone Hormone tăng trưởng thường giảm đầu tiên, sau đó mới đến hormone hướng sinh dục (FSH), hormone kích thích tuyến giáp(TSH) và hormone kích thích vỏ thượng thận giảm sau cùng

Sự giảm bài tiết hormone tuyến yên thường xảy ra từ từ, có thể hàng tháng đến hàng năm Suy tuyến yên thường khởi phát triệu chứng một cách đột ngột

Suy toàn bộ tuyến yên

Suy toàn bộ tuyến yên có liên quan đến thuỳ trước tuyến yên

Nguyên nhân và triệu chứng

Có ba cơ chế chính gây ra suy tuyến yến Thứ nhất là do vùng dưới đồi giảm phóng thích hormone kích thích tuyến yên, có thể là bẩm sinh hay mắc phải như u bướu, viêm nhiễm, tổn thương tuyến yên hoặc do thiếu máu nuôi tuyến yên Nguyên nhân thứ 2 là bất kỳ lý do gì hay do khối u làm cản trở sự chuyển hormone từ vùng dưới đồi đến tuyến yên Nguyên nhân này có thể là do khối u hay do phình động mạch Tổn thương tuyến yên do phẫu thuật cũng có thể gây suy tuyến yên

Nguyên nhân thứ ba của suy tuyến yên là do tổn thương tại những tế bào tuyến yên Các tế bào bị phá huỷ không thể sản xuất ra hormone tuyến yên Sư phá huỷ tế bào tuyến yên có thể là do u bướu hay do bệnh tật Nhưng suy tuyến yên thường là do u bướu tuyến yên, hay gặp nhất là adenoma tuyến yên

Triệu chứng của suy tuyến yên thay đổi tùy theo hormone bị ảnh hưởng và tuỳ theo mức độ thiếu hụt hormone Thông thường, bệnh nhân có những triệu chứng không đặc hiệu của bệnh, triệu chứng này kéo dài trong nhiều năm Những triệu chứng thường gặp là mệt mỏi, cảm giác lạnh, yếu cơ, ăn không ngon, sụt cân

và đau bụng Huyết áp thấp, nhức đầu, và rối loạn thị giác cũng thường kết hợp

Thiếu hụt hormone hướng sinh dục(GH)

Triệu chứng đặc hiệu của thiếu hormone hướng sinh dục là giảm các đặc tính sinh dục ở nữ, và vô sinh ở nam và nữ Nữ có thể bị mãn kinh sớm, bóc hoả, khô âm đạo và đau khi giao hợp Phụ nữ sau mãn kinh thường không có những triệu chứng như trên, và đầu tiên ở họ có thể là nhức đầu và giảm thị lực Đàn ông thường than phiền về rối loạn tình dục, kết quả là do giảm hormone hướng sinh dục Trong trường hợp giảm hormone hướng sinh dục mắc phải, ở cả nam lẫn nữ đều xuất hiện hiện tượng giảm hệ lông

Thiếu hormone kích thích tuyến giáp(TSH)

Người bệnh không chịu được lạnh, mệt mỏi, mập, táo bón, và xanh xao, da khô và dày chứng tỏ thiếu hormone tuyến yên

Thiếu hormone kích thích vỏ thượng thận

Triệu chứng của thiếu hormone kích thích vỏ thượng thận(ACTH)bao gồm: mệt mỏi, yếu cơ, sụt cân, huyết áp thấp, buồn nôn, da xanh, giảm lông ở nữ

Thiếu hụt hormone tăng trưởng

Ở trẻ em, sự thiếu hụt hormone tăng trưởng có thể làm cho trẻ bị lùn và chậm phát triển Triệu chứng bao gồm béo phì, da nhăn nheo

Thiếu hụt các hormone khác

Thiếu Prolactin hiếm xảy ra, thường là do suy một phần hay toàn bộ thuỳ trước tuyến yên Triệu chứng là không có sữa ở phụ nữ Còn ở nam giới thường không triệu chứng Nếu thiếu hụt hormone ADH, có thể gây đái tháo nhạt, đi tiểu đêm rất nhiều lần ( có thể đến 20 lần)

Thiếu hụt nhiều hormone

Bệnh nhân bị thiếu hụt nhiều hormone sẽ có triệu chứng của một hay nhiều hormonre đặc hiệu bị thiếu, và những triệu chứng đó đã được kể ở trên

Suy toàn bộ tuyến yên

Sự mất bất kỳ chức năng nào của tuyến yên cũng đều biểu hiện một hoặc nhiều triệu chứng đặc hiệu của hormone bị thiếu Thêm vào những triệu chứng này, là khô da, da xanh xao, da thô ráp Mặt xuất hiện những nếp nhăn nhỏ mà không liên quan đến biểu hiện cảm xúc