cac bai toan ve ty le nghich

Caùch1: Vì vận tốc và thời gian của chuyển động trên cùng một quãng đường là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên nếu gọi vận tốc của voi là một đơn vị qui ước bằng 100/12 m/giây thì theo điều[r]

Cho biết x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch, khi x = 7 thì y = 10 a/ Tìm hệ số tỉ lệ.

b/ Hãy biểu diễn y theo x.

c/ Tính giá trị của y khi x = 5 và x = 10.

KIỂM TRA BÀI CŨ

HS 1

Phát biểu định nghĩa và tính chất đại lượng tỉ lệ nghịch.?

HS 2

a≠0

Với cùng số tiền để mua 51 mét vải loại I có thể mua được bao nhiêu mét vải loại II, biết rằng giá tiền một mét vải loại II chỉ bằng 85% giá tiền một mét vải loại I? Bài 19(SGK/ 61)

Giải:

Số tiền ( đồng) S vải ( m ) ố

a 85%a

51 x

51

%.

85

x a

a



Với số tiền khơng đổi thì số mét vải mua được và giá vải là hai đại lượng tỉ lệ nghịch Gọi số tiền một mét vải loại 1 là

a, số mét vải loại hai là x, ta cĩ:

60 85

100

51

%.

85

.

51









a

a x

Vậy : Với cùng số tiền có thể mua được 60 m vải loại II

Ba đội máy san đất làm ba khối lượng công việc như nhau Đội thứ nhất hoàn thành công việc trong 4 ngày, đội thứ hai trong 6 ngày và đội thứ ba trong 8 ngày Hỏi mỗi đội có bao nhiêu máy (có cùng năng suất ), biết rằng đội thứ nhất có nhiều hơn đội thứ hai 2 máy?

Bài 21(SGK/61)

Tóm tắt bài toán

Đội I có máy HTCV trong 4 ngày

Đội II có máy HTCV trong 6 ngày

Đội III có máy HTCV trong 8 ngày

và

(khối lượng công việc như nhau và các máy có cùng năng suất)

1

x

2

x

3

x

1

x x = 22

Gọi số máy của ba đội: thứ nhất, thứ hai và thứ ba lần lượt là

x 1 ; x 2 ; x 3 Ta có Vì các máy có cùng năng suất và khối lượng công việc như nhau nên số máy và số ngày là hai đại lượng

tỉ lệ nghịch, do đó ta có:

24





3

x

1

24 4

6

24 3

8

Vậy

Trả lời: Số máy của ba đội theo thứ tự là 6; 4; 3 (máy)

Lời giải Bài 21(SGK/61)

=>

1

24 6

4

4 x  6 x  8 x

= 2

x x 

1

Lưu ý:

•Để giải các bài toán về đại lượng tỉ lệ thuận, đại lượng tỉ lệ

nghịch ta phải:

• - Xác định đúng quan hệ giữa hai đại lượng.

• - Lập được dãy tỉ số bằng nhau( hoặc tích bằng nhau

tương ứng).

• - Áp dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau hoặc tính chất tỉ

lệ thức để giải.

Các kiến thức cần nhớ về đại lượng TLT và TLN

BÀI TẬP BỔ SUNG

Cột I

1 Nếu x.y = a( a khác 0 )

2 Cho biết x và y tỉ lệ

nghịch nếu x = 2; y = 30.

3 x tỉ lệ thuận với y

theo hệ số tỉ lệ k = - 1/2.

4 y = (-1/20) x

Cột II a/ Thì a = 60 b/ Thì y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k = -2 c/ Thì x và y tỉ lệ thuận.

d/ Ta có y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ a.

Hãy nối mỗi câu ở cột I với kết quả ở cột II để được câu đúng:

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

1.BÀI VỪA HỌC:

•-Nắm vững định nghĩa, tính chất đại lượng tỉ lệ

thuận, đại lượng tỉ lệ nghịch

- Xem lại các cách giải các bài toán về đại lượng tỉ lệ thuận, đại lượng tỉ lệ nghịch

- Làm bài tập 22; 23

(SGK/62) 2.BÀI SẮP HỌC:

-Xem trước khái niệm về hàm số -Xem và nhận biết đại lượng này có phải là hàm số của đại lượng kia hay không trong những cách cho cụ thể và đơn giản.

Trong một cuộc thi chạy tiếp sức 4 100m, đội thi gồm voi, sư tử, chó săn và ngựa chạy với vận tốc theo thứ tự tỉ lệ với 1; 1,5; 1,6; 2 Hỏi đội đó có phá được “kỉ lục thế giới” là 39 giây không, biết rằng voi chạy hết

12 giây?

ĐỐ VUI

Điền vào các ô trống trong bảng trên, ta sẽ được thời gian chạy của voi, sư tử , chó săn, ngựa theo thứ tự là:

12; 8; 7,5; 6 (giây) Tổng thời gian sẽ là 33,5 giây Như vậy đội tuyển đó đã phá được” kỷ lục thế giới”

Voi Sư tử Chó săn Ngựa

Cách1:

Vì vận tốc và thời gian (của chuyển động trên cùng một quãng đường) là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên nếu gọi vận tốc của voi là một đơn vị qui ước (bằng 100/12 m/giây) thì theo điều kiện bài toán ta có bảng sau:

) (

8 12

* 5 , 1

1 5

, 1

1

giây

t

v v t

t

sutu sutu

voi voi

sutu











) (

6 12

* 2

1 5

, 1

1

giây t

v v

t

t

ngua ngua

voi voi

ngua











) (

5 , 7 12

* 6 , 1

1 6

, 1

1

giây

t

v v t

t

chosan chosan

voi voi

chosan











Vậy thành tích của đội là: 12 + 8 + 7,5 + 6 = 33,5 (giây)

•ĐÁP ÁN:

•Cách 2 : Vì vận tốc và thời gian(của chuyển động trên cùng một quãng đường) là hai đại lượng tỉ lệ nghịch, nên theo điều kiện bài toán và tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch ta có:

Bài 22 (Tr 62 – SGK): Một bánh răng cưa có 20 răng quay 1 phút được 60 vòng Nó khớp với một bánh răng cưa khác có x răng (h.13) Giả sử bánh răng cưa thứ hai quay một phút được

y vòng Hãy biểu diễn y qua x.

Hướng dẫn: x.y  60 20  y 1200x

Bài 23(Tr 62-SGK): Hai

bánh xe nối với nhau bởi

một dây tời (h.14) Bánh xe

lớn có bán kính 25 cm, bánh

xe nhỏ có bán kính 10 cm

Một phút bánh xe lớn quay

được 60 vòng Hỏi một phút

bánh xe nhỏ quay được bao

nhiêu vòng?

Hướng dẫn:

150 10

60 25

10 60

.

25  x  x  

Bài 4: (Bài tập nâng cao)

“Nếu mỗi ca có 24 công nhân, mỗi công nhân đứng 2 máy thì dệt được 720 m vải Nếu mỗi ca chỉ có 12 công nhân nhưng phải dệt

1440 m vải thì mỗi công nhân phải đứng mấy máy?”(Năng suất

của

mỗi công nhân, mỗi máy là như nhau)

Ta đưa bài toán trên về việc giải liên tiếp các bài toán đơn

bằng cách “cố định”một đại lượng trong ba đại lượng, ta có

hướng giải cho bài toán này như sau:

24 công nhân, mỗi công nhân đứng 2 máy dệt được 720 m

12 công nhân, mỗi công nhân đứng ? máy dệt được 1440 m

Tóm tắt bài toán :

24 công nhân, mỗi công nhân đứng 2 máy dệt được 720m

12 công nhân, mỗi công nhân đứng ? máy dệt được 1440m

Bài toán 1: ( Cố định số mét vải dệt được)

24 công nhân, mỗi CN đứng 2 máy dệt được 720 m vải

12 công nhân, mỗi CN đứng ?(x) máy dệt được 720 m vải

Lúc này số mét vải dệt được là như nhau nên số công nhân và số máy mà mỗi công nhân đứng là hai ĐL tỉ lệ nghịch

Bài toán 2: ( Cố định số công nhân

12 công nhân, mỗi CN đứng 4 máy dệt được 720 m vải

12 công nhân, mỗi CN đứng ?(y) máy dệt được 1440 m vải Số CN lúc này không thay đổi nên số máy mà mỗi công nhân đứng và số mét vải dệt được là hai ĐL tỉ lệ thuận.

Giải ra ta có x = 4 (máy)

Giải ra ta có y =8 (máy) Vậy 12 công nhân , mỗi CN đứng 8 máy thì dệt được 1440 m vải

TI T 28 LUY N T P Ế Ệ Ậ