+ NhËn xÐt: Dới tác động công cuộc khai thác bóc lột lần thứ hai của thực dân Pháp các giai cấp tầng lớp trong xã hội Việt Nam đều có sự phân hóa sâu sắc, đặc biệt giai cấp công nhân Việ[r]
Trang 1Phòng Giáo dục và đào tạo Cẩm Khê
Đề thi chọn học sinh giỏi lớp 9 cấp huyện
năm học 2012- 2013
Môn thi: Lịch sử
Thời gian làm bài: 150 phút không kể thời gian giao đề
(Đề thi có 01 trang)
I Phần lịch sử thế giới: (7 điểm)
Câu 1(4,5 điểm):
Nêu những nét nổi bật của tình hình các nớc Tây Âu từ năm 1945 đến nay?
Câu 2 (2,5 điểm):
Để hạn chế những tác động xấu do cuộc Cách mạng khoa học- kỹ thuật đem lại, con ngời cần có những biện pháp gì?
II Phần lịch sử Việt Nam: (13 điểm)
Câu 3 (3,5 điểm):
Hoàn cảnh, nội dung, tác hại của chính sách khai thác bóc lột về kinh tế trong công cuộc khai thác thuộc địa của Thực dân Pháp ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX?
Câu 4 (2,0 điểm):
Nêu những nhận xét, đánh giá về các đề nghị cải cách và các nhà cải cách ở Việt Nam nửa cuối thế kỷ XIX?
Câu 5 (5,5 điểm):
Xã hội Việt Nam có sự phân hoá nh thế nào sau chiến tranh thế giới thứ nhất?
Câu 6 (2,0 điểm):
Căn cứ vào đâu để khẳng định phong trào công nhân nớc ta phát triển lên một bớc cao hơn sau chiến tranh thế giới thứ nhất?
Hết
Họ và tên thí sinh……… ………Số báo danh…… …
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Hớng dẫn chấm học sinh giỏi lớp 9 THCS cấp huyện
Môn lịch sử 9- Năm học 2012-2013
I Phần lịch sử thế giới : ( 7 điểm )
(1)
4,5
điểm
Những nét nổi bật của tình hình các nớc Tây Âu từ năm 1945 đến
nay:
-Trong chiến tranh thế giới thứ hai nhiều nớc nền kinh tế bị tàn phá nặng nề
sản lợng công nông nghiệp đều giảm sút
-Để khôi phục và phát triển kinh tế, sau chiến tranh thế giới thứ hai các nớc
Tây Âu nhận viện trợ kinh tế của Mĩ qua kế hoạch Phục hng châu Âu ( Kế
0,5 0,5
Đề chính thức
Trang 2hoạch Mác -san ) kế hoạch này đợc thực hiện từ năm 1948- 1951 với số tiền
khoảng 17 tỉ US D
-Để nhận đợc viện trợ, các nớc ngày càng lệ thuộc vào Mĩ tuân theo các
điều kiện Mĩ đặt ra ( không đợc quốc hữu hóa các xí nghiệp, hạ thuế quan
với hàng của Mĩ, gạt những ngời cộng sản ra khỏi chính phủ )
-Trong nớc giai cấp t sản các nớc tìm cách thu hẹp quyền tự do, dân chủ,
xóa bỏ các cải cách tiến bộ đã thực hiện trớc đây, ngăn cản phong trào công
nhân và phong trào dân chủ, củng cố quyền lực của mình
-Về đối ngoại : Ngay sau chiến tranh thế giới thứ hai nhiều nớc tiến hành
các cuộc chiến tranh xâm lợc để khôi phục địa vị ở các thuộc địa cũ nhng
kết quả đều thất bại
-Trong bối cảnh Chiến tranh lạnh gay gắt giữa 2 phe, các nớc Tây Âu tham
gia khối quân sự Bắc Đại Tây Dơng ( Gọi tắt theo tiếng Anh là NATO.) do
Mĩ lập nhằm chạy đua vũ trang chống Liên Xô và các nớc xã hội chủ nghĩa
Đông Âu làm cho tình hình ở châu Âu luôn trở nên căng thẳng
Tình hình nớc Đức :
Sau chiến tranh thế giới thứ hai bị chia làm 2 nhà nớc với hai chế độ chính
trị khác nhau:
Cộng hòa Liên bang Đức ( TBCN ),Cộng hòa Dân chủ Đức ( XHC N )
Cộng hoà Liên bang Đức tham gia khối NATO đợc Mĩ ,Anh, Pháp giúp
đỡ,kinh tế phát triển nhanh ,đứng đầu Châu Âu ,thứ 3 trong giới t bản
3/10/ 1990: 2 nớc Đức sát nhập thành Cộng hoà Liên bang Đức -T B C N
- Các nớc Tây Âu có sự liên kết trong tổ chức Liên minh khu vực lúc đầu là
Cộng đồng than thép châu Âu từ năm 1991 là Liên minh châu Âu- là tổ
chức khu vực lớn nhất , chặt chẽ nhất có những thành công lớn về kinh tế,
chính trị
0,5 0,5
0,5
0,75
0,25 0,25 0,25 0,5
(2)
2,5
điểm
Những biện pháp nhằm hạn chế tác động xấu do cuộc cách mạng
khoa học -kỹ thuật đem lại :
- Các nớc cần tăng cờng hơn về xu thế đối thoại, hòa bình,tránh xung
đột, chạy đua vũ trang, tiến tới cắt giảm, ngừng sản xuất các loại vũ khí hủy
diệt
- Tăng cờng hơn nữa về công tác tuyên truyền, giáo dục mọi ngời về ý
thức giữ vệ sinh, bảo vệ môi trờng, có các biện pháp góp phần làm cho môi
trờng ngày càng Xanh- Sạch- Đẹp :Tích cực trồng cây xanh, bảo vệ rừng,
bảo vệ nguồn nớc, bảo vệ nguồn sinh thái, có biện pháp xử lý rác thải …
- Làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục để mọi ngời thực hiện đúng
luật an toàn giao thông, sử dụng thành thạo các phơng tiện khi tham gia
giao thông
- Các nhà khoa học cần nghiên cứu, chế tạo ra những loại thuốc chữa
bệnh hiệu quả để góp phần chữa bệnh, cứu ngời đặc biệt với các bệnh nan
y
- Mọi ngời có chế độ ăn uống, làm việc, nghỉ ngơi, luyện tập khoa học,
hợp lý
- Làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục cho mọi ngời, không nên lợi dụng
khoa học kỹ thuật để vi phạm đạo đức, an ninh xã hội Cần có biện pháp
xử phạt nghiêm khắc với những trờng hợp vi phạm
0,5
0,5
0,5
0,25 0,25 0,5
II Phần lịch sử Việt Nam : ( 13 điểm )
Trang 3Câu Nội dung Điểm
(1)
3,5
điểm
Hoàn cảnh, nội dung, tác hại chính sách khai thác bóc về kinh tế
trong công cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam
cuối thế kỷ XI X đầu thế kỷ XX
+ Hoàn cảnh:
Sau khi căn bản hoàn thành công cuộc bình định bằng quân sự, thực dân
Pháp tiến hành công cuộc khai thác thuộc địa Việt Nam một cách qui mô
từ năm 1897-1914
+Nội dung chính sách kinh tế:
- Nông nghiệp :
Pháp đẩy mạnh việc cớp đoạt ruộng đất của nhân dân để lập đồn điền, bóc
lột theo kiểu phát canh thu tô
- Công nghiệp:
Pháp tập trung khai thác than và kim loại ,
Đầu t vào các ngành công nghiệp nh : xi măng, điện nớc , chế biến gỗ,
diêm… vốn ít đem lại lợi nhiều
- Giao thông:
Xây dựng hệ thống giao thông vận tải để vận chuyển hàng hóa và đem
quân đàn áp phong trào nhân dân
- Thơng nghiệp:
Độc chiếm thị trờng mua và bán, đánh thuế nặng hàng các nớc vào Việt
Nam
Hàng hóa của Pháp vào Việt Nam đánh thuế nhẹ hoặc miễn thuế, biến nớc ta
thành thị trờng riêng của pháp
- Tài chính :
Đánh thuế nặng các ngành sản xuất, tăng thuế cũ đật thêm thuế mới để vơ
vét tiền của nhân dân nặng nhất là thuế muối, rợu,thuế thuốc phiện
Mục đích của các chính sách trên là vơ vét sức ngời, sức của để làm giàu
cho chúng
+ Tác hại:
Kinh tế nớc ta kém phát triển , lạc hậu, phụ thuộc vào Pháp :Nông nghiệp
giậm chân tại chỗ,công nghiệp phát triển què quặt, thiếu hẳn công nghiệp
nặng
Tài nguyên nớc ta bị vơ vét cạn kiệt
Đời sống nhân dân khổ cực, xã hội Việt Nam có sự phân hóa sâu sắc
0,5
0,5 0,5
0,25 0,5
0,25
0,75
0,25
(2)
2,0
điểm
Nhận xét, đánh giá về các đề nghị cải cách và các nhà cải cách ở
Việt Nam nửa cuối thế kỷ XIX :
+Về các đề nghị cải cách :
- Tích cực :
Các đề nghị cải cách đều nhằm canh tân đất nớc, mong muốn đa đất nớc
thoát khỏi tình trạng khủng hoảng nguy khốn
Các cải cách mang tính toàn diện trên nhiều lĩnh vực : Kinh tế,giáo dục,
quân sự, ngoại giao…
Các đề nghị cải cách nhằm đáp ứng phần nào yêu cầu của nớc ta lúc đó ,
mặc dù không đợc thực hiện nhng đã gây tiếng vang lớn, tấn công vào t tởng
bảo thủ của triều đình
+ Hạn chế:
- Các cải cách cha phù hợp với điều kiện hoàn cảnh nớc ta
- Các đề nghị cải cách còn mang tính chất lẻ tẻ, rời rạc, cha động chạm đến
những vấn đề cơ bản nhất của thời đại…
+ Về các nhà cải cách ở Việt Nam:
Họ là những ngời có lòng yêu nớc, mong muốn nớc nhà giàu mạnh
Họ là những ngời dũng cảm, dám đơng đầu với suy nghĩ cách làm của triều
0,25 0,25
0,25 0,5
0,75
Trang 4Họ là những ngời có trình độ hiểu biết, nhạy bén trớc thời cuộc đã tiếp cận
đợc xu thế phát triển mới của thế giới
(3)
5,5
điểm
Sự phân hoá xã hội Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất
+ Giai cấp địa chủ phong kiến:
Ngày càng cấu kết chặt chẽ và làm tay sai cho thực dân Pháp để cớp đoạt
ruộng đất, đàn áp, bóc lột thống trị nhân dân Là đối tợng của cách mạng
Có 1 số địa chủ vừa và nhỏ có tinh thần yêu nớc đã tham gia đấu tranh khi
có điều kiện
+ Giai cấp t sản:
Ra đời sau chiến tranh, số lợng ngày càng đông, trong quá trình phát triển
phân hóa thành 2 bộ phận : T sản Mại bản, t sản Dân tộc
T sản Mại bản : Quyền lợi gắn chặt đế quốc , làm tay sai đế quốc
T sản Dân tộc: ít nhiều có tinh thần yêu nớc, tinh thần dân tộc dân chủ
chống đế quốc và phong kiến
+ Tầng lớp tiểu t sản thành thị: :
- Tăng nhanh về số lợng, bị chèn ép bạc đãi , dễ bị phá sản, thất nghiệp, đời
sống bấp bênh
- Có tinh thần hăng hái , tích cực tham gia cách mạng là một lực lợng quan
trọng của cách mạng
+ Giai cấp nông dân: :
Chiếm trên 90% dân số bị thực dân, phong kiến áp bức, bóc lột nặng nề
bằng nhiều hình thức : Nộp tô, thuế, đi lao dịch… cuộc sống vất vả, khổ
cực, bị bần cùng hóa Họ có lòng căm thù đế quốc, phong kiến sâu sắc Là
lực lợng hăng hái và đông đảo nhất của cách mạng
+ Giai cấp công nhân:
Ra đời trong công cuộc khai thác bóc lột của thực dân Pháp, thời kỳ này
tăng cả số lợng và chất lợng
Bị 3 tầng áp bức bóc lột của đế quốc, phong kiến, t sản, có quan hệ gần gũi
gắn bó với giai cấp nông dân, kế thừa truyền thống yêu nớc đấu tranh anh
dũng bất khuất của dân tộc
Họ có tinh thần cách mạng triệt để , nhanh chóng vơn lên trở thành giai cấp
lãnh đạo cách mạng nớc ta
+ Nhận xét:
Dới tác động công cuộc khai thác bóc lột lần thứ hai của thực dân Pháp các
giai cấp tầng lớp trong xã hội Việt Nam đều có sự phân hóa sâu sắc, đặc
biệt giai cấp công nhân Việt Nam đã trởng thành nhanh chóng vơn lên
nắm quyền lãnh đạo cách mạng nớc ta
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
0,5
(4)
2,0
điểm
Những căn cứ để khẳng định phong trào công nhân nớc ta phát
triển lên một bớc cao hơn sau chiến tranh thế giới thứ nhất
- Phong trào phát triển sổi nổi mạnh mẽ, các cuộc đấu tranh diễn ra ở
nhiều nhà máy ,xí nghiệp thu hút nhiều ngành nghề tham gia
- Giai cấp công nhân đã trở thành lực lợng chính trị độc lập có nhiều phong
trào đấu tranh riêng
- Phong trào đấu tranh của công nhân bớc đầu có tổ chức“Công hội bí mật
”, có mục đích rõ ràng
- Bớc đầu có sự kết hợp đấu tranh kinh tế với đấu tranh chính trị Chuyển
từ đấu tranh tự phát lên đấu tranh tự giác
- Có phong trào đấu tranh thể hiện tinh thần Quốc tế vô sản
Chứng tỏ bớc phát triển cao hơn của phong trào công nhân sau chiến
tranh thế giới thứ nhất
0,25 0,5 0,5 0,5 0,25
Hết
Lu ý :
Chỉ cho điểm tối đa ở mỗi câu nếu nêu đầy đủ, chính xác các nội dung trên, trình bày sạch sẽ khoa học.
Trang 5Ngoài những nội dung trên, nếu học sinh nêu thêm kiến thức khác đúng, có thể cho điểm khuyến khích tối đa là 0,5 điểm trong toàn bộ bài làm.