Axit absisic ABA Chất ức chế sinh trưởng Năm 1961, hai nhà khoa học người Mỹ Liu và Carn đã tách được một chất dưới dạng tinh thể từ quả bông già và khi xử lý cho cuống lá bông non đã g
Trang 1Axit absisic (ABA)
Chất ức chế sinh trưởng
Năm 1961, hai nhà khoa học người Mỹ Liu và Carn đã tách được một chất dưới dạng tinh thể từ quả bông già và khi xử
lý cho cuống lá bông non đã gây ra hiện tượng rụng và gọi chất đó là Absisic
Năm 1963, Chkuma và Eddicott đã tách được một chất từ lá già cây đậu ngựa và đặt tên là Absisic II Vào thời gian này Wareing và các cộng sự cũng đã tách
được một chất ức chế có trong các chồi
Trang 2đang ngủ và đặt tên là “Ðômin” Năm
1966, dùng phương pháp quang phổ phân cực đã xác định được bản chất hoá học của chất ức chế này Năm 1967, hội nghị khoa học quốc tế đã đặt tên cho chất ức chế sinh trưởng này là axit absisin (AAB)
và có công thức hoá học là C15H20O4
Absisic được tổng hợp ở hầu hết tất cả
các bộ phận như rễ, thân, lá, hoa, quả,
hạt, củ và được tổng hợp nhiều trong
các bộ phận già và các bộ phận đang ngủ nghỉ của cây Nó được vận chuyển trong cây không phân cực (vận chuyển đi mọi hướng)
Khi cây gặp điều kiện ngoại cảnh bất lợi hạn hán, úng, đói dinh dưỡng, bị thương tổn, bị bệnh thì hàm lượng axit absisic
ở trong cây tăng lên làm cho cây mau
Trang 3già
+ Vai trò sinh lý của axit absisic:
Axit absisic kich thích sự xuất hiện rời ở phần cuống, điều chỉnh sự rụng của các
cơ quan của cây, vì vậy ở các bộ phận già sắp rụng chứa nhiều axit absisic
Trong các cơ quan đang ngủ nghỉ, hàm lượng axit absisic tăng gấp 10 lần so với thời kỳ sinh trưởng Sự ngủ nghỉ kéo dài cho đến khi nào hàm lượng axit absixic trong cơ quan ngủ nghỉ giảm đến mức tối thiểu Do vậy từ trạng thái ngủ nghỉ
chuyển sang trạng thái nảy mầm có sự
biến đổi tỷ lệ giữa axit absisic và
gibberellin ở trong các cơ quan
Axit absisic có chức năng điều chỉnh sự
Trang 4đóng mở của khí khổng Xử lý axit
absisic ngoại sinh cho lá làm khí khổng đóng lại nhanh chóng, vì vậy mà làm
giảm sự thoát hơi nước của lá Chức năng điều khiển sự đóng mở khí khổng có liên quan đến sự vận động nhanh chóng của ion K+ Axit absisic gây cho tế bào đóng tạo nên “lỗ thủng” K+, mất sức trương và khí khổng đóng lại Xử lý axit absixic
ngoại sinh làm khí khổng đóng lại để hạn chế sự thoát hơi nước qua khí khổng,
giảm sự mất nước của lá Axit absisic
được xem là một hormone của “Stress”
vì khi gặp các điều kiện ngoại cảnh bất lợi thì hàm lượng của nó tăng lên và tăng tính chống chịu của cây Ví dụ khi gặp
hạn hàm lượng axit absixic trong lá tăng nhanh làm khí khổng đóng lại làm giảm
sự thoát hơi nước của cây Ðây là một
hình thức thích nghi của cây trong điều
Trang 5kiện khô hạn
Axit absisic còn được xem như là một
hormone của sự già hóa, mức độ già hóa của cơ quan gắn liền với sự tăng lượng axit absisic Trong chu kỳ sống, ở thời kỳ cây bắt đầu ra hoa tạo quả, hạt, củ hàm lượng axit absisic tăng lên cho đến giai đoạn cuối Vì vậy, sau khi cây ra hoa thì cây mau già và rút ngắn chu kỳ sống của mình
Axit absisic ức chế sự tổng hợp axit
nucleic trong tế bào, ức chế quá trình
tổng hợp protein, từ đó ảnh hưởng đến
quá trình sinh trưởng phát triển của cây, làm cây mau già và rút ngắn chu kỳ sống