- Đoạn clip để minh chứng nếu có - Các loại phiếu học tập dùng cho thảo luận nhóm , điều tra , thống kê ,… - Dụng cụ, đồ vật dùng cho hoạt động đóng vai , trò chơi ,…, băng hình, băng[r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ MÔN LỊCH SỬ LỚP 5
***
I / Lí do mở chuyên đề :
Đây là năm đầu thực hiện việc đổi mới và phương pháp dạy học và đổi mới SGK đối với khối lớp 5
II / Vị trí và nhiệm vụ của môn lịch sử lớp 5:
- Cung cấp kiến thức về các sự kiện, nhân vật, lịch sử tiêu biểu, tương đối có hệ thống theo dòng thời gian lịch sử Việt Nam từ buổi đầu dựng nước cho tới nay
- Hình thành kỹ năng quan sát sự vật, hiện tượng; thu nhập, tìm kiếm tư liệu lịch sử từ SGK, trong cuộc sống gần gũi với HS
- Biết đặt câu hỏi trong quá trính học tập và chọn thông tin để giải đáp
- Nhận biết đúng các sự vật, sự kiện, hiện tượng lịch sử
- Trình bày lại kết quả học tập bằng lời nói, bài viết, sơ đồ, bảng thống kê, phiếu học tập ,…
- Vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn đời sống
- Góp phần cho học sinh thói quen ham học hỏi, tìm hiểu để biết
về lịch sử quê hương, đất nước
- Có ý thức tôn trọng bảo vệ di tích lịch sử văn hoá
- Biết yêu thiên nhiên, con người, quê hương, đất nước
III / Phương pháp dạy các loại , các dạng bài lịch sử lớp 5 :
1 Định hướng mục tiêu , xác định nhiệm vụ
- GV nêu những câu hỏi định hướng, xác định nhiệm vụ mà HS phải giải quyết
+ Lời dẫn phải súc tích, giàu cá tính khái quát và giàu hình ảnh + Phải đề cập tới cốt lõi của bài học
+ Tạo ấn tượng , gợi ý tò mò của HS
2 Tổ chức cho HS tiếp cận nguồn tư liệu trong SGK để có những
hình ảnh cụ thể về sự kiện, hiện tượng lịch sử
- GV trình bày các sự kiện, sự việc, hiện tượng bằng phương pháp tường thuật, miêu tả, kể chuyện, kết hợp với các phương tiện trực quan
để HS thấy rõ hình ảnh quá khứ
- HS làm việc với các sự kiện được trình bày trong SGK
3 Tổ chức cho HS làm việc, tự giải quyết nhiệm vụ học tập mà
GV đã nêu ra ở mỗi hoạt động Ở bước này GV có thể cho HS trình bày
ý kiến cá nhân hoặc trao đổi thảo luận nhóm để rút ra những ý kiến
chung
4 Kết luận vấn đề: GV cho HS nhận xét , đánh giá những ý kiến
chung hoặc cá nhân xem các bạn đúng hay sai , cần bổ sung thêm gì
Trang 2không Sau đó GV khẳng định các kết quả học tập của HS và chốt lại những vấn đề cần nắm chắc
IV / Phương tiện dạy học môn lịch sử lớp 5 :
- Tranh , ảnh ( dùng cho hoạt động kể chuyện , thảo luận , quan sát
và phân tích tranh , … )
- Đoạn clip để minh chứng (nếu có)
- Các loại phiếu học tập ( dùng cho thảo luận nhóm , điều tra , thống kê ,… )
- Dụng cụ, đồ vật ( dùng cho hoạt động đóng vai , trò chơi ,…), băng hình, băng tiếng ,…
V / Hình thức tổ chức dạy học môn lịch sử lớp 5 :
- Đa dạng hoá các hình thức dạy học :
+ Phối hợp các hình thức chung cả lớp , theo nhóm , học cá nhân , đối thoại thầy – trò, trò chơi đóng vai ,…
+ Cần tích cực liên hệ nội dung bài học với môi trường thực tế như liên hệ tên trường, tên đường phố, tên quê hương, tên các danh nhân lịch sử,…
- Trong quá trình dạy học nếu vận dụng tốt các hình thức với nhau
sẽ làm cho tiết học sôi nổi , hấp dẫn , lôi cuốn học sinh tham gia nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy
VI / Một số phương pháp dạy học chủ yếu :
1 / Quan sát :
Là phương pháp quan sát đối tượng thực địa hoặc qua tranh ảnh, băng hình, vật thật hoặc thông qua hệ thống câu hỏi theo mục đích sự vật, sự việc; đối tượng quan sát phải phù hợp với trình độ học sinh và điều kiện địa phương
2 / Đàm thoại ( hỏi đáp ) :
Là phương pháp tổ chức trò chuyện giữa giáo viên và học sinh về các vấn đề lịch sử, dựa trên hệ thống câu hỏi đã được GV chuẩn bị trước Tuy nhiên các câu hỏi phải ngắn gọn, chính xác, có thể kích thích tư duy độc lập của học sinh
3 / Thảo luận nhóm :
Là phương pháp chia HS thành các nhóm nhỏ để các em tự do trao đổi ý kiến, bày tỏ thái độ, chia sẻ kinh nghiệm về một vấn đề lịch sử nào
đó dưới sự hướng dẫn của GV Tuy nhiên không phải kiến thức nào cũng tiến hành thảo luận nhóm Thông thường chỉ những nội dung kiến thức phức tạp, có nhiều cách hiểu khác nhau hoặc những nhận xét, kết luận của SGK không viết sẵn cho học sinh
4 / Trò chơi :
Trang 3Là phương pháp tổ chức cho HS thực hiện những thao tác, hành động thích hợp với bài học lịch sử thông qua một trò chơi nào đó
5 / Đóng vai :
Là phương pháp tổ chức cho HS nhập vai vào nhân vật trong những tình huống lịch sử giả định để các em bộc lộ thái độ, hành vi ứng
xử
6 / Phương pháp tường thuật , miêu tả :
GV tường thuật lại diễn biến các sự kiện lịch sử, miêu tả các sự vật đối tượng, đã tồn tại trong lịch sử
Tuỳ từng bài GV kết hợp các phương pháp dạy sao cho phù hợp với trình độ học sinh và điều kiện địa phương
VII / Kế hoạch bài dạy môn lịch sử :
1 / Mục tiêu bài học : ( Tham khảo )
+ Kiến thức : liệt kê, mô tả, kể tên, nêu đặc điểm, xác định ,…
+ Kĩ năng : quan sát, so sánh, đối chiếu, báo cáo, phân tích ,… + Thái độ : có ý thức, tôn trọng, bảo vệ,…
2 / Đồ dùng dạy học :
+Những đồ dùng của thiết bị trường học, thiết bị tích luỹ, tự làm Tuỳ theo từng bài mà chọn ( xem mục IV )
+ Xác định rõ sẽ chuẩn bị gì để liệt kê trong bài dạy
3 / Phương pháp : ( Tuỳ theo bài chọn phương pháp cho thích hợp
.Xem mục VI )
4 / Hoạt động dạy học :
1 Ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Đặt câu hỏi để kiểm tra kiến thức, kỹ năng của tiết học trước
- Giáo viên nhận xét – đánh giá
- Giáo viên nhận xét phần kiểm tra
3 Bài mới : ( GV chia cột dọc hoạt động của thầy , hoạt
động của trò )
a Giới thiệu bài :
+ Qua bài thơ , bài hát , tranh ảnh để giới thiệu bài hoặc giới thiệu trực tiếp
+ GV ghi đề bài lên bảng - 2 HS nhắc lại
b Hướng dẫn tìm hiểu bài :
* Hình thành kiến thức :
- Giáo viên tường thuật lại diễn biến các sự kiện
- Tổ chức các hoạt động (tuỳ từng bài GV bố trí thời gian sao cho hợp lí):
+ Xác định mục tiêu các hoạt động đó: các mục tiêu thường xoay quanh như sự kiện, hay nguyên nhân lịch sử hoặc diễn biến và ý nghĩa
Trang 4lịch sử Rồi chia thành nhiều hoạt động nhỏ theo mục tiêu của hoạt động
đó Trong hoạt động chia thành nhiều bước để thực hiện
+ Các hoạt động diễn ra thường theo hoạt động cá nhân, theo cặp, theo nhóm ( nhóm 4 , 6 HS )
+ Nội dung và hình thức :
Làm việc với sách giáo khoa : quan sát kênh hình, kênh chữ,
đọc tranh , ảnh tư liệu để thảo luận , trả lời câu hỏi SGK
Làm việc với phiếu học tập , giáo viên tự chọn hay sử
dụng ở vở bài tập lịch sử: như phiếu trắc nghiệm, phiếu thống kê sự kiện lịch sử, phiếu câu hỏi tự luận hay chất vấn ,…
+ Học sinh trình bày kết quả thảo luận , học sinh nhận xét bổ sung + Giáo viên kết luận , chốt ý đúng
+ Cho HS rút ra ghi nhớ và ý nghĩa bài lịch sử
* Hoạt động trò chơi ( Tuỳ bài GV chọn lựa, tổ chức, bố trí
thời gian cho phù hợp):
- Trò chơi Hái hoa dân chủ : ( tiết ôn tập ) chia lớp thành nhiều đội, cử HS dẫn chương trình, làm ban giám khảo Đại diện nhóm bóc thăm và trả lời câu hỏi Ban giám khảo nhận xét đánh giá xếp hạng
- Trò chơi Ô chữ kỳ diệu : (ôn tập) có sẳn ở vở bài tập lịch sử
- Trò chơi đóng vai: ( bài 2, bài 6, bài 26) Phân vai diễn, thể hiện điệu bộ, cử chỉ, lời nói của nội dung vai diễn đó
4 / Củng cố :
- Giáo viên cùng học sinh hệ thống bài ( nội dung chính của bài
hoặc ý nghĩa lịch sử )
- Giáo dục tư tưởng cho học sinh
5 / Nhận xét - Dặn dò :
- Nhận xét tiết học ( tuyên dương , nhắc nhở…)
- Dặn ghi nhớ bài học; chuẩn bị bài sau ( cần dặn kĩ càng chi tiết )
VIII / KẾT LUẬN :
Trên đây là một số nội dung, phương pháp mang tính khái quát mà chuyên đề đưa ra để vận dụng chung trong quá trình giảng dạy môn lịch
sử Mong rằng quy thầy cô khi sử dụng cải tiến thêm cho phù hợp với lớp mình Qua quá trình nghiên cứu không khỏi sai sót mong quí thầy cô nhiệt tình góp ý cho chuyên đề hoàn thiện vận dụng đạt hiệu quả hơn
Cam Lợi, ngày 18 tháng 12 năm 2012
Trang 5
Nguyễn Thị Hương
- Củng cố chuyên đề về môn Lịch sử mà trong những năm qua đã thực hiện nhưng đến nay vẫn còn nhiều vướng mắc Ứng dụng các phương pháp dạy học thích hợp vào môn học.
- Củng cố các bước lên lớp, tập trung dạy học theo từng đối tượng, dạy học sinh
Trang 6
BIÊN BẢN HỌP MỞ CHUYÊN ĐỀ
KHỐI 5 NĂM HỌC 2012 – 2013
I/ Thành phần:
Chủ trì : Hồ Thị Diệu Hương
Thư ký : Nguyễn Thị Vân Anh
Tham dự : Lê Tấn Thành
Võ Thị Huyền Vân
Nguyễn Thị Hương
Thời gian : 15h30’ ngày 10/ 10/ 2012 Tại phòng số 8 Trường Tiểu học Cam Lợi II/ Lý do mở chuyên đề:
Đã qua thời gian giảng dạy, tập thể giáo viên trong khối 5 nhận thấy:
- Trình độ hiểu nghĩa của từ để vận dụng vào việc đặt câu, xây dựng đoạn văn của một số học sinh còn non yếu
- Vốn từ nghèo nàn, ảnh hưởng nhiều đến việc sử dụng tiếng Việt trong giao tiếp và học tập
- Kỹ năng sử dụng dấu câu và kỹ năng dùng từ đặt câu chưa cao; còn quá mới mẻ, khó động viên học sinh
Vì thế chất lượng học tập môn tiếng Việt nhất là phân môn Luyện từ và câu còn hạn chế; đặc biệt kĩ năng xây dựng đoạn văn còn lúng túng, thiếu
tự tin
Nhằm giúp đỡ và rèn luyện cho học sinh nắm vững hơn cách dùng từ, đặt câu và viết đoạn văn Từ đó tập thể giáo viên tổ 5 thống nhất mở
chuyên đề Luyện từ và câu
III/ Phân công:
1 Báo cáo chuyên đề : Hồ Thị Diệu Hương
2 Dạy chuyên đề : Hồ Thị Diệu Hương (16/10/2012)
3 Thực tập chuyên đề : Các giáo viên còn lại trong tổ
Cuộc họp kết thúc 16h 30’cùng ngày
Hồ Thị Diệu Hương Nguyễn Thị Vân Anh