Tiết 22 Bài 17:SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TOÀN CƠ NĂNG Trong tự nhiên cũng như trong kỹ thuật, ta thường quan sát thấy sự chuyển hoá cơ năng từ dạng này sang dạng khác: Động năng chuyển hoá th[r]
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Hỏi 1.Khi nào vật có cơ năng?
Cơ năng có mấy dạng?
Hỏi
2 Thế năng hấp dẫn, động
năng của vật phụ thuộc
những yếu tố nào?
Cho ví dụ vật có cả
động năng và thế năng.
Trả lời
- Khi vật có khả năng sinh công ta nói vật có cơ năng.
- Cơ năng có hai dạng: Thế năng và động năng.
Trả lời:
- Thế năng hấp dẫn phụ thuộc vào khối lượng và độ cao của vật Vật có khối lượng càng lớn và ở càng cao thì thế năng hấp dẫn càng lớn.
- Động năng phụ thuộc vào khối lượng
và vận tốc của vật Vật có khối lượng càng lớn và chuyển động càng nhanh thì động năng càng lớn.
Trang 3Tiết 22 Bài 17:SỰ CHUYỂN HÓA
VÀ BẢO TOÀN CƠ NĂNG
Trong tự nhiên cũng như trong kỹ thuật, ta thường quan sát thấy sự chuyển hoá cơ năng từ dạng này sang dạng khác: Động năng chuyển hoá thành thế năng và ngược lại thế năng chuyển hoá thành động năng Dưới đây ta sẽ kháo sát cụ thể sự chuyển hoá này.
Trang 4Tiết 22 Bài 17: SỰ CHUYỂN HOÁ VÀ BẢO TOÀN CƠ NĂNG
I SỰ CHUYỂN HOÁ CỦA CÁC DẠNG CƠ NĂNG
Thí nghiệm 1: Quả bóng rơi.
Em hãy quan sát TN và tìm từ thích hợp cho
các chổ trống trong các câu sau:
C1 Trong thời gian quả bóng rơi, độ cao và
vận tốc của quả bóng thay đổi như thế nào ?
C2 Thế năng và động năng của quả bóng
thay đổi như thế nào ?
Trong thời gian rơi, độ cao của quả bóng …1…
dần,vận tốc của quả bóng …2… dần giảm
tăng
Thế năng của quả bóng …1 dần,
còn động năng của nó …2… dần
giảm tăng
A
B
Trang 5B
h
Bài 17: SỰ CHUYỂN HOÁ VÀ BẢO TOÀN CƠ NĂNG
I SỰ CHUYỂN HOÁ CỦA CÁC DẠNG CƠ NĂNG
Thí nghiệm 1: Quả bóng rơi
Em hãy quan sát TN và tìm từ thích hợp
cho các chổ trống trong các câu sau:
C3 Khi quả bóng chạm mặt đất, nó nảy lên Trong
thời gian nảy lên, độ cao và vận tốc của quả bóng
thay đổi như thế nào?
Trong thời gian nảy lên, độ cao của quả bóng …
1… dần,vận tốc của nó …2… dần Như vậy thế
năng của quả bóng …3… dần, động năng của nó
…4… dần.
tăng
tăng
giảm
giảm
C4 Ở vị trí nào (A hay B) quả bóng có thế năng,
động năng lớn nhất; có thế năng, động năng nhỏ
nhất
Quả bóng có thế năng lớn nhất tại vị trí …… , và có
thế năng nhỏ nhất tại vị trí ……
Quả bóng có động năng lớn nhất tại vị trí …… , và
có động năng nhỏ nhất tại vị trí …… A
A B B
Trang 6Kéo con lắc lệch khỏi vị trí cân
bằng tới vị trí A rồi thả tay ra Quan
sát chuyển động của con lắc
C5 Vận tốc của con lắc tăng hay giảm khi:
a) Con lắc đi từ A về B ………1…………
b) Con lắc đi từ B lên A ………2………
vận tốc tăng dần
vận tốc giảm dần
A B
C
TIẾT 22-BÀI 17: SỰ CHUYỂN HOÁ VÀ BẢO TOÀN CƠ NĂNG
I SỰ CHUYỂN HOÁ CỦA CÁC DẠNG CƠ NĂNG
Thí nghiệm 1: Quả bóng rơi.
Thí nghiệm 2: Con lắc dao động.
Trang 7C5 Vận tốc của con lắc tăng hay giảm khi:
a) Con lắc đi từ A về B ………1…………
b) Con lắc đi từ B lên C ………2………
vận tốc tăng dần
vận tốc giảm dần
A B
C
TIẾT 22-BÀI 17: SỰ CHUYỂN HOÁ VÀ BẢO TOÀN CƠ NĂNG
I SỰ CHUYỂN HOÁ CỦA CÁC DẠNG CƠ NĂNG
Thí nghiệm 1: Quả bóng rơi.
Thí nghiệm 2: Con lắc dao động.
C6 Có sự chuyển hoá từ dạng cơ năng
nào sang dạng cơ năng nào khi:
a) Con lắc đi từ A về B
………1………
thế năng chuyển hoá thành động năng.
b) Con lắc đi từ B lên C
………2………
động năng chuyển hoá thành thế năng.
Trang 8C7 Ở những vị trí nào con lắc có
thế năng lớn nhất, động năng
lớn nhất?
TL: Ở vị trí A và C con lắc có
thế năng lớn nhất.
Ở vị trí B con lắc có động
năng lớn nhất.
A B
C
C7: Ở vị trí A và C con lắc có
thế năng lớn nhất.
Ở vị trí B con lắc có động
năng lớn nhất.
TIẾT 22-BÀI 17: SỰ CHUYỂN HOÁ VÀ BẢO TOÀN CƠ NĂNG
I SỰ CHUYỂN HOÁ CỦA CÁC DẠNG CƠ NĂNG
Thí nghiệm 1: Quả bóng rơi.
Thí nghiệm 2: Con lắc dao động.
Trang 9A B
C
C7: Ở vị trí A và C con lắc có thế năng
lớn nhất.
Ở vị trí B con lắc có động năng
lớn nhất.
TIẾT 22-BÀI 17: SỰ CHUYỂN HOÁ VÀ BẢO TOÀN CƠ NĂNG
I SỰ CHUYỂN HOÁ CỦA CÁC DẠNG CƠ NĂNG
Thí nghiệm 1: Quả bóng rơi.
Thí nghiệm 2: Con lắc dao động.
C8 Ở những vị trí nào con lắc có thế
năng nhỏ nhất, động năng nhỏ nhất?
Các giá trị nhỏ nhất này bằng bao
nhiêu?
TL: Ở vị trí B con lắc có thế năng nhỏ
nhất.
Ở vị trí A và C con lắc có động năng
nhỏ nhất.
Giá trị nhỏ nhất này bằng 0.
C8: Ở vị trí B con lắc có thế năng nhỏ
nhất.
Ở vị trí A và C con lắc có động năng
nhỏ nhất.
Giá trị nhỏ nhất này bằng 0.
Kết luận.
Động năng có thể chuyển hoá thành
thế năng, ngược lại thế năng có thể
chuyển hoá thành động năng.
Trang 10Bài 17: SỰ CHUYỂN HOÁ VÀ BẢO TOÀN CƠ NĂNG
I SỰ CHUYỂN HOÁ CỦA CÁC DẠNG CƠ NĂNG
Động năng có thể chuyển hoá thành thế năng, ngược lại thế năng có thể chuyển hoá thành động năng.
II BẢO TOÀN CƠ NĂNG
Chúng ta đã biết thế năng và động năng là hai dạng của cơ năng Thế năng của một vật có thể chuyển hoá thành động
năng của vật đó và ngược lại
Sự chuyển hoá đó có làm thay đổi cơ năng vật đó không?
Vậy ta gọi nó là gì ?
Trong quá trình cơ học sự bảo toàn cơ năng được thể hiện như thế nào?
Trong quá trình cơ học, động năng và thế năng có thể chuyển hoá lẫn nhau, nhưng cơ năng thì không đổi Người
ta nói cơ năng được bảo toàn.
Trong quá trình cơ học, động năng và thế năng có thể chuyển hoá lẫn nhau, nhưng cơ năng thì không đổi Người ta nói cơ năng được bảo toàn.
Trang 11Trở lại Vật lý 8
Trang 12Bài 17: SỰ CHUYỂN HOÁ VÀ BẢO TOÀN CƠ NĂNG
I SỰ CHUYỂN HOÁ CỦA CÁC DẠNG CƠ NĂNG
Động năng có thể chuyển hoá thành thế năng, ngược lại thế năng có thể chuyển hoá thành động năng.
II BẢO TOÀN CƠ NĂNG
Trong quá trình cơ học, động năng và thế năng có thể chuyển hoá lẫn nhau, nhưng cơ năng thì không đổi Người ta nói cơ năng được bảo toàn.
C9 Hãy chỉ ra sự chuyển hoá từ dạng cơ năng này sang dạng cơ năng khác trong các trường hợp sau:
III VẬN DỤNG
a) Mũi tên được bắn ra từ chiếc cung,
Thế năng của cánh cung chuyển hoá thành động năng của mũi tên
b) Nước từ trên đập cao chảy xuống,
Thế năng đã chuyển hoá thành động năng
c) Ném một vật lên cao theo phương thẳng đứng,
- Vật đi lên động năng đã chuyển hoá thành thế năng
- Vật rơi xuống thế năng đã chuyển hoá thành động năng
Trang 13Củng cố
2 Người ta lợi dụng nước chảy từ trên cao xuống ở các thác nước để làm quay tua bin của nhà máy thuỷ điện Hỏi nhà máy thuỷ điện đã dùng nguồn năng lượng nào? Năng lượng này đã được chuyển hoá như thế nào khi nước đập vào tua bin?
Trả lời: Nhà máy thuỷ điện đã dùng năng lượng của nước,
năng lượng này dưới dạng thế năng hấp dẫn của nước ở trên cao Khi nước đập vào tua bin và làm tua bin quay; thế năng hấp dẫn của nước đã chuyển hoá thành động năng của tua bin.
1 Điền từ vào chổ trống trong câu sau:
Trong quá trình cơ học, ………… và …………có thể chuyển hoá lẫn nhau, nhưng … … … được bảo toàn
Thế năng Động năng
cơ năng
Trang 14Nhµ m¸y thuû ®iÖn Th¸c Bµ Nhµ m¸y thuû ®iÖn TrÞ An
Nhµ m¸y thuû ®iÖn S¬n La Nhµ m¸y thuû ®iÖn Yaly
Trang 15Trạm phát điện nhờ động năng của gió
Trang 16• Học bài
• Làm bài tập 17.5 sách bài tập.
• chuẩn bị trước bài 18.
Trang 17Xin chân thành cám ơn các quý Thầy Cô
Tiết học đến đây là hết
Kính chúc quý Thầy Cô mạnh khoẻ,Hạnh
phúc Chúc các em luôn vui vẻ,học tập tốt !