m Nếu bạn muốn chọn nhịp 2/4 thì click vào nút 2/4 .Nếu bạn muốn tạo nhịp khác chẳng hạn như nhịp 9/16, thì bạn bôi đen khuông nhạc từ nhịp nào đến nhịp nào tuỳ ý , đánh dấu vào Other rồ[r]
Trang 1Lời nói đầu
Encore là một chương trình miễn phí , đơn giản , nhỏ gọn , thích hợp với việc soạn – chơi nhạc , tập hát … ở mọi trình độ Là một giáo vi6n dạy nhạc , bạn có thể dùng encore cho mục đích của mình , với tài liệu hướng dẫn được soạn thảo ngắn gọn này , hy vọng thầy cô nhanh chóng nắm bắt cách sử dụng
Đa số từ ngũ trong chương trình là thuật ngữ tin học được tạm dịch theo ý Các lệnh được trình bày theo lối đơn giản, có ví dụ minh hoạ, hình ảnh, cửa sổ con, các Icon … cho khuông nhạc có một bè Với khuông nhạc nhiều bè, cách làm tương tự và đây chỉ là phần biên tập cơ bản dành cho người mới làm quen với encore Chúc thầy cô thành công
PHẦN MỀM CHÉP NHẠC VÀ CÁCH SỬ DỤNG I./ Bắt đầu tạo bài mới :
Khởi động encore Sau khi mở, bạn sẽ thấy encore có sẵn ( default) một
khuông nhạc ( dùng cho piano) Bạn ấn Ctrl + N hay có thể click vào FILE trên thanh trình chọn (Menu Tool bar) chọn NEW: Cửa sổ sau xuất hiện
để bạn chọn ( setup)
*Staff formats: Có 4 loại khuông nhạc, bạn có thể tuỳ chọn click vào đâu
cho thích hợp với bản nhạc bạn định chép
- Template: Là những khuông nhạc được làm sẵn (template), do bạn
customize và save as template
- Piano- Vocal: Là loại khuông nhạc dùng để viết cho một bài hát và phần
đệm piano
- Single Staves: Là loại khuông nhạc dùng để viết cho các bài một bè hoặc
nhiều bè
- Piano ( default) : Là loại khuông nhạc dùng để viết cho piano.
* Layout:
- Staves per system : số dòng nhạc trong một khung nhạc
Ví dụ: Nếu là bài hát chỉ cần 1 dòng nhạc , thì điền vào “ 1”, nếu bài nhiều
bè cần bao nhiêu dòng kẻ thì điền vào số theo đúng dòng kẻ bạn cần, vv… Giả sử bạn cần nncho 4 dòng cho tứ tấu, ngõ vào số 4
Dùng để viết các bài nhạc có một bè hoặc nhiều bè
Trang 2( Sau này, khi đang viết mà cần thêm nữa thì có thể vào trong SCORE và add staff )
-System per page : Số khuông nhạc ttrong một trang Điền vào số 5 nghĩa
là 1 trang có 5 khuông nhạc
(Sau này có thể thay đổi, dùng SCORE và System Per Page)
- Measures per system: Số ô nhịp trong mỗi dòng kẻ nhạc Điền vào số 4
nghĩa là mỗi dòng kẻ nhạc có 4 ô nhịp
( Sau này, có thể thay đổi, dùng SCORE và Measures per system)
II./ Thay đổi chỉ số nhịp ( Time signature)
Sau khi bạn tạo khuông cho bản nhạc, thì nó tự động ( default) là nhịp C ( hay 4/4) Giả sử bản nhạc của bạn định viết là nhịp 2/4, thì bạn làm như sau:
a) Sau đó click vào Arrow tool
b) Click chuột vào dòng nhạc rồi dùng lệnh Ctrl + A để bôi đen ( Select ) toàn bộ bản nhạc hoặc bôi đen chỗ nhịp bạn cần chuyển
c) Click chọn Measures
d) Click vào Time Signature … Bạn sẽ thấy một khung nhỏ xuất hiện để cho bạn chọn ( setup ) số nhịp mà bạn mong muốn Bạn chọn ô nhịp nào đến ô nhịp nào hoặc tất cả
III./ Thay đổi hoá biểu đầu khoá ( Key Signature )
Sau khi bạn tạo khuông cho bản nhạc , nó được mặc định không có dấu hoá thăng hoặc giáng ( mặc định ủa giạng Đô trưởng hoặc La thứ ) Nếu bài hát bạn định viết là giọng khác có hoá biểu thăng hoặc giáng thì bạn thực hiện như sau :
a) Click vào Arrow tool ( biểu tượng hình con trỏ )
b) Click vào Measures
c) Click vào Key signature …
Bạn sẽ thấy một khing nhỏ cho bạn setup
Trang 3d).Bạn Click vào trình “ upper arrow “ chỗ scrollbar kéo lên hoặc xuống
để tìm hoá biểu theo ý muốn
e) Click vào mũi tên chổ “ From measure “ để chọn tất cả Measure
f) Click OK để trở lại trang nhạc
IV./ Thay đổi khoá ( Treble Clef )
Sau khi bạn tạo khuông cho bản nhạc , thì nó mặc định tất cả các khuông nhạc đều là khoá Sol Nếu bạn cần thay đổi khoá thì thực hiện như sau : a) Click vào hình con trỏ
b) Click vào Windows Menu , Palette → Clefs
Bạn sẽ thấy Clefs xuất hiện
c) Click vào khoá bạn cần trong Clefs Palette
d) Click khoá đó vào ô nhịp bạn cần đổi khoá Bạn sẽ thấy sự thay đổi
V./ Bắt đầu chép nhạc :
a) Click vào hình con trỏ
b) Click vào Windows menu → Notes
Bạn sẽ thấy trình nốt xuất hiện
Trang 4c) Click vào tiết tấu ( note) bạn cần rồi đính vào dòng kẻ theo đúng cao độ
bạn cần chép
Bạn có thể dùng bàn phím để nhập nốt : Windows → Keyboard → Ctrl +Q
Tương ứng cao độ trên bàn phím
ô nhịp
Dồn ô nhịp
Muốn ghi những nốt nhạc thấp hơn hoặc cao hơn bạn dùng trỏ chuột dịch
chuyển bàn phím ảo trên Keyboard ( hoặc dùng phím + , - trên Num Lock của bàn phím thật )
VI./ Một số phím tắt :
1 = nốt tròn t = chùm ba 2 = nốt trắng d = dấu chấm dôi
3 = nốt đen ; = dấu hai chấm
Dịch chuyển bàn phím ảo để ghi nốt thấp hơn
hoặc cao hơn
Trang 54 = nốt móc đơn s = dấu thăng
5 = nốt móc kép f = dấu giáng
6 = nốt móc ba n = dấu bình
7 = nốt móc tư r = chuyển giửa nốt nhạc và dấu lặng
tương ứng , hoặc chuyển về chép note nhạc
- Bôi đen một số note rồi bấm ctrl + l = dấu luyến
- Bôi đen những note cùng cao độ rồi bấm ctrl + t = dấu nối ( ngân ) ctrl + “
= hiện khung để chỉnh sửa chữ và các dấu luyến , dấu nối ngân
- Bôi đen note rồi bấm ctrl + d để quay đuôi các note xuống
- Bôi đen note rồi bấm ctrl + u để quay đuôi các nốt lên trên
- Bôi đen rồi bấm ctrl + m hoặc ctrl + b để nối chùm các nốt hoặc tách rời các
tiết tấu
- Ctrl + y : tác phẩm xuất hiện theo chiều ngang , trở lại bình thường vẫn
dùng lệnh này
VII/ Tìm hiểu một vài functions của Toolbar :
Một Encore Windows có 3 phần chính :
1./ Dãy đầu tiên ( bên dưới encore title ) là các menu Có 9 menu : File , Edit , Notes , Measures , Score , Wiew , Windows , Setup ,Help ( gọi là thanh
trình chọn )
2./ Bên dưới phần menu là Toolbar
3./ Phần có kẻ khuông nhạc là phần chép nhạc
Toolbar
a) Voice Selector :
- Để chép nhạc cho nhiều bè khác nhau trên cùng một dòng nhạc Khi viết cho
bè 2 trong cùng một dòng nhạc thì chọn số 2 rồi viết , số 3 tương tự …
- Để chỉnh bè của bản nhạc Khi sửa bè 2 thì chọn số 2 , bè 3 tương tự …
Trang 6b) Arrow Tool : ( hình mũi tên ) Mỗi khi sửa chữa (edit ) bản nhạc thì click
vào icon này trước
c) Eraer Tool : Hình cục tẩy Click vào icon này rồi click vào chỗ viết sai
( note nhạc hay lời ca ) rồi delete
d) Pencil Tool : hình bút chì dùng để viết nhạc hay viết lời
e) Record button : ( hình tròn màu đỏ ) Chỉ dùng khi chép nhạc bằng Midi
( kết nối đàn điện với máy vi tính )
f) Play button : ( hình tam giác màu xanh ) Sau khi viết nhạc xong , Click vào
nút này để nghe lại bản nhạc do máy tính chơi
g) Stop button : ( hình vuông nhỏ ) dừng bản nhạc đang phát
h) All Notes Off button : ( hình nốt nhạc có vòng chéo đỏ ) khi đang Play mà
gặp problem ( có thể vì Sound card ) , thì click vào nút này
i) Thru button : dùng cho Midi , dùng để turnon/off midi thru
j./ Zoom Tool : Click vào nút này rồi click vào bản nhạc sẽ làm cho bản nhạc
lớn hơn Click lần nữa trở lại bình thường
k) Measures Indicator : (M) cho bạn biết hiện đang ở ô nhịp thứ mấy
Ví dụ : Khi muốn chuyển đến ô nhịp thứ 5 thì ta đánh số 5 Khi click Play thì
sẽ chơi từ ô nhịp thứ 5
l) Page Icons : ( số trang )
Ví dụ : Khi bạn viết một bài hát dài 5 trang thì sẽ có 5 trang xuất hiện , muốn đến trang nào thì click vào trang đó
m) Nếu bạn muốn chọn nhịp 2/4 thì click vào nút 2/4 Nếu bạn muốn tạo nhịp
khác chẳng hạn như nhịp 9/16, thì bạn bôi đen khuông nhạc từ nhịp nào đến
nhịp nào tuỳ ý , đánh dấu vào Other rồi ghi vào ô trên số 9 , ô dưới là 16 Nếu
không bôi đen , bạn cũng thực hiện như trên nhưng phải đánh dấu vào ô
Pickup Bar ( Click vào mũi tên chỗ “ From Measure “ để chọn nhịp đó cho
đến cuối bài )
Trang 7Click OK để hoàn tất
n) Định dạng trang in :
Trước khi in vào File → Page Setup → chọn 5/8”( 1.6 cm ) → OK
o) Lấy icon ( biểu tượng ) ra ngoài màng hình :
- Lấy icon thướt : vào Setup → Toolbar setup …
→ chọn Show/Hide → Add → OK
- Lấy icon nhịp : Chọn Time Signature → Add → OK
Trang 8
-Thực hiện tương tự cho các icon khác
* Lưu ý : Để những trình tự và icon sau khi bạn đem ra ngoài màng hình không
bị mất khi khởi động Encore lại lần 2 Bạn nhớ Save màng hình bằng cách
vào Setup → Save Preferences
Khi nghe tác phẩm , nếu không muốn nghe tiếng gõ nhịp , bạn vào Setup →
bỏ chọn Click On ( hoặc nhấn Ctrl + F )
Phím dài trên bàn phím có tác dụng như nút Star và Stop khi nghe tác phẩm
Đổi âm thanh nhạc cụ : Windows →Staff Sheep ( hoặc Ctrl +/ ) …v…v…
v…
Icon nhịp
Các icon sau khi được lấy ra
Các trình sau khi được
lấy ra