Hiểu được cấu tạo, nguyên lí hoạt động và phạm vi ứng dụng của một số cơ cấu biến đổi chuyển động thường dùng.. * Kĩ năng:?[r]
Trang 1BÀI 30:BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I /Mục tiêu:
Sau khi học xong bài này học sinh có khả năng:
* Kiến thức:
Hiểu được cấu tạo, nguyên lí hoạt động và phạm vi ứng dụng của một số cơ cấu biến đổi chuyển động thường dùng
* Kĩ năng:
Phát triển kĩ năng quan sát, phân tích và suy luận
* Thái độ:
Có ý thức học tập bộ môn, có hứng thú và vận dụng kiến thức vào cuộc sống
II/ Chuẩn Bị:
- Bộ tranh giáo khoa các hình trong SGK 102, 103 và 104 (nếu có)
- Mô hình: cơ cấu bánh răng-thanh răng; cơ cấu vít -đai ốc; cơ cấu tay quay-con trượt
III/ Phương pháp: Thuyết trình, đàm thoại, thảo luận nhóm, vấn đáp.
IV/ Hoạt Động Lên Lớp:
1 Ổn định lớp
2 Kiềm tra bài cũ
Cơ cấu truyển động có các loại nào ?
Thông số nào đặc trưng cho chuyển động quay? Công thức tính tỉ số truyền của chuyển động quay?
3 Giới thiệu bài mới:
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Trang 2Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1: Tại sao cần biến đổi chuyển động
* Cho HS quan sát hình đồng hồ
quả lắc Tiến hành thảo luận nhóm
trả lời câu hỏi:
- Hãy cho biết chuyển động của
các kim giây?
- Hãy cho biết chuyển động của
các bánh răng?
- Hãy cho biết chuyển động của
quả lắc?
- Hãy cho biết chuyển động của
quả nặng?
Nhận xét câu trả lời, rút ra kết
luận: Chuyển dộng của các bánh
răng, kim giây, chuyển động lắc
của con lắc đều bắt nguồn từ
chuyển dộng của quả nặng
Cho HS quan sát hình 30.1
SGK/102 và đọc thông tin trong
mục I
- Tại sao chiếc máy kim khâu lại
chuyển động tịnh tiến được?
- Hãy mô tả chuyển động của bàn
đạp, thanh truyền và bánh đai
quan sát hình và trả lời
- Chuyển động của các kim giây: quay tròn
- Chuyển động của bánh răng: Quay tròn
- Chuyển động của quả lắc: lắc
- Chuyển động của quả nặng: tinh tiến
- thu thập thông tin
- ghi vở
- Nhờ có cơ cấu biến đổi chuyển động của thanh truyền, vô lăng dẫn, vô lăng bị dẫn
- Bàn đạp: chuyển động
I Tại sao cần biến đổi chuyển động
- Trong các máy, thiết bị thường
có các cơ cấu biến đổi chuyển động
- Cơ cấu biến đổi chuyển động có nhiệm vụ biến đổi một dạng chuyển động ban đầu thành các dạng chuyển động khác cung cấp cho các bộ phận của máy và thiết bị
- Có 2 dạng biến đổi chuyển động
cơ bản:
+ Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến và ngược lại
+ Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động lắc và ngược lại
Trang 3=> Chốt lại câu trả lời của HS.
* Chuyển động quay tròn ban đầu
của động cơ cần được biến đổi
thành các dạng chuyển động khác
như tịnh tiến, lắc…r
lắc
- Thanh truyền chuyển động lên xuống
- Vô lăng: chuyển động quay tròn
- Lắng nghe
Hoạt động 2: Các cơ cấu biến đổi chuyển động.
1) Biến chuyển động quay thành
chuyển động tịnh tiến:
* GV cho HS quan sát mô hình cơ
cấu tay quay- con trượt:
- Mô tả cấu tạo cơ cấu tay
quay-con trượt?
- Khi tay quay 1 quay đều, con
trượt 3 sẽ chuyển động như thế
nào?
- Khi nào con trượt 3 sẽ đổi
hướng?
* GV đưa ra khái niệm ĐCT và
ĐCD: Là vị trí xa nhất hay gần
nhất của pitong con trượt so với
tâm quay của trục khuỷu
- Yêu cầu HS nêu nguyên lí làm
việc của cơ cấu
=> Nhận xét, rút ra kết luận
- Cơ cấu trên được ứng dụng trong
máy nào?
- quan sát hình, đọc thong tin trả lời câu hỏi
- Nêu cấu tạo của cơ cấu tay quay con trượt
- Con trượt chuyển động tịnh tiến trên giá đỡ
- khi con trượt đến điềm chết trên và điểm chết dưới
- Nêu nguyên lý làm việc
- trả lời: máy cưa, máy hơi nước…
II Một số cơ cấu biến đổi chuyển động
1) Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến.
- Cấu tạo (hình 30.2 SGK)
- Nguyên lí làm việc: Biến đổi chuyển động quay ban đầu thành chuyển động tịnh tiến hoặc ngược lại
- Ứng dụng: Sử dụng rộng rãi trong nhiều loại máy như máy khâu đạp chân, cưa gỗ, máy hơi nước, ôtô…
Trang 4* GV giới thiệu thêm cơ cấu: bánh
răng-thanh răng (mô hình); vít-đai
ốc; cơ cấu cam tịnh tiến
2) Biến đổi chuyển động quay
thành chuyển động lắc
* Cho HS quan sát hình 30.4
SGK/104 và mô hình:
- Cơ cấu tay quay-thanh lắc gồm
mấy chi tiết? Chúng được ghép
như thế nào?
- Khi tay quay AB quay đều quanh
điểm A thì thanh CD sẽ chuyển
động như thế nào?
- Có thể biến chuyển động lắc
thành chuyển động quay được
không?
* GV lấy thêm ví dụ để HS thấy
khả năng truyền động thuận
nghịch của cơ cấu
- Quan sát hình, trả lời câu hỏi
- Có thể biến đổi được
2) Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc
- Cấu tạo (hình 30.4 SGK/104)
- Nguyên lí làm việc: Biến chuyển động quay ban đầu thành chuyển động lắc hoặc ngược lại
- Ứng dụng: Sử dụng rộng rãi trong nhiều loại máy như máy khâu đạp chân, xe tự đẩy, máy dệt…
4 Củng cố.
Cho HS trả lời các câu hỏi SGK/105
Đọc phần ghi nhớ
5 Dặn dò.
Xem trước bài 31: TH- Truyền và biến đổi chuyển động
Chuẩn bị mẫu báo cáo thực hành như SGK/108