Coâ leô traâi tim ngûúđi meơ ăaô caêm thíịy coâ möơt söị mïơnh ăau khöí, töịi tùm, khöng löịi thoaât, vûđa ăíy cuđng ra ăúđi vúâi ặâa con cuêa bađ, caâi söị mïơnh aâc nghiïơt íịy treo lú
Trang 1NGÛÚÂI NHAÅC SÔ MUÂ
NGUYÏÎN VÙN SYÄ dõch
NHAÂ XUÊËT BAÃN VÙN HOÅC HAÂ NÖÅI - 2000
Trang 2MUÅC LUÅC
LÚÂI TAÁC GIAÃ 3
CHÛÚNG THÛÁ NHÊËT 6
CHÛÚNG HAI 23
CHÛÚNG BA 44
CHÛÚNG BÖËN 61
CHÛÚNG NÙM 70
CHÛÚNG SAÁU 96
CHÛÚNG BAÃY 144
CHUNG CUÅC 149
Trang 3LÚĐI TAÂC GIAÊ
Töi biïịt trûúâc líìn nađy viïơc nhuíơn chñnh vađ nhûông ăoaơn thïm
búât seô lađm ngûúđi ăoơc ngaơc nhiïn, nïn thíịy cíìn phaêi giaêi thñch Ăïì
tađi chuê ýịu cuông nhû ăöơng cú cùn baên vïì tím lyâ cuêa cíu chuýơn lađ
lođng khao khaât ặúơc thíịy aânh saâng cuêa con ngûúđi, möơt thûâ khao
khaât do baên nùng, do cú thïí thöi thuâc Ăíịy lađ míịu chöịt cuöơc khuêng
hoaêng tinh thíìn trong phaât triïín cuêa nhín víơt chñnh cíu chuýơn
vađ caâch giaêi quýịt noâ Trong söị nhûông lúđi phï bònh cuêa baơn thín
töi, hoùơc trïn baâo chñ, coâ nhûông lúđi phaên ăöịi, cho lađ caâi baên nùng
ham muöịn aânh saâng íịy khöng thïí coâ úê möơt ngûúđi muđ tûđ thuúê loơt
lođng Nhûông ngûúđi nađy khöng hïì thíịy aânh saâng, víơy hoơ khöng thïí
thíịy thiïịu thöịn caâi mađ hoơ khöng bao giúđ biïịt ăïịn Theo töi, lúđi chï
traâch ăoâ coâ phíìn khöng ăuâng Chuâng ta chûa hïì bao giúđ bay ặúơc
nhû chim, thïị mađ ai cuông thíịy roô rïơt caâi caêm giaâc bay liïơng trïn
khöng ăaô tûđ bao nhiïu nùm víîn hùìng aâm aênh caâc treê em vađ caâc
thanh niïn trong nhûông giíịc mú Tuy nhiïn, cuông xin thuâ thûơc lađ
caâi chuê ăïì íịy ặúơc ặa vađo cíu chuýơn trûúâc hïịt lađ do trñ tûúêng
tûúơng cuêa töi gúơi ra Maôi míịy nùm vïì sau, khi cuöịn saâch nađy ăaô
ặúơc taâi baên nhiïìu líìn, trong möơt buöíi daơo chúi, töi ăaô may mùưn
ặúơc coâ dõp quan saât trûơc tiïịp Hai chuâ beâ keâo chuöng mađ ăöơc giaê
seô thíịy noâi ăïịn úê chûúng VI (möơt chuâ bõ muđ tûđ thuúê loơt lođng), tím
traơng khaâc nhau cuêa hai chuâ, ăoaơn taê hai chuâ vúâi luô treê con, nhûông
lúđi cuêa chuâ Iïgo noâi vïì nhûông giíịc mú, tíịt caê nhûông caâi ăoâ, töi ăaô
muơc kñch taơi chöî vađ coâ ghi vađo söí tay ngay trïn thaâp chuöng nhađ
thúđ Saröpski thuöơc giaâo quaên khu Tam böịp Ngađy nay coâ leô hai chuâ
beâ víîn cođn söịng vađ ăang giúâi thiïơu thaâp chuöng vúâi khaâch ăïịn
thùm Tûđ ngađy ăoâ möîi líìn saâch taâi baên, töi laơi bùn khoùn vïì ăoaơn
nađy mađ theo töi, lađ ăoaơn quýịt ắnh ăïí giaêi quýịt dûât khoaât víịn
ăïì Chó hiïìm vò cíu chuýơn ăaô viïịt xong, viïịt laơi thûơc ríịt khoâ, nïn
töi cûâ chíìn chûđ maôi khöng ặa ăoaơn nađy vađo
Líìn taâi baên nađy, ăoaơn thay ăöíi kïí trïn lađ phíìn thay ăöíi quan
troơng nhíịt Nhûông chi tiïịt sûêa ăöíi khaâc chó lađ híơu quaê cuêa noâ, vò
Trang 4mưåt khi àïì tâi àậ sûãa lẩi, têët nhiïn tưi khưng thïí chĩ lâm viïåc nhết
thïm mưåt àoẩn múái vâo mưåt cấch mấy mốc, ốc tûúãng tûúång cuãa tưi
trúã lẩi vïët cuä, cưng viïåc cuãa nố têët nhiïn thêëy phẫn ấnh trïn
nhûäng àoẩn khấc trong cêu chuyïån
25-2-1898
Trang 6CHÛÚNG THÛÂ NHÍỊT
I
Ăïm khuya Trong möơt gia ằnh giađu coâ vuđng Tíy nam, möơt ặâa beâ ra chađo ăúđi Bađ meơ, möơt thiïịu phuơ cođn treê, nùìm thiïm thiïịp trïn giûúđng, nhûng khi tiïịng oa oa ăíìu tiïn cuêa ặâa treê khe kheô vađ naôo nuöơt vang lïn trong buöìng, thò bađ meơ, mùưt víîn nhùưm nghiïìn, cuông bùưt ăíìu quùìn quaơi Ăöi möi thiïịu phuơ míịp maây möơt ăiïìu gò, khuön mùơt taâi nhúơt hiïìn híơu, gíìn nhû cođn ngíy thú, chúơt nhùn nhoâ ăau ăúân, noâng ruöơt, giöịng nhû ặâa treê vöịn ặúơc nuöng chiïìu líìn ăíìu tiïn gùơp viïơc lo buöìn
Bađ ăúô gheâ tai saât möi thiïịu phuơ ăang lùưp bùưp Thiïịu phuơ thïìu thađo hoêi:
- Chaâu noâ lađm sao thïị? Sao thïị?
Bađ ăúô khöng hiïíu cíu hoêi Ăûâa treê laơi khoâc theât lïn Khuön mùơt saên phuơ aânh lïn möơt nöîi ăau ăúân xoât xa Tûđ ăöi mùưt ăang nhùưm, möơt gioơt nûúâc mùưt lúân trađo ra Ăöi möi thiïịu phuơ víîn thíìm thò ríịt kheô nhû ban naôy:
- Sao thïị? Sao thïị?Líìn nađy bađ ăúô ăaô hiïíu ra, bònh tônh ăaâp:
- Bađ hoêi taơi sao chaâu noâ khoâc chûâ gò? Bađ cûâ ýntím, ặâa beâ nađo loơt lođng ra cuông víơy
Nhûng ngûúđi meơ khöng sao ýn tím ặúơc Cûâ möîi líìn ặâa beâ khoâc, bađ laơi ruđng mònh, luön miïơng hoêi, gioơng cau coâ, noâng ruöơt:
- Sao mađ chaâu noâ khoâc ngùìn ngùơt lađm víơy?
Bađ ăúô nghe khöng thíịy coâ gò laơ trong tiïịng khoâc cuêa ặâa beâ Bađ cho lađ thiïịu phuơ noâi mï hoùơc ăang mï saêng, bađ mùơc kïơ chó luâi huâi chùm soâc cho ặâa nhoê
Thiïịu phuơ nñn bùơt Chöịc chöịc nöîi ăau xoât khöng thoaât ra ngoađi ặúơc bùìng cûê chó hoùơc lúđi noâi, laơi lađm nûúâc mùưt thiïịu phuơ ûâa
Trang 7ra Nhûông gioơt nûúâc mùưt to lúân loơt qua ăöi hađng mi ăen laây, díìy
dùơn, kheô lùn trïn ăöi maâ tai taâi mađu ăaâ cíím thaơch
Coâ leô traâi tim ngûúđi meơ ăaô caêm thíịy coâ möơt söị mïơnh ăau
khöí, töịi tùm, khöng löịi thoaât, vûđa ăíy cuđng ra ăúđi vúâi ặâa con cuêa
bađ, caâi söị mïơnh aâc nghiïơt íịy treo lú lûêng trïn nöi ặâa beâ ăïí theo
ăuöíi noâ cho ăïịn luâc noâ chïịt
Coâ leô ăíịy chó taơi mï saêng chùng? Duđ sao, ặâa beâ cuông bõ muđ
ngay tûđ thuúê múâi loơt lođng
II
Ban ăíìu khöng ai nhíơn thíịy Ăöi mùưt ặâa beâ nhòn lúđ ăúđ, mú
höì, caâi nhòn ăùơc biïơt cuêa möîi treê em sú sinh cho ăïịn möơt tuöíi nađo
ăoâ Ngađy thaâng tröi qua, ặâa beâ ra ăúđi ăaô ặúơc míịy tuíìn Ăöi mùưt
noâ saâng ra, mađng trùưng ăuơc trûúâc kia che líịp ăöi mùưt nay biïịn ăi,
ăaô nom thíịy roô con ngûúi Nhûng khi möơt tia saâng choâi uđa vađo
buöìng cuđng vúâi tiïịng chim hoât rñu rñt, vui veê, líîn tiïịng rò rađo cuêa
ăaâm cíy deê gai xanh mûúât ăung ặa ngay caơnh cûêa söí trong khu
vûúđn röơng, ặâa beâ khöng hïì quay ăíìu laơi Bađ meơ ăaô coâ thúđi giúđ
bònh phuơc, bađ lađ ngûúđi ăíìu tiïn lo lùưng nhíơn thíịy caâi veê laơ luđng
trïn khuön mùơt nhoê nhùưn khöng bao giúđ ăöơng ăíơy cuêa ặâa beâ, caâi
veê nghiïm nghõ khöng ăuâng veê mùơt cuêa möơt ặâa múâi loơt lođng Nhû
con böì cíu maâi kinh hoađng, thiïịu phuơ ngú ngaâc nhòn moơi ngûúđi vađ
- Nhûng kòa, baâc haôy nhòn veê mùơt kyđ quaâi cuêa chaâu Nhû noâ
ăang líịy tay quúđ quaơng tòm möơt víơt gò Baâc sô ăaâp:
- Taơi chaâu noâ cođn chûa biïịt phöịi húơp ăöơng taâc cuêaăöi bađn
tay vúâi nhûông íịn tûúơng mùưt noâ nhòn thíịy ăíịy thöi
- Nhûng thïị taơi sao bao giúđ noâ cuông cûâ nhòn maôivïì möơt
phña Noâ noâ muđ phaêi khöng? - Thiïịu phuơ kïu theât lïn, traâi tim
Trang 8thöịt nhiïn bõ möơt yâ nghô ngúđ vûơc kinh khuêng xuýn qua, khöng cođn ai an uêi ặúơc
Baâc sô bïị líịy ặâa beâ, quay phùưt noâ vïì phña aânh saâng vađ nhòn vađo ăöi mùưt noâ Öng húi bùn khoùn Sau míịy cíu qua quñt, öng ra vïì, hûâa vađi ba ngađy nûôa seô trúê laơi
Bađ meơ khoâc loâc, giíîy giuơa nhû chim bõ ăaơn Bađ eâp chùơt ặâa con nhoê vađo lođng Ăöi mùưt ặâa beâ víîn cûâ uê ruô, khöng ăöơng ăíơy
Vađi ngađy sau, ăuâng lúđi hûâa, baâc sô trúê laơi, mang theo möơt chiïịc kñnh thûê mùưt Öng thùưp möơt ngoơn nïịn, luâc ặa cíy nïịn ra
xa, luâc ăem laơi gíìn mùơt ặâabeâ Öng nhòn vađo tíơn ăaây trođng mùưt Sau cuđng, öng hïịt sûâc böịi röịi, ngíơp ngûđng noâi:
- Thûa bađ, ăaâng tiïịc quaâ, bađ ăaô khöng líìm Quaê lađ chaâu noâ muđ vađ khöng cođn hy voơng gò
Nghe baâc sô noâi, bađ meơ buöìn ríìu lùơng ngùưt Bađ khe kheô noâi:
- Thûa baâc sô, töi biïịt víơy tûđ ăaô líu
III
Gia ằnh em beâ muđ cuông khöng ăöng Ngoađi míịy ngûúđi kïí trïn cođn coâ öng böị vađ “Cíơu Maâcxim” Moơi ngûúđi trong nhađ vađ caê ăïịn ngûúđi ngoađi ai cuông goơi öng ta lađ “Cíơu Maâcxim” Öng böị cuông nhû trùm nghòn nhûông ngûúđi chuê ăiïìn khaâc úê vuđng Tíy nam: tñnh nïịt nhu nhûúơc, coâ phíìn hiïìn lađnh, coi soâc keê ùn ngûúđi lađm ăíu vađo ăíịy vađ ríịt thñch xíy ăi xíy laơi míịy chiïịc maây xay böơt, nhûông cöng viïơc íịy lađm öng ta bíơn luön tay gíìn hïịt ngađy, chó ăuâng ăïịn bûôa ùn hoùơc coâ viïơc gò tûúng tûơ múâi thíịy tiïịng öng trong nhađ Nhûông luâc ăoâ, bao giúđ cuông chó hoêi vúơ coâ möơt cíu: “Múơ noâ, khoêe maơnh chûâ!” Hoêi xong lađ ngöìi vađo bađn, röìi tûđ ăíịy híìu nhû khöng noâi nùng gò hïịt Chó thónh thoaêng, hoơa hoùìn lùưm múâi ăem cíu chuýơn vïì nhûông chiïịc öịng göî sïn hay nhûông chiïịc truơc xe ra noâi Con ngûúđi thuíìn hođa, ăún giaên íịy, tíịt nhiïn gíìn nhû khöng coâ chuât aênh hûúêng gò ăïịn tím traơng cuêa ặâa con trai
Traâi laơi, “Cíơu Maâcxim” lađ möơt ngûúđi khaâc hùỉn Mûúđi nùm trûúâc khi xaêy ra cíu chuýơn nađy, chuâ Maâcxim nöíi tiïịng lađ tay hay
Trang 9gíy göí nguy hiïím, khöng nhûông nhíịt vuđng íịp traơi nhađ mađ cođn
kheât tiïịng caê úê Kieâp, vađo nhûông ngađy phiïn chúơ “Köngtúra”1
Khöng ai hiïíu ặúơc caâi con ngûúđi cûâng ăíìu cûâng cöí íịy laơi coâ thïí lađ
em trai bađ Pöpenska, tûâc Iatsenkö, gia ằnh danh giaâ Khöng ai
biïịt cû xûê vúâi cíơu ta ra sao, lađm thïị nađo cho cíơu vûđa lođng Ăaâp laơi
nhûông cíu chađo ăoân ín cíìn cuêa nhûông ngûúđi quyâ töơc, cíơu toê ra ríịt
höîn xûúơc, cođn míịy anh nöng dín coâ ăiïìu gò thö löî kinh khuêng vúâi
cíơu; duđ coâ gùơp tay thûúơng lûu hođa nhaô nhíịt ăúđi hoơ cuông ặúơc míịy
caâi taât, thïị mađ cíơu Maâcxim laơi boê qua Vïì sau, thíơt lađ may mùưn vö
cuđng cho tíịt caê nhûông ngûúđi tai to mùơt lúân lađ chùỉng roô taơi sao cíơu
Maâcxim laơi ăi cùm thuđ boơn AÂo, cíơu sang YÂ kïịt beđ vúâi Garibanăi,
möơt tay cuông hay gíy göí, vö thíìn, vö ăaơo nhû cíơu Cûâ theo nhûông
ngûúđi ăiïìn chuê ăöìn ăaơi thò Garibanăi ăang kïịt caânh vúâi quyê sûâ,
bíịt chíịp caê ặâc Giaâo hoađng - Tíịt nhiïn hađnh ăöơng nhû víơy, cíơu
Maâcxim vônh viïîn míịt caâi ăíìu oâc hiïịu loaơn vö ăaơo Nhûng traâi laơi
nhûông phiïn chúơ “Köngtúra” tûđ ăoâ cuông hïịt hùỉn nhûông vuơ ííu ăaê,
vađ trong nhûông gia ằnh quyâ phaâi, nhiïìu bađ meơ cuông khöng cođn
phaêi lo cho söị phíơn nhûông ặâa con trai cuêa hoơ
Cöị nhiïn ngûúđi AÂo cuông hïịt sûâc cùm giíơn cíơu Maâcxim Thónh
thoaêng túđ “Tin tûâc”, lađ túđ baâo mađ nhûông ngûúđi ăiïìn chuê vuđng nađy
thñch ăoơc, coâ nïu tïn cíơu Maâcxim trong söị nhûông nghôa quín hùng
haâi nhíịt cuêa Garibanăi Möơt saâng kia, cuông trïn túđ “Tin tûâc” coâ
ăùng tin cíơu Maâcxim, caê ngûúđi líîn ngûơa, ăaô bõ guơc trong möơt tríơn
ăaânh nhau Boơn AÂo vöịn cùm tûâc tûđ líu caâi con ngûúđi ăiïn cuöìng dûô
túơn íịy, caâi con ngûúđi ăaô giuâp Garibanăi chöịng choơi laơi ặúơc vúâi hoơ
(ăiïìu nađy ñt ra cuông lađ yâ kiïịn cuêa ăöìng bađo cíơu Maâcxim), nïn hoơ
ăaô líịy buâa vùìm naât cíơu ra tûđng maênh nhû thaâi xu hađo
Nhûông ngûúđi ăiïìn chuê laâng giïìng cuêa cíơu baêo nhau:
- Cíơu Maâcxim thïị cuông lađ chïịt khöí!
Hoơ cho cíơu chïịt lađ taơi thaânh Phïrö ăaô ăùơc biïơt bïnh vûơc cho
ngûúđi kïị tuơc mònh lađ Ăûâc Giaâo hoađng dûúâi haơ giúâi Tíịt caê ăïìu tin
lađ cíơu Maâcxim ăaô chïịt
1 Köngtúra lađ tïn chúơ ngađy xûa nöíi tiïịng úê Kieâp
Trang 10Nhûng thûơc ra, lûúôi gûúm cuêa boơn AÂo khöng cheâm ặât ặúơc caâi linh höìn deêo dai cuêa cíơu Maâcxim Linh höìn cíơu cûâ baâm riïịt líịy
cú thïí, mùơc díìu caâi cú thïí íịy ăaô bõ hû haơi quaâ nùơng Nghôa quín cuêa Garibanăi ăaô cûâu ặúơc ngûúđi baơn anh duông cuêa hoơ khoêi ăaâm höîn quín, vađ ặa ăïịn möơt bïơnh viïơn Míịy nùm sau, bíịt ngúđ cíơu Maâcxim khöng biïịt úê ăíu lûđng lûông trúê vïì nhađ bađ chõ, vađ úê hùỉn ăíịy khöng ăi ăíu nûôa
Tûđ ăíịy cíơu Maâcxim khöng nghô gò ăïịn gíy löơn ăaânh nhau Traâi ăuđi bïn phaêi bõ cuơt hùỉn, nïn ăi ăíu cíơu cuông phaêi duđng möơt chiïịc naơng Ngoađi ra, caânh tay traâi cuông bõ thûúng nùơng, chó cođn coâ thïí cöị gùưng chöịng taơm ặúơc chiïịc can Noâi chung lađ nay cíơu Maâcxim ăaô trúê nïn möơt con ngûúđi nghiïm trang hún, tñnh nïịt cíơu ăaô thuíìn, chó cođn caâi lûúôi sùưc theâp cuêa cíơu thónh thoaêng toê ra cuông beân nhû lûúôi gûúm cuêa cíơu thúđi xûa Cíơu khöng ăi chúơ “Köngtúra” nûôa Díìn díìn nhûông buöíi höơi hoơp ăöng ngûúđi, cíơu cuông ñt ăïịn, caê ngađy chó nhöịt mònh trong thû viïơn, giûôa nhûông ăöịng saâch, tuy khöng ai biïịt lađ saâch gò, nhûng ngûúđi ta ăoaân toađn lađ saâch vö ăaơo caê Cíơu cuông coâ viïịt laâch caâi gò nûôa ăíịy, nhûng vò taâc phíím cuêa cíơu khöng ăùng trïn túđ “Tin tûâc” nïn cuông khöng ai chuâ yâ ăïịn lùưm
Khi ặâa beâ loơt lođng ra trong cùn nhađ qú muđa nhoê beâ vađ bùưt ăíìu lúân lïn, thò trïn maâi toâc huâi ngùưn cuêa cíơu Maâcxim ăaô oâng aânh ăiïím nhiïìu súơi baơc Ăöi vai cíơu luâc nađo cuông chöịng naơng nïn dö cao hùỉn lïn, caê thín mònh cíơu nhû vuöng laơi Caâi hònh thuđ kyđ quaâi vađ ríìu rô, ăöi hađng löng mađy cûâ nhñu laơi cuêa cíơu Maâcxim, tiïịng löơc cöơc ăöi naơng nïơn xuöịng ăíịt, vađ nhûông ăaâm khoâi thuöịc luön luön truđm kñn ngûúđi vò cíơu huât pñp luön möìm, tíịt caê nhûông caâi íịy lađm cho ngûúđi laơ ai cuông phaêi kinh haôi, chó coâ nhûông ngûúđi söịng chung vúâi cíơu múâi biïịt trong caâi thín hònh tađn tíơt íịy, möơt traâi tim cao thûúơng, chûâa ăíìy nhiïơt huýịt, ăang ăíơp maơnh vađ trong caâi ăíìu to lúân vuöng vùưn, toâc dûơng chúêm lïn ríơm raơp, coâ möơt tinh thíìn ăang lađm viïơc khöng biïịt mïơt
Nhûng caê ăïịn nhûông ngûúđi thín thñch cuêa cíơu cuông khöng ai biïịt ặúơc cíơu ăang mï maêi suy nghô víịn ăïì gò Ai cuông chó thíịy cíơu Maâcxim chòm líịp trong ăaâm khoâi xanh, ngöìi hađng míịy tiïịng ăöìng höì khöng ăöơng ăíơy, tríìm mùơc, uê ï, ăöi mùưt lúđ ăúđ, ăöi löng mađy nhñu laơi Ngûúđi chiïịn sô tađn tíơt cho ăúđi lađ möơt cuöơc ăíịu tranh
Trang 11aâc liïơt khöng ngûđng, trong ăoâ khöng coâ chöî ặâng cho nhûông keê tađn
phïị Cíơu thíịy mònh tûđ nay vônh viïîn bõ gaơt boê ra ngoađi hađng nguô
nhûông ngûúđi chiïịn ăíịu vađ cíơu, möơt hiïơp sô ăaô bõ cuöơc ăúđi quíơt ngaô,
neâm vađo buơi bíín, nay tiïịp tuơc choaân chöî, lađm bíơn caâi thïị giúâi nađy
cuông chó lađ vö ñch Giíîy giuơa nhû con giun bõ xeâo naât trïn mùơt ăíịt,
liïơu coâ heđn moơn khöng? Cuöơc söịng noâ cûâ húân húê ăi lïn, nay cöị baâm
líịy caâi bađn ăaơp cuêa noâ, ăïí xin noâ chuât ín húơ cuöịi cuđng, nhû víơy
liïơu coâ xûâng ăaâng vúâi cíơu khöng?
Nhûng trong luâc cíơu Maâcxim ăem hïịt can ăaêm, laơnh luđng vađ
tíơp trung suy nghô vïì caâi víịn ăïì noâng höíi, cín nhùưc kyô cađng moơi leô
phaêi traâi, thò möơt sinh mïơnh múâi, tađn tíơt ngay tûđ thuúê loơt lođng, bùưt
ăíìu lađm cíơu bíơn tím Ban ăíìu, cíơu khöng ăïí yâ gò ăïịn ặâa beâ muđ,
vïì sau, cíơu lûu tím thíịy caâi söị phíơn cuêa cíơu vađ cuêa ặâa beâ sao mađ
giöịng nhau ăïịn thïị
Möơt höm cíơu liïịc nhòn tröơm ặâa beâ röìi tríìm ngím nghô:
- Hûđm hûđm ặâa beâ töơi nghiïơp nađy cuông lađ möơtkeê tađn
phïị Nïịu gùưn liïìn noâ vúâi ta coâ leô seô ăuâc nïn möơt ngûúđi khaê dô cuông
giuâp ñch ặúơc cho ăúđi ñt nhiïìu chùng
Tûđ ăíịy trúê ăi, cađng ngađy cíơu cađng chuâ yâ quan saât nhòn ặâa
chaâu muđ
IV
Ăûâa beâ loơt lođng ra ăaô bõ muđ Löîi íịy taơi ai? Chaê taơi ai hïịt! Bïn
trong viïơc nađy khöng hïì coâ möơt “yâ chñ xíịu aâc” nađo Caâi nguýn
nhín cuêa tai hoơa nađy cuông giíịu kñn ăíu tíơn trong chöî uíín aâo cuêa
nhûông quaâ trònh bñ míơt vađ phûâc taơp cuêa cuöơc söịng Möîi líìn nhòn
ặâa beâ muđ, traâi tim bađ meơ thùưt laơi, ăau ăúân, xoât xa Cöị nhiïn bađ
ăau khöí, caâi ăau khöí cuêa bađ meơ thíịy con bõ tađn tíơt vađ caêm thíịy
trûúâc möơt caâch thaêm thûúng caâi tûúng lai ăau khöí ăang rònh ăúơi
ặâa beâ Nhûng thïm vađo ăíịy, trong thím tím, thiïịu phuơ cođn bùn
khoùn day dûât vïì yâ nghô coâ leô nguýn nhín ặâa beâ bõ tađn tíơt lađ úê
núi nhûông ngûúđi ăaô sinh ra noâ
Trang 12Nhû thïị cuông ăuê ăïí caê gia ằnh chó xoay quanh ặâa beâ coâ ăöi mùưt xinh ăeơp mađ laơi bõ muđ, ăïí caê nhađ khuön theo moơi yâ muöịn oêe hoơe cuêa ặâa beâ tai ngûúơc, thûâ tai ngûúơc chûa coâ yâ thûâc
Möơt ặâa beâ mađ tíơt bïơnh ăaô múê löịi cho caâi tñnh hay húđn giíơn
vö cúâ, laơi coâ ăaâm ngûúđi xung quanh quíịn quñt líịy, lađm phaât triïín nhûông tñnh tònh ñch kyê cuêa noâ, chùỉng hay ặâa beâ ăoâ seô ra sao nïịu khöng coâ caâi söị mïơnh laơ luđng vađ lûúôi gûúm boơn AÂo buöơc cíơu Maâcxim phaêi vïì nöng thön naâu mònh trong gia ằnh bađ chõ
Viïơc coâ ặâa beâ muđ trong nhađ ăaô díìn díìn hûúâng tû tûúêng luön luön hiïịu ăöơng cuêa ngûúđi lñnh tađn tíơt ăi theo möơt chiïìu khaâc hùỉn möơt caâch hïịt sûâc tïị nhõ Víîn nhû trûúâc kia, cíơu thûúđng ngöìi ýn lùơng hađng giúđ, miïơt mađi huât thuöịc, nhûng giúđ ăíy, trong ăöi mùưt cíơu ăaô aânh lïn veê suy nghô cuêa möơt ngûúđi ăang lûu tím quan saât möơt víơt gò chûâ khöng cođn coâ ăau ăúân ím thíìm xoât xa nûôa Cíơu cađng suy nghô, traân cíơu cađng nhùn, möìm cađng rñt maơnh thuöịc Möơt höm cíơu ăaânh liïìu can thiïơp
Nhaê hïịt húi thuöịc nađy ăïịn húi khaâc, cíơu Maâcxim noâi vúâi chõ:
- Thùìng nhoê nađy seô cođn ăau khöí hún töi nhiïìu Thađnoâ ặđng sinh ra laơi hún
Bađ Ana cuâi ăíìu, möơt gioơt nûúâc mùưt long lanh rúi xuöịng röí khíu Bađ khe kheô noâi:
- Cíơu Maâc úi, cíơu noâi thïị ăau lođng chõ lùưm, cíơunoâi lađm gò?
- Nhûng lađ töi noâi thûơc vúâi chõ, hoađn toađn thûơc! Töi míịt möơt caânh tay vađ möơt chín, nhûng cođn ăöi mùưt Ăùìng nađy ăöi mùưt chaâu noâ bõ hoêng, tûâc lađ noâ seô khöng coâ chín tay, khöng coâ yâ chñ gò hïịt
- Taơi sao? Chuâ Maâcxim dõu gioơng noâi:
- Chõ Ana! Chõ cöị gùưng hiïíu yâ cuêa em Khöng baogiúđ em ăi noâi vúâi chõ nhûông ăiïìu lađm chõ ăau lođng ăïí cho sûúâng miïơng Hïơ thíìn kinh cuêa chaâu ríịt tïị nhõ Giúđ ăíy cođn ăuê thúđi giúđ vađ moơi thuíơn tiïơn ăïí lađm phaât triïín moơi khaê nùng cuêa chaâu ăïí buđ ăùưp phíìn nađo cho ăöi mùưt thiïơt thođi cuêa noâ Nhûng muöịn nhû víơy, phaêi cho noâ luýơn tíơp Cođn tíịt caê nhûông thûâ nuöng chiïìu ngu xuíín chó lađm ặâa beâ khöng bao giúđ phaêi cöị gùưng, seô giïịt hïịt moơi khaê nùng taơo cho noâ möơt cuöơc söịng ăíìy ăuê hún
Trang 13Vöịn thöng minh, bađ Ana dùìn lođng ngùn ặúơc möịi xuâc ăöơng
ăöơt nhiïn noâ thûúđng khiïịn bađ khi nghe tiïịng ặâa beâ khoâc rïìn rô lađ
cuöịng cuöìng chaơy laơi
Míịy thaâng sau ặâa beâ ăaô biïịt möơt mònh bođ tûơ do, nhanh
nheơn quanh khùưp nhađ Thoaâng coâ tiïịng ăöơng, noâ laơi lùưng tai nghe,
gùơp víơt gò noâ cuông hùm húê súđ nùưn, caâi hùm húê chûa tûđng thíịy úê caâc
treê em khaâc
V
Ăûâa beâ nhíơn ra ặúơc meơ noâ ríịt nhaơy, chó cíìn bûúâc chín ăi,
tađ aâo söơt soaơt vađ nhiïìu díịu hiïơu khaâc cuêa ngûúđi meơ, nhûông díịu
hiïơu hïịt sûâc nhoê nhùơt, ngûúđi ngoađi khöng thïí thíịy ặúơc Duđ trong
buöìng coâ bao nhiïu ngûúđi, mùơc hoơ ăi laơi hay ặâng ýn, bao giúđ em
cuông ăi ặúơc vïì phña meơ, khöng hïì líìm líîn Meơ em coâ bíịt chúơt bïị
em lïn, em cuông nhíơn ra ặúơc ngay Nïịu lađ ngûúđi laơ khaâc, em kheô
líịy ăöi bađn tay nhoê nhùưn lanh leơ súđ mùơt ngûúđi bïị vađ nhíơn ngay ra
ngûúđi ăoâ lađ u giađ, lađ böị hoùơc lađ cíơu Maâcxim Nïịu ặúơc ngûúđi laơ bïị,
em xem xeât thong thaê hún, veê mùơt deđ dùơt vađ chùm chuâ, em ặa ăöi
bađn tay xinh xùưn lïn súđ nùưn khuön mùơt laơ, luâc íịy nhòn neât mùơt em
thíịy roô bïn trong em ăang suy nghô cùng thùỉng, nhû thïí em
“nhòn” vúâi míịy ăíìu ngoân tay
Baên chíịt em lanh leơn vađ hiïịu ăöơng Nhûng ngađy thaâng tröi
qua, ăöi mùưt muđ díìn díìn ăaô aênh hûúêng roô rïơt ăïịn thïí chíịt cuêa
em, caâi thïí chíịt ăaô bùưt ăíìu coâ baên sùưc roô rïơt Cûê chó cuêa em ngađy
möơt keâm phíìn hoaơt baât Em hay ngöìi möơt mònh úê nhûông chöî vùưng
veê, ngöìi míịy giúđ liïìn khöng ăöơng ăíơy, neât mùơt thûđ ra nhû nghe
ngoâng caâi gò Khi trong buöìng khöng coâ ai vađ nhûông tiïịng ăöơng
xung quanh khöng ăïịn lađm röơn, nhûông luâc íịy hònh nhû em chòm
ăùưm trong suy nghô vađ trïn khuön mùơt, löơ veê ngaơc nhiïn ngú ngaâc,
caâi khuön mùơt xinh xùưn nhûng quaâ û nghiïm nghõ ăöịi vúâi caâi tuöíi
thú íịu cuêa em
Cíơu Maâcxim ăaô ăoaân ăuâng Hïơ thíìn kinh cûơc kyđ phong phuâ
vađ tïị nhõ cuêa em ăaô thùưng thïị, hònh nhû trong möơt chûđng mûơc
nađo, nhúđ thñnh quan vađ xuâc giaâc ríịt nhaơy caêm, noâ cöị gùưng buđ ăùưp
laơi ăïí caâc tri giaâc ặúơc ăíìy ăuê Ai cuông phaêi ngaơc nhiïn nhíịt vïì ăöi
Trang 14bađn tay ríịt tinh tïị cuêa em Ăöi khi, ngûúđi nhòn coâ caêm tûúêng em nhíơn roô ặúơc caê mađu sùưc Luâc ăöi tay em nùưm nhûông mađu vaêi sùơc súô, ngoân tay maênh deê cuêa em ngûđng laơi líu líu, neât mùơt em chùm chuâ Tuy nhiïn, vïì sau díìn díìn cađng thíịy roô rïơt lađ úê em, giaâc quan phaât triïín tinh tïị nhíịt lađ thñnh giaâc
Chùỉng bao líu, nghe tiïịng ăöơng riïng cuêa möîi thûâ, em ăaô biïịt ặúơc möơt caâch roô rađng kyđ laơ moơi ăöì ăaơc trong nhađ Em phín biïơt ặúơc tiïịng chín ăi cuêa cha meơ em vađ cuêa nhûông ngûúđi úê trong nhađ Em nhíơn ra ặúơc tiïịng ghïị coât keât cuêa cíơu Maâcxim tađn tíơt, tiïịng sađn saơt khö khan vađ ăïìu ăùơn cuêa súơi chó meơ em cíìm trïn tay, tiïịng tñc tùưc ăïìu ăïìu cuêa chiïịc ăöìng höì Thónh thoaêng trong luâc bođ men theo bûâc tûúđng, em vïính tai lùưng nghe möơt tiïịng ăöơng nheơ nhađng caâc ngûúđi khaâc khöng thïí nghe thíịy, em giú bađn tay nhoê beâ lïn khöng chó vïì phña con ruöìi ăang bođ trïn bûâc tûúđng Khi con víơt kinh haôi bay ăi, khuön mùơt em bao giúđ cuông löơ ra veê khoâ chõu, ngú ngaâc Em khöng hiïíu nöíi ặúơc con ruöìi bñ míơt biïịn ăi ra sao Nhûng vïì sau, gùơp nhûông trûúđng húơp tûúng tûơ, mùơt em nom coâ veê chùm chuâ, möơt thûâ chùm chuâ coâ yâ thûâc Em ngoaênh mùơt theo hûúâng con ruöìi bay: ăöi tai thñnh nhaơy cuêa em nhíơn thíịy roô caê tiïịng caânh con víơt nhoê ăíơp nheơ nhađng trïn khöng
Vuô truơ saâng choâi chuýín ăöơng vađ xađo xaơc úê chung quanh thím nhíơp vađo ăíìu oâc em, phíìn lúân dûúâi hònh thûâc nhûông ím thanh Chñnh cuông dûúâi hònh thûâc ím thanh mađ möîi biïíu tûúơng ặúơc khuön nùơn trong trñ oâc em Mùơt em cuông khuön nùơn theo sûâc chùm chuâ hïịt sûâc ăùơc biïơt ăïí nghe ngoâng Chiïịc hađm dûúâi nhö ra möơt chuât trïn caâi cöí maênh deê vađ dađi Ăöi löng mađy trúê nïn linh hoaơt laơ thûúđng, ăöi mùưt muđ xinh ăeơp lađm cho neât mùơt em coâ möơt caâi gò vûđa khùưc khöí vûđa khiïịn ngûúđi nhòn phaêi caêm ăöơng thûúng tím
VI
Em beâ vûđa trođn ba tuöíi Ngoađi sín tuýịt bùưt ăíìu tan Nhûông con suöịi muđa xuín roâc raâch chaêy Gíìn suöịt muđa ăöng, em beâ húi ûún mònh khöng bûúâc ra khoêi phođng, nay ăaô maơnh hún
Trang 15Míịy chiïịc khuöng chùưn gioâ úê cûêa söí ăaô ặúơc cíịt ăi; muđa xuín
ađo vađo buöìng Mùơt trúđi treê mùng tûúi cûúđi nhòn nhûông tíịm kñnh
trađn ngíơp aânh saâng Nhûông cađnh deê ăung ặa ngay bïn ngoađi cûêa
söí, víîn cođn trú truơi; xa xa caânh ăöìng möơt mađu ăen ngođm, loaâng
thoaâng ăiïím míịy ăaâm tuýịt ăang tan trùưng xoâa, hoùơc míịy ăaâm coê
xanh non múâi nhuâ Moơi víơt ăïìu khoan khoaâi hùỉn lïn, sinh víơt nađo
cuông thíịy trong mònh trađo lïn möơt luöìng sinh lûơc múâi Nhûng vúâi
em beâ muđ, muđa xuín chó biïíu hiïơn qua nhûông tiïịng ăöơng döìn díơp
Em nghe thíịy tiïịng nûúâc muđa xuín roâc raâch chaêy, nûúâc nhaêy voơt
trïn ăaâm soêi röìi biïịn míịt vađo lođng ăíịt íịm aâp, mïìm maơi Nhûông
cađnh deê thò thíìm sau cûêa söí, quíịn quñt líịy nhau, ăïịn goô nheơ
nhađng lïn nhûông tíịm kñnh cûêa
Nhûông gioơt nûúâc ăoâng bùng vò sûúng giaâ buöíi súâm mai treo
luêng lùỉng trïn maâi nhađ, gùơp aânh nùưng, tan rúi xuöịng löơp ăöơp, tiïịng
nghe vûđa mau vûđa sang saêng nhû tríơn mûa muön ngađn haơt ăaâ soêi
líịp laânh rúi vađo trong phođng Thónh thoaêng xen líîn nhûông tiïịng
ăöơng íịy, nghe vùng vùỉng tûđ xa coâ tiïịng haơc kïu Tiïịng haơc tûđ trïn
trúđi cao tñt tùưt díìn, chíơm chaơp nhû nheơ nhađng tan ra trong khöng
trung
Caênh víơt tûúi múâi laơi lađm neât mùơt em beâ muđ cùng thùỉng, ăau
ăúân Em cöị gùưng nhñu ăöi hađng löng mađy, nghïín cöí, lùưng tai nghe
Lo lùưng vò khöng sao hiïíu ặúơc caâi tiïịng öìn ađo, em giú ăöi caânh tay
nhoê beâ tòm meơ, chaơy böí laơi aâp chùơt mùơt vađo ngûơc meơ
Thiïịu phuơ ngú ngaâc hoêi mònh röìi hoêi ngûúđi khaâc:
- Kòa chaâu noâ sao thïị?
Cíơu Maâcxim chùm chuâ nhòn khuön mùơt ặâa beâ, cíơu cuông
chõu khöng giaêi thñch nöíi möịi lo súơ bíịt ngúđ cuêa noâ Thíịy mùơt con
luâc nađo cuông coâ cuđng möơt veê khoâ chõu, ngú ngaâc, bađ Ana ngíơp
ngûđng noâi:
- Chaâu chaâu noâ khöng hiïíu ặúơc
Thûơc tïị, ặâa beâ böìn chöìn khöng ýn, coâ luâc em phín biïơt
ặúơc nhûông ím thanh múâi, coâ luâc em ngaơc nhiïn vò khöng nghe
thíịy nhûông ím thanh cuô mađ em ăaô bùưt ăíìu quen thuöơc, nhûông ím
thanh íịy nay thöịt nhiïn im bùơt vađ biïịn ăi ăíu míịt
Trang 16VII
Sau cuđng, tiïịng öìn ađo cuêa muđa xuín cuông tùưt hùỉn Dûúâi aânh nùưng mùơt trúđi gay gùưt, cöng viïơc cuêa thiïn nhiïn laơi bûúâc theo löịi cuô quen thuöơc Cuöơc söịng nhû toêa ra ngađy möơt röơng, bûúâc chín ăi möîi ngađy möơt döìn díơp hún, nhû ăoađn tađu möîi luâc möơt tùng töịc ăöơ Trong caâc ăöìng nöơi, tûđng ăaâm coê phö sùưc xanh tûúi, hûúng thúm cuêa nhûông chöìi baơch dûúng non múên toêa ngaât caê bíìu khöng khñ
Caê nhađ ắnh cho em beâ ra chúi ngoađi caânh ăöìng, chöî búđ con söng nhoê chaêy gíìn ăíịy
Bađ meơ dùưt tay con Cíơu Maâcxim tíơp tïînh chöịng naơng ăi bïn Míịy ngûúđi líìn theo con ặúđng nhoê ăïịn traâi ăöìi úê bïn caơnh, ăíịt trïn ăöìi nùưng gioâ ăaô huât khö raâo Trong khoaêng mïnh möng baât ngaât nađy, mùơt ăöìi coê moơc dađy dùơn mïìm maơi, quang caênh nom thûơc löơng líîy
AÂnh saâng mùơt trúđi lađm bađ meơ vađ cíơu Maâcxim choâi caê mùưt Tia nùưng sûúêi noâng mùơt hai ngûúđi, nhûng nhûông chiïịc caânh vö hònh cuêa gioâ xuín ăaô xua hïịt noâng bûâc, lađm khöng khñ maât meê dõu dađng Trïn khöng, chíơp chúđn bay möơt chíịt men ngađo ngaơt khiïịn cho tím höìn nhû ngíy ngíịt, mïìm ýịu, uêy mõ
Bađ Ana thíịy bađn tay nhoê xñu cuêa con eâp chùơt líịy tay mònh Nhûng húi thúê say dõu cuêa muđa xuín khiïịn thiïịu phuơ khöng chuâ yâ lùưm ăïịn caâi díịu hiïơu lo íu cuêa ặâa beâ Bađ cùng löìng ngûơc hñt thúê vađ cûâ bûúâc ăi khöng hïì ngoaâi laơi Nhûng nïịu ngoaênh laơi, bađ seô thíịy trïn khuön mùơt ặâa beâ coâ möơt veê khaâc hùỉn luâc bònh thûúđng Noâ tröị mùưt quay vïì phña mùơt trúđi, ăöi mùưt ăíìy ngaơc nhiïn im lùơng Möìm haâ höịc, noâ thúê höín hïín nhû con caâ vûđa bõ löi lïn khoêi nûúâc Trïn khuön mùơt böịi röịi íịy, ăöi khi veê ngíy ngíịt ăau ăúân lađm saâng lïn möơt thoaâng ăïí röìi laơi nhû ngaơc nhiïn, gíìn nhû súơ sïơt, ngú ngaâc khöng hiïíu möơt chuât gò hïịt Duy coâ ăöi mùưt luâc nađo cuông khöng ăöơng ăíơy, khöng coâ thíìn sùưc
Ăïịn chín ăöìi, caê ba ngûúđi ngöìi xuöịng Luâc thiïịu phuơ nhíịc ặâa beâ ăang ặâng dûúâi ăíịt lïn ăùơt ngöìi cho thoaêi maâi hún, noâ co quùưp bñu chùơt líịy aâo meơ, nhû noâ caêm thíịy ăíịt dûúâi chín biïịn míịt nïn súơ ngaô Luâc nađy thiïịu phuơ cuông víîn khöng nhíơn thíịy caâi cûê
Trang 17chó lo lùưng cuêa con, caênh víơt muđa xuín löơng líîy trûúâc mùưt lađm
thiïịu phuơ maêi mï ngùưm nghña
Trûa ăïịn Mùơt trúđi tûđ tûđ lùn trïn bíìu trúđi xanh ngùưt Tûđ traâi
ăöìi chöî hoơ ngöìi, hai ngûúđi nhòn dođng söng, nûúâc ngíơp trađn búđ
Nhûông taêng bùng lúân bõ nûúâc ăííy ăaô giaơt ăi hïịt Chó thónh thoaêng
cođn míịy mííu nhoê nhû nhûông vïơt trùưng lïình bïình tröi giûôa dođng
vađ ăang tan díìn Trong ăöìng coê ngíơp phuêm, nûúâc trađn lan tûđng
ăaâm mïnh möng Nhûông ăaâm míy trùưng nhoê cuđng bíìu trúđi xanh
soi mònh trïn mùơt nûúâc, vađ nhû lúđ lûông búi dûúâi ăaây Nhûông ăaâm
míy biïịn díìn ăi nhû ăaô tan ra cuđng nhûông maênh bùng nhoê Ăöi
luâc gioâ hiu hiu thöíi, mùơt nûúâc gúơn lùn tùn, líịp laânh dûúâi aânh mùơt
trúđi Xa xa bïn kia búđ söng, caânh ăöìng traêi ra baât ngaât, ăen ngođm
Ngoađi ăöìng, sûúng khoâi nhû möơt lúâp vaêi moêng nheơ nhađng vađ nhíịp
nhö sinh ăöơng, böịc phuê múđ nhûông tuâp lïìu lúơp raơ úê xa xa vađ ặúđng
cong xanh nhaơt cuêa khu rûđng Mùơt ăíịt nhû thúê dađi vađ nhaê nhûông
lađn khoâi cuöìn cuöơn bay lïn trúđi
Caênh víơt giaôi ra böịn bïì nhû möơt ngöi ăïìn trûúâc ngađy vađo höơi
Nhûng vúâi em beâ muđ, thiïn nhiïn bao giúđ cuông chó lađ möơt ăïm dađi
vö tíơn, xao ăöơng khaâc thûúđng, caâi ăïm töịi luön luön chuýín ăöơng,
noâ gíìm theât, ngín nga nhû tiïịng chuöng vađ ăang bûúâc laơi gíìn em
Nhûông caêm giaâc laơ luđng kyđ dõ ăïịn víy kñn líịy em, noâ ăíìy díîy trađn
ngíơp, lađm traâi tim non núât cuêa em höìi höơp ăíơp ríịt ăau ăúân
Khi nhûông tia nùưng chiïịu roơi vađo mùơt vađ sûúêi noâng lađn da
mïìm maơi, em beâ theo baên nùng, tûơ nhiïn quay mùơt vïì phña mùơt
trúđi Em caêm thíịy mùơt trúđi lađ trung tím, moơi víơt quanh em ăïìu
xoay vïì ăíịy Vúâi em, khöng coâ nhûông vuđng xa xa múđ aêo, khöng coâ
bíìu trúđi xanh ngùưt, caê nhûông chín trúđi mïnh möng baât ngaât cuông
khöng Em chó thíịy coâ möơt caâi gò cuơ thïí noâng íịm nhû möơt bađn tay
vuöịt ve, kheô lûúât qua mùơt Röìi, möơt caâi gò maât meê, nheơ nhađng, tuy
nhiïn víîn khöng nheơ bùìng caâi íịm noâng cuêa tia nùưng mùơt trúđi, noâ
thöíi vađo mùơt em, maât rûúơi, khoan khoaâi ÚÊ trong nhađ, em beâ ăaô
quen ăi laơi tûơ do vađ biïịt ặúơc khoaêng tröịng xung quanh mònh
Nhûng ra ăíy, em ngaơc nhiïn thíịy caâc lađn soâng thay ăöíi mau leơ laơ
luđng, luâc vuöịt ve ïm dõu, luâc kñch thñch böìn chöìn Nhûông caâi hön
íịm aâp cuêa mùơt trúđi bõ lađn gioâ hiu hiu lûúât qua xua ăi ríịt mau
choâng Möơt luöìng gioâ xađo xaơc bïn tai, phuê líịy mùơt vađ hai bïn thaâi
dûúng, luđa tûđ ăíìu ăïịn gaây, xoùưn quanh ngûúđi em nhû cöị nhíịc
Trang 18böíng em lïn, mang em ăïịn möơt núi nađo ăoâ trong khöng gian mađ
em khöng nhòn thíịy; cún gioâ ru nguê tím höìn em, löi keâo em vađo laông qún uêy mõ Em liïìn siïịt chùơt thïm tay meơ Traâi tim em lõm
ăi, coâ luâc tûúêng chûđng sùưp ngûđng ăíơp hùỉn
Luâc bađ meơ ăùơt em ngöìi xuöịng ăíịt, em coâ veê bònh tônh hún Giúđ ăíy, mùơc cho caâi caêm giaâc laơ luđng trađn ngíơp trong ngûúđi, em víîn phín biïơt ặúơc caâc ím thanh Nhûông lađn soâng íịm aâp vađ ïm dõu víîn cûâ döìn díơp maơnh meô, em caêm thíịy noâ thíịm vađo tíơn trong
cú thïí em vò nhûông tiïịng ăíơp cuêa maâu bõ ăaêo löơn trong ngûúđi em cuông tuđy theo nhõp nhûông lađn soâng ăoâ mađ ăíơp nhanh hay chíơm Nhûng bíy giúđ, nhûông lađn soâng ặa laơi luâc tiïịng hoât thaânh thoât roô rađng cuêa möơt con sún ca, luâc tiïịng thíìm thò ngheơn ngađo cuêa cíy baơch dûúng nhoê vûđa laơi múâi ăím chöìi xanh tûúi, hoùơc tiïịng nûúâc vöî bíơp bïình khe kheô ngoađi söng Möơt con eân bay qua, caânh ăíơp vun vuât, noâ lûúơn quanh gíìn ăíịy míịy vođng ngoùưt ngoeâo, ăađn ruöìi nhoê vo ve, vađ aât lïn tíịt caê, thónh thoaêng coâ tiïịng baâc thúơ cađy giuơc bođ keâo cađy ngoađi caânh ăöìng, tiïịng lï dađi, buöìn baô
Nhûng em beâ khöng sao hiïíu hïịt ặúơc tíịt caê nhûông tiïịng ăöơng íịy, tíịt caê nhûông ím thanh íịy, em khöng gheâp laơi ặúơc, khöng phöịi húơp ặúơc chuâng Hònh nhû luâc xuýn vađo caâi ăíìu beâ nhoê töịi om cuêa em, thò nhûông ím thanh íịy, leê teê rúi xuöịng ăaây, luâc
ïm aâi bíng khuíng, luâc vang vang íìm ô Ăöi khi nhûông ím thanh íịy döìn caê laơi phaât ra cuđng möơt luâc, vađ xaâo löơn vúâi nhau taơo thađnh möơt thûâ ím löîi ăiïơu vûđa chöịi tai, vûđa khoâ hiïíu Gioâ tûđ ngoađi caânh ăöìng thöíi laơi víîn vun vuât bïn tai, em caêm thíịy nhûông lađn soâng luâc nađy ăaô chaơy mau hún, tiïịng noâ öìn ađo, díơp tùưt moơi tiïịng ăöơng khaâc mađ luâc nađy chó cođn vùng vùỉng nhû tûđ thïị giúâi xa laơ ặa laơi, nhû ăaô trúê thađnh nhûông kyê niïơm ngađy höm qua Vađ khi moơi ím thanh dõu díìn, thò möơt caêm giaâc úí oaêi kñch thñch thíịm vađo löìng ngûơc em beâ muđ Mùơt em chöịc chöịc laơi nhùn nhoâ tûđng nhõp, mùưt luâc nhùưm nghiïìn, luâc múê to, ăöi löng mađy luâc nhñu laơi, luâc giûúng lïn súơ sïơt, roô lađ em muöịn hoêi han ăiïìu gò mađ khöng noâi, vađ em ăaô cöị gùưng ăau ăúân trong suy nghô vađ tûúêng tûúơng YÂ thûâc cuêa em cođn non núât mađ ăaô trađn ngíơp nhûông caêm giaâc múâi meê nïn bùưt ăíìu bõ ăeđ xuöịng
YÂ thûâc non núât íịy ăaô ăíịu tranh khöng laơi ặúơc vúâi nhûông caêm giaâc
úê khùưp núi trađn vađo, noâ muöịn chöịng choơi laơi, phöịi húơp nhûông caêm giaâc íịy ăïí chïị ngûơ röìi chinh phuơc chuâng, nhûng cöng viïơc íịy quaâ
Trang 19nùơng ăöịi vúâi khöịi oâc töịi om cuêa em, möơt ặâa beâ thiïịu hùỉn nhûông
biïíu tûúơng mùưt nhòn thíịy ăïí lađm möơt viïơc nhû víơy
Vađ nhûông ím thanh líìn lûúơt ăïịn víy haôm em phûâc taơp quaâ,
íìm ô quaâ Nhûông lađn soâng tûđ nhûông vuđng töịi tùm, naâo ăöơng trađn
ngíơp vađo em, möîi luâc möơt vang maơnh hún, ăïí thoaâng laơi biïịn ngay
vađo ăïm töịi nhû trûúâc, nhûúđng chöî cho nhûông lađn soâng múâi, nhûông
ím thanh múâi Nhûông lađn soâng ăung ặa em, níng em lïn möîi luâc
möơt nhanh, möîi luâc möơt cao, vúâi möơt caâi ăađ lađm em phaêi khoâ chõu
Möơt ím ăiïơu dađi vađ buöìn cuêa tiïịng ngûúđi noâi to laơi möơt líìn nûôa
vûúơt lïn trïn caâi múâ ím thanh höîn ăöơn ăang tùưt díìn, röìi thöịt
nhiïn böịn bïì im bùơt
Em beâ kheô rïn vađ nùìm víơt xuöịng baôi Bađ meơ quay laơi nom
thíịy, kïu theât lïn: em beâ mùơt taâi nhúơt, nùìm mï man trïn ăaâm coê
VIII
Viïơc xaêy ra lađm cíơu Maâcxim ríịt lo súơ Ñt líu nay cíơu tòm tođi
nghiïn cûâu caâc saâch noâi vïì sinh lyâ hoơc, tím lyâ hoơc vađ khoa sû
phaơm Cíơu ăem hïịt nghõ lûơc sùĩn coâ vađo viïơc nghiïn cûâu tíịt caê
nhûông ăiïìu khoa hoơc noâi vïì sûơ trûúêng thađnh huýìn bñ vađ sûơ phaât
triïín cuêa tím höìn caâc treê em
Díìn díìn cöng viïơc nghiïn cûâu lađm cíơu say mï Nhûông yâ nghô
ăen töịi cho mònh ăaô tađn phïị, khöng cođn sûâc ăïí ăíịu tranh cho cuöơc
söịng, nhûông suy nghô chua chaât vïì thín phíơn “con síu bođ trong
ăaâm coê buơi” vín vín tíịt caê ăaô díìn díìn bay khoêi caâi ăíìu vuöng
caơnh cuêa ngûúđi chiïịn sô kyđ cûơu Thay vađo ăíịy, luâc nađy oâc cíơu laơi
xaâo ăöơng vïì nhûông yâ nghô khaâc do kïịt quaê cuêa möơt cuöơc suy nghô
líu dađi, thíơm chñ ăöi khi trong traâi tim ăang cùìn díìn ăi íịy, cođn
naêy ra nhûông giíịc mú höìng tûúi ăeơp Cíơu Maâcxim tin chùưc taơo hoâa
ăaô khöng cho ặâa treê ăöi mùưt ăïí nhòn, quýịt khöng núô cûúâp nöịt caê
caâc giaâc quan khaâc cuêa noâ Ăûâa beâ ăaâp laơi hïịt sûâc ăíìy ăuê vađ vúâi
möơt nghõ lûơc phi thûúđng, tíịt caê nhûông caêm giaâc bïn ngoađi mađ caâc
quan nùng em thu nhíơn ặúơc Cíơu Maâcxim bùưt ăíìu tin tûúêng cíơu
ặúơc taơo hoâa giao cho caâi nhiïơm vuơ lađm phaât triïín moơi nùng khiïịu
tûơ nhiïn cuêa ặâa beâ, cíơu seô gùưng ăem tinh thíìn vađ aênh hûúêng cuêa
mònh ăïí buđ ăùưp cho búât nöîi bíịt cöng cuêa söị mïơnh Trong hađng nguô
Trang 20nhûông ngûúđi chiïịn ăíịu cho lyâ tûúêng cao quyâ, tïn lñnh múâi nađy seô thay cíơu, möơt tïn lñnh mađ nïịu cíơu, möơt ngûúđi tađn tíơt töơi nghiïơp khöng can thiïơp vađo, trong tûúng lai seô khöng lađm ặúơc viïơc gò coâ ñch cho ai hïịt
Ngûúđi baơn giađ cuêa Garibanăi nghô buơng:
“Biïịt ăíu ăíịy Ngûúđi ta ríịt coâ thïí khöng cíìn gûúm giaâo mađ víîn ăíịu tranh ặúơc Ríịt coâ thïí ặâa treê bõ söị mïơnh bíịt cöng lađm thûúng töín nađy, möơt ngađy kia seô giú cao thûâ vuô khñ húơp vúâi nùng lûơc cuêa noâ ăïí baêo vïơ nhûông keê ăau khöí cuđng bõ cuöơc söịng hùưt huêi Vađ nhû víơy, ta ăíy, möơt tïn lñnh giađ tađn tíơt, ta cuông seô khöng ăïịn nöîi lađ keê söịng thûđa, trong caâi thïị giúâi nađy ”
Vađo thúđi buöíi íịy, ngay ăïịn nhûông nhađ tû tûúêng tûơ do tiïìn tiïịn nhíịt cuông khöng thoaât khoêi ăiïìu mï tñn cho lađ vuô truơ nađy bõ nhûông “YÂ muöịn huýìn bñ” cuêa taơo hoâa chi phöịi Cho nïn, cíơu Maâcxim trong luâc theo saât tûđng bûúâc trûúêng thađnh cuêa ặâa beâ, cíơu thíịy úê noâ möîi ngađy möơt löơ roô nhûông khaê nùng ñt coâ; cuöịi cuđng cíơu tin chùưc rùìng ặâa beâ bõ muđ cuông chó lađ do möơt trong nhûông “YÂ muöịn huýìn bñ” íịy gíy nïn
Cíơu Maâcxim súâm tùơng cíơu hoơc trođ ýu cuêa mònh cíu chím ngön: “Möơt keê chõu thiïơt thođi cho tíịt caê nhûông con ngûúđi bíịt haơnh”
IX
Sau líìn daơo chúi ăíìu tiïn vađo buöíi muđa xuín noơ, em beâ bõ mï saêng míịt míịy ngađy Coâ luâc em nùìm lõm, ýn lùơng trïn giûúđng, coâ luâc em trùìn troơc, möìm noâi laêm nhaêm, tai lùưng nghe tiïịng ăöơng úê tíơn ăíu ăíu Luâc nađo nom mùơt em cuông ngú ngaâc kinh haôi
Bađ meơ noâi:
- Trúđi úi, hònh nhû con töi noâ cöị gùưng tòm hiïíu möơtcaâi gò mađ khöng lađm sao hiïíu nöíi
Cíơu Maâcxim ngöìi tríìm ngím, ăíìu lùưc lùưc Cíơu biïịt roô ặâa beâ
bõ xuâc ăöơng quaâ maơnh vađ ngíịt ăi nhû víơy lađ do nhûông caêm giaâc trađn ngíơp vađo noâ nhiïìu quaâ, nïn cíơu quýịt ắnh chó cho nhûông
Trang 21caêm giaâc íịy tûđ tûđ ăïịn vúâi ặâa beâ múâi mïơt díơy, ăïịn tûđng caêm giaâc
möơt Cûêa söí buöìng em beâ öịm nùìm ăoâng kñn mñt Vïì sau díìn díìn
khi em bònh phuơc, múâi thíịy múê ăöi luâc Em ặúơc dùưt ăi chúi trong
buöìng, ra ngoađi bíơc cûêa, ra sín, ra vûúđn Möîi khi thíịy mùơt em beâ
coâ veê lo lùưng, meơ em laơi giaêng giaêi cho em hiïíu roô baên chíịt nhûông
ím thanh vûđa lađm em kinh ngaơc
Ăíy lađ tiïịng tuđ vađ cuêa chuâ beâ chùn cûđu tñt tíơn ăùìng kia, phña
sau meâ rûđng Cođn tiïịng nađy lađ tiïịng chim böng lau hoât giûôa nhûông
tiïịng chim seê rñu rñt Vađ bíy giúđ lađ tiïịng con cođ ăíơu trïn baânh xe1
ăang kïu Noâ vûđa múâi úê miïìn xa xöi bay vïì töí cuô
Em beâ húân húê quay mùơt vïì phña meơ, toê veê biïịt ún Em cíìm
líịy tay meơ, ăíìu gíơt gíơt, tai víîn lùưng nghe, veê mùơt suy nghô, ra
chiïìu ăaô hiïíu roô
X
Bùưt ăíìu tûđ ăoâ, thíịy caâi gò ăaâng chuâ yâ em laơi hoêi han ăïí biïịt
Hïî coâ tiïịng ăöơng nađo, lađ meơ, hay thûúđng thûúđng lađ cíơu Maâcxim, laơi
baêo cho em biïịt ím thanh íịy lađ do nhûông ăöì víơt hoùơc nhûông con
víơt nađo ăaô phaât ra Lúđi bađ meơ giaêng nghe sinh ăöơng vađ nhiïìu hònh
aênh hún lađm em coâ íịn tûúơng maơnh meô hún, ăöi khi íịn tûúơng íịy ríịt
ăau ăúân Mùưt ăíìy ăau khöí vađ niïìm ai oaân khöng nhúđ cíơy vađo ăíu
ặúơc, bađ meơ chùm chuâ giaêng giaêi cho con nghe nhûông khaâi niïơm vïì
hònh thïí vađ mađu sùưc Em beâ hïịt sûâc tíơp trung chuâ yâ, ăöi löng mađy
nhñu laơi, thíơm chñ vûđng traân trong trùưng cuêa em hùìn lïn míịy nïịp
nhùn nheđ nheơ Chùưc caâi ăíìu nhoê beâ cuêa em ăang gùơp phaêi möơt
cöng viïơc quaâ phûâc taơp Nhûông luâc nhû víơy, cíơu Maâcxim cau mùơt
laơi, khi ăöi mùưt bađ meơ rûng rûng lïơ, vađ mùơt em beâ taâi ăi vò nhûông
cöị gùưng quaâ sûâc, ngûúđi lñnh giađ liïìn xen vađo, gaơt chõ ra vađ kïí
nhûông cíu chuýơn khaâc cho chaâu nghe; trong cíu chuýơn, cíơu cöị
hïịt sûâc chó duđng nhûông khaâi niïơm vïì khöng gian vađ ím thanh
Neât mùơt em liïìn dõu laơi
Trïn ăíìu cöơt coâ lùưp nhûông chiïịc baânh xe cuô ăïí cođ lađm töí
Trang 22Em beâ hoêi vïì con cođ goô tröịng trïn chiïịc cöơt:
- Cíơu úi, con cođ noâ thïị nađo húê cíơu? Noâ coâ to khöng?
Vûđa hoêi, em vûđa dang hai caânh tay ra Möîi líìn hoêi nhûông caâi tûúng tûơ nhû víơy lađ em laơi dang hai tay ra Luâc nađo thíịy vûđa vùơn ăuâng lađ cíơu Maâcxim baêo thöi Giúđ ăíy em dang röơng caê ăöi caânh tay beâ nhoê, nhûng cíơu víîn baêo:
- Khöng chaâu aơ, con cođ noâ cođn lúân hún thïị nhiïìu.Nïịu bùưt boê vađo buöìng vađ ăùơt noâ xuöịng ăíịt, ăíìu noâ nghïín seô cao quaâ lûng chiïịc ghïị dûơa Chaâu hiïíu chûa?
Em beâ veê mùơt tríìm ngím noâi:
- Thïị ra noâ lúân quaâ cíơu nhó? Thïị con chim bönglau to thïị nađy chûâ? - Em beâ nhñch ăöi bađn tay nhoê xñu caâch nhau möơt chuât
- Phaêi, con böng lau to ăuâng nhû víơy Nhûngchim lúân khöng bao giúđ hoât hay bùìng con nhoê Khi con böng lau hoât, noâ cöị hoât hay ăïí cho ai nghe cuông phaêi thñch Cođn con cođ lađ möơt giöịng chim nghiïm nghõ, trong töí, noâ chó ặâng coâ möơt chín, mùưt luön luön nhòn xung quanh y nhû möơt laôo chuê hađ khùưc ặâng öịp thúơ lađm, quaât thaâo, mùưng chûêi, chaê súơ gò lađm phiïìn hađng xoâm mađ cuông khöng chuât xíịu höí vïì caâi tiïịng khađn khađn cuêa mònh
Nghe cíơu taê, ặâa beâ bíơt cûúđi vađ qún khuíịy ặúơc möơt laât nhûông cöị gùưng khoâ nhoơc cuêa em luâc nađy ăïí hiïíu ặúơc cíu chuýơn bađ meơ kïí Nhûng cíu chuýơn cuêa bađ meơ híịp díîn, nïn em víîn thûúđng thñch hoêi meơ hún lađ hoêi cíơu Maâcxim
Trang 23CHÛÚNG HAI
I
Khöịi oâc tođ mođ cuêa em beâ giađu thïm nhiïìu khaâi niïơm múâi
Nhúđ thñnh quan cûơc kyđ tïị nhõ, em díìn díìn ăi síu vađo thiïn nhiïn
úê xung quanh Trïn ăíìu vađ quanh mònh em bao giúđ cuông thíịy möơt
thûâ ăïm töịi mõt muđng dađy ăùơc Nhûông boâng töịi nhû ăaâm míy
nùơng ăeđ trôu lïn khöịi oâc cuêa em, mùơc díìu bõ nhû víơy ngay tûđ ngađy
múâi loơt lođng vađ hònh nhû em ăaô phaêi quen ăi vúâi nöîi ăau khöí íịy,
nhûng baên chíịt cuêa em víng theo möơt thûâ baên nùng cao ăùỉng,
luön luön cöị gùưng tòm caâch veân caâi mađn múđ ăuơc kia ăi Möịi hùm húê
vö yâ thûâc cuêa ặâa treê ham muöịn ặúơc thíịy aânh saâng mađ noâ chûa
hïì biïịt khöng bao giúđ rúđi boê em vađ trïn khuön mùơt em thíịy hùìn roô
möơt thûâ cöị gùưng mú höì vađ ăau xoât
Tuy nhiïn em cuông coâ nhûông phuât vui veê trong saâng, nhûông
phuât ngíy ngíịt höìn nhiïn ïm dõu, nhíịt lađ khi nhûông íịn tûúơng bïn
ngoađi ăïịn ặúơc vúâi em, biïịn thađnh nhûông caêm giaâc múâi meê, maơnh
meô, giuâp em hiïíu ặúơc nhûông hiïơn tûúơng múâi cuêa vuô truơ vö hònh
Thiïn nhiïn mïnh möng vađ huđng vô khöng hoađn toađn ăoâng cûêa em
Cho nïn, möơt höm ặúơc dùưt ăïịn ặâng trïn möơt taêng ăaâ úê trïn búđ
söng, em tríìm ngím, nghiïm nghõ lùưng nghe tiïịng soâng nhoê bíơp
bïình vöî nheđ nheơ dûúâi chín Em caêm ăöơng, nñu líịy vaơt aâo meơ, lùưng
nghe nhûông viïn soêi dûúâi chín laê taê döìn díơp rúi xuöịng nûúâc Tûđ
ăíịy, em hònh dung chiïìu síu dûúâi hònh thûâc tiïịng nûúâc rò rađo nheđ
nheơ dûúâi chín möơt taêng ăaâ, hoùơc tiïịng laơo xaơo kinh haôi cuêa nhûông
viïn soêi nhoê döìn díơp lùn xuöịng nûúâc
Khöng gian vang döơi ăïịn tai em nhû möơt bađi ca tùưt díìn
Nhûng khi tiïịng síịm muđa xuín vang khùưp bíìu trúđi, lađm toađn thïí
khöng gian huýn naâo, röìi, sau möơt tiïịng íìm íìm phíîn nöơ tiïịng
vang tùưt díìn vađo trong nhûông ăaâm míy, em beâ muđ lùưng nghe,
Trang 24trong lođng súơ haôi thađnh kñnh, tím trñ em húân húê vađ trong ăíìu em vuơt naêy ra khaâi niïơm huy hoađng vïì bíìu trúđi baât ngaât
Xem thïị, vúâi em, ím thanh lađ biïíu hiïơn chñnh, biïíu hiïơn trûơc tiïịp nhíịt cuêa caâi thïị giúâi bïn ngoađi Nhûông íịn tûúơng khaâc chó ăïí böí sung cho nhûông íịn tûúơng cuêa thñnh giaâc Moơi quan niïơm cuêa
em ăïìu khuön nùơn trïn nhûông íịn tûúơng ím thanh íịy
Ăöi khi, vađo möơt buöíi chiïìu noâng bûâc, böịn bïì im phùng phùưc, khöng cođn tiïịng chín ngûúđi ăi laơi vađ caênh víơt thiïn nhiïn chòm trong vùưng lùơng, möơt thûâ ýn lùơng trong ăoâ ngûúđi ta ăoaân chûđng chó coâ nhûông sûâc söịng ăang lùơng leô khöng ngûđng vûún lïn, nhûông luâc íịy khuön mùơt em beâ nom ăùơc biïơt laơ thûúđng Hònh nhû do aênh hûúêng cuêa caâi vùưng lùơng xung quanh, coâ nhûông ím thanh mađ chó coâ em nùưm ặúơc nhõp ăiïơu, tûơ ăaây tím höìn em díng lïn, vađ em tríìm ngím lùưng nghe Nhûông luâc íịy nhòn em tûúêng nhû coâ möơt yâ nghô ăang naêy ra, cođn mú höì, bùưt ăíìu rung ăöơng trong traâi tim em nhû möơt khuâc nhaơc bíng khuíng
II
Em beâ ăaô lïn nùm Ngûúđi maênh deê, ýịu úât, nhûng em víîn ăi laơi vađ chaơy khùưp nhađ Nïịu möơt ngûúđi laơ nhòn em ăi trong buöìng, chín bûúâc vûông vađng, gùơp vûúâng lađ quay ngûúđi traânh, cíìn ăïịn gò lađ tòm ặúơc ngay, thò ngûúđi íịy khöng bao giúđ laơi tin lađ mònh ăang ặâng trûúâc mùơt möơt ặâa beâ muđ Ngûúđi íịy seô cho em lađ ặâa beâ tríìm mùơc möơt caâch kyđ quùơc, möơt em beâ coâ ăöi mùưt suy nghô ăùm ăùm nhòn núi xa thùỉm Nhûng ra sín, em ăi laơi ríịt khoâ khùn Em phaêi duđng möơt chiïịc gíơy nhoê, khe kheô ăíơp xuöịng ăíịt ăùìng trûúâc mùơt
Luâc khöng coâ gíơy, em thûúđng thñch bođ xuöịng ăíịt, gùơp víơt gò cuông tó mó nùưn boâp
III
Möơt buöíi chiïìu töịi muđa heđ ăeơp ăeô Cíơu Maâcxim ngöìi trong vûúđn Cuông nhû moơi bûôa, böị em beâ cođn bíơn viïơc úê ngoađi ăöìng Trong sín vađ xung quanh, böịn bïì im ùưng Thön xoâm nguê ýn
Trang 25Trong bïịp cuông khöng cođn thíịy tiïịng chuýơn trođ cuêa míịy ngûúđi
lao cöng vađ gia nhín ăađy túâ Em beâ ăaô ặúơc ăùơt nguê trïn giûúđng
ăïịn gíìn nûêa tiïịng
Em ăang thiu thiu nguê Tûđ ñt líu nay, trong ngûúđi em coâ möơt
thûâ höìi ûâc laơ luđng ùn nhõp vúâi caâi khöng khñ ïm dõu cuêa giúđ khuya
muöơn nađy Ăađnh rùìng em khöng nhòn thíịy bíìu trúđi xanh töịi díìn,
hoùơc nhûông ẳnh cíy ăen síîm lung lay in roô hònh lïn nïìn trúđi ăíìy
sao, em khöng thíịy ặúơc nhûông maâi tranh cuêa nhûông ngöi nhađ
víy quanh sín nhùn nhuâm laơi, vađ nhûông boâng töịi xanh biïịc tröơn
vúâi aânh trùng oâng aê bao phuê mùơt ăíịt Nhûng tûđ míịy höm nay,
nhûông luâc em nùìm nguê, coâ möơt caêm giaâc laơ luđng, quýịn ruô, noâ ăïịn
xím chiïịm chïị ngûơ em, vađ höm sau, luâc thûâc díơy, em khöng sao
hiïíu ặúơc
Vađo khoaêng luâc tím trñ em thiu thiu nguê, luâc tiïịng xađo xaơc
mú höì úê luđm deê ăaô im bùơt vađ em ăaô khöng cođn phín biïơt roô tiïịng
choâ suêa úê xa xa trong lađng, tiïịng hoât lñu lo cuêa con chim hoơa mi
bïn kia söng, vađ tiïịng nhaơc lanh canh buöìn baô cuêa míịy con ngûơa
ăang gùơm coê trong nöơi, khi tíịt caê caâc thûâ tiïịng ăöơng riïng leê íịy
nhoê díìn röìi míịt hùỉn trong khöng gian baât ngaât, thò em beâ bùưt ăíìu
coâ íịn tûúơng nhû tíịt caê nhûông caâi ăoâ quýơn vađo nhau, taơo thađnh
möơt hođa ím ïm aâi bay qua cûêa söí vađo trong buöìng em, noâ bay lûúơn
maôi quanh giûúđng em nùìm vađ ru em vađo möơt giíịc mú dõu dađng
Saâng höm sau, thûâc giíịc, lođng böìi höìi caêm ăöơng, em rñu rñt hoêi meơ:
- Meơ úi, höm qua coâ caâi gò thïị haê meơ? Caâi gò thïịhaê meơ?
Bađ meơ khöng biïịt ăíìu ăuöi ra sao, bađ tûúêng nhûông giíịc mú
ăïịn quíịy ăaêo con bađ Bađ ùĩm noâ ăùơt lïn giûúđng, lađm díịu röìi ăúơi maôi
luâc em thiu thiu nguê múâi lui ra Bađ khöng thíịy coâ gò laơ Nhûng
saâng höm sau, em beâ laơi hoêi meơ nhû höm trûúâc Em kïí laơi cho meơ
nghe nhûông caêm giaâc lađm em ngíy ngíịt ăïm qua
- A, meơ ýu quyâ cuêa con úi! Hay quaâ, hay quaâ meơaơ Caâi gò
thïị haê meơ?
Möơt buöíi chiïìu, bađ ắnh ngöìi naân líu hún vúâi con ăïí xem caâi
bñ míơt laơ luđng kia lađ caâi gò Ngöìi trïn möơt chiïịc ghïị dûơa bïn caơnh
chiïịc giûúđng nhoê, bađ lú ăaông tay ăan aâo, tai lùưng nghe húi thúê ăïìu
ăùơn cuêa beâ Pie Em nhû ăaô nguê ýn, böîng tiïịng em thoê theê trong
boâng töịi:
Trang 26- Meơ úi meơ cođn ngöìi ăoâ û?
- Phaêi, phaêi, meơ ngöìi ăíy con aơ
- Meơ ăi ra ăi, con xin meơ Caâi íịy noâ súơ meơ, noâvíîn chûa ăïịn Con sùưp nguê röìi mađ noâ chûa ăïịn
Ngaơc nhiïn, bađ Ana lùưng nghe tiïịng con thò thađo, ríìu rô, gioơng ngaâi nguê, trong buơng líịy lađm quaâi laơ Em noâi vúâi meơ vïì nhûông giíịc mú, em kïí rađnh roơt nhû nhûông caâi gò cuơ thïí, coâ thûơc víơy Tuy nhiïn bađ cuông ặâng díơy, cuâi xuöịng hön con röìi nhoân chín
ăi ra, ắnh buơng rònh chöî dûúâi cûêa söí múê tröng ra vûúđn
Nhûng chûa ra ăïịn cûêa söí, bađ ăaô hiïíu ra ăiïìu bñ íín noơ Ăöơt nhiïn coâ tiïịng tiïu dõu dađng ïm aâi tûđ phña tađu ngûơa vùng vùỉng ặa lïn, tiïịng tiïu hođa vúâi tiïịng rò ríìm cuêa ăïm khuya úê miïìn Nam Bađ hiïíu ngay ra nhûông nöịt ăún giaên cuêa khuâc nhaơc qú muđa vang lïn trong khöng gian huýìn bñ khuya vùưng ăaô lađm cho nhûông höìi ûâc ban ăïm cuêa con bađ trúê nïn vö cuđng ïm dõu
Bađ ngûđng laơi, ặâng ýn möơt laât ăïí nghe ăiïơu nhaơc uýín chuýín ngín nga vađ caêm ăöơng cuêa bađi haât Ukren Sau bađ hïịt sûâc bònh tônh ăi ra, bađ gùơp cíơu Maâcxim ăang ặâng ăúơi trong löịi ăi töịi
om ngoađi vûúđn
Bađ nghô buơng:
- Chađ, thùìng Iokhim nhađ nađy thöíi tiïu hay quaâ! Aingúđ ăíu con ngûúđi bïì ngoađi thö kïơch mađ laơi giađu tònh caêm ăïịn nhû víơy
IV
Thûơc tïị, Iokhim thöíi tiïu hay vö cuđng Anh cođn chúi thaơo caê cíy ăađn vô cíìm lùưt leâo Ngûúđi ta kïí laơi trûúâc kia, vađo nhûông ngađy chuê nhíơt, úê quaân nûúâc khöng ai chúi hay bùìng anh bađi “Cödùưc” hay bađi “Cö gaâi Cracövi tònh tûâ” Ngöìi trong möơt xoâ, trïn chiïịc ghïị ăííu, caâi cùìm nhùĩn nhuơi ghò chùơt cíy ăađn vô cíìm, chiïịc muô löng thuâ cao cao, ngaơo nghïî líơt ra sau gaây, anh lûúât chiïịc maô vô cong cong lïn trïn díy ăađn cùng thùỉng, thò trong phođng khöng míịy ai coâ thïí ngöìi ýn ặúơc Ngay caê ăïịn laôo Do thaâi giađ chöơt mùưt thûúđng ăïơm ăađn cöngtúbaât cho Iokhim, cuông long lïn sođng soơc Laôo cöị gùưng keâo cho
Trang 27tiïịng ăađn nùơng nïì tríìm tríìm cuêa laôo theo kõp nhûông tiïịng ăađn reâo
rùưt, nheơ nhađng vađ nhaêy nhoât cuêa Iokhim, lađm chiïịc nhaơc cuơ nùơng
nïì qú muđa cuêa laôo tûúêng chûđng ăïịn vúô tung ra míịt Vađ caê ăïịn laôo
Yùngken cûâ möîi cûê ăöơng, ăöi vai laơi nhaêy thaâch lïn, cuông luâc lùưc
caâi ăíìu hoâi chuơp chiïịc muô ca nö; laôo rung caê ngûúđi theo ăiïơu nhaơc
linh hoaơt vađ nhñ nhaênh Huöịng höì nhûông ngûúđi coâ ăöi chín vöịn tûđ
ăúđi kiïịp nađo ăaô ăuâc nùơn nïn ăïí hïî ăöơng nghe tiïịng möơt ăiïơu nhaơc
khiïu vuô vang lïn lađ nhaêy, lađ muâa
Nhûng tûđ daơo Iokhim phaêi lođng Maria, möơt cö beâ lađm thú úê
íịp bïn caơnh, thò khöng biïịt taơi sao anh
chađng laơi ăím ra gheât cay gheât ăùưng cíy ăađn vô cíìm vui veê
noơ Phaêi noâi thûơc lađ caâi ăađn cuêa anh khöng giuâp gò cho anh ăïí
chiïịm ăoaơt traâi tim cö gaâi tinh quaâi, cö aê thñch khuön mùơt baênh
bao nhùĩn nhuơi cuêa möơt anh ăi úê hún lađ caâi böơ mùơt xíịu xa, ríu ria
ríơm sò cuêa anh chađng nghïơ sô ngûúđi Ukren gioêi ăađn vô cíìm Tûđ
ngađy íịy, trong quaân nûúâc hay úê nhûông buöíi daơ höơi trong lađng,
khöng ai cođn ặúơc nghe tiïịng ăađn reâo rùưt cuêa Iokhim nûôa
Anh treo cíy ăađn lïn möơt chiïịc ăinh trong chuöìng ngûơa Cíy
ăađn trûúâc kia anh ýu quyâ níng niu lađ thïị mađ nay míịy súơi díy bõ
íím ặât díìn, anh cuông khöng buöìn ngoâ túâi Díy ăađn ặât bíơt ra
nhûông tiïịng nghe vö cuđng naôo nuöơt, buöìn naât lođng lađm ăađn ngûơa
cuông phaêi thûúng tím hñ ríìm lïn Chuâng quay ăíìu laơi nhòn chuê
nhín vađ ngaơc nhiïn khöng hiïíu sao anh laơi nhíîn tím ăïịn thïị
Ăïí thay chiïịc ăađn, Iokhim mua möơt öịng tiïu cuêa ngûúđi vuđng
nuâi Caâcpaât Chùưc anh thíịy tiïịng tiïu dõu dađng ïm aâi ăoâ phuđ húơp
vúâi caâi söị phíơn híím hiu cuêa anh hún vađ tin lađ noâ seô diïîn taê ặúơc
thíịm thña hún möịi u uíịt trong traâi tim bõ hùưt huêi cuêa anh
Nhûng chiïịc tiïu anh vûđa mua cuêa ngûúđi miïìn nuâi lađm anh
thíịt voơng Anh xoay thûê ăuê caâch: cùưt xeân, nhuâng vađo nûúâc röìi ăem
phúi nùưng, sau líịy chó buöơc treo dûúâi maâi nhađ, nhûng vö hiïơu
Chiïịc tiïu miïìn nuâi khöng húơp vúâi traâi tim Ukren Luâc ăaâng ca
haât noâ laơi
rñt lïn, luâc Iokhim muöịn nhûông rung ăöơng laê lûúât, chiïịc tiïu
laơi phaât ra nhûông tiïịng choâi tai Toâm laơi, chiïịc tiïu tuýơt nhiïn
khöng muöịn diïîn taê tím tònh cuêa chuê Iokhim mua hađng chuơc
chiïịc tiïu Sau anh phaât caâu vúâi tíịt caê boơn ngûúđi miïìn nuâi lang
Trang 28thang noơ Iokhim cho lađ hoơ khöng lađm nöíi möơt öịng tiïu töịt, anh quýịt lađm líịy möơt chiïịc theo súê thñch cuêa mònh
Suöịt míịy ngađy, anh bûơc doơc, lang thang vûúơt ăöìng, qua ruöơng, gùơp buơi lau nhoê nađo cuông dûđng laơi xem xeât tûđng cađnh vađ cùưt líịy vađi ăoaơn Nhûng víîn chûa ặúơc öịng nađo vûđa yâ Löng mađy anh cûâ cau coâ, nhñu laơi, anh ăi xa maôi tòm kiïịm Vïì sau anh dûđng laơi úê möơt chöî coâ con söng con nûúâc chaêy lúđ ăúđ Trong caâi vuông nhoê nađy, soâng nûúâc chó kheô lađm rung rinh míịy böng sen trùưng ÚÊ ăíy híìu nhû khöng bao giúđ noâ lûúât túâi vò lau moơc um tuđm dađy ăùơc, ăaâm lau bònh tônh vađ tríìm ngím nghiïng mònh soi boâng trïn mùơt nûúâc, phùỉng lùơng vađ síìu thaêm
Iokhim reô ăaâm cíy con, anh ặâng ýn míịy phuât bïn maơn nûúâc vađ thöịt nhiïn biïịt mònh seô tòm ặúơc úê ăíy möơt cíy síơy ăïí lađm öịng tiïu nhû yâ muöịn Anh húân húê, ruât úê tuâi möơt con dao nhñp coâ quai da buöơc, sau khi ặa mùưt chuâ yâ nhòn buơi lau ăang xađo xaơc, anh bûúâc maơnh laơi möơt cíy síơy nhoê, thín maênh deê vađ mïìm maơi ăang rung rinh trïn búđ söng, nûúâc söng soi mođn búđ ăïịn vöî saât tíơn buơi lau Anh buâng cíy síơy möơt caâi vađ sung sûúâng nhòn caâi thín cíy mïìm maơi, lùưng tai nghe ăaâm laâ rò rađo, röìi gíơt gíơt ăíìu
Iokhim vui sûúâng quaâ:
- Ăíy röìi, cíy nađy múâi lađ cíy ta ăang cíìn Nhûôngöịng síơy cùưt ặúơc tûđ trûúâc, anh vûât ăi hïịt
ÖỊng tiïu múâi lađm anh vûđa yâ hïịt sûâc ÖỊng síơy phúi ăaô khö, anh líịy chiïịc díy theâp nûúâng ăoê ăöịt hïịt nhûông ruöơt bíịc bïn trong, khoeât saâu löî trođn thùỉng hađng vađ thïm möơt löî thûâ baêy khoeât chïịch
ăi
Anh líịy nuât göî bõt vađo möơt ăíìu öịng tiïu, ăïí chûđa ra möơt khe nhoê, ăoaơn líịy chó buöơc treo luêng lùỉng phúi nùưng gioâ suöịt möơt tuíìn Vïì sau anh goơt giuôa, líịy kñnh naơo, líịy miïịng len kyđ coơt chau chuöịt Mùơt trïn öịng tiïu trođn trùơn Giûôa coâ míịy khoaênh mùơt con con röơng bùìng nhau, ăaânh nhùĩn boâng Iokhim líịy nhûông miïịng sùưt moêng cong queo nûúâng ăoê aâp lïn trïn nhûông mùơt nhùĩn, khùưc thađnh nhûông hònh thuđ chaơm tröí cíìu kyđ Sau khi thûê vađi nöịt, Iokhim caêm ăöơng gíơt gíơt ăíìu, líím bíím míịy tiïịng, ra chiïìu thñch thuâ vađ vöơi vaô ăem giíịu kñn chiïịc tiïu vađo möơt xoâ gíìn giûúđng Anh khöng muöịn thöíi thûê tiïịng tiïu ăíìu tiïn trong khöng khñ öìn ađo
Trang 29ban ngađy Nhûng chiïìu töịi vûđa buöng xuöịng, tûđ tađu ngûơa ăaô voơt ra
nhûông tiïịng saâo dõu dađng ngín nga, vö cuđng ïm aâi khiïịn ngûúđi
nghe ngíy ngíịt mú mađng Iokhim hïịt sûâc vûđa lođng vúâi chiïịc tiïu
múâi, coi noâ khaâc nađo xûúng thõt cuêa mònh Tiïịng tiïu reâo rùưt nhû
tûđ trong traâi tim, íịm aâp vađ xuâc ăöơng cuêa anh ngín ra, vò tiïịng tiïu
thíìn diïơu íịy ăaô noâi lïn ặúơc nhûông khña tònh caêm tinh vi, nhûông
run rííy nhoê nhíịt cuêa möịi buöìn trong lođng anh Nhûông tiïịng saâo
rung ăöơng theo nhau bay vađo trong ăïm töịi ăang chùm chuâ lùưng
nghe
V
Giúđ ăíy, Iokhim say mï chiïịc tiïu Ngûúđi vađ tiïu cuđng nhau
vui hûúêng tuíìn trùng míơt Ban ngađy, anh lađm hïịt sûâc chu ăaâo böín
phíơn ngûúđi híìu ngûơa, dùưt ngûơa ăi uöịng nûúâc, ăoâng ngûơa vađo xe,
ăaânh xe cho bađ chuê hay cíơu Maâcxim ăi daơo chúi Ăöi khi coâ viïơc ăi
qua lađng bïn, núi cö beâ Maria ăöơc aâc úê, anh thíịy lođng se laơi, nhûng
chiïìu ăïịn, anh laơi qún tíịt caê Ngay ăïịn hònh aênh cö beâ coâ ăöi
hađng löng mađy ăen laây tuýơt ăeơp kia, cuông bõ phuê möơt lúâp sûúng
muđ Caâi hònh aênh íịy khöng cođn coâ caâi cuơ thïí, noâng chaây cuêa noâ
Trûúâc mùưt anh noâ hiïơn ra trïn möơt nïìn mú höì, vûđa ăuê thíịy ăïí lađm
tiïịng saâo du dûúng kyđ diïơu nghe thïm mú mađng buöìn baô
Chiïìu höm íịy, cuông nhû moơi höm, Iokhim nùìm trong chuöìng
ngûơa, ngíy ngíịt vò ăiïơu nhaơc, vađ ăang lùưng mònh thöíi nhûông khuâc
nhaơc ai oaân Anh nhaơc sô ăaô qún cö gaâi ăöơc aâc, qún caê cuöơc söịng
cuêa chñnh mònh Thöịt nhiïn anh ruđng ngûúđi ặâng nhöím díơy
Vađo luâc caêm ăöơng nhíịt, anh thíịy möơt bađn tay nhoê beâ lanh
leơn ặa ngoân tay vuöịt nheơ nhađng mùơt anh, röìi luđa trïn tay súđ vöơi
öịng tiïu anh ăang thöíi Cuđng möơt luâc anh nghe bïn caơnh mònh coâ
húi ngûúđi thúê röơn rađng, caêm ăöơng
Tûúêng bõ ma aâm, anh vöơi lađm díịu vađ quaât lïn: “Quyê sûâ hay
Thûúơng ăïị sai mađy ăïịn ăíy haê?” Anh muöịn xem coâ phaêi mònh bõ
ma quaâi aâm aênh hay khöng?
Trang 30Nhûng möơt tia aânh trùng vûđa loơt qua cûêa tađu ngûơa cođn boê ngoê, anh biïịt mònh líìm Ăûâng gíìn saât giûúđng, em beâ muđ ăang giú ăöi bađn tay nhoê nhùưn vïì phña anh
Möơt giúđ sau, bađ meơ muöịn vađo ngoâ thùm con nguê, bađ khöng thíịy con trïn giûúđng Thoaơt tiïn bađ giíơt mònh súơ haôi nhûng baên nùng ngûúđi meơ ăaô giuâp bađ ăoaân biïịt ngay con bađ ăi ăíu Luâc ngûđng thöíi tiïu ăïí líịy húi, Iokhim thíịy chñnh bađ chuê ặâng trïn bíơu cûêa tađu ngûơa, anh luöịng cuöịng theơn thuđng Bađ ặâng ăíịy tûđ naôy, lùưng nghe anh thöíi tiïu vađ nhòn cíơu con trai ăang khoaâc chiïịc aâo böng ngùưn cuêa Iokhim ngöìi trïn giûúđng mï maêi nghe ăiïơu nhaơc
bõ cùưt ặât
VI
Tûđ bûôa ăoâ, ngađy nađo cuông cûâ chiïìu chiïìu chuâ beâ laơi xuöịng tađu ngûơa Khöng bao giúđ em nađi Iokhim thöíi tiïu ban ngađy Em coâ caêm giaâc vađo buöíi ban ngađy xaâo ăöơng, ngûúđi ăi laơi öìn ađo, khöng sao thöíi ặúơc nhûông ăiïơu nhaơc ïm aâi nhû víơy Nhûng khi boâng chiïìu chúâm buöng, Pie ăaô bùưt ăíìu thíịy noâng lođng noâng ruöơt Bûôa cúm chiïìu chó ăïí baâo cho em biïịt lađ sùưp ăïịn caâi giúđ phuât sung sûúâng mađ thöi; cođn bađ meơ theo baên nùng, vöịn khöng thñch löịi nghe thöíi tiïu nhû víơy, nhûng cuông khöng sao cíịm ặúơc cíơu con trai ýu quyâ ăïịn thùm anh nhaơc sô qú muđa, hoùơc cíịm em ngöìi suöịt hai tiïịng ăöìng höì trong tađu ngûơa trûúâc khi ăi nguê Nhûông giúđ nghe thöíi tiïu nhû víơy trúê thađnh nhûông giúđ phuât sung sûúâng nhíịt trong ngađy cuêa em Lođng ghen tûâc nung níịu bađ meơ, bađ biïịt roô nhûông caêm giaâc du dûúng ban ăïm nađy seô lađm em beâ suy nghô suöịt ngađy höm sau Bađ nhíơn thíịy míịy höm nay em beâ khöng vöìn vaô íu ýịm ăaâp laơi nhûông luâc bađ vuöịt ve em nhû trûúâc Ngöìi trïn göịi meơ, öm hön meơ mađ em víîn tríìm ngím tûúêng nhúâ ăïịn nhûông tiïịng tiïu Iokhim thöíi ăïm trûúâc
Bađ nhúâ laơi höìi bađ theo hoơc úê kyâ tuâc xaâ nûô sinh cuêa bađ Raăeâtska úê Kieâp, trong caâc nghïơ thuíơt giaêi trñ bađ coâ hoơc dûúng cíìm Noâi thûơc ra, nhûông kyê niïơm höìi ăoâ cuêa bađ khöng coâ gò lađ cûơc kyđ thuâ võ cho lùưm, vò nhûông kyê niïơm íịy gùưn boâ vúâi hònh aênh cö Klap, möơt nûô giaâo viïn ngûúđi Ăûâc, möơt cö giaâo giađ, gíìy gođ, tñnh nïịt
Trang 31tíìm thûúđng vađ nhíịt lađ ríịt aâc Cö ta hay cau coâ gùưt goêng laơ thûúđng
Cö ta coâ thïí boâp naât ngoân tay hoơc trođ ăïí uöịn nùưn cho noâ ặúơc mïìm
maơi Cö thûơc ăaô hoađn toađn thađnh cöng trong viïơc boâp chïịt moơi
nhaơc caêm trong ngûúđi ăaâm hoơc trođ cö ta daơy Cö Klap coâ möơt quan
niïơm thûơc kyđ dõ vïì phûúng phaâp sû phaơm Cûâ ặâng trûúâc mùơt cö lađ
ăuê ăïí caâi nhaơc caêm nhuât nhaât biïịn míịt hïịt chûâ khoan noâi ăïịn
phûúng phaâp daơy cuêa cö ta Cho nïn sau khi hoơc xong vađ ăi líịy
chöìng, bađ Ana Mikhailöịpna khöng bao giúđ nghô ăïịn chuýơn tíơp
luýơn laơi nhaơc nûôa Nhûng giúđ ăíy, lùưng nghe anh chađng Ukren
thöíi saâo, tuy víîn thíịy íịm ûâc trong lođng, bađ caêm thíịy traâi tim díìn
díìn trúê nïn dïî rung ăöơng trûúâc thûâ ím nhaơc chín chñnh, cođn hònh
aênh cö giaâo Klap ngûúđi Ăûâc kia múđ hùỉn ăi Bađ Pöpenska nùn nó
chöìng gûêi mua cho möơt chiïịc dûúng cíìm tíơn ngoađi tónh
Öng Pöpenski, möơt öng chöìng gûúng míîu, baêo vúơ:
- Múơ muöịn thò töi cuông mua Nhûng nïịu töi khönglíìm, thò
xem nhû múơ cuông khöng thñch ím nhaơc cho lùưm
Ngay höm íịy, öng viïịt thû gûêi ra tónh, nhûng cuông phaêi vađi
ba tuíìn múâi coâ dûúng cíìm ặa vïì tíơn nhađ qú ăíy ặúơc
Trong khi ăoâ, chiïìu nađo tiïịng tiïu du dûúng cuông tûđ tađu
ngûơa reâo rùưt bay lïn Em beâ muđ khöng kõp xin pheâp meơ, híịp tíịp
chaơy xuöịng
Muđi thúm coê khö líîn vúâi muđi ăùơc biïơt cuêa tađu ngûơa vađ muđi
nöìng nùơc cuêa böơ díy cûúng Míịy con ngûơa nhû thong thaê, möìm
ngoaơm rúm ăïí úê maâng coê nghe xađo xaơo Khi Iokhim ngûđng líịy húi
ăïí thöíi, tiïịng thò thíìm cuêa ăaâm cíy laâ deê xanh ngoađi vûúđn bay vađo
nghe roô möìn möơt Em Pie lùưng tai nghe, mï mïơt, say sûa
Khöng bao giúđ em ngùưt tiïịng tiïu Chó khi Iokhim tûơ yâ ngûđng
thöíi ặúơc vađi ba phuât, mùơt em múâi khöng cođn lùơng leô mú mađng, mađ
laơi coâ veê haâo hûâc laơ luđng nhû muöịn ặúơc nghe nûôa Em vúâi líịy öịng
tiïu, hai tay run rííy, ặa lïn möi Ngheơn ngađo vò caêm xuâc quaâ
maơnh, tiïịng tiïu ăíìu tiïn em thöíi ngíơp ngûđng, khöng roô Nhûng
líu díìn, em cuông lađm quen ặúơc vúâi chiïịc nhaơc cuơ thö sú Iokhim
daơy em ăùơt tay lïn caâc miïơng löî tiïu Ngoân tay xinh xùưn cuêa em
tuy che chûa kñn, nhûng em thuöơc nöịt nhaơc ríịt mau Vúâi em, möîi
nöịt nhaơc coâ möơt tñnh caâch riïng, möơt diïơn maơo riïng Em ăaô biïịt
chöî nöịt nhaơc nađo úê ăíu, thöíi ra sao vađ ăöi khi, theo tiïịng saâo ríịt
Trang 32möơc maơc cuêa Iokhim ngín nga, míịy ngoân tay cuêa em cuông bùưt ăíìu buöng bùưt theo nhõp haât Em hònh dung ríịt roô caâc nöịt nhaơc xïịp liïn tiïịp theo thûâ tûơ lïn hay xuöịng
VII
Ăuâng ba tuíìn sau, chiïịc dûúng cíìm ăùơt mua úê tónh ặúơc mang vïì Pie ặâng ngoađi sín, lùưng tai nghe míịy baâc ngûúđi lađm nhöơn nhõp khuín chuýín “Caâi nhaơc” vađo trong nhađ Chiïịc ăađn chùưc nùơng lùưm nïn luâc nhíịc noâ lïn, chiïịc xe lùn kïu rùng rùưc, míịy ngûúđi khiïng phaêi rïn lïn, möìm thúê höín hïín Hoơ bûúâc nùơng nïì, möîi bûúâc laơi coâ caâi gò vo vo, rung lïn ríìm ríìm úê phña trïn ăíìu Khi ăùơt chiïịc ăađn xuöịng sađn nhađ trong phođng khaâch, coâ tiïịng gíìm lïn nhû chiïịc ăađn ăuđng ăuđng giíơn dûô doơa naơt ai Tíịt caê lađm em beâ coâ caêm giaâc gíìn nhû khiïịp súơ vađ coâ aâc caêm ngay vúâi caâi “ngûúđi khaâch laơ” quaâi aâc tuy noâ chó lađ víơt vö tri Em ăi ngay ra ngoađi vûúđn, khöng nghe ngûúđi ta kï ăađn, vađ cuông chùỉng ăúơi nghe thúơ lïn díy ăađn ra sao Ngûúđi thúơ nađy böị meơ em thú riïng tûđ tónh vïì ăïí sûêa phñm vađ cùng laơi díy Khi moơi viïơc xong xuöi, bađ meơ cho goơi Pie ăïịn
Cíơy coâ cíy ăađn do tay möơt nhađ chuýn mön bíơc nhíịt úê thađnh Viïn chïị taơo, bađ Ana cíìm trûúâc seô thùưng chiïịc saâo thö sú qú muđa Bađ chùưc míím tûđ nay con trai bađ seô qún caâi tađu ngûơa, qún caê anh chađng thöíi tiïu Bađ seô lađ nguöìn vui ăöơc nhíịt cuêa noâ Bađ tûúi cûúđi nhòn con ăang ruơt ređ cuđng cíơu Maâcxim vađ Iokhim bûúâc vađo Anh Iokhim cuông xin cho ặâng nghe chiïịc ăađn laơ Anh ngûúơng nghõu ặâng úê ngûúông cûêa, mùơt cuâi nhòn xuöịng ăíịt, chođm toâc ruê dađi trïn traân Khi cíơu Maâcxim vađ Pie ngöìi xuöịng ăi vùng, ăöơt nhiïn bađ Ana íịn phñm ăađn
Bađ daơo möơt baên nhaơc mađ trûúâc kia höìi troơ hoơc úê nhađ bađ Raăepska, cö Klap ăaô luýơn cho bađ ăïịn núi ăïịn chöịn Baên nhaơc coâ caâi gò hïịt sûâc íìm ô vađ phûâc taơp, ngoân tay ngûúđi daơo phaêi hïịt sûâc mïìm maơi Chñnh höìi thi ăađn, cö Ana daơo bađi nađy vađ ăaô lađm ngûúđi nghe khöng ngúât lúđi khen, nhûng phíìn nhiïìu lađ ngúơi khen ngûúđi daơy Khöng ai biïịt roô lùưm, nhûng nhiïìu ngûúđi cho lađ caâi öng Pöpenski líìm lò kia chùưc ăaô say mï cö Iaâtsenkö ăuâng trong caâi
Trang 33khùưc ăöìng höì ngùưn nguêi cö daơo bađi nhaơc cûơc khoâ ăaô lađm thñnh giaê
ngíy ngíịt Giúđ ăíy daơo laơi baên nhaơc, trong lođng thiïịu phuơ hy voơng
möơt chiïịn thùưng múâi: bađ cöị gùưng giađnh laơi traâi tim nhoê nhùưn cuêa
ặâa con trai ăang mï mïơt vïì chiïịc saâo Ukren tíìm thûúđng
Nhûng líìn nađy bađ ăaô hy voơng líìm: Chiïịc ăađn thađnh Viïn
khöng ăuê tađi ắch laơi vúâi möơt mííu síơy Ukren Ăađnh rùìng chiïịc
dûúng cíìm laơ kia coâ nhiïìu caâch ăïí lađm ngûúđi nghe phaêi say mï:
nađo göî quyâ, nađo díy ăađn vađo haơng töịt nhíịt, ngûúđi chïị taơo laơi lađ
möơt nhađ chuýn mön bíơc thíìy úê thađnh Viïn, ím vûơc cuêa noâ laơi vö
cuđng röơng raôi phong phuâ Nhûng traâi laơi, chiïịc saâo xoađng xônh noơ
cuông coâ nhûông ăöìng minh cuêa noâ, vò noâ sinh trûúêng ngay núi qú
nhađ, trïn ăíịt nûúâc qú hûúng, trong khung caênh thiïn nhiïn
Ukren thín thuöơc
Trûúâc khi Iokhim líịy dao cùưt vađ líịy sùưt nung ăoê ăöịt traâi tim
noâ, noâ víîn rung rinh úê gíìn ăíy, trïn mùơt con söng nhoê quen thuöơc
vađ ýu mïịn cuêa em Mùơt trúđi Ukren vuöịt ve vađ sûúêi nùưng cho cíy
síơy, gioâ Ukren uöịn cíy nghiïng ngaê cho ăïịn luâc con mùưt sùưc saêo
cuêa
anh chađng thöíi saâo Ukren nhíơn ra noâ ăang phíơp phöìng trïn
búđ söng nûúâc soi mođn nham nhúê Chiïịc ăađn múâi khoâ mađ ắch nöíi
chiïịc saâo con con qú muđa, vò tiïịng saâo ăïịn vúâi em beâ vađo nhûông
giúđ ïm aâi, luâc em thiu thiu nguê Noâ ăïịn vúâi em trong bíìu khöng
khñ mï li huýìn aêo buöíi chiïìu, giûôa tiïịng xađo xaơc cuêa ăaâm deê gai
cuông ăang thiu thiu nguê, vađ tiïịng rò ríìm quen thuöơc cuêa caênh víơt
Ukren
Vaê laơi, bađ Pöpenska khöng sao ăoơ ặúơc vúâi Iokhim Ăađnh
rùìng, nhûông ngoân tay xinh xùưn cuêa bađ mïìm deêo vađ lanh leơ hún,
khuâc nhaơc bađ daơo coâ phûâc taơp vađ phong phuâ hún, vađ xûa kia cö
Klap ăaô tíơn tím daơy baêo cö hoơc trođ sûê duơng ặúơc ríịt tinh thöng
chiïịc ăađn khoâ khùn nađy, nhûng mùơt khaâc, Iokhim laơi coâ khiïịu vïì
nhaơc tûđ thuúê loơt lođng Anh ăaô ýu ặúng, ăaô ăau khöí, vađ tònh ýu,
nöîi buöìn, anh ăem gûêi caê vađo ăiïơu nhaơc mađ anh thuöơc lođng tûđ
ngađy cođn thú íịu Nhûông ăiïơu nhaơc hïịt sûâc giaên ăún noơ, anh hoơc
ặúơc úê caênh víơt thiïn nhiïn vö cuđng thín thuöơc, úê tiïịng rûđng xađo
xaơc, tiïịng coê thò thađo trong thaêo nguýn vađ úê cíu haât cöí núi qú
Trang 34hûúng mađ anh ặúơc nghe tûđ ngađy cođn nùìm trong nöi, nhûông cíu haât mú mađng vađ gíìn guôi quaâ
Phaêi, chiïịc ăađn thađnh Viïn khoâ mađ thùưng nöíi chiïịc saâo Ukren Ăûúơc möơt laât, cíơu Maâcxim nïơn maơnh chiïịc naơng xuöịng sađn nhađ Bađ Ana quay laơi, trïn mùơt con trai víîn laơi caâi veê ngú ngaâc nhû buöíi daơo chúi ăíìu tiïn muđa xuín noơ, luâc em lùn ra nùìm ngíịt trïn baôi coê
Iokhim nhòn em beâ thûúng haơi Anh ngûúâc mùưt nhòn “chiïịc nhaơc Ăûâc” noơ, caâi nhòn khinh miïơt Anh quay mònh ăi ra, ăöi giíìy qú muđa nùơng nïì nïơn maơnh xuöịng ăíịt
VIII
Líìn thíịt baơi nađy ăaô lađm bađ meơ töơi nghiïơp míịt bao nûúâc mùưt vađ tuêi höí “Bađ lúân” Pöpenska, möơt ngûúđi ăaô ặúơc ăaâm “thñnh giaê ûu tuâ” hoan nghïnh mađ nay laơi chõu thíịt baơi ăau ăúân nhû víơy û? Vađ keê thùưng lađ ai? Iokhim, möơt anh chùn ngûơa tíìm thûúđng, vúâi möơt chiïịc öịng saâo bùìng síơy Möîi líìn hònh dung laơi caâi nhòn thûúng haơi khinh bó cuêa Iokhim sau bađi nhaơc daơo khöng thađnh cöng, mùưt bađ Ana laơi ăoê lïn vò xíịu höí Bađ gheât cay gheât ăùưng caâi tïn “mu-dñch heđn haơ” íịy
Tuy nhiïn chiïìu chiïìu hïî con trai bađ tröịn xuöịng tađu ngûơa, bađ laơi múê cûêa söí, tò tay lïn thađnh cûêa lùưng tai nghe Ban ăíìu, bađ nghe mađ trong lođng víîn khinh miïơt, bûơc tûâc, bađ nghe chó ăïí cöị tòm nhûông khña caơnh löị bõch cuêa caâi thûâ tiïịng “rñu rñt ngúâ ngíín” íịy Nhûng vïì sau, chñnh bađ cuông khöng hiïíu duýn cúâ ra sao caâi
“tiïịng rñu rñt” íịy laơi díìn díìn löi cuöịn, khiïịn bađ phaêi chùm chuâ nghe, röìi nhû say mï, bađ buöng mònh theo nhûông tiïịng saâo du dûúng vađ buöìn baô Nhíơn thíịy chñnh mònh cuông say tiïịng tiïu cuêa Iokhim, bađ tûơ hoêi khöng biïịt vò sao tiïịng tiïu laơi híịp díîn, laơi mï ly huýìn bñ nhû víơy Díìn díìn nhûông ăïm xanh ngùưt, nhûông boâng múđ aêo buöíi hoađng hön, vađ tiïịng saâo ùn nhõp laơ luđng vúâi caênh víơt xung quanh ăaô khiïịn bađ hiïíu roô
Röìi bađ chõu thua vađ cuông say mï tiïịng saâo Bađ tûơ nhuê thíìm:
“ÛĐ, trong tiïịng saâo cuêa anh ta coâ möơt thûâ tònh caêm ríịt ăùơc biïơt,
Trang 35ríịt chín thûơc, möơt thi võ huýìn diïơu khöng thíịy coâ daơy úê möơt
saâch nhaơc nađo”
Thûơc thïị Caâi huýìn bñ cuêa thûâ thi võ íịy lađ úê trong quan hïơ tïị
nhõ giûôa caâi quaâ khûâ ăaô míịt ăi tûđ líu vađ caênh víơt thiïn nhiïn
trûúâc mùưt, luön luön xuâc caêm tím höìn con ngûúđi, caâi thiïn nhiïn
bíịt diïơt ăaô chûâng kiïịn caâi quaâ khûâ trïn kia Anh nöng dín thö löî,
ăöi bađn tay ăíìy chai, chín ăi ăöi giíìy öịng to kïơch íịy, trong ngûúđi
laơi coâ mang caâi hođa ăiïơu nhõp nhađng, caâi tònh ýu thiïn nhiïn
maônh liïơt nhû víơy
Bađ Ana thíịy con ngûúđi kiïu haônh trong thím tím cuêa bađ
ăađnh chõu cuâi ăíìu thua anh chùn ngûơa Bađ qún caê nhûông tíịm
quíìn aâo thö kïơch anh mùơc, caâi muđi díìu hùưc ñn luâc nađo cuông sûơc
trong ngûúđi anh Qua nhûông ím thanh rùưt reâo ngín nga cuêa chiïịc
saâo qú muđa, bađ thíịy anh Iokhim hiïìn lađnh quaâ, ăöi mùưt xaâm cuêa
anh nom dõu dađng, vađ dûúâi ăöi ria meâp cuêa anh luön luön íín möơt
nuơ cûúđi vûđa e lïơ vûđa chím biïịm Nïịu thónh thoaêng mùơt vađ ăöi bïn
thaâi dûúng bađ Pöpenska cođn ăoê lïn lađ vò trong cuöơc tranh giađnh ăïí
ặúơc con trai bađ chuâ yâ ăïịn, bađ thíịy mònh ặâng trïn cuđng möơt vuô
ăađi vúâi anh nöng dín, cuđng ặâng ngang hađng vúâi anh, mađ röịt cuöơc,
chñnh anh ta laơi lađ ngûúđi chiïịn thùưng
Cíy cöịi trong vûúđn thò thađo trïn ăíìu Ăïm ăaô nhoâm ăíìy ăöịm
lûêa trïn bíìu trúđi mïnh möng, da trúđi möơt mađu ăen kõt vađ traêi
xuöịng traâi ăíịt nhûông boâng töịi xanh ngùưt; nöîi buöìn da diïịt trong
tiïịng tiïu cuêa Iokhim thíịm vađo tím höìn ngûúđi thiïịu phuơ Bađ chõu
khuíịt phuơc díìn díìn, caâi huýìn bñ ngíy thú cuêa thûâ thi võ möơc maơc,
trong trùưng khöng chuât míìu međ giaê taơo íịy ăaô chinh phuơc ặúơc bađ
IX
ÛĐ, anh mu-dñch Iokhim coâ nhûông tònh caêm maơnh meô vađ chín
thûơc íịy Cođn bađ thò sao? Coâ thïí nađo nhûông tònh caêm íịy, bađ laơi
khöng coâ hùỉn û? Nïịu quaê bađ khöng coâ thò taơi sao traâi tim bađ víîn
thûúđng xao xuýịn, taơi sao bađ hay böìn chöìn lo lùưng vađ nûúâc mùưt cûâ
trađo ra khöng ngùn ặúơc?
Trang 36Ăíy khöng phaêi lađ tònh caêm hay sao, tònh caêm cuêa ngûúđi meơ thiïịt tha ýu ặâa con muđ ăaô boê meơ ăïí theo Iokhim, ặâa con mađ bađ chûa biïịt lađm thïị nađo ăïí noâ ặúơc say sûa thûúêng thûâc nhû khi noâ lùưng nghe tiïịng saâo cuêa Iokhim
Bađ luön luön nhúâ ăïịn veê mùơt ăau ăúân cuêa ặâa con trai luâc nghe bađ daơo dûúng cíìm Nûúâc mùưt ăùưng cay chaêy rođng rođng trïn ăöi gođ maâ vađ ăöi khi, khöng sao ngùn ặúơc, bađ ngheơn ngađo nûâc núê khoâc
Öi, töơi nghiïơp cho bađ meơ! Ăöi mùưt muđ cuêa ặâa con trai hoâa thađnh thûúng tíơt cuêa meơ, möơt thûâ thûúng tíơt khöng sao chûôa ặúơc Noâ biïịn thađnh möơt tònh thûúng ýu con thaâi quaâ vađ uêy mõ, möơt tònh thûúng lađm bađ mï maêi vađ bùìng muön ngađn súơi tú vö hònh, noâ rađng buöơc traâi tim bađ vúâi tûđng ăau khöí nhoê nhíịt cuêa ặâa con
Vò thïị, vúâi möơt bađ meơ khaâc thò viïơc ganh ăua kyđ laơ vúâi anh thöíi saâo qú muđa chó gíy nïn húđn giíơn lađ cuđng, nhûng vúâi thiïịu phuơ ăíy, noâ laơi trúê thađnh möơt nguöìn ăau khöí dûô döơi, quaâ sûâc
Ngađy thaâng tröi qua khöng ăem laơi cho thiïịu phuơ chuât khuíy khoêa, nhûng khöng phaêi lađ hoađn toađn vö ñch: trong ngûúđi bađ ăaô bùưt ăíìu caêm thíịy trađo lïn nhûông rung ăöơng cuêa thi võ nhaơc, nhûông rung ăöơng ăaô lađm bađ say mï laơ luđng trong nhûông luâc nghe tiïịng saâo cuêa Iokhim Thïị lađ hy voơng laơi söịng laơi trong lođng ngûúđi thiïịu phuơ Ăöơt nhiïn bõ kñch thñch, vađ vûông tin úê mònh hún, míịy líìn bađ laơi gíìn chiïịc dûúng cíìm, múê nùưp ra, ắnh daơo lïn nhûông ăiïơu döìn díơp ăïí lađm aât tiïịng saâo ruơt ređ cuêa anh chùn ngûơa ăi, nhûng hïî moâ ăïịn ăađn, bađ laơi ngûúơng nguđng, ruơt ređ, nïn laơi thöi
Nhúâ laơi khuön mùơt súơ sïơt cuêa Pie, vađ caâi nhòn deđ bóu cuêa anh Iokhim, bađ laơi xíịu höí, ăöi maâ ăoê bûđng trong boâng töịi Bađ ăađnh chó líịy tay vuöịt qua mùơt ăađn, lođng ăíìy theđm muöịn vađ ngaơi nguđng
Nhûng úê thiïịu phuơ, yâ thûâc síu sùưc vïì khaê nùng cuêa mònh ngađy cađng maơnh Möơt buöíi chiïìu, nhín luâc con trai ra chúi úê löịi vûúđn ăùìng xa hay ăi daơo chöî khaâc, thiïịu phuơ ngöìi vađo luýơn dûúng cíìm Nhûông buöíi ăíìu tiïn bađ khöng vûđa yâ chuât nađo Ngoân tay khöng sao diïîn ăaơt lïn ặúơc nhûông hiïíu biïịt trong oâc Tiïịng ăađn luâc ăíìu khöng ùn nhõp vúâi tím traơng múâi cuêa bađ Nhûng díìn díìn tiïịng ăađn diïîn taê ngađy möơt ăíìy ăuê hún, dïî dađng hún nhûông tònh caêm, nhûông tím tû cuêa thiïịu phuơ Bađi hoơc cuêa anh mu-dñch ăaô
Trang 37ăem laơi kïịt quaê; möơt mùơt khaâc, lođng meơ thûúng con vađ oâc thöng
minh tïị nhõ hiïíu roô vò ăíu con bađ say mï tiïịng saâo, tíịt caê ăaô giuâp
thiïịu phuơ lúơi duơng ặúơc mau choâng nhûông bađi hoơc cuêa Iokhim Bađ
boê nhûông baên nhaơc íìm ô, phûâc taơp vađ tûđ nay trong nhađ, chó cođn reâo
rùưt tiïịng nhaơc ïm aâi buöìn baô cuêa bađi “ăumka” Ukren, lađm thiïịu
phuơ muêi lođng
Vïì sau, thiïịu phuơ thíịy mònh ăaô maơnh, ăaô ăuê sûâc ăïí cöng
khai ăua tranh Thïị lađ möơt cuöơc ganh ăua diïîn ra giûôa tođa líu ăađi
vađ tuâp tađu ngûơa cuêa Iokhim Tûđ gian nhađ traâi töịi om lúơp daơ, tiïịng
saâo reâo rùưt ïm ăïìm bay ra gùơp tiïịng dûúng cíìm nhõp nhađng voơt ra
tûđ míịy khung cûêa söí múê toang trïn líìu sang troơng, ăang phaên
chiïịu aânh trùng líịp laânh qua vođm laâ deê
Luâc ăíìu, caê em beâ líîn Iokhim khöng ai muöịn nghe thûâ “nhaơc
giaêo hoaơt” mađ hai ngûúđi vöịn coâ thađnh kiïịn Thíịy Iokhim ngûđng
thöíi lùưng tai nghe, em beâ cau mađy gùưt:
- Kòa! Thöíi nûôa ăi!
Nhûng hai höm sau, Iokhim chöịc chöịc laơi ngûđng tiïịng saâo,
cađng vïì sau cađng nùng ngûđng hún Anh ăùơt öịng tiïu xuöịng möơt
bïn ăïí lùưng nghe tiïịng dûúng cíìm, möîi luâc möơt chùm chuâ Pie
cuông lùưng nghe, qún khöng gùưt baơn nûôa Möơt chiïìu kia, Iokhim
tríìm ngím noâi:
- Hay! Thïị múâi tuýơt!
Röìi, lú ăaông tríìm ngím nhû bíịt kyđ ai khi chùm chuâ lùưng
nghe, Iokhim bïị em beâ ăi qua vûúđn ăïịn caơnh cûêa söí phođng khaâch
ăang boê ngoê
Anh tûúêng bađ chuê daơo ăađn chúi, khöng ăïí yâ ăïịn anh vađ Pie
Nhûng nhûông luâc ngûđng tay, bađ Ana nhíơn thíịy chiïịc saâo ắch thuê
cuêa bađ im tiïịng Biïịt mònh ăùưc thùưng, tim bađ ăíơp röơn lïn vò sung
sûúâng
Ăöìng thúđi, bađ khöng cođn thíịy giíơn anh Iokhim chuât nađo Bađ
sung sûúâng vađ biïịt rùìng diïîm phuâc íịy chñnh nhúđ Iokhim bađ múâi coâ:
anh ăaô daơy bađ caâch chinh phuơc ặúơc ặâa con ýu, vađ nïịu tûđ nay bađ
coâ thïí cho ặâa con trai ýu díịu cuêa bađ, kho tađng vö tíơn nhûông caêm
giaâc múâi, thò caê hai meơ con bađ phaêi biïịt ún anh chađng thöíi saâo qú
muđa, öng thíìy chung cho caê hai ngûúđi
Trang 38X
Bùng ăaô tan Höm sau, em beâ ruơt ređ bûúâc vađo phođng khaâch mađ tûđ ngađy coâ chiïịc ăađn laơ kyđ dõ úê tónh ăïịn, em thöi khöng bûúâc chín ăïịn Em coi chiïịc ăađn nhû möơt víơt gò bûúâng bónh vađ íìm ô Höm vûđa qua, tiïịng ăađn nađy em nghe thíịy hay quaâ, nïn em khöng cođn gheât noâ nhû trûúâc Tuy nhiïn, em víîn cođn húi ruơt ređ, men díìn laơi chöî ăùơt chiïịc dûúng cíìm, ặâng xa noâ möơt quaông, nghïín cöí lùưng tai nghe Khöng möơt ai trong phođng Meơ em úê buöìng bïn ăang ngöìi ăan aâo trïn chiïịc ăi-vùng Bađ nñn húi nhòn, ngùưm nghña tûđng cûê ăöơng, tûđng thay ăöíi nhoê trïn neât mùơt hađm xuâc yâ tûâ cuêa ặâa con
Pie ặa tay súđ mùơt ăađn ăaânh si nhùĩn boâng, röìi súơ haôi ruơt ngay tay laơi Hai líìn nhû víơy, em nhñch laơi gíìn chiïịc ăađn thïm möơt chuât, ăïí yâ xem xeât kyô lûúông Em cuâi saât xuöịng tíơn sađn nhađ, súđ nùưn chín ăađn, nùưn vođng quanh chiïịc ăađn möơt lûúơt Sau cuđng tay
em ăùơt lïn nhûông phñm ăađn nhùĩn boâng
Möơt tiïịng ăađn ïm aâi e lïơ rung lïn trong khöng gian Pie lùưng nghe maôi nhûông ím rung mađ ngûúđi meơ khöng nghe thíịy Röìi, döìn hïịt tím tû, em íịn möơt phñm khaâc Ăoaơn míịy ngoân tay em lûúât khùưp mùơt ăađn, möơt nöịt nhaơc cao lanh laênh vang lïn Em lùưng nghe ríịt líu tûđng nöịt nhaơc Tiïịng ăađn nöịi nhau vang lïn röìi tan vađo trong khöng gian Nhòn veê mùơt, biïịt em thñch thuâ, nhûng ăöìng thúđi trñ oâc em hïịt sûâc cùng thùỉng Em nghiïìn ngíîm tûđng tiïịng ăađn Chó xem em chuâ yâ cao ăöơ ăïịn nhûông ím thanh giaên ăún, nhûông phíìn cú baên cuêa möîi baên nhaơc, ta ăuê thíịy úê em coâ thiïn tû cuêa möơt nghïơ sô
Nhûng ngoađi ra, em beâ muđ nhû cođn thíịy úê möîi ím thanh coâ nhûông ăùơc tñnh riïng Möơt nöịt nhaơc cao vui veê, trong saâng voơt ra dûúâi ngoân tay em, em liïìn vui veê ngûêa mùơt nhû doôi theo tiïịng ăađn ăang nheơ nhađng lan trong khöng trung Traâi laơi, möîi líìn tiïịng ăađn rung lïn tríìm nùơng, chó thoaâng nghe thíịy, em liïìn nghiïng ăíìu gheâ tai lùưng nghe Em thíịy hònh nhû tiïịng ăađn nùơng nïì ăoâ chùưc phaêi lan ra dûúâi saât mùơt ăíịt, taên maơn trïn sađn nhađ röìi biïịn vađo nhûông xoâ töịi om
Trang 39XI
Cíơu Maâcxim thíịy chaâu thûê ăađn chó ặâng lùơng im thûúng haơi
Coâ möơt ăiïìu kyđ quùơc lađ nhûông thiïn hûúâng súâm löơ úê em beâ muđ íịy
laơi lađm naêy ra trong oâc cíơu Maâcxim nhûông caêm giaâc traâi ngûúơc
nhau Möơt
mùơt, thíịy Pie coâ khiïịu vïì ím nhaơc, cíơu mûđng thíìm cho ặâa
chaâu coâ möơt tađi nùng chùưc chùưn nhû víơy, coâ thïí coâ tûúng lai
Nhûng mùơt khaâc, trong thím tím ngûúđi lñnh giađ cođn coâ möơt caêm
giaâc mú höì thíịt voơng
Cíơu nghô thíìm: “Ăađnh rùìng ím nhaơc lađ möơt sûâc maơnh phi
thûúđng giuâp ngûúđi ta chinh phuơc ặúơc traâi tim quíìn chuâng Noâ
muđ, nhûng sau nađy noâ víîn coâ thïí lađm trùm nghòn caâc bađ caâc cö
quyâ phaâi vađ nhûông tay thûúơng maô phong lûu xö nhau ăïịn Noâ seô
daơo nhûông ăiïơu vansú, nhûông baên daơ khuâc, lađm hoơ phaêi líịy muđ
xoa ren lau nûúâc mùưt (cíìn noâi roô lađ kiïịn thûâc vïì ím nhaơc cuêa cíơu
Maâcxim khöng xa quaâ nhûông ăiïơu “vansú” vađ míịy baên “daơ khuâc”)
Trúđi úi! Ta ăíu muöịn cho chaâu ta nhû víơy, nhûng biïịt lađm thïị
nađo? Thùìng beâ töơi nghiïơp bõ muđ, thöi thò söịng úê ăúđi, noâ lađm ặúơc gò
thò lađm, coâ leô noâ hoơc haât laơi hún? Haât khöng nhûông chó lađm rung
ăöơng ngûúđi nghe, noâ cođn khïu gúơi nhûông hònh aênh, buöơc trñ oâc phaêi
suy nghô, giuâp tím höìn thïm can ăaêm
Möơt buöíi chiïìu cíơu Maâcxim theo Pie vađo tađu ngûơa Cíơu baêo
Iokhim:
- Nađy Iokhim! Vûât caâi saâo cuêa mađy ăi Caâi ăoâ ăïícho treê
ngoađi phöị hay ặâa chùn bođ ngoađi ăöìng chúi Mađy lúân röìi, lađ möơt
anh mu-dñch hùỉn hoi cođn gò Duđ con beâ Maria coâ lađm mađy ngíy daơi,
cuông thöi ặđng thöíi nûôa Xò! Xíịu höí chûa! Con gaâi noâ múâi quay
lûng möơt caâi ăaô ăúđ ăíîn ra Cûâ rñt lïn suöịt ăïm nhû con chim bõ
nhöịt löìng íịy!
Nghe chuê mùưng gùưt möơt trađng, Iokhim cûúđi trong boâng töịi vïì
cún giíơn vö cúâ íịy Duy coâ ăiïìu cíơu Maâcxim so bò anh vúâi treê ngoađi
phöị vađ treê chùn bođ lađ lađm anh húi mïịch lođng
Trang 40- Cíơu ặđng noâi thïị Möơt öịng tiïu nhû öịng tiïu cuêatöi, khöng möơt ặâa chùn cûđu nađo úê xûâ Ukren nađy coâ ặúơc, chûâ ặđng noâi ăïịn luô chùn bođ Chuâng noâ chó coâ nhûông öịng saâo tíìm thûúđng, cođn öịng tiïu cuêa töi Cíơu haôy lùưng nghe xem
Líịy ngoân tay bõt tíịt caê caâc löî tiïu, anh thöíi hai nöịt nhaơc lïn cao röìi gíơt guđ khoaâi hûúêng caâi ím thanh tuýơt diïơu Cíơu Maâcxim khaơc nhöí xuöịng ăíịt
- Trúđi úi, mađy ngöịc quaâ! Dïî tao cíìn öịng tiïu cuêamađy lùưm ăíịy! ÖỊng tiïu, ăađn bađ, kïí caê con Maria cuêa mađy, cuđng möơt giuöơc caê! Mađy cûâ haât möơt bađi cho tao nghe laơi hún Möơt bađi haât cöí íịy!
Cíơu Maâcxim, cuông ngûúđi Ukren, cíơu giaên dõ vađ thùỉng tñnh Ăöịi vúâi ngûúđi ùn lađm vađ nhûông ngûúđi mu-dñch cíơu cû xûê bònh ăùỉng Nhiïìu luâc cíơu coâ la mùưng hoơ, nhûng trong lúđi la mùưng víîn coâ möơt caâi gò töịt buơng, nïn khöng ai giíơn Vúâi cíơu, moơi ngûúđi tuy khöng phaêi cíu nïơ, nhûng ai cuông kñnh troơng
- Sao laơi khöng? Trûúâc kia töi ăaô tûđng haât vađ haâtcuông khöng töìi lùưm Nhûng thûa cíơu, coâ leô bađi haât cuêa ngûúđi mu-dñch chuâng töi, seô khöng lađm vûđa lođng cíơu? - Iokhim noâi coâ yâ giïîu nheơ nhađng cíơu Maâcxim
- Haât ăi! Haât ăi! Ăûđng vúâ víín nûôa! Thöíi tiïu bò saoặúơc vúâi haât hay, tíịt nhiïn lađ phaêi ăem hïịt tím höìn vađo cíu haât Nađy Pie, cíơu chaâu ta haôy lùưng tai nghe Iokhim haât nheâ Nhûng cíơu khöng biïịt liïơu chaâu coâ hiïíu ặúơc khöng?
Pie hoêi:
- Bađi haât mu-dñch û? Löịi haât ăoâ chaâu hiïíu lùưm!
Maâcxim thúê dađi Cíơu vöịn lađ tay laông maơn Xûa kia cíơu ăaô tûđng ûúâc mú lađm söịng laơi nhûông phong tuơc phoâng khoaâng cuêa ngûúđi Cödùưc
- Chaâu aơ! Ăíy khöng phaêi lađ nhûông bađi haât cuêaboơn nöng nö xûa ăíu Traâi laơi, ăíy lađ nhûông bađi haât cuêa möơt dín töơc huđng maơnh vađ tûơ do Caâc cuơ bïn ngoaơi nhađ chaâu xûa kia thûúđng haât noâ trïn nhûông caânh thaêo nguýn, doơc búđ söng Nieâp, Ăanuyâp vađ búđ biïín Hùưc Haêi Nhûông caâi ăoâ möơt ngađy kia chaâu seô hiïíu Röìi cíơu
mú mađng noâi thïm: nhûng bíy giúđ, bíy giúđ cíơu súơ möơt ăiïìu khaâc