Chủ đề - Xác định nét đặc sắc trong 2 câu thơ đã cho trong Truyện Kiều Nguyễn Du - Nội dung của tác phẩm Ánh trăng Nguyễn Duy Văn – Tiếng Việt - Tình tiết biểu hiện rõ nét nhất lòng trun[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN BA TƠ
TRƯỜNG THCS BA VÌ
MA TRẬN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG LỚP 9
NĂM HỌC 2012 – 2013
Mức độ
Chủ đề
Nhận biết Thông hiểu Cấp độ thấp Vận dụng Tổng
Văn – Tiếng Việt
- Xác định nét đặc sắc trong 2 câu thơ đã cho trong Truyện Kiều (Nguyễn Du)
- Nội dung của tác phẩm Ánh trăng (Nguyễn Duy)
- Tình tiết biểu hiện rõ nét nhất lòng trung thành với cuộc cách mạng, với cuộc kháng chiến ở nhân vật ông Hai.
- Xác định được thành ngữ
- Xác định thủ pháp lãng mạn trong 1 đoạn thơ của tác phẩm Đoàn thuyền đánh cá (Huy Cận
- Hiểu được nghĩa của từ nhiều nghĩa.
- So sánh hình ảnh bà trong truyện cổ tích với người bà trong bài thơ Bếp lửa (Bằng Việt)
7 câu =4đ =40% 1.75đ = 43.8% Câu 1, 6, 7 2.25đ = 56.2% Câu 2,3,4,5 40% 4đ Tập làm văn
Thuyết minh về cây lúa của quê hương em.
8 câu
10đ=100%
3câu=1.75đ 17.5%
4câu=2.25đ 22.5%
1 câu = 6đ 60%
10đ 100%
Trang 2PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG NĂM HỌC 2012-2013 HUYỆN BA TƠ Môn: Ngữ văn - Khối 9
*** - Thời gian: 150 phút
( Không kể thời gian phát đề) Trường: THCS Ba Vì Ngày kiểm tra:………
Họ và tên:……… Lớp:……… Buổi…………. SBD:………… Điểm Lời phê của giáo viên Người chấm bài
( Ký, ghi rõ họ và tên)
Người coi KT
( Ký, ghi rõ họ
và tên )
I.PHẦN VĂN – TIẾNG VIỆT: ( 4 điểm)
Câu 1: (0.5 điểm) Trong hai câu thơ sau:
“Tưởng người dưới nguyệt chén đồng Tin sương luống những rày trông mai chờ” ( Nguyễn Du)
Tác giả đã sử dụng nét đặc sắc gì?
Câu 2: (0.5 điểm)
Trong bài thơ “Đồng Chí” của Chính Hữu có viết: “ nước mặn đồng chua, đất cày lên sỏi đá, giếng nước gốc đa, rừng hoang sương muối”, theo em đâu là thành ngữ?
Câu 3: (0.5 điểm) Trong đoạn thơ sau:
“Sóng đã cài then, đêm sập cửa Câu hát căng buồm cùng gió khơi
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi” (Huy Cận)
Theo em câu thơ nào được tác giả vận dụng thủ pháp lãng mạn?
Câu 4: (0.5 điểm) Em hãy cho biết từ “xuân” ở hai câu thơ sau:
“Ngày xuân em hãy còn dài Xót xa máu mủ, thay lời nước non” (Truyện Kiều – Nguyễn Du)
Được dùng với nghĩa gì? Vì sao?
Câu 5: (0.75 điểm)
So sánh hình ảnh của người bà trong truyện cổ tích và trong đối tượng, hình ảnh người
bà ở bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt có điểm mới mẻ, đặc biệt là gì?
Câu 6: (0.75 điểm) Nêu nội dung, ý nghĩa của bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy?
Câu 7: (0.5 điểm) Truyện ngắn “Làng” của Kim Lân, tình tiết biểu hiện rõ nét nhất lòng
trung thành với cách mạng, với cuộc kháng chiến ở nhân vật ông Hai là gì?
II TẬP LÀM VĂN: (6 điểm)
Thuyết minh về cây lúa nước của quê hương em.
BÀI LÀM:
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 3
TRƯỜNG THCS BA VÌ
ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG LỚP 9
NĂM HỌC: 2012-2013 I.PHẦN VĂN – TIẾNG VIỆT: ( 4 điểm)
Câu 1: (0.5 điểm) Trong hai câu thơ sau:
“Tưởng người dưới nguyệt chén đồng
Trang 4Tin sương luống những rày trông mai chờ” ( Nguyễn Du)
Tác giả đã sử dụng nét đặc sắc gì?
Đáp án:
HS viết dưới dạng một đoạn văn ngắn: Tác giả vận dụng điển cố một cách nhuần nhuyễn, sử dụng ngôn ngữ sáng tạo, t thể hiện tâm trạng bằng ngôn ngữ tinh tế.
Câu 2: (0.5 điểm)
Trong bài thơ “Đồng Chí” của Chính Hữu có viết: “ nước mặn đồng chua, đất cày lên sỏi đá, giếng nước gốc đa, rừng hoang sương muối”, theo em đâu là thành ngữ?
Đáp án:
Thành ngữ: “Nước mặn đồng chua”.
Câu 3: (0.5 điểm) Trong đoạn thơ sau:
“Sóng đã cài then, đêm sập cửa Câu hát căng buồm cùng gió khơi
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi” (Huy Cận)
Theo em câu thơ nào được tác giả vận dụng thủ pháp lãng mạn?
Đáp án:
Câu thơ được tác giả sử dụng thủ pháp lãng mạn là: “Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao”.
Câu 4: (0.5 điểm) Em hãy cho biết từ “xuân” ở hai câu thơ sau:
“Ngày xuân em hãy còn dài Xót xa máu mủ, thay lời nước non” (Truyện Kiều – Nguyễn Du)
Được dùng với nghĩa gì? Vì sao?
Đáp án:
Từ “xuân” được tác giả dùng với nghĩa chuyển Vì từ “xuân” ở đây muốn nói tuổi của
Thúy Vân còn rất trẻ, chứ không chỉ mùa xuân (nghĩa gốc).
Câu 5: (0.75 điểm)
So sánh hình ảnh của người bà trong truyện cổ tích và trong đối tượng, hình ảnh người
bà ở bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt có điểm mới mẻ, đặc biệt là gì?
Đáp án:
Điểm mới mẻ của người bà trong bài thơ “Bếp lửa” có điểm mới mẻ, đặc biệt là: có những việc làm âm thầm, lặng lẽ, thể hiện ý thức công dân.
Câu 6: (0.75 điểm) Nêu nội dung, ý nghĩa của bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy?
Đáp án:
Nội dung, ý nghĩa bài thơ “Ánh trăng” của Nguyễn Duy: Lời nhắc nhở mọi người về
lẽ sống, nghĩa tình thủy chung.
Câu 7: (0.5 điểm) Truyện ngắn “Làng” của Kim Lân, tình tiết biểu hiện rõ nét nhất lòng
trung thành với cách mạng, với cuộc kháng chiến ở nhân vật ông Hai là gì?
Đáp án:
Tình tiết biểu hiện rõ nét nhất lòng trung thành với cách mạng, với cuộc kháng chiến ở nhân vật ông Hai là: Được tin nhà mình bị giặc đốt, tức là làng mình không theo giặc, ông hết sức vui sướng.
II TẬP LÀM VĂN: (6 điểm)
Trang 5Thuyết minh về cây lúa nước của quê hương em.
Đáp án:
1 Mở bài: (1.5 điểm)
Giới thiệu về cây lúa nước.
- Từ bao đời nay, cây lúa đã gắn bó và là một phần không thể thiếu của con người Việt Nam.
- Cây lúa đồng thời cũng trở thành tên gọi của một nền văn minh – nền văn minh lúa nước.
2 Thân bài: (3 điểm)
* Khái quát:
- Cây lúa là cây trồng quan trọng nhất thuộc nhóm ngũ cốc.
- Là cây lương thực chính của người dân Việt Nam nói chung và của Châu Á nói riêng.
* Chi tiết:
a Đặc điểm, hình dạng, kích thước:
- Lúa là cây có một lá mầm, rễ chùm.
- Lá bao quanh thân, có phiến dài và mỏng.
- Vụ trồng lúa tại địa phương:
b Cách trồng lúa: phải trải qua nhiều giai đoạn:
- Từ hạt thóc nảy mầm thành cây mạ.
- Rồi nhổ cây mạ cấy xuống ruộng
- Ruộng phải cày bừa, làm đất, bón phân.
- Ruộng phải sâm sấp nước.
- Khi lúa đẻ nhánh thành từng bụi phải làm có, bón phân, diệt sâu bọ.
- Người nông dân cắt lúa về tuốt hạt, phơi khô, xay xát thành hạt gạo…
c Vai trò của cây lúa và hạt gạo:
- Vai trò chính của trồng cây lúa là cho hạt lúa, hạt gạo.
- Có nhiều loại gạo: gạo tẻ, gạo nếp (dùng làm bánh chưng, bánh dày)…
+ Gạo nếp dùng làm bánh chưng, bánh dày hay đồ các loại xôi.
+ Lúa nếp non dùng để làm cốm.
- Lúa gạo làm được rất nhiều các loại bành như: bánh đa, bánh đúc, bánh giò, bánh tẻ, bánh phở, cháo, bánh xèo,…
d Thành tựu:
- Ngày nay, nước ta đã lai tạo được hơn 30 giống lúa được công nhận là giống lúa quốc gia.
- Việt Nam từ một nước đói nghèo đã trở thành một nước đứng thứ 2 trên thế giới sau Thái Lan về xuất khẩu gạo.
3 Kết bài: (1.5 điểm)
Phát biểu cảm nghĩ của bản thân về cây lúa nước của quê hương
… ……