Môi trường khí quyển ở yên bái , cụ thể là ở Hồ Thác Bà nơi chúng tôi học tập tham quan rất trong lành, được thiên nhiên ban tặng những phong cảnh rất đẹp, bầu khí quyển ở đây rất trong [r]
Trang 1I, Giới thiệu chung:
Đến Yên Bái, nếu không đi thăm hồ Thác Bà thì cũng coi như du khách chưa biết Yên Bái Bởi, không phải đương nhiên mà hồ Thác Bà, hồ nhân tạo lớn nhất Việt Nam được ví là "Hạ Long trên núi".Được khởi công xây dựng năm 1964 và hoàn thành năm 1971, hồ được hình thành với diện tích tự nhiên 23.400 ha, diện tích mặt nước 19.505 ha, chiều dài hồ 80 km trải từ Yên Bình đến Lục Yên, chiều rộng 10 - 15 km và có độ sâu 50 - 60 m
Đến với Thác Bà, trước tiên du khách hãy thăm đập thủy điện - niềm tự hào của nhân dân Yên Bái Ngắm nhìn công trình sừng sững cao hàng trăm mét, du khách đừng quên đến dâng hoa, thắp hương tại Đài tưởng niệm thị trấn Thác Bà - nơi lưu danh những con người đã cống hiến sức trẻ, mồ hôi, xương máu để cho dòng điện sáng đến hôm nay và mai sau
Ngay phía trên đập, đền Thác Bà hay đền Mẫu Thác Bà tọa lạc trên núi Hoàng Thi Đền dựa vào lưng núi, với thế bao quát đất trời, trông xa thấy rộng Sau khi vượt vài trăm bậc đá, đến sân đền, du khách có thể phóng tầm mắt bao quát hết đập thủy điện và ngắm nhìn một vùng trời nước mênh mông, hữu tình Khí hậu trong lành, mát mẻ do gió đưa lên từ mặt hồ sẽ tạo cảm giác thoải mái, nhẹ nhàng, thanh tịnh chốn cửa đền Với nguồn lợi hàng ngàn tấn cá tôm mỗi năm, vùng hồ còn là nơi quần tụ của 13 dân tộc nên cũng hội tụ màu sắc văn hóa đa dạng với những lễ hội truyền thống độc đáo của người Dao, Tày, Nùng, Cao Lan, Phù Lá
Trang 21, Các đơn vị xã, thị trấn trong huyện
Toàn huyện có 26 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn: Yên Bình, Thác Bà và 24 xã: Xuân Long, Tích Cốc, Cẩm Nhân, Ngọc Chấn, Tân Nguyên, Phúc Ninh, Bảo Ái, Mỹ Gia, Xuân Lai, Mông Sơn, Cảm Ân, Yên Thành, Tân Hương, Phúc An, Bạch Hà, Vũ Linh, Đại Đồng, Vĩnh Kiên, Yên Bình, Thịnh Hưng, Hán Đà, Phú Thịnh, Đại Minh, Văn Lãng
Yên Bình là huyện cửa ngõ tỉnh Yên Bái, trung tâm huyện cách thành phố tỉnh lỵ 8 km về phía Đông Nam.
* Lịch sử hình thành
Huyện Yên Bình xưa kia là một vùng của nước Văn Lang rồi thuộc Tượng quận, Giao chỉ
Vào thời Trần, huyện Yên Bình là trại Thu Vật thuộc châu Tuyên Quang Thời Lê đổi thành châu Lệ thuộc phủ Yên Bình, trấn Tuyên Quang
Thời Nguyễn, lỵ sở của phủ chuyển tới Hoàng Loan Hạ và châu Thu Vật đổi thành châu Thu của tỉnh Tuyên Quang
Đầu thế kỷ 20, các huyện Hàm Yên, Vĩnh Tuy và Châu Lục Yên tách khỏi phủ Yên Bình, phủ Yên Bình chỉ còn là vùng đất của Châu Thu Châu Lỵ của Châu Thu cũng chuyển từ làng Bạc về Hoàng Loan Hạ
Năm 1945, phủ Yên Bình đổi thành huyện thuộc tỉnh Tuyên Quang Tháng 7/1956, huyện Yên Bình được sáp nhập vào tỉnh Yên Bái
Năm 1967, 2 xã Hán Đà, Đại Minh thuộc huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ
được chuyển sang huyện Yên Bình
Năm 1981, huyện lỵ Yên Bình từ Thác Bà chuyển đến xã Phú Thịnh Năm 1985, thị trấn Yên Bình được thành lập
Năm 2008, xã Văn Lãng của huyện Trấn Yên được sáp nhập vào huyện Yên Bình
Trang 3*Điều kiện tự nhiên
+ Vị trí địa lý
Phía Bắc giáp huyện Lục Yên; phía Đông giáp tỉnh Tuyên Quang; phía Tây giáp thành phố Yên Bái; phía Nam giáp tỉnh Phú Thọ
+ Địa hình
Địa hình chuyển tiếp từ trung du lên miền núi, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, Yên Bình có núi Cao Biền nằm phía tả ngạn sông Chảy (phía Đông
hồ Thác Bà) và núi Con Voi nằm phía hữu ngạn sông Chảy (phía Tây hồ Thác Bà)
Trên địa bàn huyện có sông Chảy (sông Trôi, sông Đạo Ngạn) và ngòi Biệc, ngòi Lự, ngòi Trảng, ngòi Loàn chảy qua
+ Khí hậu
Yên Bình nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình
là 22,90C Lượng mưa bình quân 2.121mm/năm, số ngày mưa trung bình là
136 ngày (tập trung từ tháng 5 - 9 hàng năm), độ ẩm trung bình là 37%
+ Tài nguyên
Yên Bình có mỏ đá Mông Sơn cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy sản xuất xi măng và các sản phẩm CaCO3; có cao lanh, fenpat, đất sét ở Đại Minh; ngoài ra, trên địa bàn Yên Bình còn có các loại đá vôi hoa, đá vôi vật liệu xây dựng, chì, kẽm, pyrit, đá quý, bán đá quý và các loại cát, quặng vàng, than nâu với trữ lượng khá lớn
*Điều kiện kinh tế, xã hội
+ Tiềm năng kinh tế
Ở Yên Bình, nhóm đất đỏ vàng (Feralit) chiếm phần lớn diện tích (khoảng 61%), có khả năng phát triển cây công nghiệp (chè, cà phê, cao su, cây ăn quả); cây công nghiệp ngắn ngày (mía, sắn); cây lương thực, thực phẩm và phát triển đồng cỏ để chăn nuôi đại gia súc Nhóm đất dốc phân bổ rải rác ở các thung lũng có khả năng trồng cây lương thực, thực phẩm và cây
Trang 4công nghiệp ngắn ngày Nhóm đất phù sa phân bố dọc hai bên bờ sông Chảy thích hợp với các loại cây màu và cây lương thực
Trên địa bàn Yên Bình có 56 km đường quốc lộ (quốc lộ 37 và quốc lộ
70 đi qua), 93,5 km đường tỉnh lộ và gần 400 km đường liên xã, liên thôn 100% số xã đều đã có đường ô tô đến trung tâm; 26/26 xã, thị trấn có điện lưới quốc gia; trên 99 % số dân được sử dụng điện; 96% diện tích được phủ sóng phát thanh truyền hình
+ Văn hoá, xã hội
Diện tích: 773,1 km2
Dân số: 107.398 người
Mật độ dân số: 139 người dân/km2
Yên Bình có 26 đơn vị hành chính cấp cơ sở gồm 2 thị trấn Yên Bình, Thác Bà và 24 xã: Xuân Long, Ngọc Chấn, Tích Cốc, Tân Nguyên, Phúc Ninh, Mỹ Gia, Cẩm Nhân, Bảo Ái, Cẩm Ân Xuân Lai Tân Hương, Mông Sơn, Yên Thành, Đại Đông, Phúc An, Phú Thịnh, Vũ Linh, Bạch hà, Thịnh Hưng, Vĩnh Kiên, Yên Bình, Hán Đà, Đại Minh, Văn LãngYên Bình là nơi sinh sống của 5 dân tộc gồm: Kinh, Dao, Tày, Nùng, Cao Lan (Sán chay) Người Cao Lan (Sán Chay) thường cư trú ở những vùng đất thấp, những thung lũng bằng phẳng để khai khẩn đất hoang thành ruộng bậc thang trồng lúa Người Cao Lan thường sống trong những căn nhà sàn từ 3-5 gian, 4 mái
và có sàn phơi
Phụ nữ Cao Lan thường mặc váy chàm dài ngang bắp chân, áo chàm dài ngang váy, chân quấn xà cạp trắng Nam giới Cao Lan thường búi tóc, đội khăn xếp màu chàm có thêu hoa văn, mặc áo chàm dài hoặc ngắn, quần thụng màu nâu hoặc trắng Người Cao Lan có một số điệu múa đặc trưng như: múa xúc tép, múa trống, múa chày, múa Păng Loòng (cơm mới)
+ Tiềm năng du lịch
Yên Bình có các thắng cảnh như: khu du lịch Tân Hương, động Thủy Tiên, động Xuân Long, nhà máy thủy điện Thác Bà, đền mẫu Thác Bà, núi Cao Biền, núi Chàng Rể, hang Hùm, hang Bạch Xà…
Trang 5Hồ Thác Bà
Cách Hà Nội 180km theo quốc lộ 2 về phía Tây, hồ Thác Bà không chỉ nổi tiếng với nhà máy thuỷ điện đầu tiên mà còn là một trong ba hồ nước nhân tạo lớn nhất của Việt Nam và được biết đến như điểm du lịch sinh thái hấp dẫn
Hồ Thác Bà được hình thành từ năm 1970, diện tích vùng hồ 23.400ha, diện tích mặt nước 19.050 ha, dài 80km, mục nước dao động từ 46 -58 m
Hồ Thác Bà có hơn 1.300 đảo lớn nhỏ tạo nên nhiều hang động và cảnh đẹp sơn thuỷ hữu tình Du khách có thể đến thăm động Thuỷ Tiên, động Xuân Long với muôn hình vạn trạng nhũ đá, núi Cao Biền, núi Chàng Rể, đảo Trinh Nam, đền Thác Bàgắn với những huyền thoại bí ẩn Thăm quan hồ Thác Bà,
du khách được khám phá thiên nhiên trong những cánh rừng già xen kẽ với hàng ngàn đồi đảo, những dãy núi đá vôi trong bồng bềnh sông nước Hồ Thác
Bà không chỉ là một thắng cảnh đẹp mà còn là một di tích lịch sử nổi tiếng Tại mảnh đất này, năm 1285 diễn ra trận Thu Vật do Trần Nhật Duật chỉ huy đánh tan giặc Nguyên Mông Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, động
Thuỷ Tiên là nơi làm việc của Tỉnh uỷ Yên Bái Thắng cảnh hồ Thác Bà được nhà nước công nhận là một di tích lịch sử - văn hoá và được xác định là một trong những trọng điểm phát triển du lịch của quốc gia Hồ Thác Bà từ lâu đã trở thành biểu tượng, niềm tự hào của người dân Yên Bái
Trang 6Trước kia khi nhà máy thủy điện Thác Bà chưa xây dựng người dân sinh sống bám theo hai bờ sông Chảy tạo nên những điểm dân cư sầm uất, nhiều người từ miền xuôi lên lập nghiệp tại đây
Trước kia Yên Bình có nhiều rừng tự nhiên với gỗ, nứa và các loại lâm sản quy hiem,người dân khai thác gỗ nứa đóng thành bè, mảng vận chuyển theo dòng sông Chảy về xuôi
"Còn tiền chợ Ngọc, chợ Ngà Hết tiền thì lại Thác Bà, thác Ông"
Đó là câu thơ xưa nói về cuộc sống của người dân hai bên bờ sông Chảy Chợ Ngọc, chợ Ngà là nơi buôn bán hàng hóa nổi tiếng ở vùng Yên Bình trước đây, bây giờ chợ Ngọc nằm sâu dưới lòng hồ Thác Bà, chợ Ngà giờ cũng không còn nữa, người dân khu chợ Ngà xưa nay đi chợ Cát Lem Còn Thác Bà
là nơi có dòng nước chảy xiết đổ xuống những khối đá lớn mà những người khai thác gỗ phải vượt qua, người ta đã lập một miếu thờ gần thác để thắp hương mỗi khi đưa bè gỗ qua đây Bây giờ miếu thờ này không còn nữa
Vào những năm 1970, khi Nhà máy thủy điện Thác Bà đi vào hoạt động,
cả một vùng rộng lớn ngập chìm trong nước Một số làng bản di chuyển khỏi lòng hồ đến những vùng xa hơn như Mông Sơn, Cảm Ân, xã Yên Bình Những người dân vùng hồ phải làm quen với môi trường sống mới, họ đi lại trên hồ bằng thuyền và xuồng máy, nhiều phụ nữ và trẻ em biết bơi thuyền (nan) bằng chân Hồ Thác Bà đã tạo nên diện tích mặt nước rất lớn nằm ở 2 huyện Yên Bình và Lục Yên, nhiều người dân sống gần hồ đã làm thêm nghề đánh bắt cá Hơn một nghìn hòn đảo trên hồ giờ đang được trồng cây lâm nghiệp chủ yếu là keo, bạch đàn, muồng, quyền quản lý thuộc về cơ quan lâm trường Thác Bà Nhiều mỏ đá vôi và đá trắng đang được khai thác và vận chuyển bằng đường thủy trên hồ Thác Bà Ở đây người ta cũng đang có những
dự án du lịch trên vùng hồ
Trang 7II, Môi trường khí quyển và thuỷ quyển ở hồ thác bà:
Đi trên hồ Thác Bà chúng ta cảm thấy không khí trong lành giữa mặt nước mênh mông lung linh soi bóng những hòn đảo điệp trùng tưởng như vô tận.Không chỉ là thắng cảnh, hồ còn góp phần rất lớn vào việc bảo vệ và cải tạo môi trường làm cho mùa hè nhiệt độ giảm từ 1 đến 2°C, tăng độ ẩm tuyệt đối vào mùa khô lên 20% và lượng mưa từ 1.700 đến 2.000 mm, tạo điều kiện cho thảm thực vật xanh tốt Các dãy núi đá vôi đã tạo ra một hệ thống hang động rất đẹp trên hồ
Hồ Thác Bà là một nơi có khí hậu mát mẻ, không khí trong lành quanh năm
Khí hậu ở đây quanh năm mát mẻ và có 2mùa rõ rệt, Mang khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình hàng năm từ 220 C - 230 C, độ ẩm không khí khoảng 85%-87%; nhiệt độ cao nhất là 37,03 o C, thấp nhất là 1oC; tháng lạnh nhất là tháng 12 đến tháng 2 năm sau và có sương muối xảy ra; số giờ nắng trong năm là 1.577 giờ; độ ẩm trung bình là 84,06 % Mưa, bão tập trung từ tháng 6 đến tháng 8, với lượng mưa trung bình năm khoảng 1.500mm-2.200mm
Trang 81, Môi trường khí quyển
Khí quyển là lớp khí bao quanh bề mặt trái đất, là một hỗn hợp các khí nitơ, oxi, cacbonđioxit, hơi nước và nhiều khí khác
Môi trường khí quyển ở yên bái , cụ thể là ở Hồ Thác Bà nơi chúng tôi học tập tham quan rất trong lành, được thiên nhiên ban tặng những phong cảnh rất đẹp, bầu khí quyển ở đây rất trong lành với nhiều rừng cây xanh là nguồn cung cấp oxi cho sự sống trên trái đất, giữ cho môi trường không khí luôn trong sạch, trong khi đó còn có khí cacbonic mà lá cây hấp thụ trong quá trình quang hợp làm giảm sự ô nhiễm cho môi trường Ngoài ra, bầu khí quyển ở đây còn cung cấp nitơ cho quá trình cố định đạm ở thực vật hay sản xuất phân đạm, hoá chất cho công nghiệp, nông nghiệp Khí quyển còn giúp cho quá trình tuần hoàn nước diễn ra thuận lợi và nhanh chóng hơn
Trang 9Cũng như bầu khí quyển của trái đất nói chung và hồ Thác Bà , Yến Bái nói riêng đều có sự phân tầng khí quyển đó là 4tầng cơ bản: tầng đối lưu, tầng bình lưu , tầng trung lưu và tầng nhiệt lưụ
+ Tầng đối lưu: là tầng nằm sát ngay với mặt đất trong tầng này càng lên
cao nhiệt độ càng giảm Thành phần không khí trong tầng đối lưu tương đối đồng nhất vì ở đây môi trường không có sự ô nhiễm
+ Tầng bình lưu: trong tầng này nhiệt độ tăng cùng với sự tăng độ caọ
Ozon ở vùng này hấp thụ các tia tử ngoại của ánh sáng mặt trời:
O3 + hv O2 + O
Trong tầng bình lưu , các khí bị khuấy trộn nên thời gian tồn tại của các chất trong vùng này tương đối dàị
+ Tầng trung lưu: trong tầng này nhiệt độ giảm theo độ caọ Thành phần
khí quyển trong vùng này chủ yếu các khí bị ion hoá như O2 +, NỢ
+ Tầng nhiệt lưu: tại tầng này nhiệt độ của khí quyển tăng dần cùng với
sự tăng độ caọ
Khí quyển đóng vai trò cực kì quan trọng đối với sự sống trên trái đất
Trang 10Nhờ có bầu không khí trong lành mà ở nơi đây nhiệt đọ ban ngày rất ổn định và điều hoà , nhiệt độ ban đêm không bị xuống thấp mà giữ ở mức điều hoà dó có vật chắn dòng bức xạ tới và phản xạ từ mặt đấy, do đó môi trường sống ở nơi đây rất trong lành và mát mẻ
2, Môi trường thủy quyển
Thuỷ quyển là một trong những yếu tố của hệ sinh thái, là nhu cầu cơ bản của mọi sự sống trên trái đất và cần thiết cho các hoạt động sống của con người
Thuỷ quyển bao gồm tất cả các dạng nguồn nước có trên trái đất
Tiểu vùng Lục Yên- Yên Bình: Thuộc thung lũng sông chảy- hồ Thác
Bà, là vùng có diện tích mặt nước nhiều nhất tỉnh ( hồ Thác Bà diện tích 19.050 ha), Nguồn nước trên địa bàn khá phong phú với hồ Thác Bà, ngoài ra trên địa bàn còn có 40 con suối lớn nhỏ và 120 ao hồ, có khí hậu ôn hòa, có điều kiện thuận lợi phát triển nông- lâm nghiệp, thủy sản và du lịch Môi trường nước ở đây rất trong sạch cung cấp đầy đủ nguồn nước cho con người
và các sinh vật quanh đây Nhu cầu nước cho sản xuất công, nông nghiệp và chăn nuôi
Trang 11Nguồn nước ở Hồ Thác Bà không ngừng vận động và chuyển trạng thái ( rắn, lỏng, khí ) tạo nên vòng tuần hoàn nước trong sinh quyển: Nước bốc hơi, ngưng tụ và mưa Cùng với đó là nguồn nước của Hồ Thác Bà một hồ Nhân tạo được hình thành khi xây dựng thuỷ điện Thác Bà nên nguồn nước ở đây luôn biến động và thay đổi
Trong thành phần hoá sinh của nước có 2 loại nước chính đó là: nước thiên nhiền và nước thải Hồ Thác Bà với nguồn nước chủ yếu là từ các sông suối và do nhà máy thuỷ điện đem đến do đó chủ yếu là nguồn nước tự nhiên
ít có nước thải Vì vậy nguồn nước ở đây tương đối trong sạch và có rất nhiều loại cá cũng như các loại sinh vật đang sinh sống trong hồ rất phong phú Trong nước có các thành phần chủ yếu như: các chất rắn hoà tan trong nước NaCl, các khí hoà tan trong nước như oxi, cacbonic, các chất hữu cơ trong nước Và thành phần sinh học của nước là các loại vi khuẩn có vai trò phần huỷ chất hữu cơ , hỗ trợ quá trình tự làm sạch nước tự nhiên ở hồ
Nói chung môi trường nước và môi trường không khí ở Hồ Thác Bà
tương đối trong sạch, là khu du lịch sinh thái lí tưởng cho mọi người có như cầu tham quan và học tập nghiên cứu, cũng như nghỉ mát Tuy nhiên chính quyền địa phương ở Thác Bà , Yên Bái cần phải quan tâm hơn đến vấn đề môi trường và các biện pháp bảo vệ môi trường để bảo vệ chính bản thân người dân, giữ cho bầu khí quyển cũng như môi trường thuỷ quyển luôn trong lành
và mát mẻ Từ đó có thể thu hút nhiều hơn khách du lịch
Trang 12Môi trường là tài sản quý giá chung của nhân loại, vì vậy mỗi con người chúng ta phải có trách nhiệm giữ gìn bảo vệ và nâng cao chất lượng môi trường Mỗi chúng ta cần bảo vệ bầu khí quyển để chúng ta hít thở và nguồn nước để chúng ta uống mỗi ngày
III, Tổng kết bài thu hoạch tham quan thực tế ở Hồ Thác
Bà, Yến Bái về môi trường khí quyển và thuỷ quyển.
Nhìn chung ta thấy môi trường khí quyển và thuỷ quyển ở địa điểm Hồ Thác Bà thuộc hai huyện Lục Yên và Yên Bình , Tỉnh Yên Bái tương đối trong sạch và là một môi trường sinh thái đang được phát triển
Hồ Thác Bà là một thắng cảnh đẹp, nơi đang có kế hoạch phát triển thành một trung tâm du lịch sinh thái, kết hợp giữa giải trí trên hồ và leo núi, thám hiểm rừng
Qua chuyến tham quan thực tế chúng em đã hiểu thêm rất nhiều về điều kiện tự nhiên, tài nguyên khoáng sản và khí hậu của vùng này Đây là một vùng miền núi có tiềm năng phát triển với nhiều khu du lịch sinh thái cũng như nhiểu danh lam thắng cảnh đẹp Chúng em được học tập và nghiên cứu thiên nhiên của nơi đây, từ đó giúp cho chúng em có những hiểu biết về môi trường nơi đây
Tóm lại, Hồ Thác Bà là một trong ba hồ nước nhân tạo lớn nhất Việt Nam, hồ là nguồn cung cấp nước cho nhà máy Nhà máy thủy điện Thác Bà
(nhà máy thủy điện đầu tiên của Việt Nam) thuộc tỉnh Yên Bái Môi trường nơi đây tương đối xanh sạch đẹp xứng đáng là một địa điểm du lịch sinh thái thú vị cho khách du lịch Trong tương lai không xa Hồ Thác Bà sẽ trở thành trung tâm du lịch sinh thái với nhiều khu vui chơi và nhiều thắng cảnh đẹp thu hút khách du lịch đến tham quan và khám phá vùng đất nơi đây