Giải quyết vấn đề : Những biện pháp nghiên cứu đổi mới 3 3 Mô tả, phân tích các biện pháp hoặc cải tiến mới 5 Biện pháp 1: Bồi dưỡng trình độ, nâng cao năng lực sư phạm 5 Biện pháp 2: Gâ
Trang 1MÃ SKKN:
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động Tạo hình cho trẻ 5 – 6 tuổi trong trường mầm non”
Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo Cấp học: Mầm non
Tài liệu kèm theo: phụ lục
NĂM HỌC: 2020 - 2021
Trang 2PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG MẦM NON ĐỒNG PHÚ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động
Tạo hình cho trẻ 5 – 6 tuổi trong trường mầm non”
Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo.
Cấp học : Mầm non Tên tác giả: Nguyễn Thị Trang Đơn vị công tác : Trường Mầm non Đồng Phú Chức vụ: Giáo viên
NĂM HỌC: 2020 - 2021
Trang 3TT NỘI DUNG TRANG
4 Đối tượng nghiên cứu khách thể nghiên cứu 2
5 Thành phần tham gia nghiên cứu 2
Phần II Giải quyết vấn đề : Những biện pháp nghiên cứu
đổi mới
3
3 Mô tả, phân tích các biện pháp hoặc cải tiến mới 5
Biện pháp 1: Bồi dưỡng trình độ, nâng cao năng lực sư phạm 5
Biện pháp 2: Gây hứng thú cho trẻ trong hoạt động tạo hình 6
Biện pháp 3: Tạo nguồn phong phú về nguyên vật liệu 8
Biện pháp 4: Làm giàu biểu tượng tạo hình cho trẻ 9
Biện pháp 5 : Nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình 9
Giải pháp 6: Phối kết hợp với phụ huynh 13
Tài liệu tham khảo
Phụ lục
Trang 4PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài
Trong hệ thống giáo dục thì giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệthống giáo dục quốc dân, là nền tảng đầu tiên của ngành Giáo dục đào tạo Chấtlượng chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường mầm non tốt có tác dụng rất lớn đến chấtlượng giáo dục ở bậc học tiếp theo
Giáo dục mầm non có mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng nhằm giáo dục toàndiện cho trẻ về thể chất, tình cảm, đạo đức, thẩm mỹ, trí tuệ là cơ sở để hìnhthành nên nhân cách con người và chuẩn bị những tiền đề cần thiết cho trẻ bướcvào trường tiểu học được tốt
Như Bác Hồ kính yêu đã nói: “ Giáo dục mầm non tốt sẽ mở đầu cho một nền
giáo dục tốt” Trường mầm non có nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục
các cháu, bồi dưỡng cho các cháu trở thành người công dân có ích
Là một giáo viên mầm non tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để nâng cao chấtlượng chăm sóc, giáo dục trẻ được tốt Bởi chất lượng giáo dục quyết định sự hình thành và phát triển nhân cách con người Có thể nói nhân cách con ngườitrong tương lai như thế nào phụ thuộc lớn vào sự giáo dục của trẻ trong trườngmầm non.Các phương pháp “dạy học tích cực”, “lấy người học làm trung tâm”
đã ra đời trong bối cảnh đó Nhìn theo quan điểm lịch sử, thì đây là sự trả lại vịtrí vốn có từ thủa ban đầu cho người học Trong quá trình giáo dục - dạy học,người học vừa là đối tượng vừa là chủ thể Thông qua quá trình dạy học dưới sựchỉ đạo của Giáo viên, người học phải tích cực chủ động cải biến chính mình,không ai làm thay cho mình được
Thực tế cho thấy việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trungtâm đã tạo ra một không gian mở cho trẻ, khuyến khích trẻ phát triển tư duy vàphương pháp giải quyết vấn đề Nếu trẻ được tạo nhiều cơ hội tự tham gia trảinghiệm khám phá, thì như vậy trẻ đã có thể được phát triển tư duy sáng tạo,giúp trẻ có nhiều cơ hội phát triển ngôn ngữ, tình cảm xã hội, phát triển thẩm
mỹ, thể chất, phát triển nhận thức Những lợi ích đó có liên hệ trực tiếp vớiphương pháp dạy của các giáo viên, đó chính là cách tổ chức các hoạt động chotrẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
Và tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt
động tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi trongtrường mầm non” để làm đề tài nghiên
cứu
2 Mục đích nghiên cứu
- Trẻ được tự trải nghiệm, tự khám phá bằng các giác quan, tạo cho trẻ có cơ hộihọc bằng nhiều cách khác nhau qua đó phát huy được tính tích cực của trẻ Mọi
Trang 5hoạt động đều hướng tới từng trẻ để tạo cơ hội cho trẻ được học tập trong điềukiện cụ thể nhằm hỗ trợ trẻ phát triển ở tất cả các lĩnh vực.
- Bản thân hiểu sâu hơn về đổi mới phương pháp và thực sự mang lại hiệu quảcao cho mỗi giáo viên trong quá trình tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dụctrẻ, giúp mỗi giáo viên chủ động, mạnh dạn, tích cực, sáng tạo hơn trong quatrình tổ chức hoạt động chung
3 Nội dung nghiên cứu
- Để thực hiện được đề tài này đạt được kết quả cao và theo đúng mục đích mà
đề tài đưa ra thì tôi đã đưa ra một số nội dung để nghiên cứu như sau:
+ Khảo sát thực tế tình hình của trẻ đầu năm học, đưa ra một số phương pháp đểnghiên cứu trong việc giúp trẻ 5-6 tuổi thực hành tốt trong các hoạt động tạohình
+ Lập kế hoạch tổ chức thực hiện nghiên cứu đề tài
+ Đối chứng việc trẻ 5-6 tuổi (Trước và sau khi thực hiện theo các phương pháp
tổ chức mới)
4 Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo
hình cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”
Khách thể nghiên cứu: là học sinh, phụ huynh, và đồ dùng đồ chơi phục vụ hoạtđộng học
5 Thành phần tham gia nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạtđộng tạo hình cho trẻ 5-6 tuổi tại trường mầm non ở đơn vị mình đang công tác.Đối tượng nghiên cứu: là Học sinh lớp MGL 5-6 tuổi tại trường mầm non tôiđang công tác
6 Phương pháp nghiên cứu.
Để hoàn thành nhiệm vụ mà đề tài đặt ra, tôi sử dụng một số phương phápnghiên cứu sau :
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc, nghiên cứu và hệ thống hoá một số tàiliệu làm cơ sở lý luận cho đề tài
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp thống kê toán học
7 Kế hoạch nghiên cứu.
Để thực hiện đề tài và đem lại hiệu quả cao, trước khi thực hiện đề tài tôi đãvạch ra một kế hoạch cụ thể theo từng giai đoạn:
Trang 6Giai đoạn 1: từ ngày 05 đến ngày 12 tháng 9 năm 2020, lựa chọn đối tượng,
phương pháp nghiên cứu và các giải pháp
Giai đoạn 2: 13 tháng 9 đến 30 tháng 9 năm 2020, điều tra thu thập tài liệu,
khảo sát thực tế
+ Khảo sát trể trẻ bằng phương pháp qan sát, điều tra
+Khảo sát trên phụ huynh bằng phương pháp phỏng vấn
Giai đoạn 3:Tháng 10/ 2020 đến hết tháng 3/ 2021, tự nghiên cứu và thực hiệncác giải pháp đã lựa chọn
Giai đoạn 4:Tháng 4/ 2021, viết sáng kiến kinh nghiệm
PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ : NHỮNG BIỆN PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỔI MỚI
1 Cơ sở lý luận và thực tiễn
Trong lý luận dạy và học có những quan niệm khác nhau về vai trò của nhàgiáo dục và vai trò của học sinh, nhưng quy tụ lại có hai hướng: Hoạt động lấygiáo viên làm trung tâm hoặc hoạt động lấy học sinh làm trung tâm, những nămgần đây các tài liệu giáo dục và dạy học ở nước ngoài và trong nước thường nóitới việc cần thiết phải chuyển từ dạy học lấy giáo viên làm trung tâm sang dạyhọc lấy học trẻ làm trung tâm, đây là một xu hướng tất yếu của nền giáo dục màchúng ta nên áp dụng và đổi mới Vậy trong công tác giảng dạy người giáo viênluôn quan tâm trước hết đến việc hoàn thành trách nhiệm của mình là truyền thụtới trẻ cho hết nội dung quy định trong chương trình, cố gắng làm cho mọi họcsinh hiểu và nhớ những lời cô dạy Cũng từ đó hình thành kiểu học thụ động,thiên về ghi nhớ, ít chịu suy nghĩ
Nhưng bên cạnh đó một mặt trẻ rất yêu thích hoạt động tạo hình nhưng lạihạn chế về: khả năng quan sát, trí tưởng tượng sáng tạo, sự phối hợp giữa tay vàmắt và một số kỹ năng như tư thế ngồi ngay ngắn, kỹ năng cầm bút, kỹ năng nặn(lăn dọc, xoay tròn, ấn dẹt ), kỹ năng vẽ, xé dán, kỹ năng làm việc theo nhóm,làm việc có chủ động, có mục đích, kỹ năng trao đổi, thảo luận với cô giáo vàcác bạn, kỹ năng phối hợp các mảng màu chưa được hài hòa cân đối
Chính vì vậy là một giáo viên dược phân công đứng lớp 5-6 tuổi, bản thân tôi cónăng khiếu về tạo hình, rất nhiệt tình tâm huyết trong mọi hoạt động và nhất làtrong hoạt động giáo dục tạo hình.Tuy nhiên trong các giờ tổ chức hoạt động tạohình cho trẻ tôi thấy vẫn chưa có nhiều sự sáng tạo và chưa chú trọng đến việcrèn các kỹ năng tạo hình cho trẻ, vì thế nên vẫn chưa thu hút được sự chú ý vàlôi cuốn ở trẻ, trẻ vẫn chưa phát huy hết được tính tích cực hứng thú với hoạtđộng tạo hình nên hoạt động tạo hình đạt kết quả chưa cao
Trang 7Để nâng cao chất lượng hoạt động Tạo Hình cho trẻ 5-6 tuổi, làm sao lôi cuốnđược trẻ bằng nhiều hình thức khác nhau vào hoạt động Tạo hình, nâng cao các
kỹ năng cho trẻ và thu hút sự hứng thú tích cực một cách hiệu quả cao nhất.Chính vì lẽ đó nên tôi đã chọn viết về đề tài
2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu.
Năm học 2020 - 2021, tôi được phân công dạy lớp 5-6 tuổi có tổng số 39 cháu,trong đó:
+ Có 25 cháu nam và 14 cháu nữ
Bảng khảo sát chất lượng của trẻ đầu tháng 9/2020 như sau:
- Là lớp điểm của trường
- Được sự quan tâm chỉ đạo sát xao của Ban Giám Hiệu nhà trường, tạo điềukiện về cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị máy tính, tivi, đầu đĩa
- Là giáo viên trẻ, luôn luôn có ý thức học hỏi nâng cao trình độ, năng lực sư
phạm nhằm giúp trẻ tham gia các hoạt động đạt kết quả cao
- 100% giáo viên có trình độ trung cấp trở lên, luôn giúp đỡ lẫn nhau, tạo điềukiện cho việc học hỏi kinh nghiệm
- Cảnh quan nhà trường thoáng mát, có cây che bóng mát, cây cảnh góp phần rấtlớn cho trẻ quan sát, từ đó cấp cho trẻ biểu tượng thể hiện sự hiểu biết của mình
về thới giới xung quanh.Không gian lớp học rộng, thoáng dễ tạo các góc mở
b,Khó khăn:
* Đối với giáo viên:
- Giáo viên chưa thường xuyên rèn các kỹ năng cho trẻ trong hoạt động tạo hình
ở mọi lúc, mọi nơi
- Việc đầu tư, nghiên cứu dành thời gian cho trẻ được khám phá và thảo luận còn
ít thời gian
- Hình thức tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình còn hạn chế chưa đạt hiệu quả,sáng tạo mà còn mang tính áp đặt
* Đối với trẻ:
Trang 8Đa số trẻ vẫn chưa tích cực và chủ động trong giờ học tập Một số cháuchưa qua lớp mẫu giáo bé nên các kỹ năng vẽ- dán- nặn vẫn còn yếu, nhiều bài
vẽ chưa đạt yêu cầu, sáng tạo và thể hiện bố cục bức tranh còn yếu, chưa biếtphối hợp các mảng màu, khả năng nhận xét tranh của trẻ kém
* Cơ sở vật chất:
Còn thiếu thốn các học liệu cho trẻ sử dụng trong hoạt động tạo hình còn ít,chưa được phong phú đa dạng như: Đất nặn, giấy vẽ A4, hột hạt, giấy mầu, kim
sa, len vụn, các loại tranh ảnh nghệ thuật…
* Đối với phụ huynh:
- Các bậc phụ huynh còn quá chú trọng đến việc làm ăn kinh tế ít quan tâmđến việc học tập của con em
- Môi trường giáo dục trong gia đình chưa tốt cũng ảnh hưởng đến tâmhồn của trẻ khi cảm thụ trước cái đẹp
c Điều tra thực tiễn
Qua khảo sát cho thấy các kĩ năng trẻ hoạt động tạo hình của trẻ còn hạn chếrất nhiều đối với nhu cầu hiện nay Từ thực tế khảo sát tôi thấy cần phải thay đổicách nghĩ, cách nhìn nhận về phương pháp dạy học Làm thế nào để trẻ lớp tôiluôn mạnh dạn tự tin nói lên những điều mình nghĩ, mình biết và giúp trẻ tíchcực hơn khi tham gia các hoạt động trong giờ học tạo hình Từ những suy nghĩ
đó tôi mạnh dạn nghiên cứu và áp dụng phương pháp “dạy học đổi mới tích cực
” vào công tác chăm sóc giáo dục trẻ trong trường mầm non và tại lớp 5-6 tuổitôi đang giảng dạy
3 Mô tả , phân tích các biện pháp hoặc cải tiến mới
Trong thời gian qua thực hiện công tác phòng chống dịch bệnh Covi-19Nhận thấy rõ trách nhiệm của nhà trường trong việc chia sẻ khó khăn với cha mẹkhi trẻ mầm non nghỉ học, đồng thời tuyên truyền, hướng dẫn cha mẹ trẻ em vàngười trực tiếp chăm sóc trẻ em, thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lý và tổ chứccho trẻ em hoạt động vui chơi , học tập tại nhà; hình thành các nhóm qua zalo,facebook, viber, room, giáo viên và phụ huynh học sinh để chia sẻ, tưvấn nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ., bản thân phụ trách nhóm, lớp nắm bắttình hình sức khỏe trẻ em trong thời gian trẻ em chuẩn bị quay trở lại trường,lớp Sau đây là môt số biện pháp thực hiện trong việc nâng cao chất lượng bữa
ăn và phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ ở trường mầm non mà chúng tôi đãthực hiện.:
Biện pháp 1: Bồi dưỡng trình độ, nâng cao năng lực sư phạm: Bồi dưỡng
trình độ, nâng cao năng lực sư phạm cho giáo viên là rất quan trọng và cần thiết
Trang 9Để nâng cao năng lực sư phạm thì giáo viên cần phải có kiến thức và năng khiếu
về hoạt động tạo hình
Để tổ chức tốt các hoạt động tạo hình theo chương trình của Bộ Giáo Dục
và Đào Tạo, giáo viên mầm non phải rất tích cực, chủ động, sáng tạo tổ chức cáchoạt động giáo dục trong điều kiện hoàn cảnh cụ thể của trường mình
Muốn thành công và đạt hiệu quả cao trong môn học tạo hình tôi đãkhông ngừng học hỏi, tìm tòi sáng tạo thêm cách thức tổ chức hoạt động tạohình bằng cách sưu tầm các loại sách hướng dẫn, tham khảo thông tin trên mạngcác nội dung liên quan đến chuyên đề tạo hình để nghiên cứu nhằm nắm chắchơn về nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức các hoạt động tạo hình cho trẻmầm non, nghiên cứu tập san của nghành, và nhất là được sự quan tâm củaphòng giáo dục và nhà trường đã tạo điều kiện cho tôi được tham gia các lớp bồidưỡng như lớp học "Chuyên đề bồi dưỡng môn tạo hình trong trường MầmNon"
Ngoài ra tôi còn thường xuyên dự giờ các buổi chuyên đề tạo hình do cáctrường bạn tổ chức, học hỏi các đồng nghiệp trong trường và những người đitrước giàu kinh nghiệm về cách thức tổ chức hoạt động tạo hình, cách rèn kỹnăng, những câu hỏi gợi mở để gây sự hứng thú và sự sáng tạo cho trẻ tronghoạt động này
Để nâng cao hiệu quả môn tạo hình tôi còn thường xuyên tổ chức các hoạtđộng tạo hình ở mọi lúc, mọi nơi, trao đổi, thảo luận với phụ huynh về cácnguyên vật liệu, phế liệu cần có trong hoạt động tạo hình để giúp trẻ học tốt hơn
và đúc rút nhiều kinh nghiệm thêm cho mình trong giảng dạy, tăng cường sưutầm những nguyên vật liệu sẵn có trong địa phương giúp trẻ học tốt hơn hoạtđộng tạo hình, với những công việc tưởng chừng như đơn giản đó đã giúp tôimạnh dạn tự tin hơn và nâng cao năng lực sư phạm hơn cho bản thân mình
Biện pháp 2: Gây hứng thú cho trẻ trong hoạt động tạo hình
Thu hút được chú ý của trẻ vào các môn học là một việc làm khá khókhăn, nó yêu cầu giáo viên phải năng động, sáng tạo, linh hoạt để giúp trẻ khôngnhàm chán trong mỗi hoạt động mà nhất là hoạt động tạo hình
Đối với trẻ 5- 6 tuổi việc gây hứng thú vừa dễ lại vừa khó vì trẻ rất hàohứng trước những điều mới lạ nhưng cũng dễ chán với những gì quen thuộc.Vìvậy, tôi luôn suy nghĩ thay đổi hình thức vào bài sao cho sôi động và hấp dẫn,tôi luôn chú ý từng cách dùng câu nói nhẹ nhàng, việc sử dụng hành động từng
cử chỉ, nét mặt, cách sử dụng các trò chơi tạo tình huống bất ngờ để thu hút sựchú ý của trẻ vào giờ học
Trang 10Ví dụ 1: Cho trẻ vẽ về "1 số loài hoa" tối tổ chức cho trẻ dạo chơi, ngắm nhìn
các loài hoa trong trường Được dạo chơi, trải nghiệm với những loài hoa, sờvào cánh hoa, ngửi mùi hương của hoa, qua đó trẻ cảm nhận được hương thơmcủa các loài hoa lẫn hình dáng, màu sắc Trẻ được thảo luận về vẻ đẹp và sựphong phú của các loài hoa, ngoài ra trẻ còn được quan sát các loài hoa trên
powepoit do giáo viên đã sưu tầm ( Hình ảnh cô và trẻ quan sát vườn hoa )
Để hoạt động không nhàm chán, tôi dùng những câu hỏi gợi mở để trẻphát hiện ra nét đặc trưng, sự giống và khác nhau của mỗi loại hoa.Việc gợi mở
có thể thông qua các câu hỏi, câu đố, trò chơi khích thích trẻ quan sát, suy nghĩ
Tôi dùng những câu hỏi gợi mở: Các con có nhận xét gì về các loài hoa?
Chúng mình cùng ngắm nhìn và quan sát các loài hoa này và nói xem cho cô vàcác bạn biết cảm nhận của mình? Trong khu vườn trường này có loài hoa màuvàng? Con còn biết loài hoa nào khác cũng có màu vàng không? Hoặc cho trẻchơi các trò chơi như: Tìm hoa theo lá, tìm lá theo hoa,tìm tên hoa theo câu đố,theo lời mô tả đặc diểm của hoa
Với những thủ thuật gây hứng thú, tôi còn tổ chức cho trẻ đọc thơ, kểchuyện về các loài hoa, gợi ý để trẻ cùng cô nhặt các bông hoa rụng về ép khô,lưu giữ lại thành bộ sưu tập hoặc làm đồ chơi từ hoa khô, lá cây, cành cây khô
Ví dụ 2: Vẽ biển
Vào giờ học tôi cho trẻ đi lấy tàu, thuyền hôm trước và hỏi : "Hôm qua các
con đã gấp đã gấp được các phương tiện gì? (Thuyền buồm, tàu thủy ) Lànhững phương tiện gì? Nó hoạt động ở đâu? Vậy các con có thích chơi với đồchơi các con đã tạo được không? Cô đã thiết kế được các bến cảng cho tàu thủy,thuyền buồm, cano và chúng mình cùng chơi trò chơi cho các phương tiện đó vềđúng bến của mình nhé (Chơi 2 lần)
Sau khi chơi xong tôi cho trẻ ngồi xung quanh mình và hỏi: Các conthường nhìn thấy thuyền, cano, tàu thủy hoạt động ở đâu? Vậy những ai đãđược đi biển rồi? Các con thấy biển như thế nào?Trẻ kể theo hiểu biết của trẻ
Và cho trẻ xem 3 bức tranh vẽ được biển được sắp xếp nội dung bố cục vào thờigian khác nhau để trẻ tự nhận xét các bức tranh vẽ về biển theo ý hiểu của mình.Bằng ngôn ngữ miêu tả, tôi hướng trẻ nhận xét về vẻ đẹp của các bức tranh quanội dung, màu sắc, bố cục sắp xếp, về cảnh biển lúc bình minh, buổi trưa vàcảnh biển khi hoàng hôn buông xuống
Có thể nói hiệu quả ngôn ngữ miêu tả, cách gây hứng thú rất cao, giúp trẻtái tạo, hình dung 1 cách sinh động về tranh vẽ của mình Khi trẻ đã có kiến thức
về biển, tôi sẽ hỏi trẻ thích vẽ biển vào thời gian nào? Và có những gì ở biển, rồigợi ý cho trẻ cách vẽ bãi cát,màu xanh của mây trời, của làn nước, hình dạng của
Trang 11thuyền buồm, dãy núi, cánh chim hải âu bay lượn Kết quả không những trẻ khá
vẽ được mà 1 số trẻ yếu cũng tạo được bức tranh có nội dung và mầu sắc thậtsinh động
Với cách thay đổi hình thức vào bài luôn tạo hứng thú cho trẻ qua cáchoạt động vẽ, tôi thấy trẻ rất tập trung chú ý, thể hiện sự phấn chấn, sảng khoái,mỗi hoạt động tôi tạo một sự hứng thú khác nhau, vì vậy hoạt động tạo hìnhluôn luôn đạt kết quả cao
Biện pháp 3 : Tạo nguồn phong phú về nguyên vật liệu.
Muốn học tốt hoạt động tạo hình thì việc chuẩn bị nguyên vật liệu là vôcùng quan trọng, có như thế sản phẩm của trẻ mới phong phú và đa dạng hơn.Như chúng ta đã biết sản phẩm của hoạt động tạo hình là 1 dạng sản phẩm đadạng và đặc biệt Trong sản phẩm nó chứa đựng tâm hồn, cảm hứng của ngườitạo ra nó, nó còn là ngôn ngữ riêng biệt để biểu đạt tình cảm của người sáng tạo
ra những sản phẩm đó
Tôi thấy rằng phương tiện giúp trẻ đạt được mục đích đó là sự sáng tạonghệ thuật ở trẻ Tôi đã tận dụng các loại học liệu sẵn có và sưu tầm để giúp trẻsáng tạo hơn trong hoạt động tạo hình
Ví dụ 1: Dạy trẻ làm đồ chơi bằng các loại lá cây
Muốn trẻ có sản phẩm đẹp và sáng tạo khi cho trẻ tham gia hoạt độngngoài trời tôi tận dụng cơ hội là cho trẻ nhặt các loại lá rụng trên sân trường, vừabảo vệ môi trường sạch sẽ lại có nguyên vật liệu để học
Hay với chủ đề động vật từ lá bàng hoặc lá mít cô sưu tầm cùng với một
số nguyên vật liệu khác như: dây chun, sợi len, đề can tôi cho trẻ làm con trâu.Dùng lá dừa hoặc lá chuối, đề can để làm con rắn hay dùng lá dừa, lá cau để làmcon cào cào.Lá cây bạch đàn làm cánh chuồn chuồn, thân làm bằng thìa nhựa
Tận dụng từ nguồn nguyên phế liệu phế thải sẵn có tôi yêu cầu trẻ và phụhuynh sưu tầm: vỏ sữa chua, vỏ sữa, vỏ các hộp, chai nước rửa bát, lọ dầu gộiđầu, nước tẩy tolet Khi có những nguyên liệu đó rồi tôi cọ sạch, phơi khô rồicách tỉa thành lọ hoa, cắt những bông hoa, nhị hoa, lá đường diềm để cho trẻtrang trí lọ hoa theo nhiều cách sắp xếp khác nhau
Trong những buổi liên hoan tại lớp, khi liên hoan xong tôi yêu cầu trẻ cópnhặt những vỏ kẹo bỏ, lấy đất nặn nặn thành viên bi nhỏ cho trẻ gói kẹo để làm những chiếc kẹo giả Sản phẩm này trẻ vừa làm đồ chơi ở góc bán hàng, vừa làm
đồ dùng học toán: So sánh kẹo to, kẹo nhỏ, so sánh số lượng nhiều ít, phân biệt kẹo màu xanh - đỏ - vàng )
Ngoài ra trong hoạt động vẽ về biển, về những chủ đề khác muốn bứctranh của trẻ sáng tạo và đẹp mắt, ngoài những nguyên liệu giấy A4, màu nước,
Trang 12bút lông, tôi còn chuẩn bị cho trẻ thêm những nguyên liệu như bông, len vụn, lácây khô, kim sa vv.
Vì thế muốn giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động tạo hình thì việclàm quan trọng đối với giáo viên là phải làm tốt công tác chuẩn bị, chuẩn bị từtranh ảnh vật mẫu đến các nguyên vật liệu phù hợp và đủ với số lượng cho tất cảmọi trẻ đều được tham gia hoạt động.Có như vậy thì giờ hoạt động có chủ đíchcủa cô và trẻ mới đảm bảo và đạt kết quả cao hơn
Biện pháp 4: Làm giàu biểu tượng tạo hình cho trẻ
Để trẻ có được những kỹ năng, kỹ xảo, có sự hứng thú, tích cực tham giacác hoạt động và thể hiện sự sáng tạo trong khi tạo ra các sản phẩm thì điềutrước tiên giáo viên cần phải giúp trẻ có được các biểu tượng, có được nhữngxúc cảm về các biểu tượng mà trẻ cần phải tái tạo
Ví dụ: Trước khi cho trẻ vẽ "Vườn cây ăn quả" thì vào các ngày trước đó tôi đều
dành thời gian cho trẻ quan sát 1 số loại cây ăn quả trong vườn trường Khi chotrẻ quan sát cây ăn quả, tôi đàm thoại với trẻ về tán lá, màu sắc của hoa vànhững chùm quả từ đó trẻ có biểu tượng về cây ăn quả, thân cây to và xù xì, táncây xanh thẫm và rộng, những chùm quả sai trĩu, có màu đỏ hoặc màu vàng,xanh đồng thời tôi sưu tầm các loại tranh, cây ăn quả nhựa có màu sắc tươisáng, đẹp để cho trẻ quan sát trong các hoạt động vui chơi hoặc trong các giờđón và trả trẻ
Không những thế tôi còn cho trẻ khám phá đối tượng như tiếp xúc vàmiêu tả và diễn đạt nhận thức cảm xúc của mình về đối tượng Tận dụng các thờiđiểm hợp lý trong ngày cho trẻ tiếp xúc như được ngắm nghía, chăm sóc, vuốt
ve, âu yếm với các con vật gần gũi (Mèo , gà, chó ) chơi với các đồ vật, trí giáctranh ảnh nghệ thuật.Trong quá trình cung cấp biểu tượng về đối tượng tạo hìnhtôi chỉ cho trẻ thấy được những nét đặc trưng nổi bật, những cái đẹp lý thú gầngũi trẻ
Tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ như : Bầy đồ chơi đẹp, sắp xếpcác nguyên vật liệu, đồ dùng 1 cách hợp lý đẹp mắt Từ đó tạo cho trẻ cảm giácthích thú và mong muốn được tái tạo
Biện pháp 5: Nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình.
5.1 Nâng cao chất lượng tạo hình trong hoạt động có chủ đích:
Khi trẻ đã có hứng thú, nguyên vật liệu và vốn biểu tượng tạo hình khakhá thì việc dạy trẻ trong buổi học sẽ không còn vất vả Vì thế đối với hoạt động
có chủ đích sản phẩm của trẻ sẽ rất phong phú và đa dạng
Việc nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ trong mọi hoạt động
là một việc làm không hề đơn giản, muốn giúp trẻ học tốt hoạt động tạo hình
Trang 13giáo viên cần phải có những kế hoạch cụ thể, với mọi hoạt động trong ngày giáoviên cần hết sức chú tâm để đưa ra những yêu cầu phù hợp giúp trẻ sáng tạo hơntrong mỗi sản phẩm của mình, trẻ có sáng tạo được trong mỗi loại tiết hay khôngtất cả nhờ giáo viên chỉ bảo, hướng trẻ đi theo sự sáng tạo và năng khiếu riêngcủa bài sản phẩm.
* Đối với loại tạo hình theo mẫu
Với loại hoạt động theo mẫu tôi tổ chức cho trẻ thực hiện theo phươngpháp của hoạt động mẫu, với loại hoạt động này vẫn giữ nguyên được bản chấtcủa nó nhưng lại giúp trẻ nâng cao hơn về hoạt động tạo hình mẫu cụ thể
Ví dụ: Ở sự kiện “Gia đình” tôi tổ chức cho trẻ vẽ theo mẫu “Ngôi nhà”
Sau các bước gây hứng thú muốn kích thích trẻ tham gia hoạt động một cáchtích cực, tôi đã đưa ra những câu hỏi gợi mở nhằm giúp trẻ tư duy, nhận xét vềsản phẩm mẫu của cô để sáng tạo hơn và hiểu thế là hoạt động theo mẫu
Trước khi vào hoạt động tôi đã chuẩn bị đầy đủ các nguyên vật liệu cầnthiết (lá cây khô, len vụn, hạt kim sa, nhũ các màu, màu nước…) để gới thiệu vàgợi mở giúp trẻ sử dụng thêm và tự chọn cho mình những nguyên vật liệu phùhợp với sản phẩm của mình, giúp cho sản phẩm thêm phong phú và đa dạng
Sau khi vẽ được ngôi nhà trẻ có thể tự chọn cho mình lá cây khô, len vụn,hạt kim sa, nhũ các màu, màu nước mình thích để tạo nên bức tranh đa dạng vàphong phú theo các kiểu với nhiều chất liệu khác nhau
- Đối với loại tạo hình theo đề tài và ý thích
Còn với loại hoạt động đề tài và theo ý thích để trẻ thực hiện theo hướngtích cực nhưng cũng không kém phần sáng tạo tôi đã gợi ý cho trẻ sử dụng thêmnhững nguyên vật liệu cô đã chuẩn bị sẵn nhằm giúp trẻ thả sức với việc lựachọn nguyên vật liệu cho sản phẩm và ý tưởng riêng của mình mà không bịnhàm chán thay cho cách thức học vẽ trước đây, ít nguồn nguyên vật liệu vàcách dạy áp đặt, cứng nhắc
Ví dụ : ở bài đề tài vẽ "ngôi nhà" ngoài những nguyên vật liệu thiết yếunhư giấy A4, bút màu tôi đã chuẩn bị thêm từ hôm trước một số nguyên vật liệusẵn có như: nhũ màu, lá cây khô, len vụn, bông hóa học…vv các loại để trẻ cóthể sử dụng vẽ theo ý thích và ý tưởng của trẻ trong sản phẩm của mình
Như vậy trong hoạt động có chủ đích trẻ không những chỉ sử dụng cácloại giấy màu, bút màu…vv thông thường như trước đây để vẽ, xé, cắt mà trẻ cóthể kết hợp và sử dụng nhiều nguyên vật liệu khác nhau để sáng tạo sản phẩmtheo cách riêng của mình
5.2 Nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình ở mọi lúc, mọi nơi:
* Giờ đón trẻ:
Trang 14Đây là thời điểm đầu tiên trong ngày giúp trẻ có một tâm thế tốt cho mọihoạt động trong ngày của bé Với tâm trạng hồ hởi, sự gần gũi yêu thương của
cô và môi trường lớp học thân thiện, hấp dẫn sẽ giúp trẻ có những ý tưởng vànhững định hình tốt khi tham gia hoạt động tạo hình hay các hoạt động học, chơikhác
Qua giờ đón trẻ, tôi đã trao đổi, trò chuyện với trẻ, hoặc hỏi trẻ những câuhỏi có chủ đích phục vụ cho hoạt động nghệ thuật trong ngày
Ví dụ: Đang ở sự kiện “Gia đình" tôi trò chuyện với trẻ một cách tự nhiên và kích thích được ở trẻ sự tự tin và giúp trẻ có thể lưu lại ấn tượng tốt khi trò chuyện về những người thân trong gia đình của mình: Nhìn thấy Mẹ, Bố hoặc Ông, Bà đưa đi lớp, cô khen Bà của Trâm có hàm răng đen đẹp quá! Hay mẹ củaTrâm có mái tóc dài đẹp thế! vv Với những lời cô khen như vậy như củng cố thêm cho trẻ những biểu tượng về người thân của mình, đúng như vậy khi cho trẻ vẽ về “Người thân trong gia đình” trẻ được tái hiện lại những chi tiết mà cô khen, với cách thể hiện như vậy trẻ sẽ thể hiện bức tranh của mình với tâm trạngthoải mái và vui tươi, sáng tạo
* Hoạt động ngoài trời:
Đối với hoạt động ngoài trời ngoài những kĩ năng quan sát, kỹ năng đàmthoại, kỹ năng chơi trò chơi, chúng ta còn củng cố cho trẻ kĩ năng tạo hình từnhững mẩu phấn hoặc lá khô, viên sỏi, hột hạt có ở trên sân trường Từ nhữngthứ đó có thể khuyến khích trẻ tạo dáng theo ý thích phù hợp chủ đề đang hoạtđộng (có sự định hướng của cô) Lúc này trẻ được tự do và thoải mái tạo dángtheo ý thích của trẻ
Ví dụ: Sự kiện Thế giới động vật, sau khi tổ chức cho trẻ quan sát các convật và đàm thoại, ở hoạt động dạo chơi trên sân trường tôi tổ chức cho trẻ xé lácây khô và xếp theo ý thích những con vật mà trẻ yêu thích
* Hoạt động góc: Qua việc tổ chức cho trẻ Hoạt động góc tôi luôn chú ý giúp trẻ
hình thành những biểu tượng tốt nhất trong xã hội thu nhỏ này qua việc đàm thoại, gợi mở, định hướng cho trẻ để bổ sung vốn biểu tượng cho trẻ khi trẻ tham gia hoạt động tạo hình
Để đạt hiệu quả tốt nhất giáo viên không được nóng vội mà phải kiên trì
và chú ý bao quát thật tốt các góc chơi, chú ý ghi lại những nét nổi bật của trẻtrong góc chơi để có thể phát hiện và bồi dưỡng thêm cho trẻ
Đặc biệt chú ý ở góc nghệ thuật Đây là góc chơi mà trẻ có thể thể hiện ýtưởng tạo hình của mình một cách trọn vẹn về những gì trẻ đã tích lũy được, trẻthật sự biến mình nhập vai thành một họa sĩ nhí và trẻ tự tin trả lời những hỏiđáp thắc mắc của người khác với tư cách như một "người lớn", ở đây trẻ tự thảo